RIS308656 Beantw. SV Aanpak onrechtmatige uithuisplaatsingen ouderverstoging en oudervervreemding

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

22 juni 2021

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Roopram, luidend: ‘Aanpak onrechtmatige uithuisplaatsingen, ouderverstoting en oudervervreemding’

OCW/10132708

RIS308656

Het raadslid mevrouw Roopram heeft op 3 mei 2021 een brief met daarin 20 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Schriftelijke vragen In februari 2010 overkwam de familie Pirbux een verschrikkelijk drama. Het begon met de inzet van een protocol kindermishandeling door het ziekenhuis waar de toen ernstig zieke zoon van de familie Pirbux werd behandeld. Op 25 februari 2010, tien dagen na de bevalling van de jongste zoon van de familie Pirbux, is ook hij geplaatst in een crisis pleeggezin en vervolgens in een netwerkpleeggezin. Beide zonen waren onrechtmatig uithuisgeplaatst, blijkens uit de feitelijke bewijsstukken. Inmiddels woont de oudste zoon sinds juni 2015 weer bij de ouders na vijf jaar te hebben gewoond bij verschillende instanties/pleeggezinnen. Op de manier hoe het gezin uit elkaar werd gerukt en wat ze al die jaren hebben meegemaakt met onder meer instanties zoals Jeugdbescherming en Raad van Kinderbescherming, is zeer schrijnend. De strijd om de jongste zoon weer terug te halen naar het gezin, naar zijn oudere broer, is een ongelooflijk en zeer onrechtvaardig verhaal.

De ouders worden van het kastje naar de muur gestuurd en uiteindelijk voelen ze zich niet gehoord en dus niet geholpen door geen enkele instantie. Gemeenteraadslid Janice Roopram ontvangt met enige regelmaat van dit soort ernstige casussen waarbij de ouders ten einde raad zijn en het ten koste gaat van het belang van het kind. 1.

Wat vindt het college van bovenstaand omschreven casus?

Het college onderschrijft dat het belang van kind ten alle tijden voorop moet staan. Ieder kind heeft het recht om en veilig op te groeien. Het college vindt het altijd vervelend om te vernemen dat zaken niet goed verlopen.

2.

Wat zou de rol van het college kunnen zijn in bovengenoemde casus?

Het college kan niet ingaan op een individuele casus, maar in het algemeen is het college verantwoordelijk voor een goed werkend stelstel waarin onveilige situaties worden gesignaleerd en waarin een transparante afweging wordt gemaakt over de aanpak van mogelijk onveilige situaties via de Jeugdbeschermingstafel. Ook is het college er voor verantwoordelijk dat er gelegenheid is om klachten in te dienen en dat deze zorgvuldig worden behandeld.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10132708

Wel is het zo dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid om een voorstel tot uithuisplaatsing voor de rechter te brengen bij de Gecertificeerde Instelling (G.I.), de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) of bij het Openbaar Ministerie ligt. Uiteraard is het dan de rechter die bindende uitspraken doet in een casus. 3.

Zijn soortgelijke casussen bekend bij het college?

Iedere casus moet op zijn eigen merites worden beoordeeld, maar als er signalen zijn dat zaken niet goed lopen worden deze zoveel mogelijk doorgezet en opgepakt.

4.

Heeft het college kennisgenomen van de berichten dat kinderen onterecht uit huis worden geplaatst door slecht feitenonderzoek? Zo ja, wat doet het college hieraan?

De gemeente vindt kwalitatief hoogstaand feitenonderzoek in de jeugdbeschermingsketen heel belangrijk. De gemeente Den Haag participeert om deze reden (namens de gemeenten/VNG) in de landelijke kerngroep tot verbetering van het feitenonderzoek. Recent hebben we ambtelijk aandacht gevraagd bij de RvdK om de beginselen uit het landelijk actieplan (link) ook te implementeren bij het formulier voor een Verzoek tot onderzoek (VTO). 5.

Herkent het college het beeld dat jeugdzorgmedewerkers hun rapporten vooral baseren op aannames en dat er nauwelijks tot geen feitenonderzoek plaatsvindt?

Dat beeld herkent het college niet. Jeugdzorgmedewerkers werken volgens duidelijke protocollen en zijn gecertificeerd. Wel is het college op de hoogte dat de wijze waarop het feitenonderzoek plaatsvindt verbetering behoeft. Zie het antwoord op vraag 4. 6.

Welke maatregelen gaat het college nemen, of heeft het college genomen om ervoor te zorgen dat jeugdzorgmedewerkers niet meer alleen uitgaan van aannames, maar ook daadwerkelijk feitenonderzoek gaan doen, zodat onterechte uithuisplaatsingen worden voorkomen?

Zie het antwoord op vraag 4 en 5. 7.

Deelt u de mening van Hart voor Den Haag/Groep de Mos dat ouderonthechting zeer schadelijk is voor het kind?

Ja, het college deelt deze mening. 8.

Kan het college aangeven waar de regie ligt van Jeugdzorg?

Op grond van de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor jeugdhulp en de uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Voordat jeugdhulp naar de gemeenten werd gedecentraliseerd in 2015, werden jeugdreclassering en jeugdbescherming ook wel jeugdzorg genoemd. De gemeente is opdrachtgever van de G.I.’s die uitvoering geven aan van de jeugdbescherming, waaronder de jeugdbeschermingsmaatregelen. 9.

Wie controleert Jeugdzorg onafhankelijk op haar functioneren?

De Inspectie Gezondheidszorg & Jeugd (IGJ) en de Inspectie Veiligheid & Justitie (IVJ) houden toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de jeugdhulp.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10132708

10. Ouders geven aan ook niet geholpen te zijn door de Jeugdombudsman. Wat vindt het college hiervan en wat is de rol van de Jeugdombudsman in gevallen van onrechtmatige uithuisplaatsingen en ouderverstotingen? Het college betreurt dat ouders zich niet geholpen voelen door de Jeugdombudsman. De Jeugdombudsman werkt onafhankelijk en onpartijdig en let op de nakoming van Kinderrechten in de gemeente. De ombudsman vraagt in het jaarverslag wel aandacht voor het onderwerp van ouderverstoting. Taken zijn verder de behandeling van klachten over diensten van de gemeente, toetsen van het handelen van de gemeente aan beleidsnormen en het herstellen/verbeteren van de relatie tussen de burger en de gemeente.

11. Op wat voor manier besteed de gemeente aandacht aan onrechtmatige uithuisplaatsingen en oudervervreemding? Het is niet aan de gemeente om te oordelen dat een uithuisplaatsing onrechtmatig is, want dan zou de gemeente op de stoel van de rechter gaan zitten. Echter het beleid is om uithuisplaatsingen zoveel als mogelijk te voorkomen vanwege de schade die dit kan opleveren voor kinderen en hun verzorgers. Vanuit het VUHP-programma (voorkomen uithuisplaatsingen) wordt er praktisch en intensieve ondersteuning op maat geboden om ervoor te zorgen dat kinderen veilig thuis kunnen blijven wonen. Alleen als het voor de veiligheid van de kinderen niet anders kan, wordt overgegaan tot een dergelijke vergaande maatregel. Met betrekking tot ouder-verstoting en -vervreemding nemen we als gemeente Den Haag deel, samen met de regio Haaglanden, Holland Rijnland en Midden-Holland, aan regiolabs vanuit het landelijk programma Scheiden zonder Schade waarbij met name aandacht is hoe ouder-verstoting en vervreemding zoveel mogelijk kan worden voorkomen. Daartoe werkt de gemeente Den Haag samen met de Jeugdbeschermingstafel, Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdbescherming West, Veilig Thuis, Kenniscentrum Kind en Scheiding en de advocatuur in een gezamenlijke Regiegroep. 12.

Wat is de reflectie van het college omtrent de vele misstanden binnen de Jeugdzorg en hoe ziet de aanpak ter verbetering eruit? Het college herkent zich niet in de term “de vele misstanden binnen de Jeugdzorg”. De uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen is met vele waarborgen omgeven, jeugdbeschermers werken met vaste protocollen en de Raad voor de Kinderbescherming doet onderzoek vanuit een onafhankelijke positie. Aan de jeugdbeschermingstafel (JBT) zijn de ouders/verzorgers en het kind (indien ouder dan 12 jaar) aanwezig, ook bij het deel waarin besluitvorming plaatsvindt. Om uithuisplaatsingen zo veel mogelijk te voorkomen, wordt er intensief samengewerkt tussen de lokale teams, jeugdhulpaanbieders en de G.I.en (GI’s), onder andere via de methodiek van Beter Samenspel. Momenteel wordt samen met verschillende partijen gezocht naar mogelijkheden zodat het in de toekomst nog beter lukt kinderen thuis te laten opgroeien. Denk hierbij aan direct beschikbaar en flexibel zorgaanbod en de beschikbaarheid van volwassen GGZ.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10132708

13. Ouders voelen zich niet gehoord en weten vaak niet door de bureaucratische omslachtigheid waar ze terecht kunnen voor onafhankelijk advies. Is het college bereid om hier onderzoek naar te doen op wat voor manier de gemeente hierin een rol kan innemen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid is, in nauwe samenwerking met Ministerie van VWS, bezig met een vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen waarbij de verwachting is dat de bureaucratie zal verminderen. Hiervoor is door het rijk een toekomstscenario opgesteld waar alle partijen, inclusief gemeenten, actief bij betrokken zijn. Verder biedt de gemeente (gratis) onafhankelijke clientondersteuning, via het servicepunt XL in de wijken. Ook is er clientondersteuning via MEE Zuid-Holland Noord en kunnen inwoners terecht bij de (Jeugd)ombudsman. Het college wil graag eerst bezien wat vereenvoudiging van jeugdbeschermingsketen oplevert alvorens tot onderzoek over te gaan.

14. Is het bekend bij het college hoeveel onrechtmatige uithuisplaatsingen hebben plaatsgevonden? Een uithuisplaatsing is altijd een uiterst middel als de veiligheid van kinderen niet op een andere manier hersteld kan worden. Een uithuisplaatsing is altijd voor alle betrokkenen een ingrijpende en heftige ervaring. Een besluit tot uithuisplaatsing wordt altijd getoetst door de kinderrechter. Hiervoor wordt een verzoek ingediend door de G.I. bij de rechtbank en jongeren, ouders en eventueel andere belanghebbenden worden hierin gehoord door de kinderrechter. Zonder machtiging van de kinderrechter worden kinderen niet uithuisgeplaatst. In die zin is een uithuisplaatsing nooit onrechtmatig en wordt dan ook als zodanig niet geregistreerd. Wanneer er sprake is van een jeugdbeschermingsmaatregel, neemt de kans toe dat er een visieverschil is t.a.v. de veiligheid en mogelijk ook ten aanzien van de passende oplossing/maatregel hierbij (zoals uithuisplaatsing). Soms zullen ouders het niet eens zijn met de maatregel.

15. Is het college bereid om een onderzoek te doen naar onterechte uithuisplaatsingen en oudervervreemding ontstaan door vechtscheidingen? Het college wil eerst kijken hoe zij de aanbevelingen vanuit het Adviesrapport Expertteam ouderverstoting/complexe omgangsproblematiek kan toepassen, alvorens wordt besloten tot het doen van onderzoek. 16. Kan het college aangeven hoe de procedure eruitziet indien het gezag wordt ontnomen van ouders? Bij een Ondertoezichtstelling is er toezicht op het gezag van ouders vanuit een G.I. Bij een gezagbeëindigende maatregel komt het gezag bij een G.I of een burgervoogd te liggen. Om tot een dergelijk maatregel te komen wordt een onderzoek gedaan door de RvdK en het besluit wordt genomen door de kinderrechter. De RvdK dient hiervoor een verzoek in bij de rechtbank. 17. Kan het college het proces omschrijven hoe een omgangsregeling wordt bepaald na een scheiding of uithuisplaatsing van kinderen? De omgangsregeling wordt vastgesteld door de kinderrechter op advies van de RvdK en/of de G.I. Binnen de G.I adviseert een gedragswetenschapper (orthopedagoog/ontwikkelingspsycholoog) hierin. De richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming (specifiek Scheiding en problemen van jeugdigen) geeft handvatten in het opstellen van een zorg- en omgangsregeling.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10132708

Hierbij wordt gekeken naar wat passend is en bijdraagt aan de ontwikkeling van het kind. Uitgangspunt is dat het kind contact met beide ouders kan onderhouden in geval van scheiding en bij een uithuisplaatsing de band met eigen ouders zo optimaal mogelijk gewaarborgd blijft.

18. In februari 2021 verscheen het Adviesrapport van het Expertteam Ouderverstoting. Is het college hiermee bekend en hoe worden de aanbevelingen geïmplementeerd in gemeentebeleid? Ja, het college is bekend met dit adviesrapport en kijkt hoe zij de aanbevelingen kan implementeren. 19. In het Adviesrapport van het Expertteam wordt het scheidingsloket/ScheidingsAdvies Team benoemd. Hier wordt het niet opvolgen van afspraken ten aanzien van de omgang met beide ouders gemeld. Hoe staat het college hier tegenover? Het college vindt het van belang complexe vechtscheidingen te voorkomen. Er moet samen met de handhavingspartners goed onderzocht worden hoe dit vorm kan worden gegeven in de praktijk. In Den Haag kunnen ouders terecht bij het Kenniscentrum Kind en Scheiding. Hier kunnen ouders en professionals vragen stellen en informatie krijgen over de omgang en het opstellen van een ouderschapsplan waarin o.a. ook de afspraken tussen ouders over de omgang opgenomen zijn. Gezien de spilfunctie van het kenniscentrum is het college momenteel niet voornemens apart een scheidingsloket in te richten. 20. Op 25 april is het de dag van de ouderverstoting/oudervervreemding. Is het college bereid extra aandacht te besteden aan deze dag in het belang van kinderen en ook de ouders? Ja, er is via het Kenniscentrum Kind en Scheiding aandacht aan deze dag besteed.

Zo is er onder andere een nieuwsbericht geplaatst over de uitgave van het Adviesrapport Expertteam ouderverstoting/complexe omgangsproblematiek en de webinar ouderverstoting. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5