RIS308250 Vierde Voortgangsrapportage Maatschappelijke Opvang

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Bert van Alphen Wethouder van Sociale zaken en Werk

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

OCW/10076799 RIS308250 Contactpersoon

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

J. Hol Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

30 maart 2021

jenny.hol@denhaag.nl

Onderwerp

Vierde Voortgangsrapportage Maatschappelijke Opvang

Geachte voorzitter, Iedere 6 maanden ontvangt de commissie een rapportage over de voortgang van de uitvoering van het Plan van Aanpak Maatschappelijke Opvang, het Tienpuntenplan MO (RIS 301432). In deze rapportage treft u de resultaten van de tweede helft van 2020 aan. In de laatste voortgangsrapportage over de eerste helft van 2020 (RIS 306586) hebben wij u reeds geïnformeerd over de grote impact die de uitbraak van het COVID-19 virus op de Maatschappelijke Opvang heeft. Toen hoopten wij nog dat de situatie in Nederland weer snel zou normaliseren. Ondertussen is duidelijk geworden dat het virus ook voor de Maatschappelijke Opvang het tweede gedeelte van het jaar flinke gevolgen heeft gehad. In maart 2020 zijn door de Rijksoverheid en het RIVM diverse richtlijnen afgekondigd om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Een van deze richtlijnen is de 1,5 meter maatregel, resulterende in een afschaling van het aantal beschikbare bedden bij de reguliere opvanglocaties. Aangezien deze maatregel nog steeds van kracht is, kan de volledige bezetting op de reguliere opvanglocaties nog niet worden benut. Daarnaast zijn er na de eerste lockdown voor dak- en thuislozen tot en met juni 2020 (RIS 305694), in het tweede half jaar van 2020 nog twee lockdowns voor de doelgroep dak- en thuislozen afgekondigd. De huidige lockdown is verlengd tot 31 maart 2021.

Dit heeft ertoe geleid dat we naast de diverse hotels ook een extra hostel en de locatie voor de winterkouderegeling aan de Lozerhof hebben ingezet voor opvang om iedereen (zowel rechthebbend als niet-rechthebbend) onderdak te kunnen bieden (RIS 306839). Momenteel worden er ongeveer 280 mensen opgevangen op tijdelijke locaties in de stad. In september is de noodlocatie met zorgbedden waar dak- en thuisloze patiënten hun (vermoedelijke) corona-infectie kunnen uitzieken, verplaatst naar de Henri Faasdreef in Leidschenveen. Zodra iemand symptomen vertoont, wordt er in samenspraak met de Straatartsen getest en contactonderzoek uitgevoerd door de GGD. Vervolgens wordt diegene met speciaal vervoer overgebracht naar de zorgunit. Hier kunnen cliënten die wachten op de uitslag van de coronatest in quarantaine en besmette patiënten in isolatie worden opgevangen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Waar we eerder meldden dat de besmettingsgraad onder de doelgroep laag was, was er de laatste weken van het jaar een stijgende tendens. Veelal zagen we dat er kleine uitbraken op locaties waren en mensen die met elkaar een kamer deelden, besmet raakten. Gelukkig lijkt het aantal besmettingen nu weer af te nemen. Zoals in de vorige voortgangsrapportage vermeld, hebben we de afgelopen jaren te maken gehad met een sterk toenemend aantal dak- en thuislozen in Nederland en ook in Den Haag. Aantallen dak- en thuislozen 2020 Meldingen* Aantal unieke meldingen daklozenloket

4268

Aantal gemelde gezinnen

421

Nachtopvangpassen Aantal unieke cliënten met nachtopvangpas

1267

Covid-zorgunit (periode 20 mei t/m 31 december 2020) Totaal aantal opgevangen cliënten

56

In quarantaine (uiteindelijk niet besmet)

35

In isolatie (besmet met coronavirus)

21

*Peildatum 31-12-2020 Afgelopen jaar hebben 4268 mensen zich gemeld bij het daklozenloket. Het aantal daklozen neemt nog steeds toe en de stijgende tendens van de afgelopen jaren is nog niet tot een einde gekomen. In de afgelopen 5 jaar is het aantal daklozen met een nachtopvangpas met ruim 65% gestegen. Er wordt dus een veel groter beroep gedaan op onze Maatschappelijke Opvang. Ook zien we een enorme groei in het aantal gezinnen dat zich heeft gemeld bij het daklozenloket van ruim 420 dit jaar ten opzichte van 350 in 2019. Halverwege 2020 was dit nog lager dan vorig jaar. Dit was met name omdat het een tijdlang niet mogelijk is geweest om vanuit andere landen naar Nederland te reizen, waardoor zich minder buitenlandse gezinnen hebben gemeld. Afgelopen half jaar hebben zich echter veel gezinnen gemeld bij het loket en we hebben uiteindelijk 421 meldingen binnengekregen. Dit zijn niet allemaal gezinnen die geen dak meer boven hun hoofd hebben. Het gaat ook om gezinnen die dakloos dreigen te worden of die tijdelijk in hun netwerk worden opgevangen, maar behoefte hebben aan hulp en informatie. VWS-impulsmiddelen Brede aanpak dakloosheid Zoals reeds in de vorige voortgangsrapportage stond vermeld, heeft het ministerie van VWS voor de periode 2020-2021 extra middelen ter beschikking gesteld voor de aanpak van de daklozenproblematiek. Voor Den Haag is dit een bedrag van € 16,2 mln.

waarvan de eerste tranche met de september circulaire beschikbaar is gekomen. In de tweede helft van 2020 zijn de nieuw aangestelde projectleider en projectsecretaris van de VWS-impulsmiddelen gestart.

2/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

In deze periode zijn de projectvoorstellen verder uitgewerkt. Uitgangspunt van de projecten is dat zij bijdragen aan het terugdringen van het aantal dak- en thuislozen, met de ambitie: ‘Een toekomst begint met een thuis; We streven ernaar dat alle Haagse burgers een dak boven hun hoofd hebben. Primair in een eigen huis, danwel in het eigen netwerk en in nood bij de Haagse Maatschappelijke Opvang. Binnen zes maanden helpen wij iemand op weg naar een passend (t)huis.’ Hierin verdelen we de projecten onder de drie pijlers van het programma Maatschappelijke Opvang, namelijk het van voorkomen van de instroom, het verbeteren van de opvang en het verhogen van de uitstroom. Deze drie pijlers zijn in lijn met de richting die VWS heeft aangegeven. We trekken daarin ook op met de regiogemeenten Zoetermeer, Wassenaar, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. U wordt binnenkort separaat over de projecten en de inzet van de VWS-impulsmiddelen geïnformeerd. 1.

Woonvoorzieningen en nachtopvang: kleinschalige opvang met goede zorg

Schenkweg Medio november 2020 zijn de deuren van de locatie aan de Sportlaan gesloten. Deze opvanglocatie was tijdelijk gecreëerd na de sluiting van de opvang aan de Zilverstraat en ter overbrugging van de periode die nodig was om de permanente opvanglocatie aan de Schenkweg te verbouwen. De permanente locatie Schenkweg is begin november opgeleverd. De verhuizing heeft op 17 november 2020 plaatsgevonden en deze is voorspoedig verlopen. Aan de Schenkweg hebben we kleinere slaapruimten (2- tot 6-persoonskamers) met hoogkwalitatieve zorg kunnen realiseren. Het betreft een woonlocatie, waarbij zoveel mogelijk wordt ingezet op zelfstandigheid en woonvaardigheden, zodat cliënten kunnen uitstromen naar zelfstandig wonen. Gezinsopvang Per juli van dit jaar hebben we speciale huisvesting voor dak- en thuisloze zwangere vrouwen kunnen realiseren. Hier kunnen 3 vrouwen in alle rust bevallen en de eerste maanden voor hun kindje zorgen. Een tweede locatie voor 7 alleenstaande moeders met kinderen heeft door gewijzigde vergunningsregels vertraging opgelopen. Medio februari 2021 zijn de eerste moeders met kinderen verhuisd. Het project betreft een samenwerking met Villex. Villex is een vastgoedbeheerder met een maatschappelijk karakter die gespecialiseerd is in het huisvesten van bijzondere doelgroepen.

Om de bewoners te ondersteunen bij het hervinden van hun weg in de maatschappij en het leiden van een normaal gezinsleven huisvest Villex naast de dak- en thuislozen, ook zogeheten buddy’s: reguliere Villex bewoners met een maatschappelijke drive. Op dit moment hebben wij een derde locatie in onderzoek. Het betreft een voormalig kinderdagverblijf, eigendom van de gemeente, waarin 6 à 7 woonunits kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast hebben we dit jaar wederom het aantal woningen via Stichting Noodopvang Haaglanden kunnen verhogen, waardoor we meer gezinnen, waaronder ook grote gezinnen, in woningen kunnen opvangen. Het streven is om de gezinnen zo spoedig mogelijk te laten doorstromen naar permanente zelfstandige huisvesting. Een tijdelijke woning geeft het gezin meer rust en is ook voor de ontwikkeling van de kinderen beter dan langdurig verblijf in een hotel. Housing First Voor 2020 zijn er voor Housing First in totaal 50 convenantwoningen afgesproken in de convenantafspraken met de woningcorporaties. Hiervan zijn 30 woningen bestemd voor Housing First Volwassenen en 20 voor Housing First Jongeren. Het eerste half jaar was er slechts een beperkte hoeveelheid woningen beschikbaar vanwege de minimale woningmutaties door corona.

3/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Daarom heeft het zwaartepunt van de instroom van cliënten in het tweede gedeelte van het jaar gelegen. Alle beschikbare woningen zijn gevuld en er waren eind 2020 ongeveer 20 mensen die nog in aanmerking komen voor een woning. Dit houdt in dat we al voor een groot deel een beroep doen op de woonvoorraad van 2021. Positief is dat er via de convenantafspraken in 2021 5 extra convenantwoningen beschikbaar zijn voor Housing First Volwassenen en we aankomend jaar dus beschikken over 35 woningen voor deze doelgroep. De uitbraak van het coronavirus en de bijbehorende maatregelen hebben grote invloed gehad op de cliënten van Housing First. Naast de hierboven genoemde vertraging in instroom, grepen de maatregelen sterk in in het leven van de cliënten. Veel vaste structuren zoals dagbesteding vielen (gedeeltelijk) weg en de eenzaamheid nam toe. Dit heeft tot gevolg gehad dat sommige cliënten afgleden in bijvoorbeeld drugsgebruik en opgebouwde vooruitgang gedeeltelijk teniet werd gedaan. De begeleiding van Housing First heeft hier sterk op ingezet en probeert verdere terugval te voorkomen. De negatieve uitstroom is gelukkig beperkt gebleven (19%) en er is zelfs sprake van een lichte stijging in positieve uitstroom (21%) naar volledig zelfstandig wonen of zelfstandig wonen met beperkte ondersteuning. Voor Housing First Jongeren waren er in 2020 20 woningen beschikbaar.

Alle woningen zijn opgeleverd en er zijn 3 jongeren die wachten op een woning vanuit de woonvoorraad van 2021. In totaliteit is de bezetting van Housing First Jongeren momenteel 34 jongeren, waarvan er 9 jonger zijn dan 21 jaar. Als een jongere instroomt in Housing First wordt eerst de nadruk gelegd op tot rust komen en het vinden van passende dagbesteding. Er wordt gewerkt aan haalbare doelen en resultaten. In 2020 zijn er 3 jongeren geweest die zijn uitgestroomd naar zelfstandig wonen en is er slechts 1 cliënt geweest die is uitgevallen (detentie). 2. Permanente winteropvang Er is per 1 november 2020 een winterkouderegeling (WKR) van kracht. Deze is dit jaar gerealiseerd in het voormalig zorgpand Lozerhof (RIS306391). De WKR geldt voor de periode 1 november 2020 tot 1 april 2021 en gaat in op de dagen dat de weersvoorspelling aangeeft dat het een aantal dagen achter elkaar 0 graden of kouder zal zijn, of dat het weer onaanvaardbare gezondheidsrisico’s met zich meebrengt voor mensen die op straat leven. Gedurende openstelling is de WKR locatie voor iedereen zonder dak boven het hoofd drempelloos toegankelijk. Het doel van deze regeling is om gezondheidsschade of overlijden door vrieskou te voorkomen en mensen 's nachts een veilige slaapplek te bieden.

Al vrij snel na openstelling van de WKR werd echter een nieuwe lockdown in het kader van de coronamaatregelen afgekondigd, waardoor we deze winterperiode meer mensen hebben opgevangen dan voorgaande jaren. Naast de extra opvang in hotels is nu ook de locatie Lozerhof 24-uur per dag geopend. Hier wordt naast mensen met een daklozenpas ook een grote groep arbeidsmigranten en ongedocumenteerden opgevangen. Over alle dilemma’s omtrent een permanente winteropvang bent u apart geïnformeerd (RIS307768). 3. Extra aandacht voor preventie en verruimen van de regelruimte Voorkoming huisuitzettingen Samen met de drie corporaties Haag Wonen, Staedion en Vestia werken we aan de aanpak van het voorkomen van huisuitzettingen. Het streven hierbij is dat niemand op basis van een huurachterstand uit hun woning wordt gezet. Er vindt wekelijks overleg plaats met diverse afdelingen en organisaties. Mensen bij wie eerder een huisuitzetting heeft plaatsgevonden, worden soms bij aanmelding al besproken om zo gezamenlijk een strategie uit te stippelen.

4/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

De afspraken die door het college in maart 2020 zijn gemaakt met corporaties en particuliere verhuurders om niemand te ontruimen en geen incassokosten in rekening te brengen gedurende de coronacrisis, zijn nog steeds van kracht. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt tussen het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de verhuurdersorganisaties, brancheverenigingen en de VNG om huisuitzettingen als gevolg van betalingsachterstanden te voorkomen. Het is en blijft van groot belang om snel met mensen die hun huur niet kunnen betalen in contact te komen. Binnen de gemeente Den Haag zetten we al vroegsignaleringsactiviteiten in, zoals het behandelen van preventieve meldingen van corporaties. Met de Wijziging Wet vroegsignalering (Wgs) per 1 januari 2021 wordt dit systeem van vroegsignalering uitgebreid, denk daarbij bijvoorbeeld aan meldingen die we binnenkrijgen in het kader van water- en energieafsluitingen. Daarnaast nemen we als gemeente Den Haag deel aan de pilot Schuldenrechter. Als inwoners tijdens een zitting op de rechtbank aangeven hulp bij schulden nodig te hebben dan worden ze direct bij de gemeente aangemeld. Als er sprake is van een huurachterstand dan worden zij direct aan het multidisciplinaire team gekoppeld. Op die manier wordt er een bredere doelgroep bereikt.

Voorkomen huisuitzettingen

2019

2020

Preventieve meldingen Curatieve meldingen Totaal Aantal huisuitzettingen

723 963 1868

794 711 1505

Haagwonen Staedion Vestia Totaal

8 57 23 88

9 6 9 24

Sinds november 2018 krijgen we ook meldingen van een aantal particuliere verhuurders. In 2020 kregen we 59 meldingen vanuit particulieren, waarvan 57 curatief en 2 preventief. Het lage aantal preventieve meldingen is te verklaren doordat er met particuliere verhuurders nog geen afspraken zijn gemaakt met betrekking tot het preventief melden. In 2021 onderzoeken we daarom of er werkafspraken gemaakt kunnen worden met particuliere verhuurders die aangesloten zijn bij Vastgoed Belang/IVBN. Kostendelersnorm In 2015 heeft het Rijk de kostendelersnorm ingevoerd met als doel het financieel effect van het stapelen van uitkeringen achter één voordeur te temperen en tegelijkertijd een bezuiniging op bijstandslasten te realiseren. De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden dat de kostendelersnorm diverse maatschappelijke problemen veroorzaakt en oplossingen voor erkende problemen in de weg staat. In Den Haag is het afgelopen jaar een alternatief ontwikkeld: de medebewonersnorm. De medebewonersnorm stelt een andere verdeling van het huishoud-verzamelinkomen voor. De hoofdbewoner ontvangt altijd de volledige, al wettelijk bestaande, normuitkering. Elke medebewoner ontvangt een vaste uitkering van 30% van de echtparennorm (€440 per maand). Voor medebewoners leidt de medebewonersnorm tot een verlaging van de uitkering vergeleken met de kostendelersnorm.

Daar staat tegenover dat de medebewoner geen financiële bijdrage meer hoeft te leveren aan de vaste woonlasten. De hoofdbewoner kan daar met een volledige uitkering namelijk zelf in voorzien.

5/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Medebewoners kunnen met een lagere uitkering sneller uit de bijstand geraken, omdat het loont om te gaan werken. Een dienstverband van 12 uur per week volstaat dan al. We willen in Den Haag met de medebewonersnorm gaan experimenteren conform het experimenteerartikel uit de Participatiewet. Naar aanleiding van kritische geluiden vanuit gemeenten en een recent uitgebracht onderzoek van bureau Significant naar de mogelijkheden voor uitkeringsgerechtigden om woonruimte te delen, heeft het ministerie van SZW recent toegezegd om in samenwerking met gemeenten te onderzoeken of de kostendelersnorm anders vorm kan worden gegeven. Een eerste overleg hierover heeft op 15 december jl. plaatsgevonden. Hierbij waren de gemeenten Den Haag en Utrecht, de VNG, ministeries van Financiën, BZK en SZW, als ook nog een aantal maatschappelijke organisaties aanwezig. Begin 2021 wordt door de bestuurders van de G4 een brief aan het ministerie gestuurd waarin alternatieven voor de kostendelersnorm worden aangereikt. De gemeente Den Haag neemt hierin het voortouw. 4. Zorgwekkende zorgmijders komen beter in beeld Greencards De “Greencard” opvang voor zorgmijdende buitenslapers is een zeer laagdrempelige voorziening voor daklozen die niet passen binnen de reguliere nachtopvang of die opzien tegen een opvang- en hersteltraject.

Het overgrote deel van de cliënten leefde voor de plaatsing op straat zonder uitzicht op verbetering van hun situatie. Door de directe aanpak in de Greencardopvang, weten we ze uit hun isolement te halen en het gevoel voor eigenwaarde weer terug te geven. Mensen komen tot rust, bloeien op, staan open voor zorg en begeleiding en herstellen van hun straatleven. Er zijn korte lijnen met gespecialiseerde zorgaanbieders: TOP-team GGZ-Parnassia, Brijder Ambulante zorg en HWW zorg, zodat expertise gedeeld kan worden en eventuele behandeling ter plekke kan starten. Cliënten verblijven gemiddeld een maand of vijf op een van de tweepersoonskamers in de voorziening. In 2020 zijn in totaal 76 personen opgevangen op de Greencard plekken. Hiervan zijn er 51 uitgestroomd. Voor 18 van hen bleek de stap naar opvang nog te groot, zij vielen terug naar het straatleven. De overige 33 personen zijn uitgestroomd naar andere huisvesting of voorzieningen. Ongeveer de helft van deze groep is doorgestroomd naar beschermd wonen of een groepsvoorziening. De andere helft (18 personen) woont nu op een zelfstandige woonplek, waarvan 5 cliënten in een Housing First woning. Stichting Barka Stichting Barka biedt ondersteuning aan arbeidsmigranten uit met name Midden- en Oost-Europese landen.

Zij ondersteunen arbeidsmigranten bij het vinden van werk en onderdak en begeleiden mensen zonder perspectief terug naar het land van herkomst. Vanwege de coronamaatregelen en de 1,5 meter richtlijn is de opvang van arbeidsmigranten door Stichting Barka bij het Leger des Heils aan de Binckhorstlaan 115 gestopt. Als alternatief zijn er hotelbedden beschikbaar gesteld, welke Stichting Barka kan inzetten. Momenteel zijn er 6 hotelbedden direct flexibel beschikbaar voor cliënten van de Stichting Barka. Stichting Barka heeft in de eerste drie kwartalen van 2020 460 unieke cliënten (het betreft niet alleen dak- en thuislozen) gesproken. Met hun ondersteuning zijn t/m september 140 personen teruggekeerd naar het land van herkomst, omdat daar meer perspectief was. Tevens hebben zij in deze periode 34 personen toegeleid naar werk.

6/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Daarnaast zal de gemeente Den Haag in samenwerking met Stichting Barka, de GGD, het Straatconsulaat en Straatpastoraat onderzoek doen naar het perspectief van de groep mensen die nu in hotels verblijven. Hierbij is aandacht voor de potentie van deze groep in het kader van terugkeer naar de arbeidsmarkt en/of terugkeer naar land van herkomst. 5. Zinvolle dagbesteding voor wie dat wil, werk voor wie dat kan en 24-uurs opvang voor wie dat nodig heeft 24-uurs opvang Bijna alle plekken binnen de Maatschappelijke Opvang zijn 24-uurs plekken. Afgelopen jaar zijn ook de opvanglocaties voor meiden en die voor jongens omgevormd naar 24-uursopvang. 24-Uursopvang houdt in dat een cliënt ook overdag op de locatie kan verblijven en niet de straat op hoeft. Er is op de locatie ondersteuning aanwezig. Persoonlijke begeleiding en dagbesteding worden via een individueel maatwerk arrangement geregeld. Op de meeste locaties wordt er gewerkt aan de zelfstandigheid en eigen verantwoordelijkheid en worden er onderling afspraken gemaakt over bepaalde taken, zoals het maken van lunchpakketten, koken en corvee. Ook alle extra tijdelijke plekken die in hotels zijn gerealiseerd, zijn momenteel 24-uurs plekken. Dagopvang In de dagopvang Haagse Zaak en Wagenstraat zien we de effecten terug van de 1,5 meter maatregel en de extra 24-uursopvang.

In de eerste fase daalde de capaciteit in de Haagse zaak tot maximaal 30. Door op verschillende verdiepingen extra “woonkamers" te creëren, zijn nu weer alle 66 plekken ter beschikking. De gemiddelde bezetting bedraagt 43 personen per dag. De bezoekersaantallen van de dagopvang aan de Wagenstraat daalden eveneens; van 67 in het eerste kwartaal naar circa de helft in het derde kwartaal. De dagopvang biedt overdag een plek aan personen die door schorsingen tijdelijk uit een 24 uurs plek zijn gezet en aan daklozen die (nog) niet naar een opvangplek willen. Werkoffensief +500 In 2019 is bij 113 personen die dak- en thuisloos waren ingeschat dat er mogelijk re-integratiekansen waren op de arbeidsmarkt. Van deze groep hebben 24 personen een baan gevonden en werden eind 2020 nog 26 personen actief begeleid naar werk. Bij de overige kandidaten bleek het arbeidsmarktperspectief op de korte termijn toch niet haalbaar. Zij kregen andere dienstverlening aangeboden, die meer gericht is op participatie en zorg. De huidige coronacrisis draagt er tevens aan bij dat het re-integratietraject richting werk wordt bemoeilijkt en dat het vinden van een slaapplaats mede vanwege besmettingsangst vaak lastig is.

In 2021 worden, naast bovengenoemde 26 personen die momenteel actief begeleid worden naar werk, voor zover nu bekend in ieder geval nog 24 dak- en thuisloze kandidaten uitgenodigd voor een gesprek. Als er een haalbaar perspectief is op werk wordt aan hen ook gerichte dienstverlening aangeboden. Naast de 24 dak- en thuislozen die in 2020 zijn bemiddeld naar werk, is er nog een aantal positieve ontwikkelingen bereikt: – intensieve samenwerking met externe partners, zoals de Kessler Stichting en het Leger des Heils, – toename maatschappelijk bewustzijn en werkgeversverantwoordelijkheid, – een meer preventieve aanpak door de Wet Banenafspraak en de herwaardering van het recht op huisvesting.

7/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

De samenwerking betekent voor de stad dat door afstemming van vraag en aanbod de dienstverlening niet alleen effectiever, maar tevens efficiënter wordt. Immers, de samenwerkingspartners weten door een heldere formulering van de vereisten waaraan kandidaten moeten voldoen om in aanmerking te komen voor onze dienstverlening richting werk via Den Haag Werkt/+500. Iedere dak- en thuisloze die wordt geholpen aan werk en daarmee een beter perspectief op een woning verkrijgt, is de moeite waard. Werk is namelijk existentieel: het geeft zin aan het leven, richting aan het handelen en heeft uiteindelijk een positief effect op de maatschappelijke participatie. 6. Iedere dakloze krijgt een ondersteuningsplan met zorg, begeleiding en schuldhulpverlening Forfaitaire periode Begin 2020 is de gemeente samen met de aanbieders van Maatschappelijke Opvang (Leger des Heils, Limor, Kessler Stichting en REAKT) gestart met de implementatie van de forfaitaire periode. De forfaitaire periode is een specifiek maatwerkarrangement (MWA) voor begeleiding van dak- en thuislozen voor maximaal drie maanden. Aan het einde van de forfaitaire periode vindt een evaluatie plaats waarin een casemanager van het Daklozenloket met de aanbieder en cliënt kijkt hoe de verdere hulpverlening er uit moet zien (bijvoorbeeld de inzet van een regulier MWA).

De forfaitaire periode stelt aanbieders in staat om direct met de ondersteuning te starten om een vertrouwensband op te bouwen, de basisvoorwaarden voor herstel in orde te maken en de ondersteuningsbehoefte in kaart te brengen. In tegenstelling tot een regulier MWA wordt er bij de forfaitaire periode gewerkt met een vaste lijst doelen en hoeft er niet eerst een ondersteuningsplan gemaakt te worden. De vaste doelenlijst bevat praktische doelen zoals: het regelen van een zorgverzekering en het openen van een bankrekening, maar ook doelen zoals het in kaart brengen van de schulden en andere hulpvragen. Tijdens de evaluatie in september 2020 hebben gemeente en de betrokken aanbieders geconcludeerd dat de forfaitaire periode toegevoegde waarde had (ten opzichte van een regulier MWA) voor de doelgroep dak- en thuislozen. Vooral bij cliënten met een acute hulpvraag waarbij nog veel uitgezocht en geregeld moest worden, is de inzet van de forfaitaire periode een goed instrument. Het product is daarmee onderdeel geworden van het bredere aanbod van hulpverlening dat beschikbaar is voor daken thuislozen. Jongeren Perspectief Fonds (JPF) Vanwege de coronacrisis hebben we gemerkt dat de instroom van jongeren stagneerde. De aanmeldende partijen waren voorzichtig en de jongeren tastten de situatie af. Vanaf september merkten we een enorme toestroom van jongeren die het JPF nodig hebben.

Mede door de coronacrisis is de doelgroep en hulpvraag van de jongeren complexer geworden. Veel jongeren zijn hun bijbaan verloren, omdat zij bijvoorbeeld in de horeca werkten. Ook het volgen van een studie of zoeken naar een nieuwe baan is lastiger geworden. Het digitale tijdperk maakt dat er veel discipline verwacht wordt van de jongeren. Over het algemeen zijn de jongeren zeker gemotiveerd, maar het wordt door de problematiek en het thuis zitten wel lastiger. Daarnaast is de eenzaamheid onder de doelgroep toegenomen, omdat zij met de beperkte middelen en het veelal beperkte netwerk meer op zichzelf aangewezen zijn. Tot slot merken we dat er meer jongeren zijn met problemen rondom wonen. Het JPF denkt actief mee met de opgave op welke manier het woningaanbod voor jongeren vergroot kan worden. Het JPF is het afgelopen jaar overgegaan van een project naar een reguliere aanpak waarbij de focus op een complexere doelgroep komt te liggen en er meer capaciteit op ingezet wordt. We gaan met extra mankracht de uitdaging aan om ook in 2021 de jongeren op weg te helpen.

8/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

In 2020 zijn 126 jongeren ingestroomd en er zijn 48 jongeren die zich aangemeld hebben en nog in de aanmeldprocedure zitten. Deze 48 jongeren stromen naar verwachting in 2021 in in het JPF of warm overgedragen worden naar een externe partner. Dit laatste wordt ingezet als een andere hulpvorm beter aansluit bij de jongeren. In 2020 zijn in totaal 40 jongeren warm overgedragen, om op die manier de zorg te kunnen bieden die bij de jongeren past. Hierbij valt te denken aan een ander traject bij de gemeente, maar ook aan psychische hulp om de jongere verder te helpen en op die manier ruimte te maken voor het JPF. Voor wat betreft het project Van Ostadestraat, waarbij het gaat om het ombouwen van een bestaand pand tot studio’s voor dakloze jongeren, wordt in 2021 een technisch en bouwkundig onderzoek uitgevoerd. Op basis hiervan wordt er een advies gegeven over de realisatie van dit project. Er wordt ook gekeken naar de exploitatie van de locatie en de begeleiding en samenwerking met JPF wordt verder uitgewerkt. Daklozenperspectiefaanpak In navolging op het Jongeren Perspectief Fonds willen we ook voor volwassenen daklozen (27+) een dergelijke aanpak opstarten. De voortgang van dit project heeft vertraging opgelopen. Vanwege corona heeft de prioriteit op andere onderdelen van het tienpuntenplan gelegen.

Op dit moment wordt uitgewerkt op welke wijze we een traject voor volwassenen die dakloos zijn, schulden hebben en in de Maatschappelijke Opvang (24 uursopvang) verblijven, vorm kunnen geven. In navolging van het JPF is het de bedoeling dat een dakloze zelf een perspectiefplan gaat opstellen op alle leefgebieden en aan dat perspectief gaat werken met hulp van een vaste begeleider. Om te helpen met de schuldenproblematiek willen we in deze aanpak kijken welke mogelijkheden er zijn om te zorgen dat er maar één schuldeiser overblijft. Hierdoor ontstaat er rust voor de dakloze om schuldenzorgenvrij aan perspectief te gaan werken. Om terugval in schulden te voorkomen kijken we ook op welke manier er nazorg geboden kan worden door inzet van financiële hulpverlening zoals bijvoorbeeld budgetcoaching. Onderdeel van de pilot Daklozenperspectiefaanpak is dat er geleerd wordt van de werkwijze, zodat na afloop een werkwijze voorhanden is die (landelijk) opgeschaald kan worden. Evaluatie van de behaalde resultaten en leren van wat wel en wat niet werkt, is dan ook een belangrijk onderdeel. Indien nodig kan de werkwijze tijdens de aanpak bijgesteld worden. Naar verwachting kan de aanpak in het 2e kwartaal 2021 van start gaan. 7.

Meer woningen voor zorgdoelgroepen (waaronder MO)

Huisvesting zorgdoelgroepen In de voortgangsbrief Huisvesting zorgdoelgroepen (RIS306937) van november 2020 bent u geïnformeerd over de laatste stand van zaken van deze aanpak. De nieuwe werkwijze van de verdeling van convenantwoningen en monitoring is inmiddels gestart. Het aantal jaarlijks te leveren convenantwoningen door corporaties is vastgesteld op 313. In november 2020 zijn 244 woningen geleverd. De jaarmonitor 2020 is op dit moment nog niet afgerond. Met de woningcorporaties wordt gesproken om in 2021 100 extra woningen in nieuwbouw ter beschikking te stellen. Daarnaast zijn in 2020 geen nieuwbouw en/of transformatie woningen opgeleverd voor uitstromers. Ook is het project Zichtenburglaan (69 woonplekken) flink vertraagd. Positief is dat er voor 2021 wel een aantal (particuliere) projecten in voorbereiding is. In totaal tellen deze op tot ca. 200 woningen.

9/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Daarnaast is er door regiobestuurders in november het commitment uitgesproken om gezamenlijk met de huisvestingsproblematiek aan de slag te gaan. Dit heeft echter nog niet tot concrete afspraken of projecten geleid. Deze ontwikkeling baart ons zorgen. Daarom wordt er gewerkt aan aanvullende maatregelen die versnelling en nieuwe oplossingen moeten forceren. Hierover bent u in de voortgangsbrief Huisvesting zorgdoelgroepen (RIS306937) nader geïnformeerd. Verhuisbox Het doel van de verhuisbox is voorkomen dat daklozen of dakloze gezinnen (al dan niet verblijvend in een voorziening), die geïnteresseerd zijn in een verhuizing naar elders in het land, vastlopen in de verdeling van verantwoordelijkheden en regels tussen de nieuwe gemeente en vertrekgemeente. Zo kan iemand die bijvoorbeeld in Dordrecht geboren is en nu in Den Haag verblijft, graag terug willen naar Dordrecht. Een verhuizing is voor diegene in de huidige situatie meestal onbetaalbaar. Met de verhuisbox kunnen we iemand wel in staat stellen om te verhuizen. Er wordt hiervoor een ‘verhuispakket’ samengesteld. De gemeente Den Haag stemt in goed overleg met de nieuwe gemeente de verhuizing af en neemt álle verhuiskosten (vervoer, eerste huur en waarborgsom, inrichtingskosten) voor haar rekening, ook die kosten die normaliter voor rekening van de nieuwe gemeente komen.

Dat geeft mensen de zekerheid ook daadwerkelijk te kunnen verhuizen. We zijn ons ervan bewust dat de verhuisbox niet de oplossing is voor de daklozenproblematiek of de woningnood. De verhuisbox is een stukje van de oplossing: elders in het land is in bepaalde regio’s wel woonruimte beschikbaar of ziet een persoon meer kansen voor het opbouwen van een bestaan. Deze woonplekken kunnen voor individuele mensen een uitkomst zijn: het biedt hen toekomstperspectief en nieuwe kansen. De individuele wens van de mensen zelf staat voorop. Sinds de start van de Verhuisbox zijn 13 gezinnen/alleenstaanden met behulp van de verhuisbox verhuisd naar een woning elders in het land. Ze zijn verhuisd naar Vlissingen (2x), Bergen op Zoom, Dokkum, Leeuwarden, Alblasserdam, Enschede, Heerlen, Goes, Arnhem, Kerkrade, Gouderak en Venlo. Het gaat hier om cliënten die in staat zijn om zelfstandig te wonen en een relatief korte afstand tot de woningmarkt hebben. Soms hebben zij lichte begeleiding nodig bij de zoektocht naar een huurwoning. Deze mensen worden daarin begeleid door de gemeente Den Haag. Los van de personele inzet liggen de gemiddelde kosten rond de € 2.500,- per gezin/alleenstaande en dit betreft voornamelijk huur (overbrugging), borg en inboedel/huisraad. Een gedeelte hiervan is leenbijstand: de eerste huur en de borg. De woninginrichting, verhuiskosten en reiskosten i.v.m.

bezichtiging zijn een gift. Een deel van de kosten van het verhuispakket (eerste huur, waarborgsom en woninginrichting) zou óók worden uitgegeven als bewoners van een 24-uursopvangvoorziening verhuizen naar een zelfstandige woning in de gemeente Den Haag. We gaan de verhuisbox intensiever inzetten door meer gezinnen en ook jongeren die dakloos zijn of dakloos dreigen te worden en willen verhuizen naar elders in het land, financieel daartoe in staat te stellen om te verhuizen. 8. Ruimte voor kleinschalige (innovatieve) woonvormen voor de MO De aanpak Huisvesting Zorgdoelgroepen blijft zich ook richten op de realisatie van kleinschalige woonvormen. Hierover is de Raad in november 2020 via de voortgangsbrief Huisvesting Zorgdoelgroepen geïnformeerd.

10/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Kamers met Aandacht De gemeente is in september 2020, in samenwerking met Jeugdformaat en Stichting Anton Constandse, de pilot Kamers met Aandacht (KmA) gestart. Het doel van de pilot is om bij te dragen aan de succesvolle uitstroom van jongeren uit de jeugdhulp naar zelfstandig wonen in Den Haag door het werven van kamers. Het effect zou moeten zijn hiermee dakloosheid van deze jongeren te voorkomen. De pilot is van start gegaan met een aantal kick-off bijeenkomsten waarna de werving is begonnen via verschillende media. In korte tijd heeft een aantal verhuurders en jongeren zich aangemeld. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2021 een match gemaakt kan worden. Vanuit het netwerk Kamers met Aandacht is een samenwerking aangegaan met de vastgoedbeheerder van een kantoorpand in Rijswijk waarbij 11 woonplekken in een studentenhuis beschikbaar zijn gekomen. In samenwerking met het Leger des Heils, JIT en Maatwerk Onderwijs en Arbeid van ROC Mondriaan draagt die bij aan vergroten van de uitstroom en voorkomen van de instroom in de Maatschappelijke Opvang. 9. Permanente opvang creëren voor mensen met zeer complexe problemen In de vorige voortgangsrapportage maakten wij reeds melding van een groep cliënten die onvoldoende problematiek heeft voor de GGZ, maar te zware problematiek voor de Maatschappelijke Opvang.

Het betreft mensen met ernstige multiproblematiek en een combinatie van zorgmijdend en risicovol gedrag. Dit leidt tot overlast op straat, een verslechterde gezondheid en een beperkte toegang tot het reguliere zorgaanbod, omdat niet kan worden voldaan aan de toegangscriteria. Deze cliënten verblijven soms in de opvang zonder perspectief op een passende vervolgplek of staan op de wachtlijst voor beschermd wonen. Met alle betrokken partijen - te weten Parnassia, Kessler Stichting, Leger des Heils, Daklozenloket en het Zorg en Veiligheidshuis Haaglanden - wordt er gekeken naar oplossingsrichtingen om passende opvang en ondersteuning voor deze doelgroep te realiseren. Hierbij wordt ook de aansluiting gezocht met de zorgverzekeraars. Daarnaast zijn acties ondernomen om de samenwerking tussen de partijen en de informatiedeling in de keten te verbeteren. Hierdoor kunnen eventuele risico’s beter ingeschat worden en kan er sneller worden gehandeld indien er noodzaak tot opschaling is. Gezamenlijk is een werkproces opgesteld. De afspraken die hierin staan zullen worden vastgesteld en in een samenwerkingsconvenant worden vastgelegd. Onderdeel van deze afspraken is bijvoorbeeld welke informatie onderling gedeeld mag worden, wie wanneer welke informatieplicht heeft en wat de voorwaarden zijn voor plaatsing binnen de Maatschappelijke Opvang. 10.

Extra aandacht voor communicatie, met de doelgroep en met de stad Het afgelopen half jaar is de communicatie met de doelgroep, de samenwerkingspartners en de stad ingewikkeld geweest, omdat we minder mensen face to face of in groepssamenstelling konden spreken. Ook de communicatie met bewoners van de stad bleek afgelopen half jaar een extra uitdaging, vanwege de snelheid waarmee sommige huisvestingsbesluiten moesten worden genomen in het kader van corona. Waar normaal gesproken bij plannen voor een nieuwe Maatschappelijke Opvanglocatie vooraf bewonersavonden worden georganiseerd, kon dat nu vaak niet vanwege de snelheid waarmee rijksmaatregelen moesten worden uitgevoerd.

11/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Omdat fysieke informatiebijeenkomsten niet mogelijk bleken vanwege de corona-maatregelen, is het afgelopen half jaar in deze situaties met name via bewonersbrieven naar omwonenden gecommuniceerd (bijvoorbeeld over de Winterkouderegeling in de Lozerhof, over plannen voor tijdelijke opvang van kwetsbare mensen op het Henri Faas-terrein in Leidschenveen en brieven over de opvang in hotels). Om de partners in de stad en de medewerkers van het daklozenloket op de hoogte te houden van nieuwe ontwikkelingen, is afgelopen half jaar veel gebruik gemaakt van digitale overlegplatforms en hebben we geëxperimenteerd met een Webinar. Van dit laatste medium gaan we ook komend half jaar weer gebruik maken om grotere groepen mensen tegelijk te kunnen bereiken. Het is belangrijk om te horen wat er in de stad speelt en hoe we er samen voor kunnen zorgen dat er aandacht is voor de daklozenproblematiek. Het overleg dat wij iedere zes weken hebben met het Straat Consulaat, Straatpastoraat, andere cliëntenbehartigers en de Achterban vindt nog steeds plaats, weliswaar in een andere vorm vanwege corona. Met het uitbreken van de coronacrisis is ook de dienstverlening van het Daklozenloket aangepast: er wordt zoveel mogelijk op afstand gewerkt. Het loket was afgelopen half jaar, ondanks de lockdown, steeds open, maar er waren minder casemanagers fysiek aanwezig.

Nieuwe cliënten worden nog wel gevraagd om naar het loket te komen. Zij krijgen een verkort loketgesprek. Opvolging hiervan vindt (waar mogelijk) telefonisch plaats. Bekende cliënten die een opvangplek of andere ondersteuning nodig hebben, hoeven niet naar het loket te komen en kunnen direct telefonisch contact opnemen met hun casemanager. Zodra de coronamaatregelen versoepeld worden, gaat het Daklozenloket haar dienstverlening weer pro-actiever organiseren. In 2019 is een pilot uitgevoerd waarin gesprekken tussen casemanagers en cliënten ook op opvanglocaties en andere vindplekken gepland konden worden. Dit werd zeer gewaardeerd door cliënten en ketenpartners. Helaas is de implementatie van deze werkwijze in het reguliere proces door de coronacrisis vertraagd. Deze vorm van dienstverlening wordt opnieuw opgepakt zodra de maatregelen het toelaten. Er waren afgelopen half jaar verschillende positieve berichten over daklozen, zowel in de media, als van omwonenden en van samenwerkingspartners. Straatconsulaat heeft eind 2020 een reeks korte portretten gemaakt van de dak- en thuislozen die zijn opgevangen in het StayOkay hostel. De eigenaar van het StayOkay heeft in interviews ook steeds op positieve wijze aandacht in de media gevraagd voor zijn bijzondere gasten.

Bij het afronden van de tijdelijke opvanglocatie aan de Sportlaan bleken de omwonenden uitermate tevreden over de wijze waarop zij zijn betrokken bij het reilen en zeilen van de opvanglocatie. Ook gaven zij aan dat hun mening over de doelgroep is veranderd, toen zij de mensen feitelijk leerden kennen. Helaas is de beeldvorming rondom dakloosheid veelal nog steeds stigmatiserend. Mensen worden vaak weggezet als overlast gevend, terwijl een groot deel van hen gewoon woningzoekend is en er natuurlijk niet zelf voor kiest om op straat te leven. Aan de verandering van de beeldvorming moeten we blijven werken, zowel vanuit de gemeente, als vanuit de organisaties die met dak- en thuislozen werken. Tot slot De coronacrisis heeft nog altijd grote impact op de Maatschappelijke Opvang. We hebben in dit kader veel tijdelijke opvangplekken gecreëerd, waarbij we voor het eerst sinds jaren bijna iedereen onder een dak hebben. Om ook tot structurele oplossingen te komen worden in de Haagse aanpak van dakloosheid zowel ambtelijk als bestuurlijk de handen ineengeslagen om de grote uitdaging van de toenemende dakloosheid en de verstopte Maatschappelijke Opvang op te lossen.

12/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10076799

Samen met de collega’s van Zorg en Wonen trek ik hierin samen op in de Taskforce Huisvesting Zorgdoelgroepen. Een verdere brede steun is echter ook hard nodig. We moeten met alle domeinen, de regio en ook de partners in de stad samen de schouders zetten onder deze grote opgave. We blijven u over de ontwikkelingen en resultaten binnen de Maatschappelijke Opvang door middel van de voortgangsrapportages informeren. Met vriendelijke groet, de wethouder van Sociale zaken en Werk Bert van Alphen

13/13