RIS308731 Bijlage 2

Het Gebeurt Over sociale onrust in de Schilderswijk Hoe hee„ het illegaal openen van brandkranen – volgens sommigen een Haagse traditie – kunnen ontwikkelen van een vriendelijk waterballet tot almaar grimmiger ongeregeldheden en grootschalig relschoppen? Waarom? En waarom weer in de Schilderswijk?

Wat is er gebeurd? Schilderswijk Groente- en Fruitmarkt Transvaal

Tussen 11 en 15 augustus 2020 raakten jongeren in de Schilderswijk slaags met de politie. Hoeveel jongeren is niet exact duidelijk: de politie telde ‘in het heetst van de strijd’ tweetot driehonderd jongeren, met een ‘harde kern’ van ongeveer honderd. Bewoners hadden het over honderd tot honderdvijig relschoppers. Iemand die ‘eerste rang’ woont, sprak over ‘zeventig jongeren en dertig scooters’. Het is erg afhankelijk vanuit welke plek in de wijk geobserveerd is.

8 11 tot 15 augustus

De mobiele eenheid stond tegenover relatief kleine, heel mobiele groepen van verhoudingsgewijs jonge jongens.

Hi€egolf

Covid-19

#chaos #relschoppers

Ongeveer de hel van de relschoppers kwam niet uit de Schilderswijk. De andere hel wel.

Voor gepland en georganiseerd grootschalig geweld zijn geen aanwijzingen.

#onrust

#jongeren

2

Wat hebben de mensen in de Schilderswijk zelf ervaren? Bij de onrust in de wijk waren allerlei groepen mensen op verschillende manieren betrokken. Zij hebben allemaal een andere kijk op wat er precies is gebeurd. Het onderzoek laat al deze buurtbewoners, ondernemers, ouders, professionals aan het woord.

“Die jongeren gaven eigenlijk heel goed aan wat ze willen: verkoeling, avontuur, spanning. Dat hebben ze zelf gepakt. En dan wordt het met de politie en de ME gekanaliseerd. Maar dat hadden we aan de voorkant moeten regelen.”

“ze draaien daar de waterkranen open en daar wilden ze een paar uurtjes mee geinen. En als dan daar door de politie een eind aan wordt gemaakt, dan vinden ze dat natuurlijk niet leuk. En dat is dan ook het spelletje dat ze spelen. Kat-en-muisspel. Tuurlijk. Dat is het eigenlijk altijd.”

Jongerenwerkers

Buurtbewoners

“Investeer in die jongeren uit de wijk! Al die jaren hebben ze gewoon fout geïnvesteerd. Punt uit. Het hoe‹ niet veel te kosten! Als ik nu kijk, waar de subsidies naar toe gaan? Zo werkt het toch niet?”

“Wij liepen achter de feiten aan. De regie ontbrak in het overleg met de partners in de wijk. Maar bij de jongeren was die er wel.”

Ondernemers

Medewerkers Gemeente

“Het ging ook om tieners en jongeren uit andere delen van de stad. Op hun scooters kwamen zij hierheen- kennelijk om rotzooi te trappen.”

De burgemeester “Er is een sterke ‘voor de eigen groep’ houding bij veel initiatieven en projecten.”

“Je moet mensen afrekenen op hun toekomst. Niet op hun afkomst. Je moet kansen zien in mensen. Maar ook hard en duidelijk zijn. Straight!”

Buurtgroep

“Het is buitengewoon lastig om én verbaliserend op te treden rond de Coronamaatregelen, en tegelijkertijd te blijven werken aan verbinding in de wijk. Wij hebben de nadruk gelegd op het laatste.”

Jongeren

“Dat beeld had ik niet toen ik er kwam werken: toen zei mijn omgeving 'dat je daar gaat werken! Wow, dat zal pi­ig zijn!' Maar dat is echt een verkeerd beeld!” “Mijn beeld van de afgelopen jaren is, dat door het stoppen met de wijkenaanpak, de hoeveelheid middelen om iets voor de wijk te doen, dat is nu dus ook best beperkt. Dan zak je toch wat weg in 'stedelijke aanpakken', ja, dan krijg je het gewoon niet rond.”

Culturele organisatie

Politie

Welzijnswerk “De mensen in de Schilderswijk nemen veel van je aan. Er is minder ernstige overlast. Mensen proberen echt samen iets op te ze­en in de wijk. Ze zijn eigenlijk altijd met hun omgeving bezig. Ze klagen niet. Ze zeuren niet. Ze zijn tolerant.”

“Er staat altijd een schijnwerper op de wijk. In die zin is het een A-merk. Net zoals Lays-chips.”

Woningcorporatie

Vrijwilligersorganisatie

3

Waarom telkens de Schilderswijk? Sommige spanningen en breuklijnen in de wijk spelen al heel lang en hangen met van alles samen. Medio augustus 2020 kwam er in bijzondere omstandigheden veel bij elkaar: diepwortelende, structurele oorzaken en specifieke omstandigheden van de hi€egolf, de lockdown en het gepolariseerde debat over integratie en immigratie in Nederland en in de wijk.

Bebouwing en bewoners

Structurele oorzaken

Jongerenkwestie Met veel jongeren in de wijk gaat het goed, maar er is ook een flinke groep van 16+ die achterblij. Daar zet het jeugd- en jongerenwerk te weinig outreachend op in, zeker wat betre de groep die crimineel actief is.

Sociale stijgers verhuizen vaak uit de wijk, omdat ze niet kunnen of willen blijven. Problemen verhuizen nooit met mensen mee. Wie er niet weg kan, of naar een betere plek in de wijk, blij achter.

Jongeren voelen zich buitenstaander en buitenstaander gemaakt, maar spelen die rol ook graag. En soms worden ze echt gediscrimineerd. Er is veel aan fysieke herstructurering gedaan in de wijk. Maar stenen alleen veranderen geen gedrag. Verbetering van de wijk gaat altijd samen met verbetering van het sociaal weefsel.

In de ‘diplomademocratie’ hebben veel jongeren weinig stem. Ze uiten hun onrust en ontevredenheid op straat en via sociale media, dikwijls op een storende manier. Toch is het ook een manier om gehoord te worden.

Scheidslijnen in de wijk De wijk is langs diepgewortelde sociaal-culturele en religieuze scheidslijnen georganiseerd en genormeerd.

Mensen ervaren veel binding binnen de eigen kring. Al die verschillende groepen hebben het beste voor met de wijk. Maar ze werken weinig samen en zijn eerder elkaars tegenstanders dan medestanders.

Er zit veel doe-kracht in de wijk, maar een ‘groter WIJ’ ontbreekt.

Het polariserende debat

Situationele oorzaken

Er is al jaren sprake van een hard publiek debat rond integratie, identiteit en Islam. Maatschappelijke onrust zorgt voor extra spanningen in de wijk. En in de (sociale) media is de Schilderswijk een icoon.

De lockdown De Schilderswijk was voller dan anders in augustus 2020. Iedereen vierde vakantie in ‘Rundumhausen’. Veel jongeren verloren vanwege corona hun (bij)baan of stageplek. Er was niets te doen – en daar was niets aan te doen.

De hi€egolf Tijdens de ongeregeldheden was het al een hele tijd uitzonderlijk warm: een hi”egolf die al 9 dagen de 30 graden raakte. En dan is het binnen en buiten niet lekker in de Schilderswijk.

4

En toen gebeurde het... Een jongere uit de wijk va€e het mooi samen: ‘Het gebeurt gewoon, je kunt het er eindeloos over hebben, verklaringen uitpluizen, maar het gebeurt.’

5

Perspectief op een oplossing

Accepteer dat er geen snelle oplossing is.

?

De wijk hee„ lange termijn handelingsperspectief en verbindend leiderschap nodig: vanuit het bestuur, de professionals en de bewonersgroepen in de wijk.

!

Probeer in een wijk met een ingewikkeld sociaal weefsel niet altijd iedereen te vriend te houden. Maar leg als bestuur, professional en medebewoner wel altijd eerlijk uit waarom je kiest en verschil maakt.

Deze infographic hoort bij het onderzoek: ‘Het Gebeurt, Over sociale onrust in de Schilderswijk’ (november 2020) Opgesteld door EMMA, Experts in Media en Maatschappij In opdracht van de Gemeente Den Haag

Uitgangspunt is het potentieel van de Schilderswijk. Ongeacht opleiding of maatschappelijk succes verdient iedereen in de Schilderswijk een gevoel van zelfrespect, omdat ze deel zijn van het groter WIJ.