RIS308692 Registratie arbeidsmigranten in Den Haag n.a.v. Pointer Trouw

RIS-nummer:

308692

Schriftelijke vragen: Registratie arbeidsmigranten in Den Haag n.a.v. Pointer/Trouw Indiener: Marieke van Doorn D66 Datum 6 mei 2021 Aan de voorzitter van de gemeenteraad, Dagblad Trouw meldde gisteren dat n.a.v. een analyse van een gelekte database van uitzendbureau Otto Workforce veel arbeidsmigranten zich niet bij een gemeente inschrijven. Terwijl dat na vier maanden werken in Nederland wettelijk wel verplicht is1. Het college heeft in debat eerder aangegeven te wachten op Rijkshulp bij registratie. Voor de Gemeente Den Haag heeft het niet weten waar arbeidsmigranten wonen veel negatieve consequenties voor voorzieningen als vuilophaal en parkeren en de gemeentelijke financiën. Voor de arbeidsmigranten heeft het nog veel meer schrijnende consequenties: zij kunnen bij het verlies van hun baan (en veelal bed) geen aanspraak maken op de daklozenopvang, bijstand of voedselbank, ze kunnen geen Nederlands kenteken aanvragen en hun kinderen kunnen geen extra taallessen krijgen op school. Bovendien ontstaat nu het probleem dat nietingeschreven arbeidsmigranten geen coronavaccinatie krijgen omdat niet bekend is waar ze verblijven. Overeenkomstig art.

30 van het Reglement van orde stelt raadslid Marieke van Doorn, D66, de volgende vragen: 1.) Is het college bekend met het artikel in Trouw ‘Waar arbeidsmigranten wonen, weten uitzendbureaus tot in detail’? 2.) Is het college bereid in overleg te treden met de uitzendbureaus die in Den Haag arbeidsmigranten huisvesten om deze gegevens op te vragen en rijksregistratie niet af te wachten? Zo nee, waarom niet? Zo ja, is het college bereid ontwikkelingen in deze gegevens periodiek te delen met de raad? 3.) Kan het college een schatting geven van hoeveel rijksinkomsten de gemeente misloopt doordat arbeidsmigranten zicht niet (tijdig) registreren in het BRP? 4.) Kan het college delen welke misstanden de pandbrigade tegenkomt specifiek gerelateerd aan de huisvesting van arbeidsmigranten? 5.) Is het college bereid om in de wijken met de meeste misstanden – als geconstateerd door de pandbrigade - het beleid m.b.t. voorzieningen als handhaving, vuilophaal en parkeren aan te passen? 6.) In hoeverre is het college bereid in gesprek te gaan met de Rijksoverheid – om de voorlichting aan arbeidsmigranten over een verplichte en voor hen relevante inschrijving in het BPR in verschillende talen toegankelijker te maken? – om met uitzendbureaus tot duidelijke afspraken te komen waarbij zij verplicht worden deze gegevens te delen met de gemeente waar de arbeidsmigranten gehuisvest zijn?

1

Waar arbeidsmigranten wonen, weten uitzendbureaus tot in detail | Trouw

–

om het probleem van geen coronavaccinatie voor niet-ingeschreven arbeidsmigranten onder de aandacht te brengen. (Zie aparte schriftelijke vragen hierover.)

Marieke van Doorn D66

Waar arbeidsmigranten wonen, weten uitzendbureaus tot in detail Analyse van een gelekte database van uitzendbureau Otto laat zien dat veel van hun arbeidsmigranten zich niet bij een gemeente inschrijven. Terwijl dat na vier maanden werken in Nederland wettelijk verplicht is. Emiel Woutersen en Sylvana van den Braak (Investico) en Ingrid Weel4 mei 2021, 1:00

Bij Otto Workforce, het grootste uitzendbureau voor arbeidsmigranten, werkten tussen medio 2019 en eind 2020 bijna 15.000 werknemers langer dan vier maanden. Die 15.000 Ottowerknemers moeten wettelijk gezien ingeschreven zijn bij de gemeente, maar een groot deel van hen is dat vrijwel zeker niet. Dat blijkt uit huisvestingsdata van het uitzendbureau, die in handen zijn van Platform voor Onderzoeksjournalistiek Investico, Trouw, De Groene Amsterdammer en onderzoeksprogramma Pointer. Het is voor het eerst dat via zo’n database gedetailleerde gegevens kunnen worden geanalyseerd over de vestiging en verhuizingen van arbeidsmigranten in Nederland.

Navraag bij de grootste gemeenten die personeel van Otto Workforce huisvesten, leert dat zij daar inderdaad vaak niet staan geregistreerd. Op de drukst bezette woonlocatie – in het Limburgse Sevenum – schreven slechts dertig mensen zich in 2019 en 2020 in, terwijl dat er

volgens de database ruim negenhonderd hadden moeten zijn. Ook op grote locaties in Waalwijk en Boskoop stonden veel minder arbeidsmigranten ingeschreven dan in de database voorkomen. De gemeenten Venray en Beuningen konden überhaupt niet achterhalen hoeveel inwoners er op de betreffende locaties wonen. De cijfers komen overeen met een eerder onderzoek van burgercollectief 1Overheid op basis van gegevens van het UWV. Daaruit bleek dat het merendeel van de niet-ingeschreven arbeidsmigranten wel langer dan vier maanden in Nederland werkte. Voor heel Nederland zou dat momenteel gaan om bijna 250.000 onterecht niet-geregistreerde arbeidsmigranten, meer dan de helft van het totaal. Rienk Hoff van burgercollectief 1Overheid: “De Rijksoverheid kan het dus wel gewoon weten, maar doet er niets mee.” ‘Kwetsbaar en afhankelijk’

Zonder inschrijving in deze Basisregistratie Personen (BRP) verliezen arbeidsmigranten, als ze hun werk kwijtraken, vaak ook hun woning en zorgverzekering. Ze hebben dan nauwelijks toegang tot de bijstand en kunnen niet terecht bij de daklozenopvang en voedselbank. Ook komen bijvoorbeeld hun kinderen niet in aanmerking voor extra taallessen op school. Verder kunnen ze geen Nederlandse auto kopen en zich niet inschrijven als woningzoekende. Momenteel ontstaat bovendien het probleem dat niet-ingeschreven arbeidsmigranten geen coronavaccinatie krijgen omdat niet bekend is waar ze verblijven, meldde Trouw maandag. “Het niet-registreren houdt mensen kwetsbaar en afhankelijk”, zegt

Imke van Gardingen, juridisch beleidsadviseur bij vakbond FNV. Betere registratie lost niet meteen alle problemen rondom de inzet van

arbeidsmigranten op, zegt ze, maar het is een eerste stap die helpt tegen uitbuiting. 24.000 uitzendkrachten De gelekte data van Otto Workforce bevat informatie over werkgevers en woonlocaties van 24.000 werknemers die tussen half 2019 en eind 2020 voor het uitzendbureau werkzaam waren. Voor het onderzoek zijn de gegevens geanonimiseerd. Zeven op de tien arbeidsmigranten verbleef langer dan vier maanden in Nederland, bijna 20 procent verbleef hier alleen al tijdens deze periode langer dan een jaar.

Lees ook: Zonder inschrijving kan de arbeidsmigrant naar zijn rechten fluiten Inschrijving van arbeidsmigranten bij gemeenten gebeurt niet of nauwelijks, ook al is dat wettelijk verplicht. Waarom gebeurt dat niet en wat zijn daarvan de gevolgen? Van 2,3 miljoen migranten met bsn weet Nederland niet waar ze zijn De registratie van tijdelijke buitenlandse werkkrachten is niet waterdicht. Het is voor de inspectie zodoende moeilijk te controleren of deze mensen uitgebuit worden.