RIS308671 Bijlage 1 Jaarverslag 2020 RIEC Den Haag

Magazine Jaarverslag 2020 RIEC Den Haag

Zichtbaarheid

Weerbaarheid

Aanpakken en afpakken

Financiële verantwoording

Integrale ondermijningsaanpak in de regio Den Haag in 2020 Een overzicht van hoe het RIEC Den Haag de convenantpartners heeft ondersteund om ondermijning het afgelopen jaar aan te pakken. Klik op de afbeeldingen om direct naar het gewenste hoofdstuk te gaan.

Georganiseerde drugscriminaliteit

Mensenhandel/ arbeidsuitbuiting

Witwassen

Zicht

Weerbaarheid

Aanpakken en afpakken

Het zicht op ondermijning in de regio is in 2020 versterkt door:

Ondermijningsbeelden

Verdiepende onderzoeken

Het RIEC-bureau ondersteunt de partners om zichzelf weerbaar te maken tegen ondermijnende criminaliteit via de volgende manieren:

Weerbaarheidsscan

In 2020 zijn door het RIEC-bureau in totaal 38 ondermijningstafels georganiseerd en ondersteund. Daarvan zijn er 7 door het RISO op regionaal niveau opgepakt. De verdere verdeling is als volgt:

Vastgoedcriminaliteit

Integrale projecten

12 Ondermijningsfonds projecten

RISO ABC D E F G

6

6 8

7 5 6

Next Level

Trainingen en presentaties Integrale actiedagen

Versterking analysetak

Bibob-ondersteuning

Afpakproject

Klik op het filmpje voor een kijkje achter de schermen bij casus X.

Meer weten over de bedrijfsvoering en financiële verantwoording? Klik hier voor een overzicht met daarin de gemaakte kosten en inkomsten uit 2020.

PPS Post- en Pakketdiensten

Klik! Weerbaarheid

Aanpakken en afpakken

Zichtbaarheid

Financiële verantwoording

RIEC in 2020 2020 was door het coronavirus wereldwijd een bijzonder jaar. Ook voor het RIEC Den Haag en haar partners brachten het virus en de bijbehorende maatregelen de nodige uitdagingen in de samenwerking met zich mee. Zo moest in rap tempo een knoop worden doorgehakt over hoe we veilig een digitaal casusoverleg kunnen voeren en welke systemen we daarbij mogen gebruiken. Daarnaast zijn er digitale weerbaarheidssessies georganiseerd om partners te blijven ondersteunen en niet stil te staan. Een enkele keer heeft dit geleid tot vertragingen, maar ondanks alle hindernissen zijn er ook grote stappen gezet in de versteviging van de aanpak van ondermijning. Zo is er op 3 juni 2020 door het RBO het ambitiedocument ‘coalitie tegen ondermijning’ vastgesteld, waar afspraken zijn gemaakt over de aanpak van ondermijning. Hierbij is gekozen om in deze regio de focus te leggen op de aanpak van druggerelateerde criminaliteit en mensenhandel. Verder gaat er komende jaren meer wisselwerking plaatsvinden tussen de lokale en regionale samenwerking met betrekking tot de sturing en uitvoering van de ondermijningsaanpak. Daarnaast is in de governance betrokkenheid en eigenaarschap (zowel bestuurlijk als ambtelijk) nadrukkelijker vormgegeven, wat heeft geleid tot een versterking van de rol van de ondermijningstafels.

Ook is de communicatie tussen de districtscolleges/ gezagsdriehoek, de ondermijningstafels en de districtelijke opsporingsstuurploegen van politie verbeterd. In dit jaarverslag wordt dieper ingegaan op de activiteiten die hebben plaatsgevonden in 2020 en resultaten die zijn bereikt op gebied van zicht, weerbaarheid en aanpakken en afpakken. Klik links op de iconen om naar het desbetreffende hoofdstuk te gaan.

Zichtbaarheid

Zicht op ondermijning

De afgelopen periode hebben de RIEC-partners in de regio Den Haag gezamenlijk geïnvesteerd in het verkrijgen van meer zicht op ondermijnende criminaliteit. Zo is het RIEC in 2020 gestart met een aantal verdiepende fenomeenonderzoeken en zijn acht lokale ondermijningsbeelden opgeleverd. Daarnaast zijn er 101 integrale casussen gedraaid. In diverse casussen heeft het RIEC integrale analyses, integrale informatiedocumenten en adviesdocumenten opgesteld. Dit alles met als doel om de vermenging van de onderwereld en bovenwereld tegen te gaan en samen met de partners een vuist te maken tegen ondermijnende criminaliteit.

Uit de lokale ondermijningsbeelden, de uitgevoerde fenomeen analyses en lopende casuïstiek zien we dat georganiseerde drugscriminaliteit, mensenhandel (arbeidsuitbuiting), witwassen en vastgoedcriminaliteit de meest voorkomende fenomenen in de regio Den Haag zijn.

Georganiseerde drugscriminaliteit

Mensenhandel/ arbeidsuitbuiting

Witwassen

Vastgoedcriminaliteit

Klik rechts op de blokken om naar het desbetreffende hoofdstuk te gaan.

Zichtbaarheid

Georganiseerde drugscriminaliteit

Bij drugscriminaliteit spelen met name de criminele markten ‘hennep’, ‘cocaïne’ en ‘synthetische drugs’ een rol. Waar de hennepmarkt vooral een lokale aangelegenheid lijkt (productie en afzet), speelt bij de harddrugsmarkt (cocaïne en synthetische drugs) de betrokkenheid van internationale criminele netwerken een grote rol. Hierbij komt de regio Den Haag in beeld als invoer- en/of doorvoerlocatie. In 2020 lijkt er landelijk een toename te zijn van de productie van synthetische drugs die gekenmerkt wordt door een groter aantal ontmantelde drugslabs en aangetroffen opslaglocaties. Landelijk zien we daarbij een verviervoudiging van het aantal opgerolde crystal meth labs. Van de 41 (vermoedelijke) crystal meth-productielocaties die de afgelopen twee jaar in Nederland zijn aangetroffen, bevonden zich er zes binnen de regio Den Haag. Deze zes productielocaties betroffen zowel kleinschalige laboratoria in appartementen als grotere laboratoria in bedrijfspanden. Uit de ondermijningsbeelden, de integrale RIEC-casuïstiek en de uitgevoerde integrale controles blijkt dat met name de automotive branche, de horeca en de beautysector (voor allen geldt: bewust en onbewust) gelieerd zijn aan drugscriminaliteit. Het vermoeden bestaat dat de met drugshandel verdiende criminele gelden middels bedrijven uit voornoemde branches worden witgewassen.

In 2021 (en 2022) zal de ontwikkeling van dit fenomeen door het RIEC nader onderzocht en geduid worden zodat passende barrières kunnen worden opgeworpen.

Klik hier om naar de casus te gaan

Zichtbaarheid

Casus X Het OM en de politie Eenheid Den Haag hadden een criminele organisatie op het oog waarvan werd vermoed dat zij zich al minstens twee jaar bezig hield met de smokkel van hard- en softdrugs. De drugs werd gesmokkeld vanuit Nederland naar andere landen, waaronder Frankrijk, Engeland, Spanje en Noorwegen. De criminelen gingen als volgt te werk: zij vulden reservebanden van vrachtwagens met drugs en reden vervolgens naar parkeerplaatsen langs de snelweg. Daar plaatsten ze de reservewielen onder vrachtwagens waarvan de chauffeurs in het complot zaten. Toen uit onderzoek bleek dat er een drugssmokkel werd voorbereid, heeft de Duitse douane op verzoek van de politie Eenheid Den Haag een vrachtwagen gecontroleerd. Daar is zo’n tweehonderd kilo hasj en veertig kilo cocaïne gevonden. Vervolgens werd er ook nog een chauffeur in Engeland aangehouden met drugs in zijn reservewiel. Al snel werd tussen beide zaken een verband gelegd, waardoor politie en OM besloten om het RIEC in te schakelen en de zaak integraal aan te pakken. Bij deze samenwerking sloten naast de politie en het OM onder andere Inspectie SZW, UWV, Belastingdienst en de betrokken gemeenten aan. Tijdens de integrale actiedagen op 23 juni en 26 oktober 2020 zijn in totaal zes panden doorzocht in Bodegraven, Woerden, Waddinxveen, Alphen aan de Rijn en Bergambacht.

Daarbij zijn tien Polen in de leeftijd tussen de 24 en 45 jaar aangehouden. Ook werden honderden kilo’s softdrugs, tientallen kilo’s harddrugs, circa 250.000 euro in contanten en diverse wapens (waaronder vuurwapens) aangetroffen.

Zichtbaarheid

Mensenhandel/arbeidsuitbuiting

De regio Den Haag kent verschillende economische branches die kwetsbaar zijn voor mensenhandel en arbeidsuitbuiting, zoals de glastuinbouw in het Westland, huishoudelijk personeel in Den Haag en Wassenaar, transport en distributie rond de A12 en de niet-Westerse horeca. Uit het fenomeenonderzoek dat in 2019 door het RIEC is gemaakt, bleek dat malafide uitzendbureaus op allerlei manieren profiteren van de afhankelijkheidspositie van arbeidsmigranten. Uitzenders faciliteren vaak huisvesting, arbeid, vervoer en zorgverzekering voor de arbeidsmigrant, waardoor laatstgenoemde het gevoel heeft geen ontslag te kunnen nemen. Arbeidsmigranten worden gehuisvest in accommodaties met weinig privacy, kleine ruimtes en gedeelde kamers waar zij hoge huren voor moeten afdragen. Onder andere Den Haag is een gemeente waar veel arbeidsmigranten verblijven. Daarnaast worden arbeidsmigranten in tuinderswoningen en bedrijfspanden in het buitengebied gehuisvest. Verder moeten arbeidsmigranten lange dagen maken en ontvangen daar geen, onvoldoende of te laat betaald salaris voor. In 2020 is er binnen de RIEC-samenwerking veel aandacht besteed aan casuïstiek op het gebied van arbeidsuitbuiting. Binnen één van deze casussen is een barrièremodel opgesteld dat specifiek gericht is op de aanpak van arbeidsuitbuiting en malafide uitzendbureaus.

Dit barrièremodel levert handelingsperspectief voor partners in de hele regio.

Klik hier om naar de casus te gaan

Zichtbaarheid

Casus X Onder leiding van het RIEC Den Haag startten de Inspectie SZW, gemeente Den Haag, gemeente Westland, de politie en de Belastingdienst een grootschalige casus om arbeidsuitbuiting in de regio aan te pakken. Op 7 oktober 2020 stonden vijftig mensen van deze overheidsdiensten klaar om de eerste grote controle uit te voeren. Werktijden, beschermingsmiddelen, verdiensten, ingehouden kosten, vervoer én huisvesting werden onder de loep genomen. Omdat arbeidsmigranten door de verstrengeling van werk, inkomen, huisvesting en vervoer compleet afhankelijk zijn van de uitzendbureaus, klagen zij vrijwel nooit. Toch krijgt ISZW wel signalen van arbeidsuitbuiting. Die komen soms van mensen die op straat werden gezet door een uitzendbureau, maar ook van instanties die nauw met elkaar samenwerken. Vanwege die verstrengeling is besloten om de integrale controle te richten op het kantoorpand van een groot uitzendbureau in de stad Den Haag, op een van de kwekerijen in de gemeente Westland waaraan dit bureau arbeidsmigranten levert én op de woningen die gelieerd zijn aan het uitzendbureau. Bij het kantoorpand was het meteen al raak met de vondst van de vier verboden woonruimtes. Ondanks een wat geagiteerde ‘adviseur’ van het uitzendbureau werkte het uitzendbureau verder goed mee aan de controle en werd de boekhouding overgedragen voor verder onderzoek.

Meer op de volgende pagina..

Zichtbaarheid

Casus X Tegelijkertijd werd een kwekerij in de gemeente Westland onder de loep genomen. Hier waren op het moment van de controle 21 uitzendkrachten van het betreffende uitzendbureau aan het werk. Allemaal werden ze door ISZW apart genomen en ondervraagd over hun woonomstandigheden, het vervoer en vooral ook hun inkomsten en vaste lasten. Drie mensen gaven aan 600 euro per maand te verdienen, ver onder het minimumloon. Bovendien leek het erop dat enkele ‘bazen’ probeerden om de arbeiders non-verbaal te intimideren. In de avond waren de woningen aan de beurt. Luxe zijn ze niet en de huren zijn flink. Maar veel zorgwekkender is dat er twee leidinggevenden van het uitzendbureau op de controle af kwamen die zich intimiderend gedroegen tegenover de bewoners. Projectleider Dick Voois van RIEC Den Haag blikt tevreden terug op de controle. “Als je kijkt naar de opbrengsten van de controles per overheidsdienst, dan denk ik dat geen van de diensten alarm zou slaan. Maar heel veel afzonderlijke minnetjes kunnen samen toch een plus zijn. Dat is hier ook het geval. De illegale huisvesting, de twijfels over betaling en aftrek van kosten en het intimiderende gedrag op alle locaties in combinatie met de hoge winsten van het uitzendbureau zorgen er samen voor dat er genoeg reden is om door te gaan met dit onderzoek.

Wordt vervolgd dus!” Wilt u meer weten over deze actiedag? Lees het volledige interview ‘kijkje in de kas’ in het online magazine Code Geel.

Zichtbaarheid

Witwassen Het fenomeen witwassen heeft binnen RIEC-casuïstiek veelal een link met georganiseerde drugscriminaliteit en vastgoedcriminaliteit. Hoe dit met elkaar verband houdt, wordt verder uitgelegd in de desbetreffende paragrafen hieronder. Het afgelopen jaar is door het RIEC-LIEC-bestel op landelijk niveau vooral ingezet op bewustwording van mogelijk misbruik van legale structuren door criminelen in crisistijd. Om de partners hiervoor te waarschuwen zijn er verschillende infographics gepubliceerd, die wijzen op mogelijk misbruik van de TOZO-maatregel, financiële steun van criminelen aan noodlijdende horeca en verdachte financiële constructies om ondernemers door de crisis te helpen. Het RIEC Den Haag heeft hier een actieve bijdrage aan geleverd, in afstemming met haar partners.

Klik!

Zichtbaarheid

Vastgoedcriminaliteit

Uit onderzoek naar malafide activiteiten in de vastgoedsector door het CCV, blijkt dat er veel crimineel vermogen in de vastgoedsector terechtkomt. Er wordt gesteld dat er weinig toezicht wordt gehouden, wat de vastgoedsector aantrekkelijk maakt voor malafide activiteiten. Dit wordt bevestigd door de RIEC-casuïstiek in 2020, waarbij er meermaals signalen zijn van malafide en/of criminele activiteiten in panden. Zo is de bron van het startkapitaal van sommige vastgoedondernemers niet altijd duidelijk en/of zijn er vermoedens van witwassen middels vastgoedconstructies. Eind 2020 is door het RIEC-bureau een aanvang gemaakt met het onderzoeken van vastgoedcriminaliteit in de regio Den Haag. Dit onderzoek richt zich op de (bewuste of onbewuste) rol van notarissen bij vastgoedcriminaliteit in de regio Den Haag. De basis wordt gelegd door middel van een kwantitatief en kwalitatief onderzoek, wat uiteindelijk moet leiden tot handreikingen voor RIEC-partners om barrières op te werpen in de aanpak van vastgoedcriminaliteit. Naar verwachting wordt het onderzoek in het derde kwartaal van 2021 opgeleverd.

Zichtbaarheid

Voortgang Verdiepende onderzoeken Klik op de kopjes om naar de desbetreffende pagina te gaan

Crimescripts drugsmarkten

Jonge aanwas

Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s)

Crystal meth

Ondermijningsbeelden

Versterking van het zicht Analyse toolbox

Samenwerkingspartners

Zichtbaarheid

Voortgang Verdiepende onderzoeken Crimescripts drugsmarkten In het jaarplan RIEC 2020 is het voornemen uitgesproken om met de partners te investeren op het nader uitwerken van de crimescripts op drie drugsmarkten: hennep, cocaïne en synthetische drugs, naar integrale barrièremodellen. In 2020 is een aanvang gemaakt met de inventarisatie gericht op het vormgeven van deze uitwerking. Echter bleek dat eerst een aantal zaken op het gebied van informatiedeling moesten worden uitgezocht. Daarnaast heeft het traject vertraging opgelopen vanwege het coronavirus. In 2021 wordt dit onderzoek verder opgepakt.

Jonge aanwas Om te voorkomen dat jongeren uit kwetsbare wijken de instap maken naar de georganiseerde criminaliteit, wordt onderzocht wat de redenen zijn waarom jongeren toetreden tot de (georganiseerde) drugscriminaliteit. Op basis hiervan wordt gekomen tot advies over mogelijke interventies om te voorkomen dat jongeren hun carrière starten in de drugscriminaliteit. Doordat het enige tijd heeft gekost voordat er toestemming was om strafrechtelijke informatie te gebruiken wordt het rapport later opgeleverd dan eerder gepland. Verder zijn het afgelopen jaar door het RIEC Den Haag en de twee regionale zorg- en veiligheidshuizen de eerste stappen gezet om in de toekomst meer samen te werken ook in relatie tot het voorkomen van jonge aanwas in de drugscriminaiteit.

Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s) Om de trends en ontwikkelingen in de regio Den Haag ten aanzien van criminele motorbendes en supportclubs inzichtelijk te maken, is het RIEC in 2020 gestart met een analyse naar de aard en omvang van dit fenomeen. Dit beeld wordt in 2021 opgeleverd.

Zichtbaarheid

Voortgang Verdiepende onderzoeken Crystal meth In 2020 is het RIEC gestart met een fenomeenonderzoek naar crystal meth. Het fenomeenonderzoek wordt in 2021 opgeleverd en zal concrete handelingsperspectieven bieden voor de partners.

Ondermijningsbeelden In 2020 zijn er acht lokale ondermijningsbeelden in de regio Den Haag opgeleverd. Daarnaast heeft het RIEC de gemeenten ondersteund in de uitrol van de ondermijningsbeelden en de weerbaarheidsscans. Zo hebben RIEC-collega’s onder andere een presentatie gegeven over het ondermijningsbeeld bij de start van het politieke jaar in Zoetermeer en bij de gemeenteraad in Krimpenerwaard. Daarnaast is in 2020 een start gemaakt met het opstellen van een dashboard welke inzicht geeft in wat er op gemeentelijk (en districtelijk) niveau speelt inzake ondermijning en weerbaarheid. De ondermijningsbeelden hebben samen met de weerbaarheidsscans een impuls gegeven aan de bewustwording van ondermijning, zowel intern (gemeenteambtenaren, Colleges van B&W) als extern (gemeenteraadsleden, ondernemers, publiek). Vooral de visuele infographics die door het RIEC zijn opgesteld werden als zeer bruikbaar ervaren. Meerdere signalen die zijn opgehaald tijdens de interviews, zijn vervolgens integraal besproken in lokale overleggen over ondermijning. Enkelen hiervan hebben zelfs geleid tot een aanpak, al dan niet in de vorm van een RIEC-casus.

Zichtbaarheid

Voortgang Verdiepende onderzoeken Versterking van het zicht

Analyse toolbox In 2020 heeft het RIEC de analysetak verstevigd: het aantal analisten is uitgebreid en er is fors geïnvesteerd in de kwaliteit van de analyseproducten. Zo is hard gewerkt aan het vullen van de toolbox, waarin de juiste systemen en autorisaties zijn geregeld, iedere analist kan werken met de analysetools Analyst’s Notebook en I-base en is er ruimte voor feedback-sessies. Ook was er oog voor het ontwikkelen van creatieve skills en het denken in scenario’s; een belangrijk onderdeel van het analyseren van RIEC-casuïstiek en onmisbaar in de aanpak van ondermijning. De analyseproducten bestonden in het afgelopen jaar vooral uit integrale informatierapporten en integrale analyses, waarbij steeds is gestuurd op een korte doorlooptijd en het optimaal benutten van de informatie van de partners.

Samenwerkingspartners Het afgelopen jaar is vanuit het analysecluster ook aandacht besteed aan samenwerking in de aanpak van ondermijning op analysegebied. Zo zijn er bijeenkomsten georganiseerd met de City Deal Zicht op Ondermijning, sluiten analisten aan bij informatieve sessies van het Aanjaagteam Ondermijning (ATO) en is een maatwerktraining op het gebied van arbeidsuitbuiting georganiseerd door de Inspectie SZW. Verder wordt er steeds nauwer samengewerkt met analisten van de afdeling Analyse en Onderzoek van de Dienst Regionale Intelligence-organisatie (DRIO).

Weerbaarheid

Weerbaarheid Bestuurlijke weerbaarheid

Het RIEC-bureau ondersteunt de partners om zichzelf weerbaar te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Dat gebeurt op verschillende manieren. Voor elke gemeente wordt naast een ondermijningsbeeld ook een weerbaarheidsscan opgeleverd met daarin aanbevelingen om als organisatie weerbaarder te worden tegen ondermijnende criminaliteit. Daarnaast geeft het RIEC Den Haag diverse trainingen en kunnen partners bij het RIEC terecht voor adviezen rondom het Bibob-proces.

Trainingvoert en het RIEC Om de weerbaarheid van de gemeente in kaart te brengen, presentaties voor elke gemeente een weerbaarheidsscan uit. De weerbaarheidsscan geeft tevens aanbevelingen gericht op de aanpak van ondermijning. Dit traject is in 2019 gestart en loopt door tot in 2021. In 2020 zijn 8 weerbaarheidsscans afgerond en daarnaast zijn er 5 weerbaarheidsscans gestart die in het begin van 2021 worden opgeleverd. Bij de oplevering van de rapporten hebben er voor colleges en/of gemeenteraden bij de gemeenten (digitale) presentaties plaatsgevonden.

De gemeenten zijn in 2020 hard aan de slag gegaan met het opvolgen van de aanbevelingen uit de weerbaarheidsscans en ondermijningsbeelden. Witwassen Zo hebben inmiddels bijna alle gemeenten in de regio Den Haag een intern meldpunt ondermijning, of zijn aangesloten bij een meldapplicatie zoals Meld een Vermoeden. Daarnaast zijn er op moment van schrijven vijftien gemeenten aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem en hebben meerdere gemeenten artikelen opgenomen in de APV om ondermijning aan te pakken.

Weerbaarheid

Training en presentaties Het RIEC-bureau zet zich in om het bewustzijn van ondermijning te vergroten, door het trainen en opleiden van professionals die zich bezighouden met de aanpak van ondermijning, zowel op gebied van beleidsvorming als uitvoering. Helaas zijn er door de invloed van het coronavirus het afgelopen jaar minder trainingen gegeven. Toch hebben de accountmanagers van het RIEC in de gemeenten Krimpenerwaard, Nieuwkoop, Zuidplas, Waddinxveen, Midden-Delfland, Westland, Rijswijk en Delft een (digitale) bewustwordingstraining gegeven. Deze bewustwordingstrainingen vonden meestal plaats voordat het RIEC een ondermijningsbeeld voor een gemeente had geschreven. Daarnaast zijn er verschillende awareness trainingen gegeven, namelijk in gemeente Noordwijk, aan meerdere groepen BOA’s in de gemeenten Den Haag en Wassenaar en aan het UWV. Ook op het Mondriaan college is in samenwerking met gemeente Den Haag een awareness training verzorgd. De trainingen zorgen ervoor dat de deelnemers bewust worden van signalen van ondermijning.

Beheersing en ondersteuning RIEC-samenwerking (o.a. Bibob) Ondanks de coronacrisis bleef de vraag om ondersteuning op het gebied van de Wet Bibob groot. Per 1 augustus 2020 is de gewijzigde Wet Bibob (eerste tranche) in werking getreden. Het RIEC kreeg veel vragen over de vernieuwde Wet Bibob van bestuursorganen. Door middel van trainingen en laagdrempelige beantwoording per telefoon of mail heeft het RIEC getracht bestuursorganen zo goed mogelijk te ondersteunen met het uitvoeren van de gewijzigde Wet Bibob. Naast deze vragen heeft het RIEC meerdere dossiers in behandeling gehad, zowel informatieverzoeken als dossiers waarbij ondersteuning is geboden in het eigen onderzoek door middel van een verslag van bevindingen en/of advies. Het RIEC heeft in totaal 62 Bibob-interventieadviezen gegeven. Een mooie ontwikkeling is het feit dat gemeenten steeds meer behoefte hebben aan een uniform Bibob-beleid binnen het district. Zo is er voor het district F, onder regie van het RIEC, een werkgroep gevormd. Deze werkgroep is momenteel bezig met het ontwikkelen van een Bibob-norm. Daarnaast richt de werkgroep zich op het inregelen van de Bibobwerkprocessen en kwaliteitsverhoging van het Bibob-onderzoek.

Op de website van het RSIV (www.rsiv.nl) wordt de regionale kennisbank ‘ondermijning’ door het RIEC gevuld met relevante informatie voor gemeenten, zoals handreikingen die voortkomen uit de ondermijningsprojecten.

Klik!

Aanpakken en afpakken

Aanpakken en afpakken

Ondanks de pandemie zijn er het afgelopen jaar veel signalen binnen gekomen bij het RIEC-bureau. In 2020 zijn er 101 integrale casussen behandeld. De thema’s die binnen deze casuïstiek zijn behandeld zijn: mensenhandel en -smokkel, georganiseerde drugscriminaliteit, witwassen, vastgoedfraude en OMG’s. Binnen de casuïstiek zijn er bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale interventies ingezet door de partners. Het resultaat van goed afgestemde integrale interventies bij casuïstiek laat ook zien dat een integrale samenwerking helpt om georganiseerde criminaliteit aan te pakken.

Ondermijningstafels en districtscolleges

Casusoverleggen en casusregisseurs

HEIT

Ondermijnings fondsprojecten

Afpakproject

Next Level

Zo heeft de directie MKB kantoor Den Haag van de Belastingdienst in 2020 in het kader van de integrale samenwerking binnen RIEC-verband een bedrag van € 284.000 geïnd en/of verrekend en voor € 2.556.000 (geheel of gedeeltelijk) beslag gelegd. Belastingdienst directie MKB kantoor Hoofddorp heeft in dit kader binnen de regio Den Haag in 2020 € 233.400 geïnd en/of verrekend en voor € 368.100 (geheel of gedeeltelijk) beslag gelegd. Klik rechts op de blokken om naar het desbetreffende hoofdstuk te gaan.

Aanpakken en afpakken

Ondermijningstafels en districtscolleges

Op de ondermijningstafels voor de stad Den Haag, de 4 districten en de regio (RISO) worden de binnengekomen signalen besproken en gewogen en wordt besloten of een integrale casus gestart moet worden. Tijdens de ondermijningstafels wordt ook gesproken over beleidsmatige ontwikkelingen op gebied van ondermijnende criminaliteit. In 2020 zijn door het RIEC-bureau in totaal 38 ondermijningstafels georganiseerd en ondersteund. Daarvan zijn er 7 door het RISO op regionaal niveau opgepakt. De verdere verdeling is als volgt: RISO ABC D E F G

6

7

6

5 8

6

In 2020 is een aantal wijzigingen in de governance van de ondermijningstafels doorgevoerd, waardoor er een betere verbinding is ontstaan tussen ondermijningstafel en districtscollege/driehoek. In ieder district schuiven nu alle gemeenten aan bij de ondermijningstafels. Hierdoor zijn de ondermijningstafels het platform geworden waar wordt gesproken over de aanpak van ondermijning in het district. Ook is ondermijning inmiddels een vast agendapunt geworden bij alle districtscolleges. RIEC-medewerkers sluiten aan bij de districtscolleges indien nodig. Verder is de verbinding tussen ondermijningstafels en districtelijke stuurploegen van politie verbeterd door de aansluiting van een RIEC-medewerker bij de bespreking van zaken met een integraal component.

Aanpakken en afpakken

Casusoverleggen en casusregisseurs

Bij de casusoverleggen sluiten alle belanghebbende partners aan en verzorgt het RIEC de coördinatie. In deze overleggen wordt de concrete aanpak in een casus bepaald en worden afspraken gemaakt over de interventies die uitgevoerd gaan worden door de partners. In 2020 zijn de eerste integrale informatierapportages per casus gemaakt. Hierdoor beschikken de partners voor aanvang van het casusoverleg over een integraal document en een basis informatiepositie. Daarnaast ondersteunt het RIEC de casusoverleggen door middel van voorzitterschap (casusregisseurs), verslaglegging, integrale analyses, adviezen en presentaties. Ook biedt het RIEC specifieke expertise en ondersteuning aan bij het organiseren van integrale actiedagen. Zo zijn er in 2020 4 grote integrale actiedagen gepland en uitgevoerd. Het RIEC-bureau levert casusregisseurs om casuïstiek te begeleiden. Echter is het aantal casussen op jaarbasis dermate groot, dat met de partners is afgesproken dat zij capaciteit leveren in de vorm van casusregisseurs. In 2020 hebben (naast het RIEC-bureau) de Politie, de Belastingdienst, Inspectie SZW en de gemeenten Leiden, Den Haag, Zoetermeer, Pijnacker-Nootdorp en Westland en de provincie Zuid-Holland casusregisseurs geleverd. Om te zorgen dat casusregisseurs voldoende toegerust zijn voor deze rol, heeft het RIEC in 2020 de coördinatie van deze casusregisseurs vormgegeven.

Zo heeft er een training voor casusregisseurs plaatsgevonden die werd gefinancierd door politie. Verder zijn er bilaterale overleggen geweest met alle casusregisseurs van de partners en hebben (digitale) intervisiebijeenkomsten plaatsgevonden.

Casus X: “Twee hennepkwekerijen en één hennepdrogerij opgerold tijdens integrale actiedag”.

Klik!

Aanpakken en afpakken

Next Level HEIT Het Haags Economisch Interventie Team (HEIT) is het grootste bestuurlijke interventieteam van Nederland. Het werkt onder regie van de burgemeester van Den Haag en kan ingezet worden in de hele Eenheid Den Haag. In het HEIT werken gemeenten, politie, Belastingdienst, de Douane, Inspectie SZW en het UWV al sinds 2007 samen. In 2020 is deze samenwerking verder uitgebreid met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de drie Omgevingsdiensten (ODH, ODMH en ODWH). Het HEIT bestaat uit twee zelfstandig draaiende teams die zaken oppakken onder regie van de burgemeester van Den Haag. De teams houden zich bezig met het uitvoeren van bestuurlijke controles op gebied van malafide bedrijvigheid en het toezicht op de prostitutiebranche. In totaal zijn 388 bestuurlijke controles uitgevoerd in 2020.

Landelijk loopt het Next Level traject. In dit kader werken de RIEC’s samen om hun producten en dienstverlening te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn onder andere de factsheets met tips over ondermijning en corona-maatregelen, de ondermijningsapp (waarvan de vernieuwde versie in maart gelanceerd is), de oplevering van de landelijke kennisbank ‘kennisplatform ondermijning’ en de interventiematrix waarin per partner inzichtelijk is gemaakt welke interventiemogelijkheden er in casuïstiek zijn. RIEC Den Haag heeft als trekker voor de interventiematrix gefungeerd. Deze interventiematrix wordt in 2021 opgeleverd.

Wil jij ook je kennis vergroten én delen? Meld je dan nu aan bij het ‘Kennisplatform Ondermijning’. Klik op de afbeelding om naar de website te gaan.

Aanpakken en afpakken

Ondermijningsfonds projecten

Het RIEC ondersteunt vanuit account- en programmamanagement 12 lopende projecten in 9 gemeenten die worden gefinancierd uit het ondermijningsfonds van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Hieronder leest u een korte update over hoe de projecten de lokale aanpak van ondermijning verder vorm hebben gegeven:

Gemeente Den Haag Binnen de gemeente Den Haag lopen er drie projecten: Scheveningen Haven (i), gebiedsgerichte aanpak (ii) en illegale geldstromen (iii). Binnen de drie projecten staat het verkrijgen van zicht op de ondermijnende problematiek en het opwerpen van barrières centraal. In 2020 is hier concreet aan bijgedragen door: het plaatsen van camera’s en meer gerichte inzet van handhavers in de haven, de invoering van een vergunningplicht voor ondernemers in een focusgebied en de mogelijkheid om ondermijning anoniem en laagdrempelig te melden in een app en is het beeld rondom een groep financiële dienstverleners compleet gemaakt.

Gemeente Rijswijk De gemeente Rijswijk maakt zich sterk voor een veilig en leefbaar ondernemersklimaat. Hierbij is prioriteit gegeven aan de automotivebranche en is al in 2019 een vergunningstelsel voor de branche ingevoerd. In 2020 hebben onder andere meerdere Bibob-toetsen plaatsgevonden en zijn afspraken gemaakt over de handhaving van de vergunningplicht.

Gemeente Zoetermeer De gemeente Zoetermeer gebruikt de middelen om het programma ondermijning te intensiveren door focus aan te brengen voor de autobranche en de horecabranche waar nu signalen zijn van ondermijnende criminaliteit. Afgelopen jaar zijn 12 lokale casussen opgestart, hebben 40 controles plaatsgevonden en hebben meerdere informele gesprekken plaatsgevonden met ondernemers uit de autobranche. Binnen de horecabranche zijn 8 ondermijningscasussen opgestart, waarvan er inmiddels 5 met positief resultaat zijn afgerond.

Aanpakken en afpakken

Ondermijningsfonds projecten

Gemeente Alphen aan den Rijn De gemeente Alphen aan den Rijn streeft naar de revitalisering van een bedrijventerrein waar signalen van ondermijnende criminaliteit zijn geconstateerd. In 2020 is een eerste gebiedsscan gemaakt en daarnaast is een informatiebijeenkomst voor ondernemers georganiseerd. Ten behoeve van de scan is een DPIA en een rechtsmatigheidsanalyse uitgevoerd, dat heeft geresulteerd in een nieuw proces van de gebiedsscan.

Gemeente Delft De gemeente Delft richt zich op het opzetten van een informatiesysteem om de drugs- en geweld gerelateerde problematiek in de stad in kaart te brengen. Daarnaast is de gemeente aan de slag gegaan om de organisatorische samenwerking tussen partners te verbeteren. Momenteel zijn alle achterliggende processen en informatiestromen rondom ondermijning en jeugd in kaart gebracht en deze zijn geverifieerd met omliggende gemeenten. De bovengenoemde stappen zijn genomen op basis van de (uitgelopen) casuïstiek.

Gemeente Leiden Bij de gemeente Leiden staat het thema vastgoed centraal. Het project is gericht op het inzichtelijk maken van de Leidse vastgoedmarkt, het elimineren van crimineel verkregen vermogen binnen de Leidse vastgoedmarkt en het ontwikkelen van modellen om het plaatsen van crimineel verkregen vermogen tegen te gaan. Vorig jaar is hieraan bijgedragen door de achterliggende geldstromen te analyseren om zo zicht te krijgen op de verschillende (vermoedelijk) crimineel verkregen vermogens die zouden worden geïnvesteerd in Leids vastgoed.

Aanpakken en afpakken

Ondermijningsfonds projecten

Gemeente Gouda Binnen het project Criminele Families en Gezonde Horeca van de gemeente Gouda wordt gewerkt aan het remmen van de instroom van nieuwe familieleden in de criminaliteit en daarnaast aan de uitstroom van malafide eigenaren van panden en/of bedrijven. In het laatstgenoemde project is capaciteit ingezet op verschillende casuïstiek, met als resultaat dat het aantal malafide ondernemingen van 7 naar 2 is teruggebracht. Verder is een nieuwe vergunningplicht ingesteld voor afhaal- en bezorgzaken. Als gevolg van de familie aanpak is de aanraking met de politie gedaald, is een applicatie voor netwerkanalyse geïntroduceerd en is extra personeel geworven voor de aanpak van criminele jeugdgroepen.

District G - Gemeente Krimpenerwaard Binnen District G is onder de vlag van de gemeente Krimpenerwaard een Bestuurlijk Ondersteuningsteam (BOT) ingesteld. Er zijn expertmeetings georganiseerd voor het districtscollege, waarna Meld Misdaad Anoniem bij alle gemeentes is uitgerold. Verder is binnen het district het bestuurlijk instrumentarium voor de aanpak van drugscriminaliteit door alle burgemeesters vastgesteld en zijn nieuwe artikelen in de APV (zoals sluiting publiek openstaande gebouwen) in meerdere gemeenten binnen het district opgenomen. Ook zijn als onderdeel van het Damoclesbeleid de voorbereidingshandelingen van de Opiumwet opgenomen.

Gemeente Westland en Katwijk De Gemeente Westland en Katwijk draaien het programma Weerbare Sierteeltsector dat zich richt op een duurzaam weerbare en integere sierteeltsector. Er is uitvoerig onderzoek verricht, met een betere informatiepositie tot gevolg. Bij gemeenten wordt een meldpunt opgezet en is een intelligence afdeling ingericht. Verder voert een integraal interventieteam controles en casuïstiek uit en is een eerste barrièremodel gemaakt. Het RIEC richt zich met middelen van het ondermijningsfonds op de aanpak van vastgoedcriminaliteit waar het onderzoek naar de rol (bewust en/ of onbewust) van de notaris onderdeel van uit maakt. Het RIEC is met dit onderzoek gestart in 2020 en zal in 2021 eindproducten opleveren. Klik hier om terug te gaan naar het hoofdstuk over vastgoedcriminaliteit.

Aanpakken en afpakken

Afpakproject

Het afpakproject van het RIEC Den Haag ondersteunt de regionale financiële focus op ondermijning, in het bijzonder door verwerking van verdachte transacties in integrale casuïstiek. Met het oog op de tijdelijke financiering (tot april 2022), wordt voor borging aangesloten bij de financiële opsporing (FINO) en informatieorganisatie van de politie-eenheid Den Haag.

IMPACT In 2020 is de pilot van het integraal afpakteam IMPACT voortgezet in samenwerking met FINO en overige partners (OM, gemeenten, districtsrecherche Leiden-Bollenstreek en basisteams). De vier nieuwe signalen uit 2020 hebben geleid tot drie RIEC-casussen en een signaal dat is afgesloten zonder vervolg. Het laatste signaal kwam voort uit een strafrechtelijk onderzoek, wat door nieuwe informatie voorrang heeft gekregen op een witwasonderzoek onder IMPACT. Verder zijn twee signalen uit 2019 in 2020 afgerond. Daarvan is één signaal afgesloten en het andere signaal heeft geleid tot een monodisciplinaire aanpak door de belastingdienst. De pilot is uiteindelijk in oktober 2020 geëvalueerd door een kleine vertraging vanwege de coronamaatregelen. De werkwijze van de pilot wordt niet voortgezet, doordat ‘dedicated’ capaciteit een vereiste is, zo bleek uit de evaluatie. In 2021 worden in overleg met het Openbaar Ministerie mogelijkheden verkend om een focus op afpakpotentieel in reguliere processen te versterken.

Integrale casuïstiek en analyses in 2020 Het Afpakproject heeft bij 36 casussen een bijdrage geleverd, bijvoorbeeld door RIEC-verzoeken, het periodiek checken van casuïstiek op nieuw verdacht verklaarde transacties en het leveren van verdiepende duiding. Er is echter niet inzichtelijk te maken welke interventies in casuïstiek aannemelijk voortvloeien uit die bijdrage. Verdachte transacties zijn overwegend een stukje van de puzzel en vragen veel nader onderzoek en context. Uitgebreidere analyses van verdachte transacties zijn in twee ondermijningsfondsprojecten gedaan en twee keer op geografisch gebied. In 2020 zijn daarnaast tien analyses voor de ondermijningsbeelden geleverd. In het rapport is een paragraaf over verdachte transacties en een uitgebreide beschrijvende bijlage over (geanonimiseerde) verdachte transacties opgenomen.

Aanpakken en afpakken

PPS Post- en Pakketdiensten In 2020 heeft de regiegroep PPS Post- en Pakketdiensten kansrijke voorstellen voor het tegengaan van misbruik van posten pakketdiensten voor drugsverzending over de volle breedte geïnventariseerd. De samenwerking bestaat uit de volgende partijen: PostNL, OM, politie, douane, het ministerie van Justitie en Veiligheid (DGRR/DVB), RIEC Den Haag en het ATO. De regiegroep had in 2020 vooral de focus op het samenbrengen van de betrokken partners. Daarnaast zijn kansen en knelpunten geïdentificeerd, om daar vervolgens scherpte in aan te brengen. Ook is een set van basisafspraken geïnitieerd. Vanuit de door de partners gedeelde fenomeeninformatie is één gezamenlijk informatiebeeld opgesteld met als doel om dat structureel te updaten. Ook zijn kansrijke vervolgvoorstellen gemaakt, zoals het uitvoeren van steekproeven op verschillende landenstromen, het starten met een ‘weeg- en registreerploeg’, het bezien van mogelijkheden om het anoniem aanleveren van pakketjes tegen te gaan en het versterken van de samenwerking tussen onder andere politie, douane en OM naar het voorbeeld van CargoHarc. Inmiddels is het pakket aan kansrijke voorstellen aan het Ministerie van Justitie en Veiligheid - DG Ondermijning overgedragen om de stap te maken naar daadwerkelijke uitvoering in PPS-verband.

De uitvoering vraagt namelijk om interdepartementale coördinatie en regie, zoals op het dossier mainports.

Financiële verantwoording

Bedrijfsvoering en financiële verantwoording Het RIEC Den Haag is een samenwerkingsplatform waar de verschillende partners bij elkaar komen. Het RIEC-bureau is beheersmatig bij de gemeente Den Haag ondergebracht. Dit betekent dat de bedrijfsvoering en financiële verantwoording via de gemeente Den Haag verlopen.

Basis op orde

In 2020 is veel aandacht besteed aan het op orde brengen van het RIEC-bureau. Er is een nieuwe medewerker bedrijfsvoering aangesteld en in samenwerking met de controller van de gemeente Den Haag is de controle op de uitvoering van de begroting verbeterd. De verschillende budgetten zorgen voor een complexe administratie. De gemeente Den Haag neemt vanaf 2021 een nieuwe financiële administratie in gebruik. Hiermee moet de controle op de financiën worden verscherpt en kan er zodoende gedurende het jaar eerder worden bijgestuurd als er een afwijking van de begroting plaats vindt. Verder is er met ondersteuning van TNO een traject gestart om de werkprocessen van integrale casusaanpak en handhavingsknelpunten met de landelijke werkprocessen af te stemmen. Daarbij wordt ook gekeken waar mogelijk een slag in effectiviteit en efficiëntie gemaakt kan worden. Tevens is er een regionale privacy-werkgroep ingericht in samenwerking met de partners. Het RIEC heeft daarnaast ook gemeenten voorzien van advisering op vlak van privacy. Gemeenten doen op dit vlak een toenemend beroep op het RIEC. De informatiebeveiliging is verbeterd waarbij het principe ‘need to know’ is ingevoerd.

De analisten van het RIEC hebben weer via de politieorganisatie toegang gekregen tot een aantal analysetools ten behoeve van RIEC-casuïstiek. De informatiehuishouding is verder op orde gebracht en er is invulling gegeven aan maatregelen die voortgekomen zijn uit de privacy self-assessment. In Next level verband is de werkplaats Integrale beveiliging gestart, waarin de RIEC’s en het LIEC gezamenlijk werken om de informatiebeveiliging continu te verbeteren en te waarborgen.

Financiële verantwoording

Bedrijfsvoering en financiële verantwoording Reguliere inkomsten De boekhouding van het RIEC Den Haag loopt over de verantwoordingscyclus van gemeente Den Haag. De cijfers van de jaarrekening lopen daarom mee in de reguliere accountantscontrole van de gemeente Den Haag. Deze systematiek is door het ministerie van Justitie en Veiligheid goedgekeurd voor de verantwoording van de bijdrage aan het RIEC. Het ministerie van Justitie en Veiligheid en de partners dragen met structurele middelen bij aan het RIEC-bureau. Daarnaast draagt het ministerie met verschillende incidentele middelen bij.

Structurele bijdrage van het ministerie van Justitie en Veiligheid: • De reguliere bijdrage van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor het RIEC Den Haag is vastgesteld op €735.000 voor de periode van 2018-2021. Een van de voorwaarden is de cofinanciering. Deze cofinanciering kan in de vorm van een financiële bijdrage of inzet van personeel ‘om niet’. • Naast de reguliere bijdrage heeft het kabinet aanvullende bijdragen toegekend voor het maken van ondermijningsbeelden (€90.000) en voor de versteviging van de intelligence, analyse en uitvoeringskracht (€453.000). Deze structurele bijdragen zijn bijgevoegd aan de reguliere begroting van het RIEC Den Haag. Hiermee worden twee analisten, een projectleider/ onderzoeker, stagiair, juridisch medewerker (Bibob-advies) en een communicatieadviseur en de bijbehorende overheadkosten gefinancierd. Het tweede gedeelte van de structurele versterkingsmiddelen (€400.000) voor versterking van de uitvoeringskracht is gebruikt om het Haags Economisch Interventie Team (HEIT) te verstevigen (zie bijlage voor de verantwoording van het HEIT).

Reguliere bijdrage van partners •

•

2020 was het eerste jaar dat gemeenten in de regio Den Haag een financiële bijdrage van 10,5 cent per inwoner betaalden. Dit is in totaal een bijdrage van € 200.245. Daarnaast draagt de gemeente Den Haag 50.000 euro bij voor een projectleider. Er wordt één analist gefinancierd door de gemeente Den Haag en door een bijdrage vanuit het Ondermijningsfonds project dat loopt bij de gemeente Leiden. Deze analist voert voor deze gemeenten analyses uit gericht op vastgoedcriminaliteit. Hiermee bouwt het RIEC expertise op en worden de overige analisten ontlast voor overige casuïstiek. De Belastingdienst, het OM en de politie leveren langdurige om niet capaciteit. Daarnaast levert de Inspectie SZW één casusregisseur (om niet) die in het laatste kwartaal van 2020 is gestart. Deze bijdrage (gebaseerd op de werkelijke kosten van de partners) bedraagt € 681.000.

Financiële verantwoording

Bedrijfsvoering en financiële verantwoording Met de financiële bijdrage van de gemeenten en de personele inzet van de partners wordt voldaan aan de gestelde subsidievoorwaarde over cofinanciering.

Reguliere uitgaven

Vanwege corona heeft een aantal processen vertraging opgelopen. De reeks ondermijningsbeelden zijn in 2020 nog niet volledig afgerond, maar zullen in 2021 allemaal worden opgeleverd. Daarnaast wordt in 2021 het OMG-beeld en het onderzoek over crystal meth afgerond. Hiervoor wordt het restbudget van 2020 ingezet.

Incidentele inkomsten en uitgaven

Naast de afspraken met betrekking tot de structurele financiële middelen zijn de volgende toekenningen voor incidentele middelen gedaan. • Afpakproject: voor de periode 2019-2022 is er €1 miljoen voor het tijdelijke afpakproject beschikbaar gesteld. In 2021 wordt hiervan €249.500 uitgeput, daar naast worden de overgebleven gelden uit 2020 ingezet. • PPS-project Post en pakketdiensten: voor de ontwikkeling van de publiek-private samenwerking (PPS) is in 2019 een project gestart met de postpakkettenbranche, waarvoor 2 x € 140.000 is toegekend. Omdat het project pas eind 2019 is gestart, is met het ministerie afgesproken dat de budgetten worden ingezet in 2020 en 2021. Omdat het project wordt afgerond in 2021 is de tweede bijdrage van € 140.000 niet meer nodig. • Incidentele versterkingsgelden uit 2018: voor deze middelen is separaat toestemming gevraagd om deze middelen in te zetten voor de doorontwikkeling van de ondermijningsbeelden in 2021. • Ondermijningsfonds: de regio Den Haag heeft uit het ondermijningsfonds €6 miljoen ontvangen ten behoeve van de verschillende (boven)lokale projecten. Hieruit is €125.000 gereserveerd voor programmamanagement, waar het RIEC een programmamanager voor heeft ingehuurd en waar indirecte kosten uit betaald worden, die samenhangen met de uitvoering van de projecten uit het ondermijningsfonds.

Ten slotte is er een bedrag van 70.000 gereserveerd voor een apart project op vastgoed binnen het RIEC Den Haag (benoemd onder het kopje vastgoedcriminaliteit).

Klik hier om naar de jaarrekening te gaan

Financiële verantwoording

Jaarrekening RIEC Den Haag 2020 Regulier RIEC Den Haag

INKOMSTEN

UITGAVEN

RIEC Algemeen

735.000

Personeel in dienst bij gemeente Den Haag

799.826

Ondermijningsbeeld

90.000

Inhuur

378.481

Uitvoeringskosten restant 2019

10.463

Overige RIEC-partners (OM NIET)

681.000

Structurele versterkingsgelden

453.000

BIJDRAGE PARTNERS

OVERIGE KOSTEN

Inwonerbijdrage regiogemeenten

200.245

Huisvesting

108.965

Bijdrage projectleider gemeente Den Haag

50.000

Hard- en software (vanuit gemeente Den Haag)

85.963

Overige RIEC-partners (OM NIET)

681.000

DVO LIEC

60.000

Opleiding

27.226

Onderzoek en advies

58.807

Teamdag, next level, vergaderkosten en overig

17.162

Doorbelasting projecten

- 80.000

Subtotaal regulier Resultaat reguliere begroting

2.219.708

2.137.430 82.278

Financiële verantwoording

Jaarrekening RIEC Den Haag 2020 Projectoverzicht RIEC Den Haag

INKOMSTEN

UITGAVEN

Versterkingsgelden HEIT 2019

226.000

Versterkingsgelden HEIT 2019

225.000

Structurele versterkingsgelden

400.000

Structurele versterkingsgelden

394.500

Restant versterkingsgelden HEIT

6.500

Versterkingsgelden 2018

122.584

Restant versterkingsgelden 2018

14.416

Afpakgelden

264.968

Restant afpakgelden

76.597

Ondermijningsfonds

1.934.250

Restant middelen Ondermijningsfonds

66.750

PPS Post en Pakketdiensten

74.219

Restant PPS Post en Pakketdiensten

60.577

Totaal

3.240.361

Versterkingsgelden 2018

Afpakgelden

Ondermijningsfonds

PPS Post en Pakketdiensten Subtotaal

137.000

341.565

2.001.000

134.796

3.240.361

Bijlage 1: operationele resultaten

Bijlagen

In deze bijlage – op basis van het RIEC-LIEC format – zijn de operationele resultaten van de RIECsamenwerking in de regio Den Haag weergegeven.

Toelichting tabel

Bijlagen

Deze tabel omvat de resultaten van het RIEC-bureau van het afgelopen jaar. Deze tabel dient elk jaar te worden meegezonden in het jaarverslag om verantwoording over de concrete resultaten af te leggen. De tabel geeft een indicatie van de inspanning van het RIEC-bureau, maar er dient te worden opgemerkt dat dit niet altijd in cijfers kan worden uitgedrukt. De volgende invulinstructie is gebruikt: Ad. 1. Vul hier het aantal door het RIEC opgeleverde integrale ondermijningsbeelden in, conform het werkproces ‘ondermijningsbeelden’. Ad. 2. a. Het betreft het totaal aantal van de casussen die, conform het werkproces ‘Integrale casusaanpak’ behandeld zijn in het betreffende verslagjaar. Ad. 2.b.-f. Hierin aangeven welke partner binnen het samenwerkingsverband een casus heeft ingebracht (of een signaal dat tot een casus is opgewerkt). Het totaal aantal hiervan hoeft niet te corresponderen met het aantal onder 2.a (omdat meerdere partners gezamenlijk één signaal kunnen inbrengen). Ad. 3. Het kan hierbij voorkomen dat meerdere thema’s in een casus hebben gespeeld. Voor het regionale jaarverslag van het RIEC is het toegestaan categorie 3.f. nader te specificeren met de regionale thema’s of handhavingsknelpunten (dus 3.f. 3.g. 3.h. enzovoort). Voor het landelijk jaarverslag betreft deze tabel een limitatieve opsomming van de RIEC- thema’s, waarbij onder 3.f.

alle regionale thema’s of hand havingsknelpunten door het LIEC worden opgeteld. Ad. 4.a. Het betreft het totaal aan adviezen dat het RIEC in het verslagjaar heeft afgegeven. Dit kunnen dus ook adviezen zijn n.a.v. RIEC casussen van voorgaande jaren. Het aantal onder 4.a. hoeft dus niet overeen te komen met dat onder 2.a. Ad. 4.b.- e. Hierin aangeven welke soorten interventies zijn geadviseerd. Het totaal aantal hiervan hoeft niet te corresponderen met het aantal onder 4.a, omdat er meerdere soorten interventies per advies kunnen worden gegeven. Ad.4.b II Vul hier het aantal interventieadviezen met de strekking dat de Wet Bibob kan worden ingezet én het aantal adviezen dat in het kader van de uitvoering van de Wet Bibob door het RIEC in het verslagjaar is afgegeven aan bestuursorganen. Ondersteuning van gemeenten in de uitvoering van de Wet Bibob is een specifieke RIEC taak en staat daarmee los van de ‘reguliere’ casusaanpak van het RIEC. Daarom moet deze apart worden vermeld. Ad. 5. Vul hier het totaal bedrag in van alle fiscale, strafrechtelijke en bestuurlijke maatregelen die in RIEC verband zijn genomen in het verslagjaar (opgelegde aanslagen, ontnemingsmaatregelen, boetes etc.). * Het betreft hier het totaal van geïnde en/of verrekende bedragen en het (geheel of gedeeltelijke) beslag dat door de Belastingdienst in 2020 is gelegd (fiscale afpakresultaten).

Belastingdienst directie MKB kantoor Den Haag heeft in het kader van de samenwerking binnen het RIEC Haaglanden in 2020 € 284.000 geïnd en/ of verrekend en voor € 2.556.000 (geheel of gedeeltelijk) beslag gelegd. Belastingdienst directie MKB kantoor Hoofddorp heeft in het kader van de samenwerking binnen het RIEC Haaglanden in 2020 € 233.400 geïnd en/of verrekend en voor € 368.100 (geheel of gedeeltelijk) beslag gelegd. De afpakresultaten van het OM zijn, vanwege de doorgaans uitgestelde resultaten (een afpaktraject varieert van maanden tot jaren), lastig direct aan de RIEC-casuïstiek te koppelen. De regels voor de casusadministratie van het RIEC (denk aan bewaartermijnen) zorgen ervoor dat geen volledig beeld van de werkelijkheid gegeven kan worden.

Bijlagen

Bijlage 2: Verantwoording HEIT over structurele bijdrage ministerie J&V 2020 Het Haags Economisch Interventie Team (HEIT) is het grootste bestuurlijke interventieteam van Nederland. Het werkt onder regie van de burgemeester van Den Haag en kan ingezet worden in de hele Eenheid Den Haag. In het HEIT werken gemeenten, politie, Belastingdienst, de Douane, Inspectie SZW en het UWV al sinds 2007 samen. In 2020 is het HEIT uitgebreid met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de drie Omgevingsdiensten (ODH, ODMH en ODWH). Het HEIT bestaat uit twee zelfstandig draaiende teams die zaken oppakken onder regie van de burgemeester van Den Haag. Het HEIT houdt zich bezig met het uitvoeren van bestuurlijke controles en het toezicht op de prostitutiebranche. In totaal heeft het HEIT 388 bestuurlijke controles uitgevoerd in 2020.

Covid-19

Het jaar 2020 was een Coronajaar. Ondanks de pandemie heeft het HEIT haar werkzaamheden zo goed als mogelijk proberen voort te zetten. Er zijn meer dan 238 integrale bestuurlijke controles uitgevoerd bij malafide ondernemingen en er is toezicht gehouden op de prostitutiebranche (150 controles) en op de noodverordeningen (143 controles). Er is dagelijks gecontroleerd of de horeca gesloten was en of de vergunde en de niet-vergunde prostitutiebranche zich aan de geldende regels hield. Online is in de gaten gehouden of er een verschuiving zou plaatsvinden richting de niet-vergunde prostitutiebranche, dit bleek niet het geval. Er is online contact gezocht met sekswerkers om ze te wijzen op de noodverordening en om een hulpaanbod te doen.

Inzet HEIT

Het HEIT is een partner in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. De controles zijn onderdeel van de lokale ondermijningsaanpak. Het HEIT heeft daarnaast een adviserende rol naar gemeenten rondom hun ondermijningsbeleid en aanpak. De beleidsmedewerkers van het HEIT hebben structureel contact met alle 27 gemeenten en basisteams. Ze sluiten aan bij lokale casusoverleggen, ze zitten bij Ondermijningstafels en nemen deel aan RIEC casussen. Ze geven advies over wet- en regelgeving om de effectiviteit van de bestuurlijke controles te vergroten en ze hebben veel ervaring met ondermijningsvraagstukken. Hun inzet heeft in 2020 geleid tot betere signalen die opgepakt zijn voor controles. Vanuit het HEIT zijn er 20 workshops, presentaties en/of webinars gegeven over het HEIT en de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Hierbij wordt ingegaan op de malafide bedrijfsmodellen van (avond)supermarkten, garages, shisha lounges, cafés, restaurants en de beauty branche en op criminele fenomenen als mensenhandel, handel in illegale sigaretten, handel in illegale medicijnen en illegaal gokken. Daarnaast maakt het HEIT een keer per jaar een infographic en een operationeel trendjaarverslag.

Bijlagen Financiën

Sinds 2019 ontvangt het HEIT structureel 4 ton ter versterking van de uitvoeringskracht in de eenheid Den Haag. In 2019 was niet het gehele bedrag besteed. Er is 226.000 overgeheveld naar 2020 en als volgt besteed:

Bijlagen Voorbeeldcasus

In maart is een grote actiedag georganiseerd op de Poolse supermarkten in de hele Eenheid Den Haag. In twee integrale teams zijn 12 supermarkten gecontroleerd en zijn allerlei misstanden aangetroffen. Bij diverse winkels zijn illegale sigaretten aangetroffen. Deze sigaretten zijn vaak Nederland binnen gesmokkeld en bevatten allerlei giftige grondstoffen zoals een te hoog plastic- en teergehalte. Daarnaast is er een medewerker aangetroffen met een uitkering en werden de vergunningsvoorwaarden overtreden. Bij bijna alle supermarkten zijn illegaal verkochte geneesmiddelen aangetroffen. Uiteindelijk zijn er 40 verhuisdozen vol met medicijnen in beslag genomen. Deze illegale verkoop leidt tot zelfbehandeling: klanten gaan zichzelf zware medicijnen en antibiotica geven zonder doktersadvies. De bijsluiters zijn niet in de Nederlandse taal en de geneesmiddelen komen uit het buitenland. Lichtere medicijnen zoals paracetamol en neussprays mogen verkocht worden door drogisterijen. Zwaardere medicijnen mogen alleen door apotheken worden verstrekt. De ondernemers zullen zich moeten gaan verantwoorden bij de rechter. De NOS is met de actie mee geweest en heeft hier een rapportage over gemaakt.

Bijlagen

Bijlage 3: Jaarverslag Afpakproject RIEC Den Haag 2020 Het afpakproject van het RIEC Den Haag wordt gefinancierd uit de afpakgelden van het ministerie van J&V, met een looptijd tot april 2022. Het project ondersteunt de versterking van een regionale financiële focus ondermijning door verwerking van verdachte transacties in integrale casuïstiek. Daarnaast wordt ingezet op de bewustwording over afpakken onder RIEC-partners (in het bijzonder bij gemeenten). Gezien de tijdelijke financiering van het project wordt de aansluiting gezocht bij de financiële opsporing en informatieorganisatie van de politie eenheid Den Haag, om daar het werkproces te borgen.

Samenwerking op afpakken

De medewerkers van het afpakproject fungeren als aanspreekpunt voor de partners richting de Financial Intelligence Unit (FIU) als het gaat om ongebruikelijke en verdachte transacties. In 2020 heeft het uitleren van de opgedane kennis en werkwijze binnen de RIEC-samenwerking een iets andere vorm gehad dan verwacht, gezien de maatregelen tegen COVID-19. Om de kennis na afloop van het project te borgen, is een start gemaakt met het ontwikkelen van een ‘dashboard afpakinterventies’. Hiermee wordt beoogd inzichtelijk te maken wat (met name) verdachte transacties kunnen bijdragen aan het verhogen van de (integrale) afpakresultaten. Daarnaast heeft in 2020 een verkenning plaatsgevonden om regionale bewustwording op bestuurlijk afpakken te verhogen, waarop in 2021 de focus ligt. Gezien het werken op afstand dat sinds 2020 de norm is, zal hier de nadruk liggen op online mogelijkheden voor kennisdeling, met (schriftelijke) handreikingen ter ondersteuning waar mogelijk. In 2020 zijn ter bewustwording twee presentaties verzorgd, dit zijn er vanwege corona minder dan gepland. Daarnaast fungeert het Afpakproject als een essentiële schakel richting de afdeling Financiële Opsporing (FINO) van de politie eenheid Den Haag waar verdachte transacties nader worden onderzocht.

In 2020 is de samenwerking met FINO voortgezet in de vorm van een maandelijks Dashboard verdachte transacties, dat FINO verstrekt ) aan de operationeel specialisten Financieel bij de Districtsrecherches. In 2020 is tevens de pilot van het integraal afpakteam IMPACT voortgezet in samenwerking met FINO en overige partners (OM, gemeenten, districtsrecherche Leiden-Bollenstreek en basisteams). Er zijn in 2020 vier nieuwe signalen behandeld. Twee daarvan hebben geleid tot RIEC-casussen, een signaal kwam voort uit een strafrechtelijk onderzoek wat uiteindelijk de voorrang heeft gekregen boven een witwasonderzoek en een signaal is afgesloten zonder vervolg. Twee signalen uit 2019 zijn afgerond in 2020, waarvan een signaal tot monodisciplinaire aanpak van de belastingdienst heeft geleid. Het andere signaal is afgesloten.

Bijlagen De pilot voor het integrale afpakteam IMPACT heeft door de coronamaatregelen vertraging opgelopen, maar is uiteindelijk in oktober 2020 geëvalueerd. De evaluatie heeft laten zien dat de pilot een mooi voorbeeld gaf van multidisciplinaire samenwerking op afpakken, maar dat een ‘dedicated’ capaciteit noodzakelijk is. Omdat dit op het moment niet te realiseren valt onder de partners in de RIEC-samenwerking in Den Haag, is ervoor gekozen om de werkwijze van de pilot niet voort te zetten. In 2021 wordt in overleg met het Openbaar Ministerie bezien waar de mogelijkheden zijn om een focus op afpakpotentieel in de reguliere processen te versterken. Ook regio overstijgend wordt er veel samengewerkt, in het bijzonder met de andere RIEC-projecten gefinancierd vanuit de afpakgelden. Hiervoor komen de projectleiders periodiek (online) bij elkaar, waar de kennis en ervaringen over de projecten worden uitgewisseld.

Integrale casuïstiek en analyses in 2020

De medewerkers van het Afpakproject leverden in 2020 op verschillende manieren een bijdrage aan RIEC-casuïstiek, fenomeenonderzoek en projecten. Waar deze advisering om verdere expertise vraagt, wordt de samenwerking met FINO gezocht. In 2020 is 28 keer een RIEC-verzoek gedaan in casuïstiek, waar op basis van de signalen van ondermijnende criminaliteit in een casus aan de FIU wordt gevraagd of er ongebruikelijke transacties zijn die verdacht verklaard kunnen worden. Dit levert vaak extra informatie op voor een casusteam, die bij een veelvoud aan transacties of complexiteit vragen om nadere duiding. In 8 gevallen heeft een medewerker van het Afpakproject deze nadere duiding verzorgt voor het casusteam. De casuïstiek wordt daarnaast periodiek gecontroleerd op recent verdacht verklaarde transacties, wat 6 keer heeft geleid tot een signalering van nieuwe informatie voor het casusteam. Daarnaast is in 2 projecten gefinancierd vanuit het ondermijningsfonds een uitgebreide analyse van de verdachte transacties gedaan. Eenzelfde soort analyse is 2 keer op geografisch gebied gedaan. Vergelijkbare analyses worden ook gedaan voor de gemeentelijke ondermijningsbeelden, die leiden tot een paragraaf over de verdachte transacties in het rapport, maar ook een uitgebreide bijlage waar de (geanonimiseerde) verdachte transacties beschreven worden.

In 2020 zijn er 10 van zulke analyses voor de ondermijningsbeelden opgeleverd. Door het doen van RIEC-verzoeken, het periodiek checken van casuïstiek op nieuw verdacht verklaarde transacties en het leveren van een verdiepende duiding heeft het Afpakproject uiteindelijk bij 36 casussen een bijdrage geleverd. Er is echter niet inzichtelijk te maken welke interventies in casuïstiek aannemelijk voortvloeien uit die bijdrage van het versterkingsproject. Het gaat hier om producten op basis van verdachte transacties (informatie van de FIU - door de politie verstrekt aan het RIEC Den Haag), maar deze zijn overwegend een stukje van de puzzel en vragen veel nader onderzoek en context.

Bijlagen Knelpunten

Knelpunten die binnen het Afpakproject gesignaleerd zijn, kunnen samengevat worden onder de thema’s capaciteit, inbedding financiële expertise in de Afpakketen en kwaliteit van data. Met name in relatie tot een integraal afpakteam is gebleken dat benodigde ‘gelabelde’ capaciteit van partners en RIEC niet uit reguliere capaciteit beschikbaar is en incidenteel budget anders wordt toegewezen. Het RIEC is als samenwerkingsverband afhankelijk van de mogelijkheden van partners en heeft in beperkte mate een eigen rol in de afpakketen. Waar afpakken in brede zin een onderdeel is van de werkprocessen van partners, is de doelstelling vaak gericht op de eigen organisatie. Een gezamenlijke afpakdoelstelling die breder ziet dan cijfers zou een oplossing zijn waarmee het gewenste maatschappelijke effect behaald kan worden. Binnen de politie organisatie wordt hard gewerkt aan de inbedding van financiële expertise bij de informatieorganisatie en opsporing, maar opvolging van witwasonderzoeken gericht op afpakken wordt vaak ervaren als specialistisch. Verdachte transacties in de Eenheid Den Haag blijken daarnaast voor politie en in integrale casuïstiek weliswaar een bron van informatie, maar zelden geschikt voor een zelfstandig onderzoek.