RIS308466 Voortgangsbericht Meerjarenprogramma Kunstwerken III

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10101751 RIS308466 Contactpersoon

Sjoerd Klompmaker Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Stedelijk Beheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

20 mei 2021

Sjoerd.klompmaker@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsbericht Meerjarenprogramma Kunstwerken III

Geachte voorzitter, In 2017 is het Meerjarenprogramma Kunstwerken III (MJPK 3) met vervangingsagenda 2018-2040 en uitvoeringsagenda 2018-2021 door de raad vastgesteld (RIS297826). April 2020 is ingestemd met de actualisatie van het MJPK 3 (RIS304482). Met deze brief informeer ik u over de voortgang van het Meerjarenprogramma Kunstwerken III en rapporteer over de gedane toezegging over aangebrachte rustvoorzieningen voor vogels en de aangebrachte zwanenvoorzieningen. Het college heeft het VO voor het Piet Heinplein en de uitvoeringsscope voor de renovatie van de Utrechtsebaan vastgesteld, deze worden toegelicht en zijn als bijlage bij dit voortgangsbericht gevoegd. Stand van zaken uitvoeringsprogramma 2018-2021 De werkzaamheden voor de uitvoeringsagenda 2018-2021 zijn in volle gang. De projecten Zuidwal, Toussaintkade, Scheveningseveer, Kleine Veenkade, Calandkade/Petroleumhaven, Valkenboskade IV en 1e Haven Scheveningen zijn inmiddels afgerond. De projecten Hooigracht, Suezkade, Valkenboskade II en Willemsparkbrug bevinden zich in de afrondende fase en de Prinsessewal en Groenewegje zijn volop in uitvoering. De overige projecten zijn in voorbereiding. Inmiddels is gedurende de looptijd van MJPK3 ongeveer 3,7 kilometer kademuur vervangen en naar verwachting komt daar in 2021 nog ongeveer 0,5 kilometer bij.

Het beoogde vervangingstempo van gemiddeld 1 kilometer per jaar voor kademuren wordt hiermee behaald. Waar mogelijk is de vervangingsopgave aangegrepen om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. De Scheveningseveer is daar een goed voorbeeld van, maar ook in veel andere projecten hebben de inrichting en beplanting een impuls gekregen. Kademuren Suezkade De vernieuwing van de Suezkade is vrijwel afgerond. Alle 20 platanen en de witte paardenkastanje konden behouden blijven gedurende het vervangen van de walkant en het vernieuwen van de taludbekleding. De bomen staan hier door het aanwezige talud verder van de walkant dan gebruikelijk.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Behoud van de bomen stond voorop en was in dit geval o.a. mogelijk door maatwerk in de voorbereiding en uitvoering van het project. Het aanbrengen van hulpdamwanden aan water- en landzijde was hierdoor niet noodzakelijk. Tijdens de voorbereiding heeft een groep enthousiaste bewoners meegedacht hoe de beleving van het water verbeterd beter kon worden. Dat heeft geleid tot het aanbrengen van enkele trappen in het talud, het opstellen van een biodivers beplantingsplan en het terugbrengen van riet langs de Conradkade.

Valkenboskade De uitvoering van de kadevervanging is gereed. De taluds zullen in het voorjaar nog worden voorzien van nieuwe beplanting. Prinsessewal De renovatie van de kade langs de Prinsessewal, tussen de brug van de Elandstraat en de brug van de Veenkade is in oktober 2020 gestart. Bij dit project kunnen bomen behouden blijven door een innovatieve werkwijze toe te passen: het “jetgrouten”. Dit is een techniek waarbij met een mengsel van water en cement funderingspalen in de grond gevormd worden. Het grout wordt onder het metselwerk van de bestaande kademuur gespoten en vormt een nieuwe stevige fundering voor de kademuur. Dat kan op deze locatie omdat de kademuur hier dikker en steviger is dan bij de andere kade-projecten tot nu toe. Er is nog niet eerder op deze wijze een bestaande kademuur versterkt. Middels een bouwteam is in een vroege fase een aannemer bij dit project betrokken, om mogelijke (uitvoerings-) risico’s in beeld te brengen en adequate beheersmaatregelen op te stellen. Oplevering wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2021.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Hooigracht Het project bevindt zich in de afrondende fase. Inmiddels zijn de bomen geplant. Dit voorjaar worden de laatste werkzaamheden uitgevoerd. Bij de uitvoering is aandacht besteed aan duurzaamheid. De natuurstenen dekzerken van de Calandkade zijn hergebruikt in dit project en voor de pompen is gebruikt gemaakt van elektrische aandrijving.

Groenewegje De vervanging van de kademuur langs het Groenewegje is gestart. Het maaiveld wordt met circa 35cm opgehoogd om de groeiomstandigheden voor de bomen langs de kade substantieel te verbeteren. Het gebied vanaf de kade tot aan de huizen wordt opgehoogd en opnieuw bestraat volgens Hofstadkwaliteit. De lage muurtjes bij de ingangen van de woningen verdwijnen, om plaats te maken voor een groenere inrichting. Langs het water worden nieuwe banken geplaatst en net als op de Zuidwal komt er historische verlichting. Naar verwachting wordt het Groenewegje eind 2021 opgeleverd. Lijnbaan De vervanging van een deel van de kade van de Lijnbaan is in voorbereiding. Ook voor het project Lijnbaan is een innovatieve methode gevonden om de kade te vervangen met boombehoud. Bij deze methode wordt een combiwand door de bestaande muur heen aangebracht. Om de bomen zo min mogelijk te beïnvloeden is maatwerk nodig en wordt een nieuwe machine ontwikkeld. De uitvoering van het project is afhankelijk van de beschikbaarheid van deze machine. Samen met een aannemerscombinatie wordt een bouwteam gestart om het ontwerp verder vorm te geven en de uitvoering voor te bereiden. Oplevering van de kade wordt verwacht in 2022.

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Conradkade Het ontwerpen van de nieuwe kadeconstructie aan de Conradkade is een complex proces, mede door de 19 woonboten die aan deze kade liggen en de impact die de werkzaamheden hebben op de leefsituatie van de bewoners. Intensieve communicatie is hiervoor noodzakelijk, door COVID-19 werd dit enige tijd bemoeilijkt . Conform huidige planning is de verwachting dat eind 2021 gestart wordt met de realisatie van de tijdelijke ligplaatsen, waarna de kadevervanging in 2022 kan starten. Pletterijkade De kadevervanging van de Pletterijkade wordt voorbereid. Voor de Pletterijkade wordt een integraal ontwerp opgesteld voor de vervanging van de kade, de vervanging van de riolering en verbetering van de openbare ruimte. De Pletterijkade maakt onderdeel uit van de Metropolitane Fietsroute Den Haag – Pijnacker, de sterfietsroute Trekvliettracé en wordt een belangrijke Langzaam Verkeerverbinding tussen het centrum en de Binckhorst. In de herinrichting wordt het realiseren van een 2richtingoversteek voor de fietser over het Rijswijkseplein opgenomen. Het streven is om eind 2021 een collegevoorstel in te dienen voor het integrale ontwerp. Zwarteweg/Boomsluiterskade Bij de kadevervangingen aan de Zwarteweg en de overliggende Boomsluiterskade wordt in de vorm van een pilot ingezet op circulaire inkoop.

Onderzocht wordt met welke aanbestedingsvorm de kennis van de markt het beste benut kan worden en de meeste meerwaarde ten aanzien van circulariteit en duurzaamheid kan worden gerealiseerd. Naast optimalisaties op het gebied van duurzaamheid wordt ook gezocht naar een optimale inrichting van de openbare ruimte. Het huidige wegprofiel van de Boomsluiterskade is te krap om aan alle functies de ruimte te geven. Er wordt gezocht naar een goede oplossing van de inrichting van de straat. Naar verwachting start de uitvoering van het werk in 2022. Houtzagerssingel Ook op de Houtzagerssingel wordt niet alleen de kade vervangen, maar wordt tevens de openbare ruimte verbeterd. Hoe deze verbetering er uit komt te zien wordt in samenwerking met de omgeving bepaald. De uitvoering van de kadevervanging start naar verwachting in 2022. Bruggen Piet Heinplein Het voorontwerp is op basis van de participatie sessies nader uitgewerkt en op 20 april 2021 door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld (zie bijlage 1). Uitgangspunten zijn om de twee bruggen en de kademuren weer veilig en toekomstbestendig te maken, het wateroppervlak te vergroten, het verblijfsklimaat en de uitstraling van de openbare ruimte van het plein (als belangrijke schakel van de binnenstad naar de Zeeheldenkwartier) te verbeteren en de verkeersveiligheid en de doorstroomfunctie van het kruispunt te waarborgen.

Rondom het Piet Heinplein is een kluwen van kabels en leidingen aanwezig. Voor de waterleiding van Dunea en de stadverwarming van Eneco is afwijkend van het gemeentelijk beleid besloten om deze door het brugdek aan te leggen. Dit is de meeste voordelige oplossing, andere alternatieven waren aanzienlijk duurder. Voor het verleggen van het hoogspanningstracé heeft Stedin aangegeven dat een geheel nieuwe kabelverbinding aangelegd dient te worden om de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet te waarborgen. De vervanging van de twee bruggen nabij de kruising van de Elandstraat en de Anna Paulownastraat en de ontkluizing start eind 2021.

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Vervangen kademuur Noordwal en Hemsterhuisbrug De voorbereiding van de vervanging van de kade langs de Noordwal en de renovatie van de Hemsterhuisbrug is in volle gang. De Hemsterhuisbrug wordt draaibaar gemaakt. Er wordt onderzocht of een replica van het vroegere brugwachtershuisje kan worden teruggebracht om de bediening en bedieninstallaties van de brug in onder te brengen. Bij de vervanging van de Noordwal worden in- en uitstapvoorzieningen aangebracht. Aanbesteding is gepland in mei 2021, waarna de uitvoering in het najaar kan starten. Willemsparkbrug Op 31 augustus 2020 is de uitvoering van het project conform planning gestart. De vervanging van de brug wordt gecombineerd met de aanpassingen die in de Alexanderstraat voor lijn 1 worden uitgevoerd. Het project verloopt erg voorspoedig, het brugdek is in 2020 al gestort en de verwachting is dat er vier maanden eerder dan verwacht opgeleverd kan worden. De brug is in maart voor zowel de tram als voor het overige verkeer opengesteld.

Brug Benoordenhoutseweg x Hart Nibbrigkade De brug aan de Benoordenhoutseweg bestaat uit een noordelijk gedeelte, gefundeerd op houten palen en een zuidelijk gedeelte, aan de kant van het Haagse Bos, gefundeerd op een stalen damwand. Het noordelijk gedeelte moet worden vervangen en de levensduur van de stalen damwand op het zuidelijk gedeelte wordt verlengd door een coating toe te passen. In de voorbereiding is gebleken dat er vleermuizen aanwezig zijn bij deze brug, waardoor is voorgeschreven dat de brug vervangen moet worden in de winterperiode. Omdat de Benoordenhoutseweg onderdeel is van een hoofdroute is het verkrijgen van een tijdslot voor uitvoering van dit project kritiek. De voorbereiding loopt voorspoedig, maar het exacte moment van uitvoeren wordt bepaald in samenhang met andere voorziene werkzaamheden in het (hoofd)wegennet.

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Overige kunstwerken Beweegbare bruggen De vijf basculebruggen in de Binckhorst en Laakhavens zijn grofweg tussen de 50 en 80 jaar oud en uit onderzoek is gebleken dat deze allemaal in meer of mindere mate gerenoveerd dienen te worden. Het betreft de Binckhorstbrug, Trekvlietbrug, Laakbrug, Calandbrug en Leeghwaterbrug. Ook is het systeem voor de bediening op afstand verouderd en dient volledig vernieuwd te worden. De renovatie van de Binckhorstbrug is opgenomen in MJPK III, de renovatie van de overige 4 bruggen zal naar verwachting deel uitmaken van MJPK IV. De realisatie zal waarschijnlijk plaatsvinden in de periode 2022 t/m 2025. Doelstelling is om als eerste, in 2023, de Binckhorstbrug, Trekvlietbrug en de bediening op afstand gereed te hebben. De overige bruggen volgen dan in de jaren daarna. De renovatie van de Binckhorstbrug wordt zoveel mogelijk afgestemd op de ontwikkeling van de Binckhorst en de scenario’s voor de aanleg van HOV. Renovatie van de brug is echter dermate urgent dat een latere gecombineerde uitvoering met bijvoorbeeld de HOV-verbinding niet mogelijk is. Utrechtsebaan De uitvoeringsscope voor de renovatie van de Utrechtsebaan is nader uitgewerkt en op 20 april 2021 door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld (zie bijlage 2).

De Utrechtsebaan is een belangrijke verkeersader en een groot renovatieproject zoals nu beoogd heeft grote impact op de stedelijke bereikbaarheid. De scope van de renovatie, zoals hieronder uitgewerkt, betreft een integrale renovatie van alle assets binnen het projectgebied. Door de overlast voor de stad te clusteren binnen één project wordt voorkomen dat verschillende deelprojecten door beheerdisciplines veelvuldig verstoring op het netwerk tot gevolg hebben. Aanvullend levert een integrale benadering optimalisatie in verkeersmaatregelen, ontwerp en aansturing, wat de noodzakelijke maatschappelijke investering beperkt.

De scope van de renovatie is onderstaand opgesomd en per onderdeel nader toegelicht: het vernieuwen van het volledige asfaltpakket tussen de gemeentegrens tot het kruispunt met de Zuid-Hollandlaan; de reparatie van de lokaal aanwezige betonschollen in de vloer van de verdiepte bak; de reparatie van schades aan de betonnen wanden; het vervangen van de verouderde en asbesthoudende kit in de mootvoegen; het vervangen van de betonnen opstorten van de voetpaden en de middenberm; het vervangen van de stalen geleiderail door prefab betonnen barriers; het vervangen van bekabeling, aansluitkasten en armaturen van de Openbare Verlichting; het reinigen, inspecteren en relinen van de hemelwaterafvoer; het verwijderen van een Japanse Duizendknoop naast de betonbak; het verplanten van drie iepen en, na afloop van de werkzaamheden, nieuw aanplanten van drie gelijkwaardige bomen in de middenberm van de Boslaan. Voor de renovatie is een omleiding voor het verkeer noodzakelijk. Om deze omleiding mogelijk te maken zullen drie iepen verplant worden. Deze verplanting vindt plaats buiten het winterseizoen. In lijn met het bomenbeleid moet dan in formele zin een vergunning tot kap aangevraagd worden. Deze bomen zullen echter niet gekapt worden, maar elders in de stad geplaatst. Omwille van duurzaamheid en het behoud van de bomen, worden deze niet weer teruggeplaatst.

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Ter plaatse van de Boslaan in de middenberm worden na afloop van de werkzaamheden drie nieuwe gelijkaardige bomen geplant. De bomenbalans neemt daardoor toe met drie bomen. Voor open bakconstructies zoals de Utrechtsebaan is door Rijkswaterstaat (RWS) de Kaderrichtlijn Verdiepte Wegen en Korte Overspanningen opgesteld. De impact van het toepassen van deze kaderrichtlijn op de verdiepte bak van de Utrechtsebaan is onderzocht en dat heeft geleid tot toevoeging van (verkeers)veiligheidsvoorzieningen aan de scope, zoals het aanbrengen van een calamiteitendoorsteek. Nu de scope is vastgesteld worden de werkzaamheden uitgewerkt in één of meerdere bestek(ken). Naar verwachting worden de voorbereidende werkzaamheden in de weekenden van juni en de zomernachten van juli-augustus 2021 uitgevoerd en het grote renovatiewerk in de periode september 2021 - 1 april 2022. Innovatie en duurzaamheid Bij verschillende MJPK Projecten zijn duurzame maatregelen toegepast. Daar waar deze succesvol blijken worden ze opgenomen in de standaard aanpak. Bij de vervanging van de Kleine Veenkade heeft de aannemer hergebruikte damwanden toegepast. De lessen hiervan worden verwerkt in een specificatie om de toepassing van de hergebruikte damwanden bij de toekomstige projecten te bevorderen.

Uit de verschillende inschrijvingen voor het project Hooigracht zijn meer mogelijkheden voor toepassing van elektrisch bouwmaterieel naar voren gekomen, dan in het bestek waren opgenomen. Het beschikbaar en toepasbaar gebleken elektrische bouwmaterieel wordt voorgeschreven bij toekomstige aanbestedingen. Bouwstroomvoorzieningen werden bij het project Hooigracht aangevraagd door de opdrachtgever tijdens de voorbereidingsfase om de inzet van elektrisch bouwmaterieel op de bouwplaats mogelijk te maken en de dieselgeneratoren op de bouwplaats te vermijden, ook die ervaring wordt meegenomen in toekomstige projecten. De aannemers in het project Groenewegje zijn uitgedaagd om de werkzaamheden zoveel mogelijk uit te voeren met emissievrij- en hybride materieel en door HVO-100 (100 procent Hydrotreated Vegetable Oil) brandstof toe te passen. Vrachtauto’s/bakwagens en rupskraan werken volledig op HVO-100. Door het gebruik van HVO-100 is de CO2-uitstoot met 89% verlaagd ten opzichte van gewone diesel en zijn de schadelijke emissies op de projectlocatie tot een minimum beperkt. Op het project worden geen dieselpompen toegepast maar geluidsarme elektrische pompen. De aannemer heeft tijdens de bouwfase de beschikking over meerdere laadplekken in de openbare ruimte om elektrische machines op te laden, zoals zijn volledig elektrische shovel.

Eén van de hoofddoelen bij de Prinsessewal is het behoud van bestaande bomen. Door middel van jetgrouten wordt de huidige kademuur zoveel mogelijk behouden en hoeft deze niet zoals gebruikelijk volledig gesloopt te worden. Hiernaast worden de afdekbanden (deksloven) van de kade hergebruikt. De aggregaten werken op HVO-100, hetgeen circa 89% reductie op CO2-uitstoot geeft ten opzichte van gewone diesel. Op deze wijze is duurzaamheid verankerd in dit project. Er loopt een pilot voor circulaire inkoop bij het project Zwartweg en Boomsluiterskade. Doelen van dit project zijn hoogwaardige hergebruik van materiaal en toekomst bestendig ontwerp door samenwerking met de markt.

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Ecologie en diervriendelijkheid Groot Hertoginnelaan Voor de kademuren in het Eline Verepark is onderzocht of een toekomstige constructie diervriendelijker kan worden uitgevoerd. De uitkomst van dat haalbaarheidsonderzoek laat zien dat er met inachtneming van het monumentale karakter van het park en de status van beschermd stadsgezicht mogelijkheden zijn voor het verbeteren van de diervriendelijkheid van de oevers. Ecologische oevers zijn qua beeld binnen het monumentale karakter merendeels niet haalbaar. Wel zijn er technische mogelijkheden om de traditionele oever aan te passen, bijvoorbeeld door de natuursteenband te verlagen tot dicht boven de waterlijn. Om de juiste vormgeving en inpassing goed te kunnen bepalen wordt een cultuur-historisch waarde onderzoek uitgevoerd. Aan de hand hiervan kan een analyse gemaakt worden waar en welke diervriendelijke voorzieningen kunnen worden ingepast. Het streven is om nog dit jaar te starten met de uitwerking van het ontwerp. Rustvoorzieningen vogels en aangebrachte zwanenvoorzieningen In Den Haag wordt bij de aanleg van nieuwe beschoeiing standaard als rekening gehouden met de aanleg van speciale uittreedvoorzieningen voor dieren (met name watervogels). Gebleken is echter dat deze voorzieningen voor jonge zwanen niet altijd bruikbaar zijn. In 2020 zijn daarom nieuwe zwanentrapjes aangebracht.

Deze zijn vergelijkbaar met de trapjes voor eenden die her en der in de stad te zien zijn, maar aanmerkelijk breder. In de gebieden waar geen beschoeiing, maar serieuze (vaak hoge) damwanden moeten worden toegepast is het lastiger om uittreedplaatsen aan te leggen. Bovendien is het op de kant vaak te gevaarlijk voor vogels door voorbijrazend verkeer. Op die plekken zijn de afgelopen jaren daarom in het water op zo’n 50 plekken rustvoorzieningen aangelegd om met name jonge watervogels een plekje te kunnen bieden. Zo kunnen ze even op adem komen en opdrogen onder moeders vleugels. Jonge watervogels kunnen bij lang verblijf in het water immers zinken, ze maken nog onvoldoende vet aan om hun veertjes waterdicht te maken. De zwanenplekken zijn aangelegd bij het Westbroekpark, Alexander Gogelweg, Burgemeester Patijnstraat en het ADO- stadion.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

Op kaartendenhaag.nl onder Natuur en Milieu, Natuurnetwerk – Faunauittreedplaatsen is te zien waar alle voorzieningen liggen. Aanpak prioritering MJPK4 In augustus 2020 is er gestart met de voorbereiding van het volgende programma, dat loopt van 20222025, het MJPK 4. De prioritering van objecten vindt plaats aan de hand van een risico gestuurde areaalbeschouwing waarbij wordt gekeken naar objecten met een houten fundering en objecten met een onderhoudsbehoefte. Hoewel de meest urgente kademuren inmiddels zijn aangepakt blijft het noodzakelijk om het ingezette vervangingstempo voort te zetten om degradatie van het areaal voor te blijven en de veiligheid te kunnen blijven waarborgen. Naast veiligheid blijven ook andere criteria in de prioritering meewegen. Door al in een vroeg stadium te kijken welke projecten in aanmerking komen voor een innovatieve vervangingsmethode, duurzaamheidskansen, kansen oom werk-met-werk te maken en/of speciale contractvormen wordt dit een integraal onderdeel van de projecten. Aan de basis van de programmering staan (risicogestuurde) areaalbeschouwingen, waarbij in meerdere sessies met specialisten en de beheerder de renovatie- en vervangingsopgave is geïnventariseerd. Naast kademuren en enkele vaste bruggen zal in MJPK4 ook de renovatie van beweegbare bruggen en bijvoorbeeld de renovatie van de Hubertustunnel worden opgenomen.

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10101751

De constructie van het Hubertusviaduct is met een geavanceerd rekenmodel herberekend, daaruit is gebleken dat de constructie voldoende sterk is en de komende decennia niet vervangen hoeft te worden. In MJPK4 zal mogelijk een beperktere renovatie worden opgenomen, die gecombineerd kan worden met de renovatie van de Hubertustunnel. De prioritering en programmering worden verder onderzocht en uitgewerkt en komen uiteindelijk in het raadsvoorstel voor MJPK4 terecht dat later dit jaar wordt aangeboden. Programmabeheersing en financiën Hoewel het beoogde vervangingstempo van gemiddeld 1 kilometer per jaar voor kademuren behaald lijkt te worden is de uitvoering van enkele projecten anders dan eerder ingeschat. Bij enkele projecten is tijd niet de belangrijkste succesfactor. Voor de kadevervanging langs de Conradkade zijn bijvoorbeeld goede en zorgvuldige afspraken over het tijdelijk verleggen van woonschepen en over toekomstig kadegebruik. Daarbij staat zorgvuldigheid voorop, ook met het oog op toekomstige projecten met woonschepen in de directe nabijheid. Bij de Zwarteweg/Boomsluiterskade wordt mogelijk gekozen voor een aanbestedingsvorm met een langere doorlooptijd, als daarmee een betere duurzaamheidsprestatie gerealiseerd kan worden.

Het uitvoeringsprogramma MJPK wordt deels bekostigd uit de reguliere exploitatie binnen programma 9 Buitenruimte en deels uit investeringsmiddelen in het MIP. In de Meerjarenbegroting 2019-2022 is € 97,539 miljoen in het MIP opgenomen voor de uitvoering van het MJPK. De totale omvang van de in uitvoeringsprogramma MJPK3 2018-2021 opgenomen projecten was bij de actualisatie van het MJPK3 (RIS304482) vastgesteld op € 85,6 miljoen (waarvan € 71,8 miljoen via het MIP gedekt wordt). Met de nadere uitwerking van de renovatiescope van de Utrechtsebaan, de uitwerking van het VO en verlegplan kabels en leidingen Piet Heinplein, nadere uitwerking van het draaibaar maken van de Hemsterhuisbrug en start planvorming voor de kadevervanging Groot Hertoginnelaan, wordt de totale omvang van de projecten binnen het MJPK3 2018-2021 € 109,1 miljoen. Dit wordt gedekt uit de reeds voor MJPK beschikbaar gestelde middelen, zowel in het MIP (€ 91,7 mln.) als in de reguliere exploitatie (€ 17,4 mln.). In het MJPK3 is de noodzakelijke vervangingsagenda 2018-2040 benoemd en indicatief geraamd op circa € 500 mln. Om de ingezette koers voor de vervangingsagenda tot 2040 ook na 2022 te kunnen voortzetten, is ook na deze collegeperiode aanvullende structurele dekking noodzakelijk.

Dit kan over meerdere collegeperiodes uitgespreid worden, door telkens bij aanvang daarvan, een structureel bedrag toe te voegen voor vervanging en renovatie van kunstwerken. De financiële impact van de omvangrijke vervangingsopgave wordt daarmee overzienbaar en de totale investeringsinspanning tot 2040 wordt evenredig verdeeld. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte Hilbert Bredemeijer

10/10