RIS308634 Bijlage

UITWERKINGSPLAN HORECA DEN HAAG 2021 – 2023 Den Haag wil met de kracht van horeca de aantrekkelijkheid van Den Haag vergroten, de ontwikkeling van gebieden met grote economische betekenis verder aanjagen en groei van werkgelegenheid in de horecasector stimuleren. Zo begint de Horecavisie 2016 (RIS 299645). Hierin zijn de hoofdlijnen van het gemeentelijk horecabeleid voor de komende jaren geformuleerd. Met een aantal concrete acties is de afgelopen jaren uitvoering gegeven aan het horecabeleid, zoals vastgelegd in het Uitwerkingsplan Horecavisie 2016-2019 (RIS 288643). Nu is het tijd om te bezien waar we staan met de uitvoering van de Horecavisie en welke acties wij de komende jaren gaan uitvoeren; het Uitwerkingsplan Horeca Den Haag 2021-2023. Daarbij kijken we naar het Coalitieakkoord, ontwikkelingen in de stad, trends binnen de horeca, veranderende wensen van consumenten, bewoners en ondernemers en ontwikkelingen op andere beleidsterreinen. Uiteraard kijken we ook naar de coronacrisis die voor de horeca zeer ingrijpend is. De gemeente steunt waar mogelijk de horecaondernemers met tijdelijke regelingen, zoals de tijdelijke verruiming van de terrassen. De acties in dit Uitwerkingsplan gaan niet direct in op de coronacrisis, maar zijn gericht op een goed horecaklimaat in het algemeen en zien op een periode van de komende drie jaar.

Het voorliggende Uitwerkingsplan geeft een overzicht van de acties die we in gang zullen zetten. Met als doel: een goed horecaklimaat, een aantrekkelijke stad en werkgelegenheid. Hiermee dragen we in belangrijke mate bij aan onze lange termijn ambitie van brede economische bloei. Allereerst geven we een korte samenvatting van de Horecavisie 2016 en een overzicht van ander actueel beleid dat direct samenhangt met horeca. In hoofdstuk 2 gaan we in op een aantal trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op de Haagse horeca. Het woon-, leef- en ondernemingsklimaat wordt besproken in hoofdstuk 3. Een overzicht van de voortgang en resultaten van de acties uit het Uitwerkingsplan Horeca 20162019 is te vinden in hoofdstuk 4. De concrete acties voor de komende jaren zijn te vinden in hoofdstuk 5. Als bijlage is een overzicht van de actuele horeca regelgeving opgenomen.

In januari 2020* heeft Den Haag 1.873 horecazaken: o 542 restaurants, o 627 fastservice (lunchroom, koffiezaken, ijssalons, e.d.) o 704 zaken in de drankensector o o

39% van de horecazaken zit in stadsdeel Centrum 18% van de horecazaken zit in stadsdeel Scheveningen

*Definitieve cijfers per 1/1/2021 zijn nog niet beschikbaar. Gevolgen coronacrisis zullen pas later in de cijfers zichtbaar zijn.

Gemeente Den Haag Postbus 12600 Spui 70 2500 DJ Den Haag www.denhaag.nl Den Haag

T 14070

1. VISIE, BELEID EN KADERS Horecavisie 2016 Rode draad van de Horecavisie 2016 is ‘ruimte voor ondernemers’. We willen horecaondernemers de ruimte geven om in te spelen op kansen die nieuwe ontwikkelingen hen bieden en op de veranderende wensen van de consument. Uitgangspunten van de Horecavisie 2016 zijn: o Ontwikkeling van de Haagse economie en groei van de werkgelegenheid; o Ruimte voor vernieuwing en innovatieve concepten; o Een gelijk speelveld voor ondernemers; o Een toegankelijk en veilig horecaklimaat; o Meewegen van bewonersbelangen in beleidskeuzes. Coalitieakkoord Den Haag, Samen voor de stad In het Coalitieakkoord (RIS304121) wordt ingezet op een bruisende en leefbare stad. Een bloeiende horecasector zorgt voor levendigheid en vertier in de stad. De horeca is ook een belangrijke bron van werkgelegenheid, ook voor studenten. We hechten belang aan een divers aanbod. Deze Coalitie wil dat een bruisende en leefbare stad hand in hand gaan. Ook kijken we naar het aantal horecazaken in een straat en of de huidige onderverdeling in horecacategorieën nog toereikend is. Overlast die ten koste gaat van de leefbaarheid pakken we aan. Economische Visie Om op weg naar 2030 economisch beter te presteren, richt de Economische Visie zich op vier speerpunten, waarvan ‘de stad aantrekkelijker maken’ er één is. Horeca is van essentieel belang bij het aantrekkelijk maken van de stad.

Den Haag biedt ruimte voor bijzondere en verrassende voorzieningen en locaties. De stad bruist en er zijn altijd nieuwe dingen te beleven. De levendigheid van de stad is bepalend voor het woongeluk van bewoners en is een belangrijke aantrekkingsfactor voor talent. Evenementen, cultuur, horeca en winkels maken een stad aantrekkelijk voor bewoners, toeristen, talent en bedrijven. De horecasector levert een belangrijke bijdrage aan de levendigheid en zorgt voor werkgelegenheid. Stad en horeca zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: horeca maakt de stad. (Economische Visie Den Haag +2030, RIS303550) Strategie Toerisme 2020-2025 Toeristen en zakelijke bezoekers zijn belangrijk voor horecazaken en beïnvloeden daardoor het horeca-aanbod. In de Strategie Toerisme wordt ingezet op slimme groei, zoals het inzetten op kwaliteitstoerisme. Deze toerist is een bezoeker die positief bijdraagt aan de doelen en het imago van de stad. Een toerist die zorgt voor economische impact door bestedingen, die zich laat spreiden in plaats en tijd en zorgt voor reuring zonder overlast. Ook zakelijk bezoek dat afkomt op Haagse congressen wordt gezien als kwaliteitstoerisme (Strategie Toerisme 2020-2025, RIS 302975).

Om het toenemend aantal toeristen meer over de stad te spreiden wordt in de Strategie Toerisme ingezet op het vergroten van de toeristische gebieden, zoals een grotere binnenstad en het beter verbinden van Kijkduin met de groene sportief-recreatieve zone in het achterland. Dit biedt kansen voor de reeds gevestigde en nieuwe horecaondernemers in deze gebieden. Haagse Ondernemersagenda MKB-bedrijven zijn de basis van de Haagse economie en essentieel voor de werkgelegenheid. 99% van alle Haagse ondernemers is MKB en de bruisende horecasector is daar een belangrijk onderdeel van. Met de Haagse Ondernemersagenda werken we aan een aantrekkelijk ondernemingsklimaat waar ondernemers, groot en klein, goed kunnen starten en groeien en voorbereid zijn op de uitdagingen van de toekomst. Met excellente dienstverlening en één centraal aanspreekpunt voor ondernemers willen we de meest ondernemersvriendelijke stad worden (Haagse Ondernemersagenda, RIS 302187).

2

Bestemmingsplannen In dit Uitwerkingsplan wordt aangegeven dat we een positieve houding hebben bij aanvragen voor nieuwe horeca-initiatieven. Dit gaat om de algemene houding van de gemeente. Een aanvraag voor een horecazaak wordt altijd eerst getoetst aan het vigerende bestemmingsplan. Is horeca wel mogelijk, maar is het aantal in het bestemmingsplan opgenomen zaken al aanwezig, dan is een aanvraag dus in strijd met het bestemmingsplan. Op basis van een individuele afweging kan worden bezien of een ontheffing van het bestemmingsplan mogelijk is. Bij aanvraag van een ontheffing worden alle belangen gewogen, zoals bijvoorbeeld het effect op het woon- en leefklimaat. Overige regelgeving De horeca heeft te maken met landelijke (Drank- en horecawet) en lokale regelgeving. De geldende lokale horecaregelgeving blijft ongewijzigd. Bij besluitvorming op basis van de geldende regelgeving en bij herziening of het opstellen van nieuwe lokale regelgeving of beleid kan het Uitwerkingsplan wel als richtlijn worden meegenomen. Een overzicht van de huidige regelgeving is te vinden in de bijlage. Ontwikkeling aantal horecazaken naar stadsdeel

Centrum Scheveningen Segbroek Escamp Haagse Hout Laak Loosduinen Leidschenveen-Ypenburg Totaal

1/1/2016 785 301 178 150 106 86 87 24 1.717

1/1/2020 875 318 188 173 125 98 68 28 1.873

groei 90 17 10 23 19 12 -19 4 156

groei % 12% 6% 6% 15% 18% 14% -22%* 17% 9%

*De afname in Loosduinen wordt veroorzaakt door de herontwikkeling van het winkelcentrum Kijkduin.

Ontwikkeling aantal horecazaken naar sector 1/1/2016 698 508 511 1.717

Drankensector Fastservicesector Restaurantsector Totaal

1/1/2020 704 627 542 1.873

groei 6 119 31 156

groei % 1% 23% 6% 9%

Ontwikkeling aantal horecazaken in de fastservicesector 250 Broodjeszaak,Lunchroom e.d.

200

Cafetaria,Snackbar,Automatiek Grillroom,Shoarmazaak

150

Overig spijsverstrekkend

100

IJssalon Fastfoodrestaurant

50

Restauratie Creperie

0 2016

2017

2018

2019

2020 3

2. TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Voor de horeca spelen een aantal trends en ontwikkelingen een belangrijke rol. De samenleving verandert continue, zo ook de wensen van consumenten, de winkelstraten, het toerisme en regelgeving. Horecaondernemers moeten inspelen op deze trends en ontwikkelingen om concurrerend te blijven. Coronacrisis Vanaf 15 maart 2020 hebben alle drank- en eetgelegenheden 11 weken lang de deuren moeten sluiten. Alleen het afhalen en bezorgen van eten en drinken was toegestaan. Deze situatie heeft veel horecaondernemers gestimuleerd om met creatieve ideeën toch nog een klein beetje omzet te genereren. De weinige omzet heeft bij veel horecaondernemers tot grote zorgen geleid. Zorgen over het kunnen nakomen van financiële verplichtingen zoals het betalen van de huur, zorgen over het personeel en zorgen over de continuïteit van het bedrijf. Ondernemers zijn het gesprek aangegaan met hun verhuurders om afspraken te maken over huurkortingen of het uitstellen van de huur. De gemeente heeft hierin gefaciliteerd. Uit deze gesprekken is gebleken dat er vanuit de verhuurders grote bereidheid is om in overleg te gaan met huurders die bereid zijn om inzage in de financiën te geven. Het is uiteraard ook in het belang van de verhuurders om huurders die voor de crisis financieel gezond waren te behouden.

Vanaf 1 juni 2020 zijn de horecazaken weer beperkt opengegaan met maximaal 30 gasten en vanaf 1 juli met maximaal 100 gasten. Met de “Tijdelijke spelregels voor gebruik openbare ruimte wegens Coronavoorwaarden” heeft de gemeente ruimte geboden om de terrassen tijdelijk uit te breiden. Ondernemers waren daar zeker mee geholpen vooral op zonnige dagen. Het straatbeeld liet zien dat van de terrassen goed gebruik gemaakt wordt, maar binnen bleef het aantal gasten zeer beperkt. Bovendien hielp het niet mee dat kantoren leeg bleven en er maar een beperkt aantal toeristen naar de stad toe kwam. Op 30 september 2020 heeft de gemeente aangekondigd dat horecazaken ook na 1 november de ruimere terrassen konden behouden en de terrassen overkapt konden worden tot 1 mei 2021. Helaas werd in september duidelijk dat het aantal besmettingen weer toenam en kreeg de horeca wederom beperkingen opgelegd. Vanaf 14 oktober zijn alle eet- en drinkgelegenheden weer volledig gesloten en is alleen afhalen en bezorgen toegestaan. Het is nog niet bekend hoe lang de sluiting ditmaal gaat duren. Het is nog onduidelijk wat exact de gevolgen zijn voor de Haagse horeca. Duidelijk is in ieder geval dat veel contracten van horecapersoneel zijn beëindigd. Een aantal horecazaken heeft de deuren gesloten of zal de komende tijd alsnog failliet gaan.

Onduidelijk is voor hoeveel leegstand dit zal zorgen in de stad en hoe snel deze leegstand weer gevuld zal worden. Ondernemers en pandeigenaren zullen de ruimte moeten krijgen om in afstemming met de gemeente hiervoor geschikte concepten te vinden. Juist daarom is het belangrijk om de komende jaren de acties in gang te zetten die in hoofdstuk 5 worden voorgesteld. Ruimte voor herstel Tot de coronacrisis groeide de horecasector. De afgelopen 5 jaar was de werkgelegenheid binnen de horecasector in Den Haag met 15% toegenomen en het aantal vestigingen met 9%. Met een totale groei van de werkgelegenheid in Den Haag van 5% was de horecasector daarmee één van de snelst groeiende sectoren in Den Haag. Het aantal gasten dat in Den Haag de afgelopen vier jaar verbleef was met 28% gestegen en is de bevolking met 5% gegroeid. Voor de coronacrisis waren de ontwikkelingen voor de Haagse horecasector gunstig; bezoekers en bevolking namen ieder jaar toe en vele nieuwe horecazaken openden hun deuren waardoor met name de binnenstad aantrekkelijker is geworden om te bezoeken en te verblijven. Leegstand was er niet of nauwelijks, er was zelfs een tekort aan beschikbare horecapanden. In hoeverre de leegstand door de coronacrisis zal toenemen en wanneer de sector zich zal herstellen is nog niet bekend.

Als gemeente willen we dit herstel zo goed mogelijk faciliteren rekening houdend met een goede verhouding tussen winkels en horeca in de winkelgebieden. Het in de Toekomstvisie Horeca

4

2010-2015 vastgelegde maximum van 30% horeca van het aantal niet-woonpanden in de winkelstraten, is nog steeds geldend. In het overgrote deel van de winkelgebieden is nog ruimte voor lichte horeca. Begin 2020 was in slechts vijf van de 68 winkelgebieden binnen de hoofdwinkelstructuur het maximum bereikt. (Bankastraat, Kempstraat, Koningstraat, Stationsweg en Lorentzplein). Variatie en mengen Verschillende stedelijke functies en voorzieningen hebben horeca nodig om aantrekkelijk te blijven voor de veeleisende bezoeker en consument. Landelijke wetgeving (de Drank- en Horecawet) verbiedt echter nog steeds de combinatie van het schenken van alcohol en detailhandel. De lopende evaluatie van de wet lijkt hierin geen verandering in te brengen. De Wet regulering mengformules evenmin (TK, KST349613). Hierdoor worden vernieuwende businessconcepten van horeca en detailhandel belemmerd. Wij blijven dit onder de aandacht brengen bij de landelijke overheid. Uiteraard blijven we cross sectorale concepten met nietalcoholhoudende horeca en detailhandel faciliteren, zoals een koffiehoek in een boekwinkel. Dat is immers niet bij wet verboden. Ook de combinatie van het schenken van alcohol met recreatieve en culturele activiteiten is mogelijk. Horecaconcepten gecombineerd met recreatie (spelletjes) zijn in opkomst en zorgen voor vernieuwing in het horeca aanbod.

Dit soort initiatieven zullen we daarom zo goed als mogelijk begeleiden bij het vinden van een geschikte locatie. Horeca maakt de stad Horeca zorgt voor reuring. Of het nu gaat om een vernieuwend restaurantconcept op de Binckhorst of een lunchroom in een woonwijk. Horeca trekt mensen aan, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, mensen een krant kunnen lezen of op een laptop werken. Dankzij deze aantrekkingskracht heeft een horecazaak invloed op de directe omgeving. Een goed lopende horecazaak zorgt ervoor dat een bepaalde plek aantrekkelijk wordt voor bewoners, bezoekers en bedrijven om zich te vestigen. Voorbeelden hiervan zijn de Binckhaven en het Zeeheldenkwartier waar de komst van horeca de aantrekkelijkheid van deze gebieden heeft versterkt en daarmee een aanjager is geweest voor verdere ontwikkelingen. De komende jaren spelen er verschillende gebiedsontwikkelingen. Uiteraard sluit horeca hierbij aan, zoals de vele nieuwe initiatieven in de Binckhorst, de woningbouw in Laak, de uitvoering van de regio deal Zuid-West, de verdere ontwikkeling van de binnenstad en het Oude Centrum, de vernieuwing van de boulevard van Scheveningen, Nieuw Kijkduin e.d. Voor de lange termijn (2040) wordt er in het kader van het Central Innovation District het gebied tussen en rondom de drie Haagse stations CS, HS en Laan van NOI ontwikkeld tot een mondiale ontmoetingsplek.

Bij deze ontwikkeling staat functiemenging van wonen, werken en studeren centraal. Aantrekkelijke horeca waar de verschillende gebruikers van dit gebied elkaar ontmoeten zal hierin een belangrijke rol spelen. Werkgelegenheid Voor de coronacrisis was het voor horecabedrijven moeilijk om aan personeel te komen. Sinds eind 2016 liep het aantal vacatures in de horeca steeds meer op. Landelijk gezien gaf 29% van de horecabedrijven aan moeite te hebben met het werven van medewerkers. Er was een tekort aan horecamedewerkers in het algemeen en specifiek aan vakmensen als koks. Den Haag kent een aantal (zeer) goede horecaopleidingen (Hogere Hotelschool, ROC Mondriaan, Horeca academie, e.d.) waar jaarlijks honderden mensen hun opleiding afronden en de weg naar een horecabaan vinden. Daarnaast werken er in de horeca van oudsher veel parttime krachten en studenten. Dit leidde niet tot verdringing van geschoold horecapersoneel. Horecaondernemers hebben het liefst geschoold personeel in dienst; hier was echter een tekort aan. Dit tekort werd opgevuld met flexibele arbeidskrachten, zoals studenten. Het Werkgeversservicepunt leidt vele mensen op voor een baan in de horeca en begeleidt hen daar ook bij. Met het Werkoffensief 500+ worden jaarlijks 500 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt extra vanuit de bijstand aan het werk geholpen.

Via werkakkoorden en een sectordeal horeca zijn concrete afspraken gemaakt met horecawerkgevers.

5

3. WOON-, LEEF- EN ONDERNEMINGSKLIMAAT Inwoners profiteren Den Haag is een stad met een hoogwaardig voorzieningenniveau en een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Het diverse en kwalitatieve goede horeca aanbod draagt hier in belangrijke mate aan bij. Met name in de toeristische gebieden is dit diverse horeca aanbod te danken aan de bezoekers die naar Den Haag toe komen. Veel horecazaken kunnen alleen bestaan door deze bezoekers van buiten de stad. Dat er veel kwaliteitstoeristen (Strategie Toerisme 2020-2025) en zakelijke bezoekers naar Den Haag komen zien we terug in de kwaliteit van het huidige horeca aanbod. Door in te zetten op kwaliteitstoeristen en zakelijke bezoekers, zal het horeca aanbod zich in deze richting blijven ontwikkelen. Inwoners van Den Haag profiteren van het diverse horeca aanbod en de bijbehorende werkgelegenheid in de horeca. Goede verhoudingen tussen bewoners en horeca Veranderingen in het horeca aanbod hebben impact op het woon-, leef- en ondernemingsklimaat. De inzet van de gemeente is gericht op het behouden van een goede balans tussen de belangen van horecaondernemers en van bewoners. Bij het opstellen en uitvoeren van beleid wordt deze afweging altijd gemaakt. Het ervaren van overlast kan de gemeente echter niet altijd voorkomen. In die gevallen kunnen bewoners en ondernemers overlast melden bij de Omgevingsdienst Haaglanden of de politie.

Ruimte om te ondernemen Het consumentengedrag verandert voortdurend en horecaondernemers spelen hierop in. Binnen de bestaande horecacategorieën (zie bijlage) wordt de ondernemer de ruimte geboden om horecaconcepten hierop aan te passen. Binnen dezelfde horecacategorie zijn dus verschillende horecaconcepten toegestaan. Bijvoorbeeld concepten die gericht zijn op snelheid en gemak of juist uitgebreid tafelen. Wij vinden het belangrijk dat de flexibiliteit voor ondernemers om horecaconcepten aan te passen niet verder wordt beperkt. Door deze ruimte te bieden ontstaat er een divers horeca aanbod met voldoende keuze voor zowel bewoners als bezoekers. Sturingsmogelijkheden In de Horecavisie 2016 is de visie van de gemeente vastgelegd op de ontwikkeling van de toeristische horecagebieden. De uitvoering van de Horecavisie ligt grotendeels in handen van ondernemers en pandeigenaren. Samenwerking is hierbij van essentieel belang. Vaak komen de belangen met elkaar overeen, maar soms ook niet. Als gemeente bepalen wij de toegestane horecacategorie. Binnen deze categorie bepaalt de eigenaar zelf aan welk horecaconcept het pand wordt verhuurd. Op grond van de Wet Ruimtelijke Ordening is de gemeente alleen bevoegd om te beoordelen of horeca op de locatie juridisch mogelijk is of niet. De gemeente is niet bevoegd om te beoordelen op concept.

Het kan daardoor gebeuren dat een bepaald horecaconcept op een bepaalde locatie niet goed past in de visie van de gemeente. Deze horecazaak of een clustering van een aantal dezelfde horecazaken in een gebied kan een ongewenst effect hebben op het woon- en leefklimaat. We zullen daarom gaan bekijken of de huidige onderverdeling in horecacategorieën en de aantallen per straat nog toereikend zijn, zoals ook is aangekondigd in het Coalitieakkoord. In hoofdstuk 5 is hiervoor een actie opgenomen.

6

4. RESULTATEN UITWERKINGSPLAN HORECA 2016-2019 Met het Uitwerkingsplan horeca 2016-2019 is een groot aantal acties in gang gezet, veelal met goede resultaten. Sommige acties lopen nog. In dit hoofdstuk volgt een overzicht van de acties: Voor winkelgebieden is een maximum bepaald van 30% horeca van het aantal niet-woonpanden. De afgelopen jaren heeft dit ruimte geboden aan nieuwe daghoreca om zich in de winkelstraten te vestigen, zowel in de binnenstad als in de wijkwinkelcentra. Het heeft daarmee gezorgd voor verlevendiging van deze gebieden. Aan de Herengracht, in de Haagsche Bluf en op de Kalhuisplaats is de dagfunctie versterkt door 60% daghoreca (horeca licht) mogelijk te maken. Aan de Herengracht is het aantal daghorecazaken zichtbaar toegenomen, evenals de terrassen. Daarmee is een aantrekkelijk entree van de stad ontstaan. De levendigheid van Haagsche Bluf is eind 2019 aanzienlijk verbeterd met de komst van foodhallen, een boutique hotel en een restaurant. Om de verblijfstijd van de bezoeker te verlengen is op de Torenstraat (plein), de Plaats, Tournooiveld, het Hobbemaplein en Chinatown 60% avondhoreca (horeca middelzwaar) toegestaan. Op deze locaties is het percentage nog niet bereikt: er is nog ruimte voor nieuwe avondhoreca.

In vier gebieden in de Binckhorst is ruimte gemaakt voor avontuurlijke horecaconcepten op bijzondere locaties om de dynamische en creatieve sfeer te versterken. Afgelopen jaren hebben zich in deze gebieden aansprekende horecazaken gevestigd. Er is veel belangstelling vanuit de markt voor horeca op de Binckhorst: regelmatig komen er vragen van ondernemers binnen. Het aantal incidentele nachtontheffingen (‘verlaatjes’) is verhoogd van 10 naar 12 per jaar. De termijn voor het melden van een verlaatje is verkort van 10 naar 7 dagen én de leges zijn vervallen waardoor de ondernemer de verlaatjes dus gratis kan melden. Daarmee is het de horecaondernemers aanzienlijk makkelijker gemaakt. In 2019 zijn in totaal 1.208 individuele verlaatjes gemeld. In de binnenstad en Scheveningen bad en haven zijn de openingstijden van de terrassen verruimd van 24.00 naar 01.00 uur. In 2016 zijn de collectieve geluidsontheffingen ingevoerd, waarmee een horecaondernemer op zes door de gemeente vastgestelde data meer geluid kon maken. In 2018 is dit uitgebreid met jaarlijks zes individuele geluidsontheffingen per horecazaak naast zes collectieve. Dit omdat muziek en met name live muziek, sfeer en kleur geeft aan het uitgaansleven in de stad. In de periode mei 2018 t/m december 2019 zijn totaal 132 individuele geluidsontheffingen gemeld.

Op de uitbreiding van het aantal feestzalen in de stad is geen actief beleid gevoerd; er wordt gewerkt aan een voorstel voor deze uitbreiding.

2019: o o o o

4 collectieve ‘verlaatjes’ op 20 april, 29 juni, 7 september, 31 december 1.208 incidentele ‘verlaatjes’ gemeld 6 collectieve ‘geluidjes’ op 20 april, 26 april, 1 juni, 29 juni, 7 september, 31 december 97 individuele ‘geluidjes’ gemeld.

7

5. ACTIES 2021-2023 Op basis van de Horecavisie 2016, het Coalitieakkoord, trends en ontwikkelingen in de horeca, veranderende wensen van consumenten, bewoners en ondernemers en de resultaten van het Uitwerkingsplan horeca 2016-2019 komen we tot de volgende acties die we de komende drie jaar gaan uitwerken. Ruimte voor horeca in de hele stad De meeste horecazaken bevinden zich in de toeristische horecagebieden (zie bijlage voor een overzichtskaart). Binnen deze toeristische horecagebieden is nog altijd ruimte voor groei, maar ook buiten deze gebieden zijn er mogelijkheden voor nieuwe horeca initiatieven. Onderstaande acties zijn voornamelijk gericht op laatstgenoemde gebieden. o

Daghoreca op aantrekkelijke plekken Koffietenten, lunchzaken en terrassen kunnen met hun wijkverzorgende karakter de leefbaarheid van de directe woonomgeving vergroten. Bij kleinschalige daghoreca initiatieven (categorie licht en max. 250 m2) in niet-woon panden op locaties die inwoners van Den Haag zelf graag bezoeken, zoals parken en landgoederen, recreatiegebieden, pleinen en speeltuinen, die een positief effect hebben op de leefbaarheid, zal met de initiatiefnemer worden meegedacht of realisatie mogelijk is. Ook initiatieven van verzorgingshuizen om hun eetzaal te transformeren naar openbare horeca om zo een ontmoetingsplek voor de buurt te creëren, zullen positief worden benaderd.

o

Avondhoreca in winkelgebieden Voor winkelgebieden is de dagfunctie belangrijk voor de aantrekkelijkheid van een winkelgebied. In winkelgebieden wordt daarom nu bij nieuwe initiatieven alleen daghoreca (categorie licht) toegestaan. Op een aantal pleinen binnen de hoofdwinkelstructuur kan de levendigheid in de avonduren echter worden versterkt, waardoor de verblijfstijd van de bezoeker wordt verlengd. We willen daarom een aantal pleinen binnen de hoofdwinkelstructuur aanwijzen waar uitbreiding naar middelzware horeca mogelijk wordt (open tot 02.00/02.30 uur). Omdat het om locaties gaat binnen de hoofdwinkelstructuur blijft de dagfunctie belangrijk. Daarom komen alleen concepten die ook overdag open zijn hiervoor in aanmerking. Een voorstel hiervoor wordt ontwikkeld in afstemming met direct betrokken bewoners- en ondernemersorganisaties. Alleen pleinen waarvoor voldoende draagvlak is voor uitbreiding naar middelzware horeca, worden in het voorstel meegenomen.

o

Tijdelijke horeca in transformatiegebieden In Den Haag zijn er altijd plekken of gebieden die getransformeerd gaan worden. Op dit moment zijn dat o.a. de Binckhorst, Laakzijde station HS, station Laan van NOI. Bij initiatieven voor vernieuwende/avontuurlijke horecaconcepten die zich in deze gebieden tijdelijk (pop-up) willen vestigen, wordt met de initiatiefnemer meegedacht of realisatie mogelijk is. Daarnaast brengen wij beschikbare tijdelijke locaties actief onder de aandacht bij geïnteresseerde horecapartijen.

o

Horecacategorieën Sinds 2010 worden in het horecabeleid en in de bestemmingsplannen drie horecacategorieën gehanteerd; licht, middelzwaar en zwaar. Het onderscheid hierin wordt gemaakt op basis van openingstijden en het accent van de exploitatie (eten, drinken, vermaak). Gezien de sterke groei van het aantal horecazaken, met name in de fastservicesector, wordt de vraag gesteld of de gemeente niet meer kan sturen op het soort horecaconcept en de hoeveelheid hiervan voor bepaalde locaties. Rekening houdend met de landelijke en Europese wetgeving zullen wij hiervoor een voorstel maken. Hierbij zal de expertise van de horecasector en eigenaren van horecapanden worden meegenomen. Aan de hand van jurisprudentie en voorbeelden uit

8

andere steden maken wij een afweging of een aanpassing van de horecacategorieën ook het gewenste effect heeft. Over het meer sturen op het soort horecaconcept en de aantallen zullen wij een gewogen voorstel doen. Haagse nachten Op dit moment zijn alle eet- en drinkgelegenheden weer gesloten dus ook de uitgaanssector. Ook wanneer de horeca weer open mag, zal met de 1,5 meter afstandsregel de uitgaansector hun concept moeten aanpassen om toch gasten te kunnen ontvangen. Sinds 15 maart is het nachtleven dan ook in heel Nederland tot stilstand is gekomen. Hoelang de sluiting en de beperkingen nog nodig zijn en wat de schade zal zijn voor de uitgaansector, is nu nog onduidelijk. Uitgaande van de kracht en de positieve energie van de Haagse uitgaanssector zal het nachtleven in Den Haag zodra het kan weer gaan bruisen. Juist daarom is het belangrijk om als gemeente de uitgaansector te ondersteunen met onderstaande acties. Het nachtleven speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van Den Haag op maatschappelijk, cultureel en economisch niveau. Het nachtleven is de plek waar verschillende generaties elkaar ontmoeten, waar de Haagse pophistorie wordt doorgegeven en creatief talent verder wordt ontwikkeld. De nacht als product is voor veel steden in Europa de laatste tien jaar erg belangrijk geworden. Een aantrekkelijke nacht draagt bij aan een aantrekkelijke stad.

Juist voor doelgroepen die Den Haag aan zich wil binden zoals studenten, young professionals en creatieve startende bedrijven is een aantrekkelijk uitgaansleven een belangrijke voorwaarde om zich hier te vestigen. In de vijf uitgaanskernen (zie bijlage) is horecacategorie zwaar toegestaan en gelden er vrije openingstijden. In deze uitgaanskernen zijn verschillende panden beschikbaar voor nieuwe uitgaansinitiatieven. Ook kan een organisator een nieuw uitgaansinitiatief starten in samenwerking met bestaande horecazaken in de uitgaanskernen. Voor uitgaansinitiatieven buiten de uitgaanskernen ziet de gemeente alleen mogelijkheden op (tijdelijke) locaties waar geen overlast wordt veroorzaakt voor omwonenden. Nieuwe uitgaansinitiatieven die van toegevoegde waarde zijn voor het Haagse nachtleven en een impuls geven aan het uitgaan in Den Haag zullen door de gemeente zo goed mogelijk begeleid worden. Vele jaren werd het uitgaansleven in Den Haag afgeschilderd als saai. Gelukkig is dit verbeterd. Voor de coronacrisis zijn er samen met de Nachtburgemeester succesvolle stappen gezet om het Haagse nachtleven een impuls te geven. De gemeente zal de samenwerking met de Nachtburgemeester en de uitgaanssector verder uitbouwen met de volgende acties: o

Promotie Samen met The Hague Marketing Bureau en de uitgaanssector gaan we het Haagse uitgaansleven (beter) promoten om meer lokaal en regionaal publiek naar het Haagse uitgaansleven te trekken. Dit doen we met de vernieuwde website denhaag.com en met een eenduidige uitgaansagenda die overal in de toeristische gebieden is te zien via het schermen netwerk en de Mupi’s. Nieuwe/beginnende initiatieven zullen we meer onder de aandacht brengen.

o

Locaties Tijdelijk gebruik van locaties voor uitgaansinitiatieven willen we voor ondernemers makkelijker maken. Komt een initiatiefnemer met een geschikte locatie, dan zullen we actief meedenken op welke wijze realisatie mogelijk is. Startende ondernemers in de uitgaanssector willen graag bij elkaar in de buurt zitten zodat clustervorming wordt gestimuleerd en ondernemers meer van elkaar kunnen profiteren. Samen met de sector wordt de komende jaren bezien of hiervoor een initiatiefnemer interesse heeft.

9

o

Openbare ruimte Het beter verlichten van de Spuistraat en andere verbindingswegen tussen de uitgaansgebieden en stations draagt bij aan een prettige en veilige openbare ruimte in de nacht. Verbindingsstraten zoals de Spuistraat en Grote Marktstraat moeten niet alleen overdag maar ook ‘s nacht prettige straten zijn om door heen te wandelen. Dit zorgt voor meer wisselwerking en interactie tussen de uitgaansgebieden en daarmee voor meer publiek in de horecazaken. Onderzocht wordt of en zo ja hoe dit verbeterd kan worden.

Tot uw dienst Een van de doelstellingen in de Haagse Ondernemersagenda is het verbeteren van de dienstverlening: “betere dienstverlening voor ondernemers, die dichtbij, vriendelijk en effectief is.” Specifiek voor horecaondernemers gaan wij inzetten op de volgende acties. o

Ondernemersportaal en Horecabalie Het Ondernemersportaal, het gemeentelijke loket voor ondernemers, beantwoordt vragen en geeft advies. De coronacrisis buiten beschouwing gelaten, krijgt het Ondernemersportaal de meeste vragen van (beginnende) horecaondernemers. Voorheen kwam een horecaondernemer vaak bij verschillende loketten: bij het Ondernemersportaal voor (algemeen) advies, bij Vergunningen en Toezicht in verband met het bestemmingsplan en bij de Horecabalie voor de beginselaanvraag. Om betere dienstverlening te bieden aan ondernemers werkt de gemeente aan één centraal aanspreekpunt voor ondernemers, zoals vastgelegd in de Haagse Ondernemersagenda.

o

Verbetering website Horecaondernemers hebben te maken met veel (landelijke en lokale) wetten, regels en richtlijnen. Een eenvoudig en toegankelijk stappenplan via de website van de gemeente kan een goed hulpmiddel zijn voor (startende) horecaondernemers. Er zal een digitale regelwijzer worden ontwikkeld voor alle aspecten waar een horeca ondernemer mee te maken krijgt.

o

Ondersteuning en begeleiding horeca ondernemers Een horecabedrijf gaat in de loop der jaren door verschillende levensfasen heen. Van oriënteren, starten, groeien, doorgroeien tot en met overname of eventueel faillissement. Vaak hebben horeca ondernemers specifieke behoeften aansluitend op de fase waarin zij zich bevinden. In het kader van de Haagse Ondernemersagenda worden verschillende (generieke) instrumenten ontwikkeld waarmee ondernemers ondersteund kunnen worden bij het starten, groeien en doorgroeien van hun bedrijf. Daar kunnen uiteraard ook horecaondernemers gebruik van maken.

Voortzetten acties Uitwerkingsplan 2016-2019 Een tweetal acties die al eerder in gang zijn gezet, worden komende jaren verder uitgewerkt. De wijze van uitwerking kan anders worden als gevolg van de coronacrisis. o

Chinatown, bruisend Azië in Den Haag Zoals aangegeven in de Horecavisie 2016 zijn er mogelijkheden om het culinaire Aziatische karakter van Chinatown verder uit te bouwen en te promoten. Een hogere concentratie Aziatische restaurants versterkt de culinaire uitstraling en aantrekkingskracht van het gebied en zorgt voor verlevendiging in de avonduren. Zo is er met het vorige Uitwerkingsplan 60% horeca categorie middelzwaar mogelijk gemaakt in dit gebied. Komende jaren wordt in nauwe samenwerking met de BIZ Chinatown en in afstemming met de ontwikkeling van het nieuwe Binnenstadsplan acties opgezet. De samenwerking met ondernemers hierbij is vanzelfsprekend, de samenwerking met pandeigenaren is essentieel.

10

o

A night out in Scheveningen Geen stad in Nederland kan een avondje uit bieden zoals Den Haag dat kan op en rondom de boulevard van Scheveningen. De vele mogelijkheden van het avondleven met variété in Scheveningen bad zijn de afgelopen jaren beter op de kaart gezet onder de noemer ‘A night out’. De samenwerking tussen de vele betrokken partijen is verbeterd, er zijn nieuwe initiatieven ontwikkeld zoals de muziekexpedities en de communicatie is veel duidelijker geworden. De Stichting Marketing Scheveningen (SMS) zal in opdracht van de gemeente verder inzetten op het uitgaan in Scheveningen door het enthousiasmeren en verbinden van ondernemers, aansluiten bij evenementen, zelf activiteiten organiseren, de uitgaansagenda verder ontwikkelen, e.d.

Parkeernomen bij transformatie naar horeca Binnen de hoofdwinkelstructuur wordt onder bepaalde voorwaarden meegewerkt aan transformatie van detailhandel naar daghoreca. Voor horeca geldt echter een hogere parkeernorm dan bij detailhandel. Hierdoor wordt op locaties waar de parkeerdruk te hoog is transformatie naar horeca geblokkeerd. Om de gewenste transformatie van winkels naar horeca toch mogelijk te maken zal onder voorwaarden worden afgezien van de parkeereis en stallingseis. In de Nota Parkeernormen Den Haag (RIS 181571) is opgenomen dat het college, onder voorwaarden, de parkeereis op basis van de parkeernormen bij kan stellen. Voorgesteld wordt om bij transformatie van detailhandel naar daghoreca een parkeereis van nul te hanteren onder de volgende voorwaarden: - het pand moet onderdeel uitmaken van de hoofdwinkelstructuur; - het pand mag maximaal 200 m2 zijn; - het pand moet liggen in een gebied met betaald parkeren en/of een winkelstraatregeling.

11

Bijlage: algemene informatie horeca Den Haag 2021 Horeca categorieën en openingstijden o

Meldplicht Dagelijks van 07.00 tot 23.00 uur Alcoholvrije (dag)horeca.

o

Lichte horeca Dagelijks van 07.00 tot 23.00 uur (Dag)horeca waar het accent ligt op verkoop en gebruik van kleine maaltijden/etenswaren ter plaatse, in combinatie met verkoop van overwegend nietalcoholische dranken. Alcohol schenken is mogelijk met een drank en horecavergunning.

o

Middelzware horeca Zondag t/m woensdag tot 02.00 uur - Donderdag t/m zaterdag tot 02.30 uur Dag-/avond-/nachthoreca waar het accent ligt op het verstrekken van ter plaatse bereidde etenswaren, ondersteund door het schenken van (niet)alcoholische dranken.

o

Zware horeca Zondag t/m woensdag tot 02.00 uur - Donderdag t/m zaterdag tot 02.30 uur Dag-/avond-/nachthoreca waar het accent ligt op het verstrekken van (niet)alcoholische dranken/gelegenheid bieden tot dansen op mechanische/live muziek op een dansvloer.

Verlaatjes en geluidjes o

Ontheffing sluitingstijden (‘verlaatje’) 16x per jaar kan een horecazaak langer open blijven (tot 06.00 uur). Voor vier data per jaar geeft de gemeente een collectief verlaatje af. 12x per jaar kan een horecaondernemer zelf een verlaatje melden. Voor strandpaviljoens gelden andere regels.

o

Ontheffing geluidsnormen (‘geluidje’) Horecaondernemers mogen 12x per jaar meer geluid maken, bijv. voor live muziek. 6x per jaar wijst de gemeente een datum aan, 6x per jaar kan de ondernemer zelf een datum kiezen. Voor de toeristische gebieden binnenstad, Scheveningen bad en haven is de eindtijd 02.00 uur. Voor de rest van de stad is de eindtijd 00.00 uur. Voor seizoensgebonden strandpaviljoens gelden andere regels.

Uitgaanskernen Den Haag heeft vijf uitgaanskernen waar vrije openingstijden gelden: Plein, Grote Markt, Buitenhof, Spui (deels) en Scheveningen boulevard. Openingstijden terrassen o o o o

Uitgaanskernen: gevelterras tot 02.30 uur – overig tot 01.30 uur Kijkduin: zondag t/m woensdag tot 01.00 – donderdag t/m zaterdag tot 01.30 uur Toeristisch gebied Scheveningen/Binnenstad: tot 01.00 uur Overig Den Haag: tot 23.00 uur

In dit overzicht is de algemene informatie opgenomen. Nadere details en voorwaarden zijn opgenomen op www.denhaag.nl/horeca.

12

OVERZICHTSKAART DEN HAAG Uitgaanskernen – 24 uur horeca mogelijk Toeristische gebieden horeca – openingstijden terrassen tot 01.00 uur

13