RIS308712 Bijlage 2 Nota van Beantwoording VO INTHR lijn 16Z concept

De hekjes om doorrijden te voorkomen hebben onze aandacht in de verdere uitwerking. Van twee naar drie hekwerkjes of de onderlinge afstand nog iets verkleinen zijn mogelijke oplossingen, naast handhaving. Door het terugbrengen van twee naar één opgang is er voor een eventuele scooterrijder minder ruimte om de doorsteek over het plein te maken. De vuilcontainers vervullen een behoefte voor de buurt, helaas maken ook mensen van elders gebruik van de containers wat in sommige situaties kan leiden tot overlast. De containers verplaatsen naar een, met de auto, lastig bereikbare plaats kan niet vanwege het legen van de containers. Samen met de bewoners, ondernemers en gebruikers van het plein willen we in de volgende fase van het project (Definitief Ontwerp) in overleg nader invulling geven aan de groenbeplanting op het voetgangersplein aan de binnenzijde van de tramsporen. De bestaande Moseiken, Magnolia's en de taxushaag zijn wat ons betreft vaste waardes. Rozenstruiken of gras, of vaste planten, extra bomen, locatie van de Jeux de Boulesbaan zijn variabel en bespreekbaar. Er hoeft geen beplanting te verdwijnen wanneer er geen directe aanleiding voor is of

Nota van beantwoording Pagina 25 van 33

beplanting erbij als de meerwaarde niet kan worden aangetoond. De gemeente is van mening dat door bomen bij de entrees te plaatsen er een toekomstbestendig en robuust groen beeld ontstaat. Er worden verschillende boomsoorten toegepast waardoor bij ziekte van bijv. de Moseiken niet alle bomen op het plein wegvallen. Meer (bio)diversiteit geeft ook een afwisselende beleving in de verschillende jaargetijden en biedt meer mogelijkheden voor vogels en insecten. De soorten met transparante boomkronen laten licht door voor de onderliggende beplanting.

2.5.7. Parkeren en garage ‘De Zeeheld’ Vraag: Er zijn veel zienswijzen binnengekomen over garage De Zeeheld. De daar aangeboden plaatsen worden niet als compenserend ervaren vanwege de hogere tariefstelling. Antwoord: De garage de Zeeheld wordt gebruikt als stallingsgarage en is. niet geschikt voor kort parkeren van bezoekers. De parkeerplaatsen in de garage zijn allereerst bestemd voor bewoners en ondernemers uit de Zoutmanstraat en de hotels in de omgeving van de garage (plm. 20 parkeerplaatsen), daarna voor overige bewoners van het Zeeheldenkwartier. Het maandtarief per parkeerplaats bedraagt voor inwoners van Den Haag € 41,27 (prijspeil juli 2020, hetzelfde tarief als voor de stallingsgarages elders in de stad). De parkeergarage De Zeeheld gaat ervoor zorgen dat er meer parkeerplaatsen op straat vrijkomen in de buurt omdat een aantal houders van een parkeervergunning (zowel bewoners als ondernemers) hun niet gegarandeerde parkeerplek op straat in de buurt, zullen inruilen voor een betere (veilig, droog) en gegarandeerde plek in de garage (capaciteit van 135) tegen een marktconform tarief. De plekken die hierdoor op straat in de omgeving van de Zoutmanstraat vrijkomen voor vergunninghouders compenseren ruim de parkeerplekken die in de Zoutmanstraat en op de Laan van Meerdervoort komen te vervallen. De parkeerdruk op straat zal hierdoor dalen.

Bewoners uit het Zeeheldenkwartier die met hun parkeervergunning op straat willen blijven parkeren en niet tegen een marktconform tarief gebruik willen maken van de parkeergarage, kunnen met hun parkeervergunning gewoon op straat blijven parkeren. Het toevoegen van de mogelijkheid om een abonnement af te nemen voor parkeergarage De Zeeheld is dan ook geen tariefsverhoging, maar biedt de buurt een extra mogelijkheid om de auto (met plaatsgarantie) in een gebouwde parkeervoorziening te parkeren. Dat hier vraag naar is blijkt uit de lopende aanmeldingen voor abonnementen voor De Zeeheld, maar ook uit het feit dat de andere gemeentelijke stallingsgarages in de wijk (Elandstraat 449, Trompstraat 270, Westerbaenstraat 9 en 256, Hemsterhuisstraat 140, Van Kinsbergenstraat 58b en Veenkade 106b en 110b) vrijwel vol staan. Het parkeren in een (stallings-) garage wijkt af van parkeren op straat. Een stallingsgarage is aan de openbaarheid onttrokken. Een parkeervergunning op straat betreft een ontheffing van de parkeerbelasting die daar geldt. De gemeente heeft veel vrijheid in het vaststellen van deze vergunningstarieven. Een parkeergarage betreft een economische activiteit waarbij de gemeente niet optreedt als overheid, maar in feite als marktpartij. De wet Markt en Overheid ziet erop toe dat gemeenten geen oneigenlijk gebruik maken van hun

Nota van beantwoording Pagina 26 van 33

bijzondere positie bij de exploitatie van aan de openbaarheid onttrokken parkeervoorzieningen. Ook de gemeente moet zich houden aan juridische regels die een eerlijk speelveld voor commerciële partijen moeten waarborgen. Dit uiteraard ter bescherming van private partijen. Dit betekent dat de tarieven die de gemeente hanteert kostendekkend moeten zijn. Bij de privatiseringsovereenkomst die de gemeente in 1995 heeft gesloten met Q-Park is vastgesteld wat een kostendekkend tarief is voor stallingsgarages. Dit tarief is daarom ook gekozen voor de abonnementen voor parkeergarage De Zeeheld.

2.6. Voorlopig ontwerp Laan van Meerdervoort Vraag: Er zienswijzen binnengekomen met de vraag waarom er een halte op de Laan van Meerdervoort moet komen nabij de Zoutmanstraat? Antwoord: De halte Van Speijkstraat kan niet gehandhaafd blijven in de Zoutmanstraat vanwege de breedte van de Zoutmanstraat. Hierdoor is geen toegankelijke halte te maken in combinatie met een veilige fietsoplossing. Wel is er behoefte aan een halte zo dicht mogelijk bij het hart van het Zeeheldenkwartier. Hierdoor is een halte op de Laan van Meerdervoort ingepast die mogelijk is door een slimme inrichting van het met verkeerslichten geregelde kruispunt.

2.7. Voorlopig ontwerp Waldeck Pyrmontkade Vraag: Er zienswijzen binnengekomen met de vraag waarom de halte Waldeck Pyrmontkade op de Laan van Meerdervoort verplaatst moet worden richting de Obrechtstraat en waarom dit ten koste moet gaan van de bestaande Kastanjes? Antwoord: De halte Obrechtstraat is bedoeld als vervanging van de huidige halte op de Laan van Meerdervoort. Op de Laan van Meerdervoort is het niet mogelijk gebleken een toegankelijke halte in te passen. Doordat op de kruising Laan van Meerdervoort - Waldeck Pyrmontkade met meer richtingen rekening gehouden moet worden en de verschillende routes van de tram. Een halte voor de kruising richting Statenkwartier zou hier grote gevolgen hebben voor de doorstroming op de hele kruising De Waldeck Pyrmontkade/Koningin Emmakade wordt gekenmerkt door een brede en groene monumentale middenberm die voorbij de kruising met de Laan van Meerdervoort verbreed en overgaat in een singel. Aan weerszijden van de rijbaan liggen parkeerplaatsen en staan bomen,

Nota van beantwoording Pagina 27 van 33

tussen de parkeerplaatsen en het brede trottoir ligt het fietspad. Een aantal bomen (Kastanjes) zijn in een matige conditie en hebben een beperkte levensverwachting (< 5 jaar). Ter hoogte van de Obrechtstraat verschillende varianten voor de nieuwe halte bekeken. Daarbij is vanuit beschermd stadsgezicht de groene "driehoek", groen te houden, waardoor de tramhalte aan de kant van de rijbaan ingepast moet worden. Het terugbrengen van het aantal rijstroken zowel stad inwaarts als stad uitwaarts is niet wenselijk in verband met de doorstroming op de kruising. Voor de ligging nieuwe halte is gekozen voor zo min mogelijk impact op de bestaande ruimtelijke kwaliteit. Een halteligging met zijperrons sluit aan op de symmetrische opbouw van het profiel. De groene en open wigvormige middenberm blijft vrij van verharding en meubilair voor de tram. Het bestaande perspectief vanaf het kruispunt met de Laan van Meerdervoort blijft intact en de klassieke entree van de wijk Duinoord wordt gerespecteerd. De bestaande heestergroep in de middenberm blijft staan. Het gras wordt ingezaaid met een robuust bloemenmengsel wat kleur geeft en bijdraagt aan de biodiversiteit. De sporen blijven in een grasbaan liggen. Omdat de breedte van de zijperrons groter is dan de beschikbare ruimte tussen het spoor en de rijbaan wordt de rijbaan verlegd. Hierdoor schuiven ook de parkeerplaatsen en het fietspad op.

Bij het behoud van het bestaande parkeerplaatsen komen de bestaande bomen (Kastanjes) in het gedrang. Uit de Boom Effect Analyse (BEA) van New York Boomadvies b.v. blijkt dat de bomen een matige levensverwachting hebben en dat behouden van de bomen niet kan in combinatie met deze aanpassingen. Zelfs kleine aanpassingen in de bandenlijnen rondom de bomen leiden al tot zware wortelschade die de bomen niet zullen overleven. Vanwege matige levensverwachting is ervoor gekozen alle acht kastanjes te vervangen door een gelijkwaardige soort; er zullen bomen met een stamomtrek van 20 tot 25 cm worden geplant zodat ze al binnen 5 tot 10 jaar tot voldoende wasdom kunnen komen. De entree van de beide delen van de Obrechtstraat wordt gemarkeerd door aan beide zijden van de rijweg een boom te plaatsen. Aan de noordoostzijde betekent dit dat de twee bestaande bomen, met een beperkte levensverwachting, vervangen worden door nieuwe bomen met voldoende stamomtrek. Aan de overzijde worden twee nieuwe bomen bijgeplaatst.

2.8. Trillingen en geluid 2.8.1. Trillingen Vraag: Vanwege de toegenomen grootte en gewicht van de nieuwe trams, maakt een en groot aantal belanghebbenden zich zorgen over trillingen en geluid in de nieuwe situatie. Antwoord: Er is een uitgebreid trillingsonderzoek uitgevoerd door het adviesbureau DGMR dat ook het onderzoek heeft verricht rondom het Kerkplein op de calamiteitenroute. In dat kader heeft DGMR funderingsonderzoek gedaan. Bij het beoordelen van de kans op schade door de lagevloertram op het aangepaste tracé is DGMR uitgegaan van het worst case scenario van de zwaarste categorie van bebouwing: Monumentale gebouwen.

Nota van beantwoording Pagina 28 van 33

DGMR heeft vastgesteld dat de kans op schade in de toekomstige situatie ruim onder de grenswaarde van deze categorie zit. De gemeente mag er dus op vertrouwen dat het risico op schade dan ook aanvaardbaar klein is en geen aanleiding geeft tot nader uitgebreid funderingsonderzoek. Daar waar we de tramsporen inclusief constructie vervangen wordt, worden deze voorzien van een ABC constructie of gelijkwaardig. Dit is het geval voor het gehele traject van lijn 16 Z (Torenstraat-Waldeck Pyrmontkade/Kon. Emmalaan) in het voorliggende Voorontwerp, met uitzondering van een deel van de Laan van Meerdervoort waar de tramsporen niet vervangen worden. De trillingsniveaus op het gedeelte van de Laan van Meerdervoort waar het spoor nu niet vervangen wordt zijn acceptabel en voldoen aan het INTHR-beoordelingskader. De kwaliteit van de sporen en de spoorconstructie is goed. Vervanging nu zou aanzienlijke kapitaalvernietiging betekenen. Bovendien blijft het profiel van de Laan van Meerdervoort hier ongewijzigd en vindt er geen herinrichting van de straat plaats. Het vervangen van de sporen over 10 tot 15 jaar zal bovendien een beperkte overlast met zich meebrengen.

De levensduur van de ABC constructie of gelijkwaardig is minimaal 40 jaar; in het groot onderhoud wordt ermee rekening gehouden dat de constructie dan vervangen zou moeten worden tenzij uit onderhoudsinspectie duidelijk is geworden dat de levensduur verlengd kan worden door de goede staat; de conditie van de tramsporen en de constructie wordt regelmatig geïnspecteerd in het regulier beheer en onderhoudsprogramma van de HTM. Wij verwachten dat er een kleine versnelling van de reistijden zal optreden op het traject van lijn 16 Z ten opzichte van de huidige situatie. De lagevloer trams zullen met gepaste snelheid maar onder de maximumsnelheid rijden. Dit is meegenomen in de berekeningen van DGMR. De conclusie dat met het vervangen van de huidige spoorconstructie in lijn 16 Z door de ABC constructie of gelijkwaardig en het toepassen van de lagevloertram de trillingen lager zijn dan in de huidige situatie, wordt bevestigd door ervaringen elders in de stad; deze ervaringen zijn ook gebruikt in het kalibreren van het model waarmee de trillingsniveaus in de panden langs lijn 16Z zijn bepaald. De sporen en de spoorconstructie in de Vondelstraat voldoen ook nog maar hebben een iets kortere levensduur. De reden waarom deze sporen en constructie wel vervangen worden is omdat hier wel een integrale herinrichting van de straat plaatsvindt en werk met werk gemaakt kan worden.

2.8.2. Geluid Er is met onderzoek aangetoond dat er geen sprake is van overschrijding van geluidsnormen door de nieuwe lagevloertram. Er is geen aanleiding om op voorhand gemeentelijke voorzieningen te treffen om geluid te weren in panden.

Nota van beantwoording Pagina 29 van 33

3. Wijzigingen in het ontwerp na inspraak De inspraak reacties hebben geleid tot een vijftal wijzigingen in het ontwerp:

3.1. Rijrichting Witte de Withstraat Uit de verkeersmodelstudie van Sweco blijkt niet dat de Piet Heinstraat een doorgaande route wordt ten gevolge van het afsluiten van de Zoutmanstraat voor doorgaand verkeer. Wel is in veel zienswijzen gewezen op de ervaren huidige problemen met autoverkeer van en naar de coffeeshops in de Witte de Withstraat. Er is door verschillende bewoners/ondernemers voorgesteld de rijrichting Witte Withstraat om te draaien. De gemeente ziet ook de voordelen van deze aanpassingen, met name omdat de Piet Heinstraat daardoor rustiger wordt en er verder geen nadelige effecten optreden in de verkeerscirculatie door de wijk. Deze aanpassing wordt meegenomen in de plannen en verwerkt in het Definitief Ontwerp.

3.2 Groenvoorzieningen voetgangersdeel Prins Hendrikplein (hart plein aan de binnenzijde tramsporen) Bewoners en ondernemers geven aan na het raadsbesluit over het voorontwerp in de definitief ontwerpfase betrokken te willen worden bij de inrichting van het voetgangersgedeelte van het Prins Hendrikplein (binnenzijde tramsporen). Samen met de bewoners, ondernemers en gebruikers van het plein willen we in de volgende fase van het project (Definitief Ontwerp) in overleg nader invulling geven aan de groenbeplanting op het voetgangersplein aan de binnenzijde van de tramsporen. De bestaande Moseiken, Magnolia's en de taxushaag zijn wat ons betreft vaste waardes. Rozenstruiken of gras, of vaste planten, extra bomen, locatie van de Jeux de Boulesbaan zijn variabel en bespreekbaar. Er hoeft geen beplanting te verdwijnen wanneer er geen directe aanleiding voor is of geen groen erbij als de meerwaarde niet kan worden aangetoond. De gemeente is van mening dat door bomen bij de entrees te plaatsen er een toekomstbestendig en robuust groen beeld ontstaat. Er worden verschillende boomsoorten toegepast waardoor bij ziekte van bijv. de Moseiken alle bomen op het plein wegvallen.

Nota van beantwoording Pagina 30 van 33

Meer (bio)diversiteit geeft ook een afwisselende beleving in de verschillende jaargetijden en biedt meer mogelijkheden voor vogels en insecten. De soorten met transparante boomkronen laten licht door voor de onderliggende beplanting.

3.3

Extra doorsteken in groenstrook Vondelstraat

Er zijn veel zienswijzen binnengekomen van bewoners die willen dat er meer doorsteken in de groenstrook komen om makkelijker van de langsparkeerplaatsen naar de woningen te komen. In de groenstrook zullen extra doorsteken gemaakt worden zodat de loopafstand van de parkeerplaats naar het trottoir wordt verkleind. Deze aanpassing wordt meegenomen in de plannen en verwerkt in het Definitief Ontwerp.

3.4 Nulmetingen panden Er zijn verzoeken van bewoners binnengekomen om nulopnamen uit te voeren op panden zodat onverhoopt optredende schade in de gebruiksfase van de lagevloertram naderhand kan worden aangetoond. De op basis van uitgevoerde metingen verrichte trillingsonderzoeken laten zien dat de kans op trillingsschade door de lagevloertram zeer klein is en ruim binnen de gestelde normen ligt; er is dan ook geen aanleiding om hiervoor nulopnamen van panden te verrichten. De gemeente draagt er zorg voor dat het eindresultaat voldoet aan alle geldende richtlijnen en normen. Daarvoor hebben wij uitgebreide onderzoeken gedaan vooraf. Als bewoners menen toch schade te ondervinden door de nieuwe trams kunnen ze deze schade ‘gewoon’ melden bij de gemeente. Onze huidige werkwijze is dat we voorzieningen treffen voor tijdens de uitvoeringswerkzaamheden. Tijdens de uitvoering monitoren we (afhankelijk van type werk grondwater, zetting en trillingen) en eventuele schade kan gemeld worden bij de omgevingsmanager. Soms voeren we voor aanvang van de werkzaamheden een nulmeting uit. Dit doen we alleen bij een kwetsbare omgeving (lastig te definiëren) en risicovolle werkzaamheden.

Voor de werkzaamheden in het kader van lijn 16 Z betekent dit dat we daar waar het riool wordt vervangen in de nabijheid van panden een nulopname van de buitenzijde van panden zullen verrichten om eventuele schade ten gevolge van deze diepere graafwerkzaamheden te kunnen vaststellen. Dit geldt alleen voor de panden in de Vondelstraat. De overige werkzaamheden die verricht worden voor de herinrichting van lijn 16 Z betreffen geen risicovolle (oppervlakkige) werkzaamheden.

3.5

Verkeerstellingen

Er zijn een aantal zienswijzen binnengekomen met zorgen van bewoners over mogelijke overlast van sluipverkeer in o.a. de Prins Hendrikstraat, de Van Heemskerckstraat, de 2e Riemerstraat, de Piet Heinstraat door het autoluw maken van een deel van de Zoutmanstraat. Uit het verkeersmodelonderzoek dat door Sweco is uitgevoerd, blijkt dat er als gevolg van het autoluw maken van een deel van de Zoutmanstraat er geen ongewenste effecten in de verkeerscirculatie zich voordoen die voor hinder gaan zorgen. De gemeente gaat evenwel

Nota van beantwoording Pagina 31 van 33

voor start van de werkzaamheden verkeerstellingen uitvoeren in de verschillende woonstraten, een jaar na uitvoering wordt een nieuwe telling gehouden. Op deze wijze is goed te bepalen hoe de nieuwe situatie met het autoluwe deel van de Zoutmanstraat en het omdraaien van de rijrichting in de Witte de Withstraat zich in de praktijk verhoudt tot de verkeersmodellen en of er aanpassingen nodig zijn aan de rijrichtingen om mogelijke overlast te verminderen. Hiervoor worden ook in de 2e Riemerstraat metingen verricht. Het aanpassen van de rijrichting in de 2e Riemerstraat wordt nu niet overwogen en is geen onderdeel van de plannen.

Nota van beantwoording Pagina 32 van 33

4 Zienswijzen en antwoorden Het integrale overzicht van de volledige beantwoording van alle ingediende zienswijzen is weergegeven in bijlage 4.

Nota van beantwoording Pagina 33 van 33