RIS308587 bijlage

Inhoud

1. 2.

Inleiding en samenvatting ........................................................................................................... 4 Bouwen en Wonen ...................................................................................................................... 7 2.1 Beleid en ontwikkelingen ........................................................................................................ 7 2.1.1

Ontwikkelingen Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen .............................................. 7

2.1.2

Digitalisering Bouwarchief............................................................................................... 7

2.1.3

Vergunningtafels ............................................................................................................. 7

2.1.4

Vergunningenloket Ondernemershuis ............................................................................ 7

2.1.5

Stikstofproblematiek………………………………………………………………………………………………… 7

2.2

3.

4.

5.

Operationeel............................................................................................................................ 8

2.2.1

Vergunningen .................................................................................................................. 8

2.2.2

Adviezen ....................................................................................................................... 11

2.2.3

Toezicht en handhaving................................................................................................. 12

Openbare ruimte ....................................................................................................................... 22 3.1 Operationeel.......................................................................................................................... 22 3.1.1

Vergunningen buitenruimte .......................................................................................... 22

3.1.2

Toezicht en handhaving buitenruimte .......................................................................... 23

Milieu......................................................................................................................................... 27 4.1 Operationeel .............................................................................................................................. 27 4.1.1

Toetsing…………………………………………………………………………………………………………………… 27

4.1.2

Vergunningverlening ..................................................................................................... 28

4.1.3

Toezicht en handhaving................................................................................................. 29

Veiligheid ................................................................................................................................... 32 5.1 Beleidsmatige terugblik 2020 Brandveiligheid …………………………………………………………………... 33 5.2 Operationele terugblik 2020 Brandveiligheid …………………………………………………………….………. 34 5.3 Operationele terugblik 2020 Horeca en Evenementen …………………………………….………………… 36

2

Afkortingenlijst BAG: BEC: BOA: BRP: BSD: DPZ: DSB: DSO: HHO: HMS: HPB: HWB: KPI: MSP: ODH: SZW: VBWT: VNG: VTH: VRH: V&H: V&T: Wabo:

Basisregistraties Adressen en Gebouwen Bedrijfsvoeringsexpertisecentrum Buitengewoon opsporingsambtenaar Basisregistratie Personen Bestuursdienst Dienst Publiekszaken Dienst Stadsbeheer Dienst Stedelijke Ontwikkeling Handhavingsorganisatie (afdeling van DSB) Haagse Milieu Services Haagse Pandbrigade (afdeling van DSO) Haags Werk Bedrijf Kernprestatie-indicator Meld- en Steunpunt Woonoverlast (afdeling binnen HPB) Omgevingsdienst Haaglanden Dienst Sociale Zaken & Werkgelegenheidsprojecten Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Vereniging van Nederlandse gemeenten Vergunningverlening, toezicht en handhaving Veiligheidsregio Haaglanden Vergunningen & Handhaving (afdeling binnen HHO) Vergunningen & Toezicht (afdeling van DSO) Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

3

1. Inleiding en samenvatting Wetgeving VTH De wetgever heeft voor vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van het omgevingsrecht (leefomgeving) verschillende taken toebedeeld aan de gemeente. Volgens het Besluit Omgevingsrecht (BOR) dient de gemeente een Beleidsplan VTH, een Jaarprogramma VTH en een Jaarverslag VTH vast te stellen. In het Beleidsplan VTH wordt gemotiveerd aangegeven welke doelen de gemeente zichzelf stelt bij de vergunningverlening en handhaving en welke activiteiten daarvoor uitgevoerd moeten worden. Het Jaarprogramma VTH geeft vervolgens weer welke van de activiteiten wanneer worden gedaan. Jaarverslag Voor u ligt het Jaarverslag VTH Den Haag 2020. Met dit jaarverslag legt het college verantwoording af over de uitvoering van de vergunnings-, toezicht- en handhavingstaken zoals opgenomen in het Jaarplan VTH Den Haag 2020 (RIS 304156). Het jaarverslag geeft inzicht in hoeverre doelstellingen uit het jaarplan voor 2020 zijn gehaald en laat zien wat de ontwikkelingen waren in 2020. Dit jaarverslag ziet onder meer op de uitvoering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), maar het gaat ook over andere onderwerpen die niet onder de Wabo vallen, maar die wel behoren tot het terrein van het omgevingsrecht (leefomgeving). Voorbeelden zijn de Huisvestingswet en de aanpak van woonoverlast.

Door zoveel mogelijk activiteiten en taken die een uitstraling hebben op de leefomgeving in samenhang met elkaar te bekijken, wordt de kwaliteit van de uitvoering beter geborgd. Bovendien wordt hiermee alvast vooruitgelopen op de Omgevingswet die naar verwachting in 2022 in werking zal treden. In 2020 heeft het voorbereidingsproces van de implementatie van deze wet verder zijn beslag gekregen. De komende jaren zal het aantal terreinen waar het jaarverslag voor de VTH-taken op ziet verder toenemen, evenals de integraliteit. Het jaarverslag volgt daarbij de opzet van het jaarplan. Omgevingswet De Omgevingswet bundelt de wetgeving wat betreft de fysieke leefomgeving (omgevingsrecht). Voor de VTHorganisatie betekent dit dat vanaf de datum van inwerkingtreding een omgevingsvergunning (in samenwerking) wordt verstrekt volgens de nieuwe wetgeving, op basis hiervan (integraal) toezicht wordt gehouden en indien nodig wordt gehandhaafd. Dit vraagt om een heroriëntatie van het werkproces en de bedrijfsvoering (o.a. leges), technologische veranderingen, participatie (verschuiving naar het voortraject van de aanvraag om omgevingsvergunning) en dienstverlening. Met de komst van de Omgevingswet wordt het omgevingsrecht verder gestroomlijnd en vereenvoudigd in één systeem en wordt een volgende stap gezet in samenwerking en integratie.

Verdere digitalisering zal de samenwerking tussen de verschillende uitvoeringsorganisaties moeten faciliteren en de monitoringinformatie verschaffen. Ontwikkelingen zoals de Omgevingswet maken het noodzakelijk om de informatievoorziening te standaardiseren, processen te uniformeren en aan te sluiten op de landelijke voorziening(en). Er is in 2020 hard gewerkt om de implementatie van de Omgevingswet soepel te laten verlopen. In het coalitieakkoord Samen voor de stad is aangegeven dat de kwaliteit van de participatie omhoog moet. Nieuw participatiebeleid maakt onderdeel uit van de implementatie van de Omgevingswet. In 2020 is een actieplan opgesteld (actieplan Haags Samenspel 2020-2022). Effecten COVID-19 op de verschillende taakvelden Ondanks COVID-19 is de planontwikkeling en de bouw in 2020 doorgegaan. Toch zijn de effecten op het toezicht en de handhaving, tijdens de eerste lockdown periode vanaf 13 maart, groot geweest. Positief is dat de gemeentelijke organisatie vanaf het begin van de crisis de werkzaamheden op een professionele wijze heeft voortgezet en zich heeft aangepast aan de gegeven omstandigheden door een versnelde invoering van digitale mogelijkheden en thuiswerken. Bij Vergunningen en Toezicht is in 2020, waarschijnlijk als gevolg van COVID-19, een teruggang van ca.

9% in het aantal aanvragen om omgevingsvergunning geconstateerd, hoewel er in december nog veel plannen zijn ingediend. Op 1 januari 2021 zijn de zwaardere BENG (Bijna Energie neutrale Gebouwen) eisen ingegaan.

4

Het werk van de Haagse Pandbrigade (HPB) bestaat voor een groot deel uit het bouwkundig inspecteren van panden (binnen en buiten), het controleren van vermoedelijk onrechtmatige woonsituaties (binnen) en het aanpakken van woonoverlast situaties. Kortom, werk waar de HPB niet van te voren weet wie of wat er wordt aangetroffen in een woning. De eerste lockdown periode had direct een grote impact op het werk van de HPB. Op dat moment is de HPB gaan draaien op een noodscenario. De inspecties werden op een laag pitje gezet en alleen nog uitgevoerd in gevallen waar de veiligheid in het geding was. Na deze lockdown is de HPB volgens een strak protocol gaan inspecteren, waarbij alle RIVM maatregelen leidend zijn geweest voor het wél of niet doorzetten van een inspectie. Eind 2020 werd de tweede lockdown afgekondigd en werkte de HPB weer volgens het eerdere noodscenario. Dit heeft tot effect gehad dat de HPB ca 25% minder resultaat heeft gehaald dan in het jaarplan 2020 is geprognotiseerd. Een ander effect van COVID-19 is dat het aantal meldingen over de hele breedte van het werkveld is toegenomen. De HPB ziet een sterke toename aan meldingen van woonoverlast en potentiele overtredingen, waar de HPB op toe ziet. In 2020 ligt het totaal aantal meldingen circa 30% hoger dan ingeschat in het jaarplan 2020.

De Handhavingsorganisatie (DSB) heeft naast de reguliere handhaving in de openbare ruimte er in 2020 een forse taak bijgekregen met de afkondiging van de Noodverordening COVID-19. De gemeentelijke handhavers zijn ingeschakeld om onder andere de anderhalve-meter-regel te handhaven op locaties als de Haagse Markt, horecagelegenheden en terrassen en bij groepsvorming in de openbare ruimte. Andere onderwerpen waarop wordt gehandhaafd hebben daardoor wat minder aandacht gekregen. De Omgevingsdienst Haaglanden heeft vanaf 13 maart 2020 noodgedwongen vrijwel geheel vanuit huis gewerkt. Tijdens de eerste lockdown periode is er een verbod geweest op bedrijfsbezoeken waardoor vele reguliere geplande controles niet plaats hebben kunnen vinden. Het accent in het werk is door de ODH in deze periode verlegd naar andere werkzaamheden die normaal doorgang konden vinden en die normaliter verspreid over het jaar worden uitgevoerd. In juni 2020 is weer min of meer het reguliere toezicht hervat. Het team risicobeheersing van de Veiligheidsregio Haaglanden heeft als gevolg van COVID-19 minder adviezen gebruiksveiligheid gegeven. Het (her)controleren van objecten was slechts beperkt mogelijk. Het team heeft, samen met andere teams, een belangrijke bijdrage geleverd aan de distributie van beschermingsmiddelen voor de bestrijding van het virus.

Samenvatting resultaten 2020 per uitvoeringsorganisatie: Cijfers bouwen en wonen (Vergunningen en toezicht) De cijfers van Bouwen en wonen laten zien dat de wettelijke termijnen van aanvragen over de hele linie met een hoog percentage zijn gehaald. Per 1 januari 2020 is de Spoedwet aanpak stikstof (Sas) in werking getreden. Deze Spoedwet heeft het mogelijk gemaakt om in 2020 door middel van maatregelen ontwikkelruimte te creëren voor woningbouwprojecten en rijksinfrastructurele projecten. De eerst genomen maatregel is de verlaging van de maximumsnelheid op autosnelwegen (van 130 naar 100 km/h). Door verlaging van deze maximumsnelheid is de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden verlaagd. 70% Van de ontstane verlaging van stikstofdepositie is op 24 maart 2020 in het Stikstofregistratiesysteem (SSRS) geregistreerd als ontwikkelruimte. Voor Den Haag zijn er op de dag van inwerkingtreding van het SSRS woningbouwprojecten (voor ca 2.600 woningen) aangemeld om gebruik te maken van de beschikbaar gekomen ruimte. De Provincie Zuid-Holland heeft de natuurvergunningen van deze projecten verleend. In oktober 2020 heeft het kabinet een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd om de Wet natuurbescherming (structureel) te wijzigen.

Het wetsvoorstel bevat een resultaatsverplichting om de stikstofdepositie zodanig te verlagen dat in 2030 in minimaal de helft van de Natura 2000-gebieden de stikstofdepositie tot onder de kritische drempelwaarde daalt. Daarnaast bevat het wetsvoorstel een vrijstelling voor een drempel aan stikstofdepositie in de bouw- en sloopfase. Totdat de nieuwe Wet natuurbescherming in werking is getreden, moet per project, dat stikstofdepositie veroorzaakt, worden onderzocht op welke wijze deze doorgang kan vinden. In 2020 zijn er voor alle lopende projecten oplossingen gevonden om deze door te laten gaan.

5

Cijfers toezicht en handhaving (Haagse Pandbrigade) Samenvattend is de conclusie dat de druk op de handhaving, binnen de bestaande woningvoorraad, in 2020 is toegenomen. Dit geldt ook voor het aantal meldingen van woonoverlast, woningklachten en onrechtmatig wonen. Daartegenover staat het gegeven dat de meldingen geen compleet beeld weergeven van de situatie in 2020, maar dat veel ongewenste zaken met betrekking tot de leefbaarheid in wijken niet werden opgepakt omdat dezen niet werden gemeld en hiermee onder de radar bleven. Een meer gebieds- en themagerichte aanpak, naast de mogelijkheid voor de burger tot melden, is wenselijk en komt de leefbaarheid in de stad ten goede. Om deze manier van werken een goede basis te geven is medio september 2020 de notitie “Handhaven met ambitie” (Uitvoeringsbeleid bouwen, wonen en erfpacht) vastgesteld (RIS306211). Ook het gegeven dat de stad jaarlijks groeit met 5.000 inwoners, als gevolg van vergrijzing en de toename van arbeidsmigranten, en de complexiteit van de gemelde problemen zorgde voor een toenemende druk op de bestaande woningvoorraad en de leefbaarheid in de stad. Cijfers openbare ruimte (Handhavingsorganisatie) De aantallen vergunningaanvragen in 2020 zijn in het algemeen dicht bij de geplande aantallen uitgekomen.

Er lijkt een verschuiving te hebben plaatsgevonden van vergunningaanvragen voor incidentele private markten naar standplaatsen. Mogelijk heeft de uitbraak van COVID-19 hier een rol gespeeld. De vergunningaanvragen zijn vrijwel allemaal binnen de gestelde (wettelijke) afhandeltermijn afgedaan. In het Jaarplan 2020 werd gerekend op 22.000 meldingen overlast in relatie tot de handhaving op leefbaarheid. Het aantal meldingen is in 2020 hoger uitgekomen, namelijk op bijna 29.000. De licht dalende tendens eind 2019 is in april 2020 omgeslagen, vermoedelijk als gevolg van de COVID-19 uitbraak. De meeste meldingen betroffen overlast van afval. Daarnaast werden ook veel meldingen gedaan van achtergelaten fietsen. De inzet van de handhaving heeft zich ook in 2020 gekenmerkt door een gebiedsgerichte en thematische aanpak. Er zijn stappen gezet om in het toezicht en de handhaving informatie gestuurd te werken (IGW). Op de belangrijkste thema’s afval, parkeer- en verkeersoverlast, hondenoverlast en overlast van gestalde fietsen zijn iets minder boetes en herstelmaatregelen gerealiseerd dan verwacht. Daar staat tegenover dat er, uiteraard niet voorzien in het Jaarplan 2020, duizenden inlichtingen, waarschuwingen en processen verbaal zijn uitgeschreven bij de handhaving van de COVID-19 maatregelen. Het geplande aantal te verwijderen fietsen in het Jaarplan 2020 bedroeg 26.000.

Over heel 2020 zijn 18.834 fietsen uit de buitenruimte verwijderd en naar het Fietsdepot Haaglanden overgebracht. Dat is minder dan verwacht, mogelijk door minder fietsgebruik als gevolg van COVID-19 maatregelen. De medewerkers die de fietsen verwijderen zijn in hun werk ook belemmerd door COVID-19. Cijfers milieu (ODH) De ODH geeft in de Jaarrapportage 2020 voor Den Haag aan dat het aantal uren op basis van voorcalculatie 67.105 uren is. Het werkelijk aantal bestede uren is 66.473. Voor Toetsing en Vergunningverlening is het jaar 2020 qua taakuitvoering voor de gemeente Den Haag een rustig jaar geweest. Het totaal aantal uitgevoerde zaken ligt onder de werkplanraming, de urenrealisatie ligt eveneens onder de werkplanraming. Voor Toezicht en Handhaving zijn de gevolgen van COVID-19 meer van invloed geweest dan voor Toetsing en Vergunningverlening. Het totaal aantal uitgevoerde zaken ligt onder andere vanwege de afname van het aantal overlastmeldingen binnen het Toezicht en Handhaving onder de werkplanraming. De tijdsbesteding ligt om diverse redenen erboven. Een aantal tijdrovende individuele dossiers is een eerste reden. Daarnaast was er sprake van meer incidenteel toezicht, meer her- en sanctiecontroles, meer bodemtoezicht. Door COVID-19 zijn werkzaamheden op andere wijze uitgevoerd of zijn andere soort werkzaamheden uitgevoerd.

Cijfers veiligheid (VRH) Het jaar 2020 is voor de VRH voor een ieder bijzonder geweest, COVID-19 heeft ook invloed gehad op uitvoering van de werkzaamheden van de afdeling Risicobeheersing. Er is door de medewerkers zeer veel flexibiliteit getoond om de werkzaamheden op (aangepaste) wijze voort te kunnen zetten. Slechts een aantal zeer specifieke adviestaken zijn (nagenoeg) stil komen te liggen zoals evenementenadvisering en advisering met betrekking tot vuurwerkontbranding. Op diverse adviestaken is nagenoeg dezelfde productie geleverd en op een aantal taken zijn in het jaar 2020 zelfs meer adviezen afgehandeld dan voorgaande jaren. Het betreft onder meer advisering ruimtelijke plannen en omgevingsvergunningen. Medewerkers zijn naast hun eigenlijke werk ook waar mogelijk ingezet ter ondersteuning van de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR).

6

2. Bouwen en Wonen 2.1

Beleid en ontwikkelingen

2.1.1 Ontwikkelingen Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen In 2019 is een bestuursakkoord tussen de VNG en de minister ondertekend, waarin onder meer afspraken zijn gemaakt over de verdere uitwerking van deze wet en de voorwaarden voor inwerkingtreding. De rol van het bevoegd gezag is hierbij aan de orde. Naar verwachting zal de wet in werking treden op 1 januari 2022, gelijktijdig met de Omgevingswet. In aanloop naar de inwerkingtreding was de gemeente Den Haag in 2020 een van de deelnemende gemeenten aan het Ambassadeursnetwerk Kwaliteitsborging om samen met aannemers/architecten, opdrachtgevers en de kwaliteitsborger waar mogelijk proefprojecten uit te voeren. In 2020 heeft dat nog niet geleid tot proefprojecten, maar gesprekken zijn gaande om in de komende periode met een aantal te starten. Den Haag blijft kritisch over de wet en trekt met de G4 op om de zorgen over te brengen bij de minister van BZK. 2.1.2 Digitalisering Bouwarchief Het digitaliseren van het fysieke bouwarchief om de dienstverlening te vergroten en efficiënter te werken is een omvangrijk traject, waarbij ruim 3 kilometer archief wordt beoordeeld, geordend, bewerkt en gescand. Op de Zilverstraat is een projectruimte ingericht waar volop wordt gewerkt aan dit traject. Helaas waren er in 2020 wat technische aanloopproblemen.

Dit traject loopt door tot en met 2024 en is van groot belang voor de invoering van de Omgevingswet. 2.1.3 Vergunningtafels Omgevingstafel Binckhorst Na vaststelling van het Omgevingsplan Binckhorst is op 20 februari 2019 de kick-off omgevingstafel en monitor Omgevingsplan gehouden, waarbij rollen, werkwijze en bemensing is besproken. Aan de tafel worden reserveringen en projecten besproken met de adviseurs, projectleiders en aanvragers. De taakafstemming is in 2020 geëvalueerd. Hoewel er door de adviseurs enthousiast wordt deelgenomen aan de Omgevingstafel Binckhorst, bleek door de samenstelling, de nieuwe werkwijze en de ingewikkelde thematiek de tafel onvoldoende in staat om op een aantal cruciale punten knopen door te hakken. De verbetervoorstellen zijn aangenomen en worden in 2021 in uitvoering gebracht. Toezichttafel Groot Loosduinen Overeenkomstig de vergunningentafel is voor groot Loosduinen/Kijkduin een pilot Toezichttafel georganiseerd om de activiteiten in de realisatiefase op elkaar af te stemmen. Deze pilot is geëvalueerd. Vanwege het succes wordt de tafel in 2021 gecontinueerd. 2.1.4 Vergunningenloket Ondernemershuis In september 2018 is begonnen met de pilot Vergunningenloket, gevestigd in het Haags Ondernemershuis. Doel is ondernemers te informeren en te adviseren bij het aanvragen van een omgevingsvergunning.

In de praktijk blijkt dat vooral kleine ondernemers gebruik maken van het Vergunningenloket. Ondernemers waarderen de uitgebreide en klantgerichte aanpak van het Vergunningenloket. Reden waarom de pilot wordt omgezet naar een vaste plek binnen het Ondernemersportaal. Vanaf 16 maart 2020 ging vanwege de COVID-19 crisis het vrije inloopspreekuur van het Ondernemersportaal tijdelijk gestaakt. Het Ondernemersportaal is wel te bereiken via telefoon of e-mail van maandag tot en met vrijdag tussen 9.00 en 17.00 uur. 2.1.5 Stikstofproblematiek In het Jaarplan 2020 is een samenvatting gegeven van wat de gevolgen zijn van de uitspraak die de Raad van State op 29 mei 2019 heeft gedaan waardoor het PAS niet meer bruikbaar is om (bouw-)projecten mogelijk te maken. De omvang van het probleem voor Den Haag als gevolg van de uitspraak was eind 2019 nog niet te duiden. Sindsdien zijn er door de Rijksoverheid en de Provincies veel stappen gezet om de stikstofproblematiek te duiden en te komen tot een oplossing. Zo zijn er door de Adviescollege Stikstofproblematiek (Commissie Remkes) een aantal adviesrapporten aangeboden aan het Kabinet. Per 1 januari 2020 is de Spoedwet aanpak

7

stikstof (Sas) in werking getreden. Deze Spoedwet heeft het mogelijk gemaakt om door middel van maatregelen ontwikkelruimte te creëren voor woningbouwprojecten en rijksinfrastructurele projecten. De eerst genomen maatregel is de verlaging van de maximumsnelheid op autosnelwegen (van 130 naar 100 km/h). Door verlaging van deze maximumsnelheid is de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden verlaagd. 70% Van de ontstane verlaging van stikstofdepositie is op 24 maart 2020 in het Stikstofregistratiesysteem (SSRS) geregistreerd als ontwikkelruimte. Voor Den Haag zijn er op de dag van inwerkingtreding van het SSRS woningbouwprojecten (voor ca 2.600 woningen) aangemeld om gebruik te maken van de beschikbaar gekomen ruimte. Inmiddels heeft Provincie Zuid-Holland de natuurvergunningen van deze projecten verleend. In oktober 2020 heeft het kabinet een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd om de Wet natuurbescherming (structureel) te wijzigen. Het wetsvoorstel bevat een resultaatsverplichting om de stikstofdepositie zodanig te verlagen dat in 2030 in minimaal de helft van de Natura 2000-gebieden de stikstofdepositie tot onder de kritische drempelwaarde daalt. Daarnaast bevat het wetsvoorstel een vrijstelling voor een drempel aan stikstofdepositie in de bouw- en sloopfase.

Totdat de nieuwe Wet natuurbescherming in werking is getreden, moet per project, dat stikstofdepositie veroorzaakt, worden onderzocht op welke wijze deze doorgang kan vinden. Tot op heden zijn er voor alle lopende projecten oplossingen gevonden om deze door te laten gaan.

2.2

Operationeel

2.2.1 Vergunningen Aanvragen Voor 2020 was de prognose gesteld op 4000 aanvragen. Het aantal aanvragen met een bouwactiviteit is in 2020 vastgesteld op 3644. Dit is ongeveer 9% minder dan de prognose. Mogelijk is dit voor een groot deel het gevolg van COVID-19 geweest. Ruim 80% van de bouwaanvragen heeft betrekking op een bouwsom van minder dan € 250.000. Er zijn 90 grote bouwplannen ingediend met een bouwsom groter dan € 1 mln. Dit zijn 8 grote plannen meer dan 2019. Het beeld valt wel samen met de afname van de conjunctuur in Nederland. Hoewel dit een daling is ten opzichte van het jaarplan 2020 zien we dat de werkdruk niet afneemt. Eerder is sprake van een verschuiving van werkzaamheden. De voorbereidingen voor de implementatie van de Omgevingswet maakt hier onderdeel van uit. De capaciteit voor de vergunningverlening en het toezicht op de realisatie van omgevingsvergunningen, binnen de afdeling Vergunningen en toezicht (V&T), wordt gefinancierd uit de legesinkomsten. De beschikbare formatie zal onder andere over de primaire hoofdtaken worden verdeeld. Het is belangrijk om een goed evenwicht te blijven vinden tussen werkaanbod en capaciteit. De vraag op de arbeidsmarkt voor kwalitatief goed personeel is groot en het aanbod ook in 2020 was minimaal. Woningonttrekkingen Het aantal woningonttrekkingen in 2020 is ten opzichte van 2019 afgenomen (van 283 tot 153).

De verklaring hiervan volgt hieronder. Woningonttrekkingen bestaan uit drie soorten vergunningen: 1) woningonttrekkingen, die nodig zijn voor bestemmingswijzigingen en sloop; 2) woningomzettingen, die voorkomen bij kamerbewoning en 3) woningvormingen bij bouwkundige splitsingen. In 2018 waren er 108 woningomzettingen en 26 onttrekkingen en vormingen, wat bij elkaar 134 aanvragen zijn. In 2019 waren 225 woningomzettingen en 58 onttrekkingen en vormingen, wat bij elkaar 283 aanvragen zijn. In 2020 waren er 135 woningomzettingen en 17 vormingen en onttrekkingen, bij elkaar 153 aanvragen. De afname van woningvormingen en onttrekkingen is gelegen in het verbod op woningvorming per 1 juli 2019 en een aanscherping van het beleid omtrent woningonttrekking. De toename van het aantal woningomzettingen van 2019 zette zich voort in het eerste halfjaar van 2020. Een extern onderzoek geeft geen eenduidige verklaring voor deze toename. Een extern onderzoek geeft geen eenduidige verklaring voor deze toename, maar het vermoeden is dat dit komt door het opkopen van woningen (in een krappe woningmarkt) om te verkameren en om daarmee een goed rendement te halen. Als reactie op de toename heeft het college de Beleidsregel omzettingsvergunning Den Haag 2020 op 17 maart 2020 vastgesteld (RIS 304960).

Met deze beleidsregel heeft het college besloten om vanaf maart 2020 in beginsel (afhankelijk van de datum van indiening) geen omzettingsvergunningen voor kamerbewoning meer af te geven in tien Haagse wijken. Dit is noodzakelijk vanwege de druk in deze wijken op de schaarse goedkope woningvoorraad. Het verbod geldt in de volgende tien wijken: Zuiderpark, Moerwijk, Laakkwartier en

8

Spoorwijk, Rustenburg en Oostbroek, Transvaalkwartier, Morgenstond, Schildersbuurt, Bouwlust/Vrederust, Leyenburg en Groente- en Fruitmarkt. Vervolgens is de beleidsregel op 22 juni 2020 aangepast (RIS305540) en is een tijdelijke stop op afgifte van omzettingsvergunningen voor de gehele stad afgekondigd. Dit heeft het aantal verzoeken teruggebracht tot 14 na 22 juni 2020. De stop loopt tenminste tot in het 2e kwartaal van 2021, dan wordt een wijziging van het beleid omtrent kamerbewoning vastgelegd in nieuwe regels binnen de Huisvestingsverordening Den Haag 2019. Door een wijziging van de Huisvestingswet en huisvestingsverordening zal voor toeristische verhuur van woningen een vergunningstelsel in werking treden in het begin van het 3e kwartaal van 2021.

Figuur 1: Ingekomen Wabo-aanvragen, activiteit Bouwen

Ook voor de meeste andere vergunningen was in 2020 het aantal aanvragen lager dan gepland. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de verschillende soorten aanvragen. Hierbij is ook vermeld welk percentage binnen de geldende wettelijke termijn is beslist.

Tabel 1: Aantallen vergunningaanvragen en meldingen Bouwen en Wonen Onderwerp

Aantal te behandelen aanvragen

Doel KPI (binnen wettelijke termijn)

Realisatie KPI (binnen wettelijke termijn)

WABO- aanvragen (activiteiten) Bouwen Aanlegvergunning Buitenplanse afwijking Binnenplanse afwijking en kruimelafwijking Wijzigen van een Rijksmonument

Plan 2020 4000 50 60 1675

Realisatie 2020 3644 52 55 1261

99% 99% 99% 99%

99,5% 100% 100% 99,5%

15

7

99%

100%

Wijzigen van een gemeentelijk Monument Brandveilig gebruik bouwwerk Overige vergunningen Splitsing (kadastraal) Woningonttrekking

220

195

99%

100%

90

56

99%

100%

50 100

26 153

99% 99%

100% 100%

9

Beginselaanvraag Horeca Meldingen Sloop

340

214

99%

100%

440

448

99%

100%

Ten opzichte van de prognose is er een daling van het aantal ingediende aanvragen te zien. In figuur 2 is de ontwikkeling in aantallen per type vergunning weergegeven. Om te waarborgen dat de vergunningstaken zorgvuldig, efficiënt en binnen de wettelijke termijnen worden uitgevoerd, is de formatie op peil gehouden. Figuur 2: Ingekomen aanvragen, prognose jaarplan 2020 en gerealiseerd in 2020

Wabo-aanvragen:

10

Overige vergunningen:

Meldingen:

2.2.2 Adviezen Toename adviezen Ten opzichte van 2019 en ondanks dat er een afname is van het aantal vergunningsaanvragen is er een lichte toename van het aantal ontvangen adviesaanvragen. De gemeente heeft haar adviseurs grotendeels zelf in huis. Zo zijn er experts werkzaam op het gebied van bouwconstructies en bouwfysica. Externe adviseurs worden onder meer ingeschakeld op het gebied van brandveiligheid en milieu. Advisering evenementen Naast de advisering in het kader van de Wabo-vergunningen adviseert V&T ook over aanvragen evenementenvergunningen. Daarnaast voert V&T hier toezichtstaken op uit. Bij evenementen worden namelijk ook bouwwerkzaamheden uitgevoerd om tijdelijke bouwwerken te realiseren zoals tenten en podia. In 2020 is over 85 keer advies gegeven en vanwege de COVID-19 maatregelen zijn de evenementen afgelast en daardoor is er geen toezicht gehouden.

Figuur 3: Adviezen Bouwen en Wonen in 2020

11

2.2.3

Toezicht en handhaving

Calamiteiten In het geval van een calamiteit of incident in de stad kunnen de burgemeester, politie en brandweer de kennis inschakelen van de medewerkers van V&T en de Haagse Pandbrigade (HPB). Semafoonhouders zijn 24 op 7 oproepbaar om ondersteuning te bieden bij incidenten en calamiteiten. Zij adviseren en informeren over bouwtechnische aspecten en risico’s bij incidenten en calamiteiten. In 2020 is er 49 keer een beroep gedaan op de semafoonhouders. Toezicht en handhaving door de Haagse Pandbrigade (HPB) De HPB draagt met toezicht en handhaving bij aan de veiligheid, leefbaarheid en kwaliteit van de fysieke leefomgeving van de stad. Dit draagt bij aan de ontwikkeling van de stad en aan het behoud (van de kwaliteit van) de bestaande woningvoorraad. De HPB houdt toezicht op de naleving van de bouw- en woonregelgeving. De HPB handelt overtredingen af die betrekking hebben op het gebruik en de staat van gebouwen. Het gaat bijvoorbeeld om achterstallig woningonderhoud, strijdigheid met het bestemmingsplan, onrechtmatig gebruik van woningen en illegale bouw. De taken van de HPB vloeien rechtstreeks voort uit de Wabo, de Huisvestingswet en de Algemene wet bestuursrecht. De HPB voert integrale controles uit.

Daarbij kijken medewerkers niet alleen naar de staat en het gebruik van gebouwen, maar ook naar inschrijvingen in de basisregistratie persoonsgegevens en mogelijke fraude met sociale voorzieningen. Daarnaast draagt de HPB bij aan gebiedsaanpakken (Zuidwest), het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), de aanpak van hennepkwekerijen en ondermijnende criminaliteit. In september 2020 is het uitvoeringsbeleid “Handhaven met ambitie” vastgesteld door het college. De HPB wordt versterkt en in het laatste kwartaal van dit jaar is gewerkt aan de implementatie van dit beleid. De essentie hiervan is dat de HPB ingezet wordt op de ernstigste en meest schadelijke overtredingen en gebieden waar veel verschillende problemen tegelijk spelen. Hiervoor is nodig dat de HPB zich minder laat leiden door individuele meldingen en juist meer door gebieds- en probleemanalyses (waarbij meldingen onderdeel zijn van de input voor de analyse). De HPB gaat ook veel meer de oorzaken en veroorzakers aanpakken in plaats van alleen de symptomen (de overtredingen zelf) te bestrijden. Doelstellingen van toezicht en handhaving door de HPB De doelstellingen worden ieder jaar bijgesteld en aangescherpt door trends en ontwikkelingen in de samenleving en door wijzigingen in wet- en regelgeving. Tot 2020 werden de doelstellingen voornamelijk bepaald door een inschatting van het aantal meldingen voor dat jaar.

Het jaarplan VTH 2020 maakte onderscheid in periodieke controles, meldingen en thematisch toezicht. Deze onderverdeling wordt daarom ook in dit jaarverslag aangehouden. Vanaf 2021 worden er meer en meer handhavingsopgaven benoemd en zal deze indeling ook stapsgewijs worden losgelaten. Aankomende nieuwe wetgeving en regels De krapte op de woningmarkt en de negatieve gevolgen daarvan voor huurders, veiligheid en leefbaarheid is, mede door de sterke signalen die door het college zijn afgegeven, goed doorgedrongen tot de Rijksoverheid. Daarnaast treft het college ook zelf, waar dit kan, de nodige maatregelen om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. In 2020 zijn er diverse wets- en beleidswijzigingen voorbereid, die in 2021 of daarna (soms nog naar verwachting) worden doorgevoerd. De HPB gaat toezicht houden op veel van deze nieuwe regels. In 2020 is vanuit de HPB veel input geleverd om de problematiek te duiden en meegedacht over uitvoeringsaspecten van de nieuwe regels. Het gaat daarbij onder meer om: Wet toeristische verhuur: reguleren van verhuur van woningen aan toeristen en ander kort gebruik. Aanscherping van het beleid kamerbewoning: samen met de gemeenteraad heeft het college voorstellen gedaan en uitgewerkt voor een strenger kamerbewoningsbeleid.

Goed verhuurderschap: De rijksoverheid overweegt stappen om huur en verhuur meer te reguleren, zodat misstanden kunnen worden aangepakt. Er is vanuit de HPB intensief aangedrongen op het landelijk regelen van een verhuurdersvergunning. Het college ziet dit als een speerpunt om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. Aanjaagteam arbeidsmigranten: In 2020 is een aanjaagteam arbeidsmigranten vanuit de Rijksoverheid aan de slag geweest met het in kaart brengen van problematiek rond arbeidsmigranten.

12

-

Dit team is ook in Den Haag op bezoek geweest in Laak en daarbij is vooral ook veel aandacht besteed aan de huisvestingsproblematiek. De HPB is nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van de aanbevelingen. Diverse aanbevelingen van het aanjaagteam zijn dan ook op verbetering van de huisvesting van arbeidsmigranten. Verhuurdersvergunning: enkele gemeenten hebben op basis van de APV een verhuurdersvergunning ingevoerd. Het college onderzoekt of dit ook in Den Haag ingevoerd kan worden. Wet opkoopbescherming: bij de totstandkoming van deze wet heeft de HPB samen met de afdeling Wonen input geleverd. Wijziging van de Woningwet.

Toezicht en handhaving door de Haagse Pandbrigade op gebruik bouwwerken De HPB houdt toezicht op het gebruik van de bouwwerken. Daaronder vallen bijvoorbeeld illegale bouw, achterstallig onderhoud en woonoverlast. De doelstellingen worden ieder jaar bijgesteld en aangescherpt door trends en ontwikkelingen in de samenleving en door wijzigingen in wet- en regelgeving. De doelstellingen worden jaarlijks vastgelegd in het Jaarplan VTH. Het jaarplan VTH 2020 maakt onderscheid in periodieke controles, meldingen en thematisch toezicht. Deze onderverdeling wordt hieronder ook aangehouden. Pilot ‘Goed Verhuurderschap’ Eind 2020 is de pilot Goed verhuurderschap, dat in opdracht van het ministerie BZK is uitgevoerd, voor een belangrijk deel afgerond. Het Huurteam en de HPB zijn daarbij aan de slag gegaan om langs de volgende drie pijlers resultaten te realiseren: 1. 2. 3.

De samenwerking tussen het Huurteam en de HPB te versterken; De informatiepositie van huurders/verhuurders/gemeente te verstevigen; Én om hoge huren te verlagen die niet kloppen met het woningwaarderingsstelsel (WWS).

Vanuit de eerste pijler is er door de gezamenlijke huisbezoeken nieuwe informatie verzameld over huurders en hun woonsituatie. Parallel hieraan is er een app ontwikkeld voor het Huurteam om sneller informatie te verzamelen en van daaruit mogelijk trends waar te nemen en rapportages te maken. Dit draagt ook bij aan pijler twee waarbij er tevens geïnvesteerd is in betere en gemakkelijk vindbare informatie op de internetpagina voor huurders en verhuurders op www.denhaag.nl. Het daadwerkelijk verlagen van hoge huren was de meest lastige pijler. Daar waar bestuursrechtelijk ingrijpen mogelijk is bij problemen op het gebied van onderhoud, (brand)veiligheid, illegale kamerbewoning etc., kan de gemeente echter niet ingrijpen bij hoge huren en slecht verhuurdersgedrag, omdat de wettelijke basis daarvoor ontbreekt. Het is aan de huurder om tegen zijn verhuurder op te komen als er problemen zijn. In de praktijk blijkt dat niet goed te werken, met name kwetsbare huurders, die de taal niet spreken en hun rechten niet kennen, zijn vaak slachtoffer van slecht verhuurdersgedrag en hoge huren. Zij blijken niet in staat om hun recht te halen. Hierom is bij BZK aangedrongen om voorwaarden voor goed verhuurderschap en een verhuurdersvergunning bij wet te regelen.

Aanvullend zijn er voor het project een drietal externe onderzoeken uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in de particuliere huurmarkt in Den Haag. Er is onderzoek gedaan naar de redenen waarom kwetsbare huurders die met misstanden geconfronteerd worden zich niet melden bij het huurteam of de huurcommissie. De krapte op de woningmarkt en de angst om uit de woning te worden gezet als een huurder zich beroept op zijn rechten, blijken daar belangrijke oorzaken van te zijn. Het maakt dat huurders in hoge mate afhankelijk zijn en voelen van hun verhuurders. Verder zijn kwetsbare huurders slecht op de hoogte van rechten en plichten rond het huren van een woning, is er vaak sprake van een taalbarrière en weten zij de weg niet te vinden naar instanties die hen verder kunnen helpen. Het tweede onderzoek richtte zich op de drijfveren van verhuurders en laat zien dat er een grote diversiteit is aan het type verhuurder en de professionaliteit die ze bedrijven. Naast de zogenaamde huisjesmelkers blijkt er een grote groep welwillende verhuurders te zijn die zich inzetten voor goed onderhoud, reële huurprijzen en een goede relatie met de huurder. Het appèl op de gemeente dat deze verhuurders doen is om meer contact te hebben over actuele thema’s om samen goed verhuurderschap te kunnen realiseren.

Het laatste onderzoek is verricht onder 4.100 particuliere huurders en had tot doel om inzicht te krijgen in de omvang en aspecten van slecht verhuurderschap in Den Haag. Het laat zien dat de huurprijzen voor particuliere woningen in Laak het sterkst afwijken van het WWS.

13

Toch geeft het grootste deel (62%) van de huurders aan tevreden te zijn over de huurprijs. Daarbij geeft 21% aan dat het onderhoudsniveau als slecht ervaren wordt en geeft 16% aan te maken te hebben met verhuurders of beheerders die slecht bereikbaar zijn of kapotte zaken in de woning niet snel repareren (30%). Verder ervaart slechts 10% van de huurders excessen op het gebied van intimidatie of discriminatie door de verhuurder. Het is een opvallend resultaat dat huurders grote waarde hechten (82%) aan een duurzame woning. De helft van de Haagse huurders heeft er zelfs een huurverhoging voor over. Een andere betekenisvolle uitkomst is dat 40% van alle huurders niet goed weten wat hun rechten en plichten zijn. Begin 2021 worden de resultaten gerapporteerd aan BZK. Basis op Orde Het project Basis op Orde betreft de uitwerking van het projectvoorstel dat de gemeente Den Haag heeft ingediend bij het ministerie van Justitie en Veiligheid in het kader van de investering in veiligheidsprojecten t.b.v. de regiodeal Den Haag Zuidwest. Het hoofddoel daarbij is inzicht te verkrijgen in de factoren die de leefbaarheid van Den Haag Zuidwest negatief beïnvloeden zodat er structureel gewerkt kan worden aan een verbetering.

Met als criteria onjuiste BRP-inschrijvingen, leegstaande panden, onrechtmatige bewoning, schijnverlating, misbalans in welstand en de registratie van niet ingezetenen (veelal arbeidsimmigranten), heeft de HPB van 105 adressen informatie opgehaald van verhuurde woningen van particuliere verhuurders en woningcorporaties. De eerste resultaten daarvan laten zien dat er relatief veel administratieve leegstand is bij zowel woningen van particuliere verhuurders als die van woningcorporaties. Grotendeels is deze leegstand te verklaren doordat er bijvoorbeeld onderhoud wordt gepleegd. Verder worden veel woningen door arbeidsmigranten bewoond die in het RNI geregistreerd staan en daardoor niet op het betreffende adres staan ingeschreven. Om een beter beeld te krijgen van het gehele stadsdeel wordt er ingezet op het integrale schouwen in de vier wijken van Den Haag Zuidwest in de loop van 2021. Daarbij wordt opgave gericht gewerkt en door zowel de HPB, de politie als de woningcorporaties vanuit verschillende oogpunten informatie verzameld. Dit bredere perspectief moet een groter inzicht opleveren waarmee integraal met de samenwerkingspartners zal worden onderzocht hoe door gerichte inzet de leefbaarheid verbetert kan worden. Meld- en Steunpunt Woonoverlast Het ervaren van overlast heeft direct invloed op de leefbaarheidsbeleving van bewoners.

Woonoverlast, woningklachten en onrechtmatig wonen kunnen worden gemeld bij het Meld- en Steunpunt Woonoverlast (MSP). Evenals achterstallig woningonderhoud en illegale bouw (woningklachten). Overlast is een subjectief begrip en wat bewoners als woonoverlast ervaren is zeer divers, maar in de meldingen is een aantal duidelijke categorieën te onderscheiden: • • • • • •

overbewoning; kamerbewoning; geluidsoverlast; vervuiling; stankoverlast; burenruzies.

Veel meldingen hebben betrekking op overbewoning of kamerbewoning van een woning; deze worden opgepakt in de handhaving door de HPB. Daarnaast worden andere vormen van overlast gemeld, bijvoorbeeld geluidsoverlast, vervuiling, stankoverlast en het houden van te veel dieren. De medewerkers van het Meld- en Steunpunt Woonoverlast (MSP) vormen vrijwel altijd het eerste contact met de melder, bieden een luisterend oor en verzamelen informatie. De meeste overlastmeldingen worden direct uitgezet bij een externe partij of het cluster onrechtmatig wonen van de HPB maar soms is er aanleiding om eerst grondiger te kijken wat er precies aan de hand is. Als blijkt dat er achter een melding complexe problematiek schuilgaat wordt de zaak verder begeleid door casemanagers van het MSP. Wanneer handhaving door de HPB niet mogelijk is of niet de beste oplossing voor de woonoverlast biedt, wordt een oplossing gezocht in samenwerking met de ketenpartners uit het Haagse netwerk dat woonoverlast aanpakt. Bijvoorbeeld bij ruzies, geluidsoverlast en overlast door personen met een psychische aandoening. Op die manier wordt voor (soms zeer) complexe zaken een mix van handhaving en hulpverlening ingezet.

14

Het uiteindelijke doel is dat de overlast verdwijnt en er een passende oplossing wordt gevonden voor degene die de overlast ervaart, maar ook voor de overlastgever. De HPB werkt hiertoe nauw samen met BSD/Veiligheid, JMO en WMO teams (OCW), GGD (OCW), GGZ instellingen, Stadsdeelorganisatie (DPZ), Handhavingsteams (DSB), VvE-Balie (DSO), Huurteam (SZW), Bureau Bemiddeling & Mediation, Politie en Woningcorporaties. Complexe probleemsituaties die om een multidisciplinaire aanpak vragen worden besproken in het Overlast gevende Panden Overleg (OPO). Het OPO wordt door de HPB per stadsdeel georganiseerd met de betrokken partners en ziet toe op de aanpak van woonoverlast op het terrein van openbare orde, leefbaarheid en veiligheid. Door actieve informatie uitwisseling tussen de partners in dit overleg wordt dan ook een gezamenlijke aanpak ingezet.

vervuilde woningen

Tabel 2: Meldingen in cijfers Onderwerp Aantal verwacht

Resultaat aantal

Woonoverlast Onrechtmatig gebruik Woningklachten Ongedierte

1.500 400

2.049 594

Doel (KPI) % binnen 5 dagen contact met melder 95% 95%

Resultaat

Resultaat

100% 100%

Doel (KPI) % uitgezet bij behandelende organisatie binnen 2 weken 95% 100%

1.000

1.152

95%

100%

100%

98%

50

45

95%

100%

100%

100%

Meld een vermoeden App (#)

400

556

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

88% 99%

15

Figuur 4: Prognose meldingen per categorie

Plan 2019

Realisatie 2019

ongediertebestrijding Een bijzondere vorm van woonoverlast is de aanwezigheid van ongedierte. Ongedierte wordt bestreden in de besmettingshaard en in een bufferzone er omheen. In 2020 zijn 45 meldingen kakkerlakken ontvangen. Als gevolg hiervan zijn 740 woningen gecontroleerd en ontsmet. De controle en uitvoering van de bestrijding wordt in opdracht van de gemeente uitgevoerd door Renewi. Meld een vermoeden app In 2020 zijn in totaal 556 meldingen via de Meld een vermoeden app binnengekomen. Deze meldingen komen rechtstreeks bij de HPB binnen en worden gelijk opgepakt. De meldingen komen via de politie en de deurwaarders van de gemeente binnen en niet via burgers. De HPB heeft op basis van de ervaringscijfers uit 2019 het verwachte aantal meldingen 2020 op 400 gesteld (dit is geen formeel vastgestelde KPI). Periodiek toezicht Er zijn gebouwen en typen van exploitatie, waar de gemeente een vinger aan de pols wil houden. In deze gevallen wordt er periodiek gecontroleerd. Hierbij wordt gekeken of de exploitatie voldoet aan vergunningsvoorwaarden en wettelijke eisen voor dergelijke bouwwerken. Voor 2020 is aan de hand van de ervaringscijfers het doel bepaald voor het aantal beëindigde overtredingen en aanschrijvingen. Tabel 3 geeft de aantallen uitgevoerde controles, aanschrijvingen en beëindigde overtredingen weer.

Hieronder volgt per onderwerp de planning en waar mogelijk doelen. Vergunde kamerbewoning De HPB houdt al jarenlang periodiek toezicht op vergunde kamerbewoning. De geplande aantallen ‘controles’, ‘beëindigde overtredingen’ en ‘aantal aanschrijvingen’ in het jaarplan 2020 zijn gebaseerd op ervaringscijfers. Bij vergunde kamerbewoning zijn in 2020 in totaal 401 controles uitgevoerd ten opzichte van de 400 geplande controles. Deze controles hebben uiteindelijk geleid tot 101 beëindigde overtredingen. Woonwagens In 2020 zijn er 114 controles uitgevoerd en zijn er 9 overtredingen geconstateerd en beëindigd. Periodiek (per kwartaal) worden er luchtfoto’s van de woonwagenlocaties gemaakt om te controleren of er geen ongewenste bouwactiviteiten plaatsvinden. Deze methode van handhaving is effectief gebleken. Bed & breakfasts Het doel was het uitvoeren van 50 controles. Er zijn in 2020 geen adressen gecontroleerd. Er zijn daardoor geen overtredingen geconstateerd.

16

De controles worden in 2021 opnieuw opgepakt en voortgezet omdat de inventarisatie van de voorraad nog niet is afgerond. In 2020 was er wel een stijging zichtbaar van de werkvoorraad van 50 naar in totaal 80 adressen. De komende jaren zal de handhaving op vakantieverhuur naar verwachting leiden tot meer vergunningaanvragen en meer zicht op de voorraad legale bed & breakfasts.

Tabel 3: Periodiek toezicht in cijfers Onderwerp

Vergunde Kamerbewoning Woonwagens (*) Bed & Breakfasts

Doel (KPI) aantal controles 400

Resultaat

Resultaat

401

Doel beëindigde overtredingen 150

120 50

Resultaat

101

Doel aantal aanschrijvingen 120

114 0

20 5

9 0

15 2

0 0

101

*) Als aanvullende controle worden de 233 standplaatsen op de woonwagenlocaties aan de hand van luchtfoto’s periodiek (per kwartaal) in beeld gebracht.

Thematisch toezicht In het jaarplan VTH Den Haag 2020 is ook een aantal specifieke onderwerpen benoemd voor thematisch toezicht. Onderstaand wordt gerapporteerd over de uitvoering daarvan. Hennepkwekerijen Onder regie van de Politie Haaglanden en in samenwerking met netwerkbeheerder Stedin neemt de HPB deel aan de aanpak van hennepkwekerijen binnen Den Haag. De Politie Haaglanden verzorgt de strafrechtelijke aanpak. Stedin zorgt voor een veilige situatie en doet aangifte van diefstal van elektriciteit. DSO verzorgt de bestuursrechtelijke aanpak (gebruik, veiligheid en bouwkundige staat) en legt bestuurlijke boetes op aan overtreders. In 2020 zijn 59 controles uitgevoerd en is in 37 gevallen een bestuurlijke maatregel getroffen.

hennepkwekerij

17

Onrechtmatig gebruik woningen De HPB handelt meldingen af die binnenkomen via het Meld- en Steunpunt Woonoverlast, maar gebruikt ook signalen van andere diensten en instanties en houdt actief zicht op buurten en wijken. In 2020 zijn 1.070 controles uitgevoerd. Op grond hiervan was het in 151 gevallen nodig om maatregelen te treffen. Vakantieverhuur/ Tijdelijk verblijf/ AirBnB De verhuur van woningen voor vakantieverblijf of andere vormen van tijdelijke verhuur is landelijk toegenomen. De doelstelling voor 2020 was het uitvoeren van 150 controles. In 2020 zijn er 188 fysieke controles uitgevoerd bij panden die voor vakantieverhuur werden aangeboden. In 76 gevallen is geconstateerd dat de verhuur niet in overeenstemming was met de regels. De overige 112 gevallen betroffen geen overtreding en-/of zijn nog in behandeling. Opvallend bijeffect is dat door de effectieve handhavingsinzet een paar grote spelers op de short stay markt in Den Haag zich hebben verenigd in een lobby naar de Haagse politiek om het beleid gewijzigd te krijgen. Illegale bouw en achterstallig woningonderhoud Op achterstallig woninghoud zijn 657 controles uitgevoerd. Bij illegale bouw zijn 1.315 controles uitgevoerd. Opvallend is dat bij zowel illegale bouw als achterstallig onderhoud veel overtredingen worden opgelost door het aanspreken van overtreders zonder dat een besluit (alsnog) nodig is.

illegale bouw

Verzorgd gevelbeeld In 2020 heeft de HPB in het kader van verzorgd gevelbeeld 12.730 objecten gecontroleerd. Het gaat hier met name om reclame uitingen op panden. Tabel 4: Thematisch toezicht in cijfers Onderwerp

Doel aantal controles*

Resultaat

Resultaat

Doel aantal besluiten

Resultaat

59 1.070

Doel (KPI) aantal beëindigde overtredingen 60 400

Hennepkwekerijen Onrechtmatig gebruik woningen Vakantieverhuur/Tijdelijk verblijf/AirBnB Illegale bouw Achterstallig woningonderhoud

60 2.000

37 298

60 200

29 151

200

188

150

85

150

62

1.750 750

1.315 657

850 450

536 328

450 375

376 338

18

achterstallig woningonderhoud

Het toezicht op de adreskwaliteit vormt een essentieel onderdeel van een samenwerkingsverband tussen Dienst Publiekszaken (DPZ) en de HPB op het gebied van integrale handhaving. Alle inwoners moeten in de Basisregistratie Personen (BRP) staan ingeschreven op het adres waar ze feitelijk wonen. Een onjuiste inschrijving kan bijvoorbeeld leiden tot het onterecht ontvangen van toeslagen en sociale voorzieningen. De inspecteurs van de HPB vergelijken de inschrijvingen in de BRP met de feitelijke bewoners van het adres. De aanleiding van een inspectie is echter altijd het ruimtelijke domein waarbij tegelijkertijd ook een controle plaatsvindt op de inschrijvingen op het adres. Voor deze bevoegdheid zijn alle inspecteurs aangewezen als toezichthouder BRP. Zo wordt niet enkel gekeken naar personen die wél staan ingeschreven, maar niet woonachtig zijn, maar ook naar personen die niet staan ingeschreven maar er wél wonen. Met name deze laatste groep komt steeds vaker voor doordat uitzendbureaus hun medewerkers huisvesten zonder de personen op het adres in te schrijven. Deze bredere inspecties zijn noodzakelijk om effectiever de andere taken van de HPB te kunnen uitvoeren. Denk hierbij aan de aanpak van overbewoning, onderverhuur, doorgangadressen, arbeidsuitbuiting. De personen die wel ingeschreven staan, maar niet woonachtig zijn worden in adresonderzoek gezet.

Intensieve samenwerking tussen DPZ en de HPB draagt op deze wijze bij aan een betere en zuivere registratie in de BRP binnen de gemeente Den Haag. In totaal zijn er in 2020 rond 2800 afwijkingen in de BRP geconstateerd. Dit zijn zowel personen die ingeschreven staan, maar er niet wonen en personen die zijn aangetroffen maar wel woonachtig zijn. De afwijkingen gaan vaak om meerdere personen op een adres. Integrale samenwerking Dienst Sociale zaken en Werkgelegenheid: Resultaten huisbezoeken De HPB werkt ook samen met de Dienst Sociale zaken en Werkgelegenheid (SZW). De HPB heeft in dit verband in totaal 93 huisbezoeken afgelegd. Op basis van deze huisbezoeken en aanvullend onderzoek zijn 32 uitkeringen beëindigd en 2 uitkeringen aangepast. Het totale bedrag aan beëindigde en aangepaste uitkeringen is € 617.321,- inclusief de terugvordering van ten onrechte ontvangen uitkeringen. Trends en ontwikkelingen Woonoverlast COVID-19 heeft geleid tot een forse toename van meldingen bij het Meld- en Steunpunt Woonoverlast. Voor 2020 is dat het aantal meldingen over woonoverlast ten opzichte van 2019 met ruim 20% toegenomen. In vergelijking met de woonoverlast-cijfers door de jaren heen is sprake van een significante trendbreuk.

Vooralsnog is de verwachting dat deze toename van meldingen kan worden opgevangen: ook tijdens COVID-19 blijken de partners bereid te investeren in onze samenwerking en om een tandje bij te zetten teneinde de Haagse aanpak succesvol te houden. De grenzen van wat mogelijk is komen echter wel in zicht.

19

Naast de extra druk op onze aanpak vanwege alle COVID-19 maatregelen, zijn ook andere omstandigheden van invloed op de aanpak van woonoverlast. We zien over 2020 een toename van woonoverlast meldingen waarbij verward gedrag of complexe multi-problematiek een rol speelt. Zaken die niet alleen veel impact hebben op de directe woonomgeving maar ook op de medewerkers van het Meld- en Steunpunt Woonoverlast, die hiermee bezig zijn. Daarnaast zien we ook de gevolgen van een steeds verder oplopende druk op de woningmarkt. Vanwege de schaarste aan woningen ontstaan misstanden en onwenselijke ontwikkelingen, waaronder woonoverlast. Het is de uitdaging om deze ontwikkelingen samen met onze partners op te pakken en om de samenwerking voor de aankomende jaren vorm te geven. Hiermee is inmiddels een goede aanvang gemaakt in het bestuurlijk overleg ‘Een leefbare woonomgeving’ van 21 september 2020 met corporaties, vertegenwoordigers van de huurdersverenigingen, de burgemeester en de bij de woon- en leefomgeving betrokken wethouders. Afspraak uit dit overleg is, dat we rondom de thema’s verbinding, veerkracht en rechtvaardigheid in de wijken, duurzaam en in samenwerking met de bewoners, met elkaar in gesprek blijven.

woonoverlast

Huisvesting arbeidsmigranten Door de schaarste op de woningmarkt neemt de druk op de woonruimte in Den Haag toe en stijgt het aantal excessen. Na een aantal jaren relatieve rust neemt het aantal schrijnende gevallen op het gebied van huisvesting van arbeidsmigranten weer toe. De HPB ziet zowel het aantal inwoners als de huren in panden stijgen waardoor het gevaar voor uitbuiting van arbeidsmigranten op de loer ligt. Om arbeidsuitbuiting zo effectief mogelijk te bestrijden werkt de HPB samen met partijen zoals de Bestuursdienst directie Veiligheid, de politie, inspectie SZW, RIEC Den Haag etc. Er is in 2020 een basis gelegd voor de pilot “Kaapseplein” waarbij de HPB vanaf januari 2021 de problematiek rond de huisvesting arbeidsmigranten in en rond dit gebied uitgebreid in beeld zal brengen. Op basis hiervan kan nieuw beleid worden ontwikkeld en bestaand beleid waar nodig verder worden aangescherpt.

huisvesting arbeidsmigranten

20

Digitalisering Op het gebied van digitalisering is volop beweging. In 2020 waren er drie lopende projecten: -digitale inspectie: het buiten digitaal registreren en raadplegen van informatie door de inspecteurs heeft afgelopen periode flinke vorderingen gemaakt. Er is extra aandacht besteed aan de analyse van de huidige processen en de randvoorwaarden die wij stellen aan een mobiel device en de software. Zo is het inspectieproces tegen het licht gehouden, de behoefte aan informatie en registratie op elk moment bepaald, mock-up (demo) gemaakt om de wensen te vertalen in een voorbeeld app zonder dat er heel veel kosten mee gemoeid zijn, checklisten zijn opgesteld, etc. De bestaande softwarepakketten die binnen de gemeente worden gebruikt zijn in beeld gebracht. De werkgroep heeft met al deze afdelingen meegelopen om een beeld te krijgen over het gebruik. Artificial intelligence (AI): het experiment voor het toepassen van AI op de bestaande DigiSchouw is uitgevoerd. Het meeste werk zat in het gereed maken van de informatiebronnen voor het experiment. Het experiment is afgerond en de leverancier werkt nu aan de eindrapportage. -Digitaal dossier: het voorwerk is afgerond en de technische uitvoering bij het BEC en het IDC loopt nu. COVID19 heeft veel invloed op de uitvoering. De normaal gesproken korte lijnen zijn minder efficiënt.

In combinatie met de brede vraag naar technische ondersteuning voor de werkprocessen, maakt dat de HPB maar kleine stapjes kunnen zetten. Voor de invoering van de digitale handtekening worden nu serieuze stappen gezet en voor het digitaliseren van de oude dossiers zijn afspraken gemaakt met het BEC-I.

21

3. Openbare ruimte 3.1

Operationeel

In 2020 zijn de volgende resultaten behaald bij de in het Jaarplan 2020 gestelde operationele doelen: 3.1.1

Vergunningen buitenruimte

Tabel 5: Vergunningaanvragen 2020 Onderwerp

Aantal te behandelen KPI : % afgehandeld binnen aanvragen wettelijke termijn* Plan Realisatie Plan Realisatie 2020 2020 2020 2020 Wabo Kappen 775 763 99% 99% Uitweg 125 127 99% 99% Reclame 450 327 99% 99% APV en Telecom Nachtelijke werkzaamheden 100 91 99% 99% Opbrekingen 1200 1280 99% 99% Terrassen 450 450 99% 100% Containers 100 44 99% 100% Steigers 50 41 99% 100% Overig in/op straat 500 491 99% 100% Straathandel, Markten, Binnenwateren Standplaats 175 265 99% 99% Incidentele private markt 150 96 99% 100% Ligplaats 25 14 99% 100% *Doelstelling is op tijd een beschikking te nemen, zodat niet automatisch positief wordt beschikt op aanvragen vanwege het verlopen van de wettelijke beschikbare termijn.

De aantallen vergunningaanvragen zijn in het algemeen dicht bij de geplande aantallen uitgekomen. Er lijkt een verschuiving te hebben plaatsgevonden van vergunningaanvragen voor incidentele private markten naar standplaatsen. Mogelijk heeft de uitbraak van COVID-19 hier een rol gespeeld. De vergunningaanvragen zijn vrijwel allemaal binnen de gestelde (wettelijke) afhandeltermijn afgedaan.

parkeerplaatsterrassen

22

Naast de bovengenoemde cijfers is halverwege 2020 de Milieuzone voor bromfietsen ingegaan. Hiervoor zijn 2049 aanvragen in behandeling genomen. 3.1.2

Toezicht en handhaving buitenruimte

In 2020 zijn stappen gezet om in het toezicht en de handhaving informatie gestuurd te werken (IGW). Er zijn resultaten geboekt met het realiseren van dashboards, waardoor op basis van actuele informatie kan worden gewerkt en op de inzet kan worden gestuurd. Informatie wordt onder andere verkregen uit meningen, metingen en meldingen. In 2021 moet IGW de norm worden. De belangrijkste thema’s zijn afval, parkeer- en verkeersoverlast, hondenoverlast en overlast van gestalde fietsen. In 2020 is daar de handhaving van de COVID-19 maatregelen bijgekomen. Meldingen van overlast zijn afgehandeld en er is opgetreden met boetes en herstelmaatregelen (met name bij handhaving huisvuil en fietsen). Hieronder de resultaten op de verschillende onderwerpen. Meldingen overlast In het Jaarplan 2020 werd gerekend op 22.000 meldingen overlast in relatie tot de handhaving op leefbaarheid. Dit was gebaseerd op de ruim 24.000 meldingen in 2019 met een licht dalende tendens. Het aantal meldingen is in 2020 hoger uitgekomen, namelijk op bijna 29.000. De licht dalende tendens eind 2019 is in april 2020 omgeslagen, vermoedelijk als gevolg van de COVD-19 uitbraak. De meeste meldingen betroffen overlast van afval. Daarnaast werden ook veel meldingen gedaan van achtergelaten fietsen.

Meldingen overlast 2020 per categorie 16.312 Afval 7.519 Achtergelaten fiets 2.381 Parkeren 972 Onveilig verkeer 619 Dieren en hondenpoep 1.188 Diverse leefbaarheid

De meeste meldingen kwamen uit de stadsdelen Escamp (6.464), Centrum (5.725) en Laak (3.802). De minste meldingen kwamen uit Haagse Hout (1.792) en Leidschenveen-Ypenburg (1.683). Van Scheveningen, Segbroek, en Loosduinen kwamen elk tussen de twee en drie duizend meldingen. Boetes en herstelmaatregelen De inzet van de handhaving heeft zich ook in 2020 gekenmerkt door een gebiedsgerichte en thematische aanpak. De aanpak is gebaseerd op de nota handhaving buitenruimte. Daarbij is er een balans tussen enerzijds het vasthoudend en planmatig aanpakken van hardnekkige leefbaarheidsproblemen in de stad en anderzijds het flexibel, informatie gestuurd, inspelen op situaties die onmiddellijk om actie vragen. De handhaving is op die manier gericht op de politieke ambities en op de directe behoefte van bewoners.