RIS308243 Bijlage

Rapport

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

www.ioresearch.nl

Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Rapportnummer 2020/0032

Datum januari 2021

Opdrachtgever Gemeente Den Haag

Auteurs Wietse van Engeland Kim Samuels

Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

2 van 34

Inhoudsopgave 1 2

Belangrijkste uitkomsten ____________________________________________________________ 4 Inleiding _____________________________________________________________________________ 5 2.1 2.2

3

Aanleiding van het onderzoek ___________________________ 5 Uitvoering van het onderzoek ___________________________ 5

Straatintimidatie in Den Haag ________________________________________________________ 7 3.1 3.2

Omvang van straatintimidatie in Den Haag ___________________ 7 Slachtoffers naar groepen _____________________________ 11

4 5 6 7 8 9

Waar vond intimidatie plaats? _______________________________________________________ 14 Wanneer vond het plaats? __________________________________________________________ 16 Gevolgen voor slachtoffers _________________________________________________________ 17 Daders _____________________________________________________________________________ 19 Gewenste aanpak___________________________________________________________________ 21 Melden van straatintimidatie________________________________________________________ 24

A

Bijlage - Vragenlijst_________________________________________________________________ 27

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

3 van 34

1

Belangrijkste uitkomsten

Straatintimidatie in Den Haag Bijna de helft (45%) van de inwoners van Den Haag heeft het afgelopen jaar een voorval van straatintimidatie meegemaakt. Dit is vergelijkbaar met het aandeel van de inwoners van Utrecht (46%) en Amsterdam (41%) dat in de afgelopen twaalf maanden geconfronteerd is met een of meerdere vormen van straatintimidatie. Door de inwoners die incidenten hebben meegemaakt is nastaren de meest genoemde vorm van ervaren straatintimidatie (28%), gevolgd door nafluiten (16%) en naroepen met beledigende opmerkingen (15%). In het nauw gedreven worden, achterna worden gelopen en bespuugd worden zijn de vormen van straatintimidatie die het meest intimiderend worden gevonden: • Personen die in het nauw zijn gedreven vinden dit in 87 procent van de gevallen zeer intimiderend en 8 procent heeft dit als intimiderend ervaren. • Van de inwoners die zijn achternagelopen, vindt 75 procent dit zeer intimiderend en 17 procent intimiderend. • Van de inwoners die zijn bespuugd vindt 68 procent dit zeer intimiderend en 15 procent intimiderend. Bij meer dan de helft (52%) van de inwoners die te maken heeft gehad met straatintimidatie had deze ervaring effect op hun gedrag. Dit gold iets vaker voor jongere inwoners (tot 24 jaar) en oudere inwoners (65+): van deze inwoners zegt 57 procent dat de ervaring effect had op hun gedrag.

De slachtoffers - naar groepen In totaal heeft 45 procent van de inwoners de afgelopen 12 maanden een voorval van straatintimidatie meegemaakt. Jongere inwoners hebben vaker met straatintimidatie te maken dan oudere inwoners van Den Haag. Verder hebben vrouwen vaker (55%) vormen van straatintimidatie meegemaakt dan mannen (29%). Queer personen1 in dit onderzoek lijken vaker ervaring te hebben met straatintimidatie (56%) dan niet-queer personen (43%). De helft van de inwoners die een zichtbare religieuze uiting dragen, zoals een hoofddoek, keppeltje of kruis, zegt een vorm van straatintimidatie te hebben meegemaakt. Dit is meer dan gemiddeld (45%), maar dit verschil is te klein om statistisch significant te zijn.

Waar vindt straatintimidatie plaats? De meeste inwoners (67%) ondervinden straatintimidatie in Den Haag in hun eigen wijk of buurt. Bij ongeveer vier op de tien inwoners vond intimidatie plaats tijdens het fietsen (35%) of in een winkelgebied (42%). Daarnaast geeft ongeveer één op de vier inwoners aan dat intimidatie plaatsvond langs een drukke weg of plein (28%), bij een bus-/tramhalte (23%) of in het openbaar vervoer (22%). Op een aantal plekken ervaren queer-inwoners vaker straatintimidatie dan andere inwoners van Den Haag: • Langs een drukke weg of plein (50% vs. 25%) • In het openbaar vervoer: (33% vs. 22%) • In of bij een uitgaansgelegenheid (32% vs. 19%)

Queer personen in dit onderzoek zijn personen met een niet heteroseksuele oriëntatie en/of mensen die zich niet (altijd) identificeren met hun geboortegeslacht. 1

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

4 van 34

2

Inleiding

2.1

Aanleiding van het onderzoek

In opdracht van de gemeente Den Haag is onderzoek naar straatintimidatie in Den Haag uitgevoerd. Straatintimidatie komt in vele vormen voor: nastaren, ongewenst aanraken, hinderlijk achterna lopen, bespugen of in het nauw drijven. Ook naroepen met seksuele of beledigende opmerkingen, het vragen om seks, betasten, nasissen of nafluiten kan intimiderend zijn. Straatintimidatie kan gebeuren op straat, in het openbaar vervoer, in het uitgaansleven of in een openbaar gebouw. Het onderzoek is uitgevoerd om meer te weten te komen over straatintimidatie in Den Haag. De resultaten helpen de gemeente bij het bepalen wat belangrijk is bij de aanpak van straatintimidatie. Door straatintimidatie aan te pakken wil de gemeente bijdragen aan veilige openbare ruimtes voor ál haar inwoners.

2.2

Uitvoering van het onderzoek

Vragenlijst De vragenlijst is gebaseerd op de eerdere onderzoeken in Utrecht en Amsterdam, met enkele aanvullende vragen die in samenspraak met de gemeente Den Haag zijn opgesteld. De vragenlijst werd via een online enquête onder inwoners afgenomen.

Veldwerk In november en december 2020 zijn 10.5002 inwoners van Den Haag benaderd via een brief om deel te nemen aan het online onderzoek. Inwoners die het onderzoek liever schriftelijk invullen konden een papieren vragenlijst aanvragen. In totaal hebben 1.211 inwoners deelgenomen aan het onderzoek, een respons van 12 procent.

Analyse • De respons van het onderzoek is voldoende om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. • •

•

De meeste resultaten worden gepresenteerd in de vorm van percentages van alle inwoners van 18 jaar en ouder. Als er verschillen worden benoemd in het rapport, bijvoorbeeld tussen leeftijdsgroepen, dan berusten deze op significante verschillen. Dit betekent dat de verschillen dusdanig groot zijn dat ze niet aan toeval te wijten zijn. De resultaten voor inwoners zijn gewogen op leeftijd en geslacht en stadsdeel. Dit betekent dat de verhoudingen zijn teruggebracht naar de werkelijk bestaande verhoudingen in de gemeente. Groepen die in het onderzoek zijn oververtegenwoordigd krijgen een kleiner gewicht, terwijl groepen die zijn ondervertegenwoordigd een groter gewicht krijgen. Op deze manier zijn de resultaten representatief voor de gemeente Den Haag wat betreft deze achtergrondkenmerken.

Om deze adressen te selecteren is een aselecte steekproef uit het BAG-register getrokken, waarbij ervoor gezorgd werd dat elk stadsdeel evenredig in de steekproef vertegenwoordigd werd. 2

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

5 van 34

•

Indien de percentages niet optellen tot 100 procent is dit het gevolg van afrondingsverschillen. In de resultaten zijn bij de berekening van de percentages de antwoorden ‘weet ik niet’ en ‘niet van toepassing’ niet buiten beschouwing gelaten, omdat deze categorieën betekenisvol kunnen zijn.

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

6 van 34

3

Straatintimidatie in Den Haag

3.1

Omvang van straatintimidatie in Den Haag

Om de omvang van straatintimidatie in Den Haag in kaart te kunnen brengen, zijn de inwoners gevraagd of zij de afgelopen 12 maanden een voorval van straatintimidatie hebben meegemaakt.3 Ruim de helft (55%) van de inwoners heeft het afgelopen jaar geen voorval van straatintimidatie meegemaakt. Dit betekent dat bijna de helft (45%) van de inwoners wel een voorval heeft meegemaakt. Dit is vergelijkbaar met het aandeel van de inwoners van Utrecht (46%) 4 en Amsterdam (41%)5 dat in de afgelopen twaalf maanden geconfronteerd is met een of meerdere vormen van straatintimidatie. Figuur 3.1 - Heeft u in de afgelopen 12 maanden in Den Haag wel eens op straat, in het openbaar vervoer, uitgaansleven of in een openbaar gebouw meegemaakt…? [te maken gehad met voorval(len) van straatintimidatie] 45% 0%

10%

20%

55% 30% Ja

40% 50% 60% 70% Nee, geen van deze voorvallen

80%

90%

100%

Door de inwoners die incidenten hebben meegemaakt is nastaren de meest genoemde vorm van ervaren straatintimidatie (28%), op afstand gevolgd door nafluiten (16%) en naroepen met beledigende opmerkingen (15%). Bij 'anders, namelijk' worden onder andere de volgende vormen van incidenten genoemd: het versperren van de weg/het fietspad en achtervolgd worden door een fiets, auto of scooter. Figuur 3.2 - Heeft u in de afgelopen 12 maanden in Den Haag een of meerdere van de volgende voorvallen wel eens op straat, in het openbaar vervoer, uitgaansleven of in een openbaar gebouw meegemaakt? 0% nagestaard nagefloten nageroepen met beledigende opmerkingen nagesist nageroepen met seksuele opmerkingen achternagelopen in het nauw gedreven bespuugd om seksuele handeling(en) gevraagd betast anders nee, geen van deze voorvallen dat zeg ik liever niet

10%

20%

30%

40%

50%

60%

28% 16% 15% 13% 11% 9% 4% 2% 2% 1% 9% 55% 1%

De lijst met voorgelegde voorvallen is opgenomen in figuur 3.2. Bron: Onderzoek straatintimidatie, 2020, Afdeling Onderzoek & Advies, Gemeente Utrecht. 5 Bron: Factsheet Straatintimidatie Amsterdam, 2018, Afdeling Onderzoek, Informatie en Statistiek, Gemeente Amsterdam. 3

4

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

7 van 34

Aan inwoners die met straatintimidatie te maken hebben gehad, is gevraagd in hoeverre deze ervaring(en) als intimiderend zijn ervaren. Een deel van de vormen van straatintimidatie (genoemd in figuur 3.3) komt relatief weinig voor, waardoor de deelpopulatie klein is en de uitspraken met voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd. 6 Figuur 3.3 - Kunt u aangeven hoe intimiderend u deze voorvallen vond? Basis: inwoners die een vorm van straatintimidatie hebben meegemaakt.

in het nauw gedreven (n=44)

87%

achternagelopen (n=110)

75%

bespuugd (n=30)

63%

betast (n=17)

59%

nageroepen met seksuele opmerkingen (n=138)

15%

18%

nagefloten (n=189)

13%

31%

nagestaard (n=343)

12%

26%

0%

28%

een beetje intimiderend

16% 5%

36% 39%

20%

20%

11% 8% 13% 8%

42%

nagesist (n=155)

7% 1%

17%

17%

51%

nageroepen met beledigende opmerkingen (n=185)

intimiderend

17%

68%

om seksuele handeling(en) gevraagd (n=20)

zeer intimiderend

8% 5%0

15% 6% 1% 33%

37%

19%

42% 40%

60%

niet intimiderend

10%

20% 80%

100%

weet niet/geen mening

Voor vrijwel alle voorvallen geldt dat een meerderheid dit als intimiderend of zeer intimiderend heeft ervaren. • Personen die in het nauw zijn gedreven vinden dit in 87 procent van de gevallen zeer intimiderend en acht procent heeft dit als intimiderend ervaren. • Van de inwoners die zijn achternagelopen, vindt 75 procent dit zeer intimiderend en 17 procent intimiderend. • Van de inwoners die zijn bespuugd vindt 68 procent dit zeer intimiderend en 15 procent intimiderend. • 63 procent van de inwoners vinden het zeer intimiderend als zij om seksuele handeling(en) worden gevraagd en 17 procent vindt dit intimiderend. • Degenen die te maken hebben gehad met betasting vinden in de meeste gevallen (59%) zeer intimiderend.

6

Wanneer er minder dan 50 inwoners zijn, moeten de uitkomsten als indicatief worden gezien.

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

8 van 34

•

•

•

Het naroepen met beledigende opmerkingen wordt door bijna acht op de tien de inwoners (78%) als (zeer) intimiderend ervaren. Dit geldt ook voor een vergelijkbaar aandeel (79%) van de inwoners die nageroepen zijn met seksuele opmerkingen. Inwoners die nagestaard zijn, vinden dit in 42 procent van de gevallen een beetje intimiderend. Daarnaast vindt 20 procent het niet intimiderend. Een kwart (26%) vindt deze ervaring intimiderend en één op de acht (12%) inwoners heeft dit als zeer intimiderend ervaren. Degenen die zijn nagefloten beoordelen deze ervaring nagenoeg hetzelfde als degenen die zijn nagestaard. Bijna zes op de tien (57%) inwoners die zijn nagesist hebben dit als (zeer) intimiderend ervaren.

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

9 van 34

Aan inwoners die met een voorval van intimidatie op straat te maken hebben gekregen, is gevraagd hoe vaak dit de afgelopen 12 maanden is voorgekomen. De voorvallen die het vaakst als intimiderend en zeer intimiderend worden ervaren (zie figuur 3.4) vinden naar verhouding het minst vaak plaats. Als inwoners met een voorval als betasting, in het nauw drijven, bespugen of achternalopen te maken kregen, dan gebeurde dit meestal één keer. Nasissen, nafluiten en nastaren zijn voorvallen die daarentegen vaker voorkomen: het aandeel inwoners dat dit wekelijks of dagelijks meemaakt is relatief hoog. Figuur 3.4 - Hoe vaak bent u in de afgelopen 12 maanden in Den Haag op straat, in het openbaar vervoer, uitgaansleven of in een openbaar gebouw op intimiderende wijze… Basis: inwoners die een vorm van straatintimidatie hebben meegemaakt. 7 betast (n=17)

68%

in het nauw gedreven (n=44)

68%

15%

9% 9%

27%

bespuugd (n=30)

58%

29%

achternagelopen (n=110)

53%

35%

6% 6% 7%

6% 2%

om seksuele handeling(en) gevraagd (n=20)

27%

48%

13%

nageroepen met beledigende opmerkingen (n=185)

26%

48%

14% 7%2%2%

nageroepen met seksuele opmerkingen (n=138)

24%

nagesist (n=155) nagefloten (n=189)

14%

0% een aantal keer

maandelijks

18%

53%

7%

nagestaard (n=343) 6%

één keer

45%

14%

49%

23%

45% 20% wekelijks

15% 40%

dagelijks

6% 5% 13%4%2%

10% 4%6% 22%

60%

11%

9% 5%

80% weet ik niet

7

Bij een n kleiner dan 50 moeten de uitkomsten als indicatief worden gezien. Bij vormen van straatintimidatie waarbij de n kleiner dan 50 is, is de n opgenomen in de grafiek.

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

10 van 34

100%

3.2

Slachtoffers naar groepen

In totaal heeft 45 procent van de inwoners de afgelopen 12 maanden een voorval van straatintimidatie meegemaakt. Jongere inwoners hebben vaker met straatintimidatie te maken dan oudere inwoners van Den Haag. Verder hebben vrouwen vaker (55%) vormen van straatintimidatie meegemaakt dan mannen (29%). De migratieachtergrond van de inwoners is niet van significante invloed. Queer personen8 in dit onderzoek lijken vaker ervaring te hebben met straatintimidatie (56%) dan niet-queer personen (43%). De helft van de inwoners die een zichtbare religieuze uiting dragen, zoals een hoofddoek, keppeltje of kruis, zegt een vorm van straatintimidatie te hebben meegemaakt. Dit is meer dan gemiddeld (45%), maar dit verschil is te klein om statistisch significant te zijn. Mensen met een zichtbare beperking ervaren even vaak straatintimidatie als andere inwoners. Figuur 3.5 - Ja, een van deze vormen meegemaakt (zoals genoemd op pagina 6) 0%

10%

20%

30%

40%

Totaal

50%

60%

45%

18-24 jaar

63%

25-34 jaar

60%

35-49 jaar

43%

50-64 jaar 65+ Man

32% 21% 29%

Vrouw

55%

Queer

56%

Geen queer

43%

Geen migratieachtergrond

42%

Westerse migratieachtergrond

70%

46%

Niet-westerse migratieachtergrond

52%

Draagt een religieuze uiting

50%

Draagt geen religieuze uiting

45%

Heeft een beperking (n=38)

44%

Heeft geen beperking

45%

Queer personen in dit onderzoek zijn personen met een niet heteroseksuele oriëntatie en/of mensen die zich niet (altijd) identificeren met hun geboortegeslacht. 8

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

11 van 34

We vroegen aan inwoners of ze denken meer risico te lopen om in aanraking met straatintimidatie te komen door de manier waarop ze eruit zien of zich kleden. Het grootste deel van de inwoners (65%) denkt dat dit niet het geval is. Antwoorden van enkele groepen inwoners zijn hieronder weergegeven.

Vrouwen, 18-34 jaar Een deel van de vrouwelijke inwoners van Den Haag denkt meer straatintimidatie te ervaren door de manier waarop zij zich kleden of gedragen: •

“Doordat ik jong ben en blond haar heb, heb ik het gevoel dat sommige mannen mij überhaupt zonder mijn gezicht te zien maar enkel vanaf de achterkant (mijn haar en kleding?) al dingen naar mij roepen of fluiten.”

•

“Ik vind het leuk om make-up te dragen, mooie lippenstift en ook hakken. Simpelweg er verzorgd uit te zien. Ik krijg wel het gevoel dat dat meer aandacht trekt dan als dat niet het geval is. Daarnaast denk ik sinds dat ik in Den Haag woon (slechts 4 maanden) minder snel een rok/jurk aan doe.”

•

“Ja ik denk dat ik als jonge meid wel vaker straatintimidatie mee maak dan andere doelgroepen. Ik ben ook iemand die het leuk vind om mijzelf leuk te kleden en ik zal dit niet aanpassen aan anderen in de zin van; ik zou niet minder vaak een rok gaan dragen omdat de kans op intimidatie dan groter is. Daar wordt de kern van het probleem niet mee aangepakt.”

•

“Yes, during the summer and warm weather (and therefore in less clothing) there is a lot more harassment. Also, when I'm working out and with my hair open, there is more unwanted attention.”

Een ander deel denkt dat straatintimidatie bij vrouwen sowieso wel plaatsvindt, ongeacht de manier waarop vrouwen zich kleden of gedragen: •

“Nee, simpelweg als vrouw zijnde kan er niet over de straat gelopen worden. Dit geldt ook bij het dragen van mijn conservatieve kleding.”

•

“Nee, ik denk dat dit weinig invloed heeft zolang je er een beetje vrouwelijk uitziet.”

•

“Eerst dacht ik dit wel. Ik merk echter dat mijn kleding of gedrag geen positief of negatief effect heeft op straat intimidatie. Dit gaat in de winter bijvoorbeeld gewoon door.”

•

“Ik kleed mij juist op een manier dat ik geen opmerkingen kan krijgen en toch gebeurt het nog af en toe.”

Inwoners met niet-westerse migratieachtergrond Een deel van de inwoners van Den Haag met een migratieachtergrond ervaart straatintimidatie als gevolg van hun uiterlijk. Dit kan bijvoorbeeld zijn door directe verwijzingen naar het uiterlijk door het gevoel op een andere manier bejegend te worden in een andere wijk. •

“Ja. Als moslim die een hoofddoek draagt word ik nagestaard als ik langs bepaalde wijken loop waar de meerderheid witte inwoners zijn van Nederlandse afkomst. (Bijvoorbeeld Duindorp). Ik voel mij dan niet op mijn gemak.”

•

“Aziatisch uiterlijk is vaak de reden van straatintimidatie.”

•

“Hangt er van af in welke wijk ik ben. Ik ben een gekleurde Nederlandse en merk bijv. in het Statenkwartier in de winkels genegeerd te worden... ik heb geen hoofddoek op of zo, ben westers gekleed met kort geknipt haar.”

•

“Ja, door mijn Chinese uiterlijk val ik nu meer op en zien mensen meer redenen dingen te roepen en te doen vanwege Corona.”

•

“Ja, door mijn Arabische (niet-Westerse) uiterlijk heb ik enkele keren racistische opmerkingen gekregen.”

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

12 van 34

Queer-inwoners Van de queer-inwoners van Den Haag verbinden met name mannen en genderdiverse-inwoners9 hun queer-identiteit met ervaringen van straatintimidatie. Sommige homoseksuele of biseksuele mannen zeggen bijvoorbeeld straatintimidatie te ervaren wanneer ze met hun partner op straat hand in hand lopen (of dat juist niet te doen, uit angst voor straatintimidatie). •

“Ja, door mijn seksuele geaardheid en gender loop ik meer risico.”

•

“Ja, ik durf in mijn eigen wijk wel hand in hand te lopen met mijn partner, in het centrum doe ik dit bewust niet.”

•

“Ja zeker, ik ben een transvrouw.”

•

“Nee, maar dat komt deels doordat ik op voorhand rekening houd wat mensen aanstootgevend kunnen vinden, bijv. door niet met een andere man hand in hand te lopen over straat (in bepaalde delen van Den Haag).”

•

“Wel als ik met mijn vriend over straat loop.”

•

“Neen, dat niet. Aan mij ziet men niet dat ik biseksueel ben. Echter, mocht ik met een jongen/man een relatie hebben, dan zou ik in bepaalde gebieden wel oppassen om bijvoorbeeld hand in hand te lopen.”

•

“Ik niet, mijn trans partner wel."

9

Genderdiverse inwoners zijn inwoners die zich niet altijd identificeren met hun geboortegeslacht. Voorbeelden hiervan zijn transgender personen en non binaire personen.

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

13 van 34

4

Waar vond intimidatie plaats?

De meeste inwoners (67%) ondervinden straatintimidatie in Den Haag in hun eigen wijk of buurt. Bij ongeveer vier op de tien inwoners vond intimidatie plaats tijdens het fietsen (35%) of in een winkelgebied (42%). Daarnaast geeft ongeveer één op de vier inwoners aan dat intimidatie plaatsvond langs een drukke weg of plein (28%), bij een bus-/tramhalte (23%) of in het openbaar vervoer (22%). Inwoners noemen bij 'anders, namelijk' onder andere dat de intimidatie plaatsvond op de boulevard in Scheveningen en in tunnels voor voetgangers of fietsers. Op een aantal soorten plekken ervaren queer-inwoners vaker straatintimidatie dan andere inwoners van Den Haag: • Langs een drukke weg of plein (50% vs. 25%) • In het openbaar vervoer: (33% vs. 22%) • In of bij een uitgaansgelegenheid (32% vs. 19%) Tabel 4.1 - Kunt u aangeven waar de straatintimidatie in Den Haag plaatsvond? Meerdere antwoorden mogelijk. Totaal

Mannen

Vrouwen

Queer

Niet-queer

In mijn eigen wijk/buurt

67%

66%

68%

64%

67%

In een winkelgebied

42%

34%

45%

43%

41%

Langs een drukke weg of plein

35%

20%

32%

50%

25%

In het openbaar vervoer

28%

19%

24%

33%

22%

Bij een bus-/tramhalte of treinstation

23%

19%

25%

29%

23%

In of bij een uitgaansgelegenheid

20%

12%

22%

32%

19%

In een park

19%

14%

20%

22%

17%

In of bij een openbaar gebouw

7%

9%

6%

8%

7%

Tijdens het fietsen

7%

5%

9%

8%

7%

Ergens anders

10%

13%

9%

5%

11%

Weet ik niet

2%

3%

2%

0%

2%

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

14 van 34

Op de kaart zijn de plekken weergeven waar straatintimidatie volgens slachtoffers plaatsvond (in de afgelopen 12 maanden). Straatintimidatie is een fenomeen dat verspreid over de gehele stad plaatsvindt. De meeste straatintimidatie vindt ook plaats in de eigen wijk (zie tabel 4.1). Daarnaast vindt straatintimidatie vaker plaats op drukke plekken. Het patroon van de verspreiding van straatintimidatie in Den Haag is vergelijkbaar met de verspreiding van straatintimidatie in Utrecht of Amsterdam. Het komt in de gehele stad voor en er is een concentratie te zien bij de drukke plekken in de stad, zoals het centrum en rondom de stations. Via deze link kan de interactieve kaart worden bekeken. Figuur 4.1 - Kunt u op de kaart aangeven waar straatintimidatie in de afgelopen 12 maanden in Den Haag plaatsvond?

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

15 van 34

5

Wanneer vond het plaats?

Straatintimidatie in Den Haag komt niet in alle seizoenen even vaak voor. De intimidatie die de inwoners hebben meegemaakt, vond vooral plaats in de zomer (70%). Ruim de helft van de inwoners geeft aan dat de straatintimidatie plaatsvond in de herfst (54%) en in de lente (53%). Tot slot geeft 34 procent aan dat het plaatsvond in de winter en 12 procent geeft aan dat ze het niet weten. Figuur 5.1 - In welke seizoenen hebt u de afgelopen 12 maanden straatintimidatie meegemaakt? Meerdere antwoorden mogelijk. 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

zomer

70%

herfst

54%

lente

53%

winter weet ik niet

80%

34% 12%

Inwoners geven aan dat de straatintimidatie die zij hebben meegemaakt, vooral plaatsvond in de vooravond (64%), gevolgd door overdag (56%) en ’s avonds (49%). Een vijfde van de gevallen (20%) heeft volgens inwoners plaatsgevonden in de nacht. Tevens geeft 5 procent aan dat zij niet weten op welk tijdstip de intimidatie plaatsvond. Figuur 5.2 - Op welke tijdstippen hebt u in de afgelopen 12 maanden straatintimidatie meegemaakt? Meerdere antwoorden mogelijk. 0%

10%

20%

30%

40%

50%

overdag (7:00 uur tot 16:00 uur)

64%

avond (20:00 uur tot 0:00 uur)

49%

nacht (0:00 uur tot 7:00 uur)

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

70%

56%

vooravond (16:00 uur tot 20:00 uur)

weet ik niet

60%

20% 5%

16 van 34

6

Gevolgen voor slachtoffers

Bij meer dan de helft (52%) van de inwoners die te maken heeft gehad met straatintimidatie had deze ervaring effect op hun gedrag. Dit gold iets vaker voor jongere inwoners (tot 24 jaar) en oudere inwoners (65+): van deze inwoners zegt 57 procent dat de ervaring effect had op hun gedrag. De intimidatie had vaker effect op het gedrag van inwoners die zijn nageroepen met seksuele opmerkingen (70%), achterna zijn gelopen (70%) of zijn nagesist (63%). Figuur 6.1 - Hebben deze ervaring(en) met straatintimidatie effect gehad op uw gedrag? 0% Totaal

10%

20%

30%

40%

50%

52%

70%

80%

90%

100%

48% Ja

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

60%

Nee

17 van 34

Straatintimidatie kan effect hebben op het gedrag van mensen, bijvoorbeeld het vermijden van bepaalde plekken. De meest voorkomende effecten zijn: geen oogcontact maken (58%) en 's avonds/'s nachts bepaalde plekken vermijden (56%). Ook bellen met iemand (of doen alsof) (37%) of niet meer langs groepen lopen (39%) komen relatief vaak voor. Bij 'anders, namelijk' wordt onder andere genoemd dat inwoners de manier waarop ze zich verplaatsen aanpassen. Soms wordt gekozen niet te lopen maar te fietsen of niet te fietsen maar met de auto of bus te gaan. Sommige inwoners noemen dat ze alerter/meer op hun hoede zijn geworden. Queer-inwoners zeggen vaker dan niet-queer inwoners niet meer langs grote groepen mensen te lopen (49% t.o.v. 35%), in het donker niet meer alleen over straat te gaan (42% t.o.v. 30%) en hun kleding of uiterlijk aan te passen (24% t.o.v. 17%). Figuur 6.2 - Wat voor effect hebben deze ervaring(en) op uw gedrag? Meerdere antwoorden mogelijk. (basis: inwoners bij wie intimidatie effect had op hun gedrag). 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

ik maak geen oogcontact

58%

ik vermijd bepaalde plekken ’s avonds / ’s nachts

56%

ik loop niet meer langs groepen mensen

39%

ik bel met iemand of doe alsof ik bel (om me af te sluiten)

37%

ik ga in het donker niet meer alleen over straat

33%

ik draag gewone voorwerpen om me mee te verdedigen (zoals sleutels, paraplu) ik draag een koptelefoon/luister muziek (om me af te sluiten)

27% 26%

ik vermijd bepaalde plekken overdag

26%

Ik pas mijn gedrag aan

23%

ik pas mijn kleding/uiterlijk aan

20%

ik vermijd bepaalde activiteiten (zoals hardlopen, skaten) ik heb pepperspray bij me of een wapen ik ben verhuisd

14% 4% 1%

anders weet ik niet

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

70%

9% 2%

18 van 34

7

Daders

De dader(s) waar inwoners naar eigen zeggen ervaring mee hebben, is in de meeste gevallen een man/jongen (73%) of een groep mannen/jongens (64%). Gemengde groepen (8%), een vrouw/meisje (6%) of een groep vrouwen/meisjes (3%) zijn volgens de inwoners die ervaring hebben met straatintimidatie veel minder vaak dader(s) van straatintimidatie. Tot slot geeft 1% van de inwoners aan dat zij dit niet weten. Queer-inwoners geven vaker aan dat de dader een man of jongen is (85%) dan niet -queer inwoners (72%). Figuur 7.1 - De dader(s) van straatintimidatie waar ik ervaring mee heb, is of zijn… Meerdere antwoorden mogelijk 0%

20%

een man/jongen

een vrouw/meisje

een groep vrouwen/meisjes

weet ik niet

60% 57%

80%

100%

73% 79%

64% 61% 65%

een groep mannen/jongens

een gemengde groep

40%

8% 5% 7%

Totaal

6% 2% 3%

Vrouwen

Mannen

3%

10% 7%

1% 2% 1%

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

19 van 34

Er is in de enquête ook gevraagd of de dader(s) ouder of jonger waren dan het slachtoffer zelf. Hieruit wordt duidelijk dat een deel van de inwoners meerdere incidenten heeft meegemaakt, met daders die variëren in leeftijd van jonger tot ouder dan de inwoners zelf. In zes op de tien gevallen (61%) wordt door inwoners ingeschat dat de dader jonger is. Eenenveertig procent van de inwoners schat in dat de dader ouder is en 34 procent geeft aan dat het om een dader van de eigen leeftijd ging. De mensen die zich schuldig maken aan straatintimidatie zijn meestal onbekenden voor de slachtoffers. Het komt relatief weinig voor dat de dader een bekende of een buurtgenoot is. Bijna één op de vijf inwoners (18%) denkt dat de dader iemand uit de eigen buurt is en 3 procent zegt dat de dader een bekende is. Figuur 7.2 - De dader(s) van straatintimidatie waar ik ervaring mee heb, is of zijn… Meerdere antwoorden mogelijk 100%

88%

85% 74%

80% 60% 40%

61% 41% 34%

79%

62%

58%

50% 50%

27%

26% 25%

20%

9% 6%

9% 4%

0% Totaal

18-24 jaar jonger dan ik

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

25-34 jaar

van mijn leeftijd

35-49 jaar

50-64 jaar

65+

ouder dan ik

20 van 34

8

Gewenste aanpak

Aan inwoners die straatintimidatie hebben meegemaakt, is gevraagd in hoeverre een aantal zaken bijdragen aan hun veiligheidsgevoel. • Bijna negen op de tien (86%) geven aan dat straatverlichting (als het donker/schemerig is) (heel) belangrijk is voor hun veiligheidsgevoel. • De aanwezigheid van camera’s op straat is voor zes op de tien (61%) (heel) belangrijk. (Verkeers)drukte op straat is ook voor zes op de tien (62%) (heel) belangrijk voor hun veiligheidsgevoel. • En voor bijna zeven op de tien inwoners (68%) is het (heel) belangrijk dat de straat er netjes uitziet. • De nabijheid van winkels, horeca, scholen etc. zijn voor 58 procent van de inwoners (heel) belangrijk voor hun gevoel van veiligheid. • Goed zicht op de omgeving is voor 86% van de inwoners (heel) belangrijk. • Dat er woningen op straat uitkijken is voor 61% van de inwoners (heel) belangrijk voor hun veiligheidsgevoel. Figuur 8.1 - Hoe belangrijk zijn de onderstaande zaken voor uw veiligheidsgevoel? Straatverlichting (als het schemerig/donker is)

3% 10%

86%

1%

Dat ik goed zicht heb op de omgeving

3% 10%

86%

1%

Toezichthouders dichtbij, zoals politie

6%

18%

74%

2%

Dat de straat er netjes uitziet

14%

16%

68%

2%

Dat er woningen op de straat uitkijken

11%

21%

64%

4%

(Verkeers)drukte in de straat

9%

27%

62%

3%

Aanwezigheid van camera’s op straat

10%

25%

61%

4%

Winkels, horeca, scholen dichtbij etc.

13%

58%

3%

0% (helemaal) niet belangrijk

25% 20%

40%

soms wel en soms niet belangrijk

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

60% (heel) belangrijk

80%

100%

weet niet

21 van 34

Aan inwoners is gevraagd op welke manier straatintimidatie volgens hen het beste kan worden aangepakt. De belangrijkste categorieën antwoorden zijn hieronder weergegeven. Inwoners noemen bijvoorbeeld dat zij meer toezicht en controle zouden willen door de politie: •

“Grotere aanwezigheid politie op de (ongetwijfeld bekende) plekken + handhaving (op dealen, intimidatie, beschadiging, diefstal, etc.).”

•

“Harde straffen, meer controle op straat en dan vooral ‘s avonds.”

•

“Meer blauw op straat.”

Camera’s en verlichting zijn twee specifieke oplossingen die genoemd worden: •

“Toezicht op straat en actieve aanpak in buurten waar dit aan de orde is. Wellicht ondersteund door camerabeeld.”

•

“In het ov en op haltes camera's hangen.”

•

“Meer verlichte fietspaden, speciale verlichte fietsroutes voor 's avonds/'s nachts waar meer boa's/politie/herkenbare 'opletters' aanwezig zijn.”

Daarnaast zou (een deel van) de aanpak ook vanuit inwoners zelf moeten komen volgens sommige inwoners, bijvoorbeeld door opvoeding en het aanspreken van ‘daders’ op hun gedrag. Volgens sommige inwoners zou dit bijvoorbeeld bereikt kunnen worden door opvoeding of voorlichting op school. •

“Normen en waarde t.o.v. vrouwen op scholen meer onder de aandacht brengen.”

•

“Opvoeding, voorlichting op scholen, kerken en moskeeën.”

•

“Heropvoeding van jongeren/mannen die zich hier schuldig aan maken.”

•

“Het ingewikkelde is dat maar een bepaalde groep mensen straatintimidatie plegen terwijl de impact van deze personen groot kan zijn. In mijn wijk is het bijvoorbeeld maar 1 man. Het is vooral hinderlijk en je loopt het liefst een blokje om als je hem ziet lopen. Het zou helpen als de gemeente voorlichting geeft waar je deze overlast het best kan aangeven en welke informatie bruikbaar is voor gemeente en/of politie.”

Tenslotte wijzen sommige inwoners op het belang van het voorkomen van groepsvorming en hangjeugd: •

“Groepsvorming bij station en winkelcentrum Leidschenveen verbieden.”

•

“Hangjongeren problematiek aanpakken, maar besef dat dat heel lastig is.”

•

“Geef die jongeren wat te doen! Er is hier een sportveldje maar er wordt nooit wat georganiseerd.”

•

“Check the groups and individuals that hang out or just 'stand' around that square later in the evening/night. Some of them might be just unfortunate homeless some may not.”

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

22 van 34

Bijna driekwart van de inwoners (71%) is van mening dat straatintimidatie in Den Haag een probleem is dat aangepakt moet worden. Volgens een derde (33%) wordt er genoeg gedaan in Den Haag om straatintimidatie aan te pakken: 6 procent vindt van niet. •

•

•

•

Bijna zeven op de tien inwoners (69%) zijn het (helemaal) eens met de stelling dat straatintimidatie strafbaar moet worden. 8% van de inwoners is het hier (helemaal) mee oneens. Ongeveer de helft (54%) van de inwoners denkt dat het uitdelen van boetes straatintimidatie zal doen afnemen. Een andere stelling met betrekking tot aanpak die aan inwoners is voorgelegd is: het (proberen te) voorkomen van straatintimidatie werkt beter dan achteraf boetes uitdelen. Bijna driekwart (72%) is het hier (helemaal) mee eens. De aanpak van straatintimidatie kan zich vooral richten op de daders of op mensen die het hebben meegemaakt. Bijna acht op de tien (78%) van de inwoners is het (helemaal) eens met de stelling dat de aanpak zich vooral moet richten op de daders. Of de aanpak zich moet richten op mensen die het hebben meegemaakt, zijn de resultaten minder eenduidig: 28 procent is het hier (helemaal) mee oneens, 30 procent niet eens/niet oneens en 32 procent is het hier (helemaal) mee eens. Bijna de helft (46%) van de inwoners vermijdt bepaalde locaties in Den Haag omdat ze gehoord hebben dat op deze plekken straatintimidatie plaatsvindt. Het aandeel dat het openbaar vervoer (9%) of vervoer via een Taxi of Uber (8%) vermijdt is beperkt.

Figuur 8.2 - In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? De aanpak van straatintimidatie moet zich vooral richten op de daders.

7% 11%

78%

5%

Straatintimidatie moet strafbaar worden

8% 11%

75%

6%

Het (proberen te) voorkomen van straatintimidatie werkt beter dan achteraf boetes uitdelen.

9% 11%

72%

8%

Straatintimidatie in Den Haag is een probleem dat 6% 11% aangepakt moet worden Het uitdelen van boetes zal straatintimidatie doen afnemen

71%

16%

15%

Ik vermijd bepaalde locaties in Den Haag omdat ik weet/heb gehoord dat er straatintimidatie plaatsvindt

31%

De aanpak van straatintimidatie moet zich vooral richten op mensen die het hebben meegemaakt.

28%

Ik vermijd het openbaar vervoer in Den Haag om intimidatie te voorkomen

15%

17%

46%

30%

33% 0%

niet oneens/ niet eens

20%

7%

32% 15%

62%

Er wordt al genoeg gedaan in Den Haag om straatintimidatie aan te pakken

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

54%

70%

Ik maak in Den Haag geen gebruik van vervoer via een Taxi of Uber om intimidatie te voorkomen

(Helemaal) mee oneens

13%

12% 8% 22% 40%

6%

40%

60%

80%

(helemaal) mee eens

10% 9% 6% 18%

100%

weet niet

23 van 34

9

Melden van straatintimidatie

Aan inwoners is de stelling voorgelegd of zij incidenten zeker zouden melden als er een meldpunt voor straatintimidatie zou bestaan. Zeven op de tien (71%) zegt dat zij het hier (helemaal) mee eens zijn. Daarnaast geeft 9 procent aan dat zij het hier (helemaal) mee oneens zijn en 12 procent geeft aan dat zij het niet oneens/niet eens zijn met het melden van een incident als er een meldpunt voor straatintimidatie zou zijn. Figuur 9.1 - In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen?

Als er een meldpunt voor straatintimidatie zou zijn, zou ik incidenten daar zeker melden.

9% 12%

0% (Helemaal) mee oneens

20%

niet oneens/ niet eens

71%

40%

60%

(helemaal) mee eens

8%

80%

100%

weet niet

Er zijn een aantal verschillende organisaties waar inwoners een melding kunnen doen. Van deze organisaties is de COC Haaglanden het bekendst: 32 procent van de inwoners is bekend met deze organisatie. Roze in Blauw, het landelijke netwerk van de politie met een meldpunt voor queer personen, is bij 19 procent en de Anti-discriminatievoorziening Den Haag Meldt is bij 10 procent bekend. Queer inwoners van Den Haag kennen deze organisaties vaker dan niet-queer inwoners van Den Haag: een kwart (27%) van de queer inwoners kent geen enkele organisatie ten opzichte van 61 procent van de niet-queer inwoners. Figuur 9.2 - Welke van de volgende organisaties kent u? 0%

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 32%

COC Haaglanden

Roze in Blauw

Anti-discriminatievoorziening Den Haag Meldt

Geen van deze

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

17%

9%

54%

33% 33%

19% 16%

Totaal Queer personen

21% 18%

Niet-queer personen

10% 10% 10%

31%

27%

66%

Mannen Vrouwen

60% 61% 59% 60%

24 van 34

Het merendeel, 82 procent, doet geen melding van straatintimidatie en 18 procent doet dit wel. Als men een melding maakt, dan gebeurt dit het vaakst bij de politie. Het aandeel dat een melding doet is hoger onder inwoners die in het nauw gedreven zijn (31%), bespuugd zijn (43%) of nageroepen zijn met beledigende opmerkingen (22%). Figuur 9.3 - Heeft u wel eens een melding gemaakt van straatintimidatie? Basis: inwoners die in de afgelopen twaalf maanden een vorm van straatintimidatie hebben ervaren. 0%

10%

Ja, bij de politie

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

15%

Ja, bij Roze in Blauw

1%

Ja, bij Den Haag meldt

1%

Ja, COC Haaglanden

0%

Ja, ergens anders

20%

3%

Nee

82%

Aan inwoners die een melding van straatintimidatie hebben gemaakt bij de politie vroegen we hoe tevreden zij over de afhandeling van de melding zijn. De helft (51%) is ontevreden over hoe de melding is behandeld, een vijfde (22%) is hier tevreden over. Figuur 9.4 - U heeft wel eens een melding gedaan bij de politie. Hoe tevreden of ontevreden bent u over de behandeling van uw melding?

22% 0%

24% 20%

(Zeer) tevreden

51% 40%

60%

Niet tevreden en niet ontevreden

3% 80%

(Zeer) ontevreden

100% Weet niet

Daarnaast vroegen we aan inwoners die géén melding van hun ervaring van straatintimidatie deden, waarom zij dit niet hebben gedaan. De belangrijkste categorieën antwoorden zijn hieronder weergegeven.

Niet mee bekend dat je hier een melding van kunt doen: •

“Ik wist niet dat daar instanties voor waren, ik had overwogen melding te maken bij de politie maar ik had niet de indruk dat dat mogelijk was.”

•

“Wist niet dat het kan. En gebeurt zo vaak dan blijf je bezig.”

Een melding doen heeft geen zin: •

“Heeft geen enkele zin.”

•

“Het was in de tram bij de markt. Voordat er iemand bij is zijn ze toch al weg.”

•

“Heeft geen zin. Politie komt handen te kort, toch?”

•

“Je wordt niet serieus genomen en daarnaast is het vaak niet strafbaar, dus waar moet ik exact melding van maken?”

•

“Gebrek aan bewijs, de daders lopen door en zijn niet bekend.”

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

25 van 34

Het voorval werd niet erg genoeg voor een melding gevonden: •

“Ja, voor gesis of fluiten de politie bellen? Nee, dat doe je niet.”

•

“Het deed mij niet zoveel.”

•

“Het voelde niet als belangrijk of zwaar genoeg om een melding te doen.”

•

“Omdat het daar niet erg genoeg voor voelde. Het was misschien licht intimiderend maar vooral gewoon heel irritant.”

Tot slot De gemeente Den Haag gebruikt de uitkomsten van dit onderzoek om te bepalen wat belangrijk is bij de aanpak van straatintimidatie. Door straatintimidatie aan te pakken wil de gemeente zorgen voor een veilige openbare ruimte voor ál haar inwoners. Ook worden in een kwalitatief onderzoekstraject inwoners die te maken hebben gehad met straatintimidatie geïnterviewd. Bij deze interviews wordt dieper ingegaan op wat ze mee hebben gemaakt en hoe de gemeente ervoor kan zorgen dat er minder straatintimidatie in Den Haag is en meer inwoners zich op straat veilig voelen.

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

26 van 34

A

Bijlage - Vragenlijst Vragenlijst over straatintimidatie in Den Haag

Straatintimidatie komt in vele vormen voor: nastaren, ongewenst aanraken, achternalopen, bespugen, in het nauw drijven, naroepen met seksuele of beledigende opmerkingen, het vragen om seks, nasissen of nafluiten zijn allemaal vormen van intimidatie. Het kan gebeuren op straat, in het openbaar vervoer, in het uitgaansleven of in een openbaar gebouw, zoals een bibliotheek of zwembad. Wat intimiderend is voor de ene persoon, is dat niet voor de ander. Iemand die te maken heeft gehad met straatintimidatie kan zich angstig of onveilig voelen. Uit diverse landelijke onderzoeken komt naar voren dat vrouwen en queer personen zich op veel plekken in de openbare ruimte minder veilig voelen en vaak slachtoffer zijn van straatintimidatie. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in de aard en omvang van straatintimidatie en de veiligheidsbeleving van vrouwen en queer personen in de openbare ruimte in Den Haag. De bevindingen bieden aanknopingspunten voor beleid, maatregelen en activiteiten ter bevordering van de veiligheid van vrouwen en queer personen. Met queer personen bedoelen we lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender personen en intersekse personen en genderdiverse personen. De gemeente Den Haag gebruikt uw antwoorden alleen voor dit onderzoek. Wij beseffen dat straatintimidatie een gevoelig onderwerp kan zijn.

We benadrukken daarom dat uw gegevens strikt vertrouwelijk worden verwerkt en dat uw antwoorden alleen voor dit onderzoek worden gebruikt.

1

Bent u in de afgelopen 12 maanden in Den Haag wel eens op straat, in het openbaar vervoer, uitgaansleven of in een openbaar gebouw…? U mag meer antwoorden aanvinken. Als u geen van deze voorvallen hebt meegemaakt, kruis dan het antwoord ‘nee, geen van deze voorvallen’ aan.  nagestaard  betast

 nagefloten  nagesist met seksuele  nageroepen opmerkingen met beledigende  nageroepen opmerkingen

   

 achternagelopen



nee, geen van deze voorvallen → ga naar vraag 2b



dat zeg ik liever niet → ga naar vraag 2b

om seksuele handeling(en) gevraagd in het nauw gedreven bespuugd anders, namelijk:

2a. Kunt u van de hierboven aangegeven vorm(en) van gedrag die u hebt meegemaakt aangeven hoe intimiderend u deze ervaring(en) vond? Schrijf op de regel(s) de vorm(en) die u hebt meegemaakt. zeer een beetje niet intimiderend intimiderend intimiderend intimiderend

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

1 2 3 4 5 6 7 8

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

weet niet/geen mening

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

27 van 34

☐ ☐ ☐

9 10 11

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

2b. U hebt aangegeven dat u een vorm/vormen van gedrag niet hebt meegemaakt of wil dit liever niet zeggen. Hoe intimiderend zou u het vinden als u ze mee zou maken? Geef alleen antwoord bij de vorm(en) die u niet heeft meegemaakt. weet zeer een beetje niet intimiderend niet/geen intimiderend intimiderend intimiderend mening 1

nagestaard

2

nagefloten

3

nagesist

4

nageroepen met seksuele opmerkingen

5

nageroepen met beledigende opmerkingen

6

achternagelopen

7

betast

8

om seksuele handeling(en) gevraagd

9

in het nauw gedreven

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

10 bespuugd 11 anders, namelijk

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

Indien u bij vraag 1 ‘nee, geen van deze voorvallen’ of ‘dat zeg ik liever niet’ hebt ingevuld → ga naar vraag 13. 3. Hoe vaak bent u in de afgelopen 12 maanden in Den Haag op straat, in het openbaar vervoer, uitgaansleven of in een openbaar gebouw op intimiderende wijze… Vul alleen voor de vorm(en) in die u heeft aangegeven vraag 1. een weet ik één keer aantal maandelijks wekelijks dagelijks niet keer 1

nagestaard

2

nagefloten

3

nagesist

4

nageroepen met seksuele opmerkingen

5

nageroepen met beledigende opmerkingen

6

achternagelopen

7

betast

8

om seksuele handeling(en) gevraagd

9

in het nauw gedreven

10 bespuugd 11 anders, namelijk

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

28 van 34

4

Kunt u aangeven waar de straatintimidatie in Den Haag plaatsvond? Meerdere antwoorden mogelijk.  in mijn eigen wijk/buurt  in of bij een openbaar gebouw, zoals bibliotheek of zwembad of bij een uitgaansgelegenheid, zoals discotheek, café,  in een winkelgebied  in restaurant  langs een drukke weg of plein  in een park

 in het openbaar vervoer  bij een bus-/tramhalte of treinstation 5

In welke seizoenen hebt u de afgelopen 12 maanden straatintimidatie meegemaakt? Meerdere antwoorden mogelijk.  lente  herfst

 

winter weet ik niet

Op welke tijdstippen hebt u in de afgelopen 12 maanden straatintimidatie meegemaakt? Meerdere antwoorden mogelijk.  overdag (7:00 uur tot 16:00 uur)  avond (20:00 uur tot 0:00 uur)

 vooravond (16:00 uur tot 20:00 uur)

8

weet ik niet

weet ik niet meer

 zomer

7

tijdens het fietsen ergens anders, namelijk:

Kunt u omschrijven waar de intimidatie in de afgelopen 12 maanden in Den Haag plaatsvond? Probeer de plek zo goed mogelijk te omschrijven (denk aan straat, wijk, buurt of omgeving)

 6

  

 

nacht (0:00 uur tot 7:00 uur) weet ik niet

Hebben deze ervaring(en) met straatintimidatie effect gehad op uw gedrag?

☐ ja → ga naar vraag 9 ☐ nee → ga naar vraag 10 9

Wat voor effect hebben deze ervaring(en) op uw gedrag? Meerdere antwoorden mogelijk.  ik loop niet meer langs groepen mensen  ik bel met iemand of doe alsof ik bel (om me af te sluiten)

 ik maak geen oogcontact  ik pas mijn kleding/uiterlijk aan  ik vermijd bepaalde plekken overdag bepaalde plekken ’s avonds /  ik’s vermijd nachts

 ik vermijd bepaalde activiteiten (zoals hardlopen, skaten)  ik heb pepperspray bij me of een wapen draag gewone voorwerpen om me mee te verdedigen (zoals  iksleutels, paraplu)  ik ben verhuisd Ik pas mijn gedrag aan door:

 ga in het donker niet meer alleen over  ikstraat 

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

anders, namelijk:

29 van 34

10

Kunt u aangeven wat voor u van toepassing is? Meerdere antwoorden mogelijk. De dader(s) van straatintimidatie waar ik ervaring mee heb, is of zijn…  een man/jongen  een groep vrouwen/meisjes

 een groep mannen/jongens  een vrouw/meisje 11

 

een gemengde groep weet ik niet

En kunt u aangeven of de volgende situaties voor u van toepassing zijn? Meerdere antwoorden mogelijk. De dader(s) van straatintimidatie waar ik ervaring mee heb, is of zijn…  een bekende/bekenden  ouder dan ik

 jonger dan ik  van mijn leeftijd

 

uit mijn eigen buurt weet ik niet

12 Vanwege uw ervaring met straatintimidatie, willen we graag weten hoe belangrijk de onderstaande zaken zijn voor uw veiligheidsgevoel. Geef op iedere regel uw antwoord. soms wel helemaal weet niet en soms heel niet belangrijk niet/geen belangrijk niet belangrijk belangrijk mening belangrijk a Straatverlichting (als het schemerig/donker is) b Aanwezigheid van camera’s op straat c (Verkeers)drukte in de straat d Dat de straat er netjes uitziet e Winkels, horeca, scholen dichtbij etc. f

Dat ik goed zicht heb op de omgeving

g Toezichthouders dichtbij, zoals politie h Dat er woningen op de straat uitkijken i 13

Anders, namelijk

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐

Op welke manier kan straatintimidatie volgens u het best worden aangepakt?

 

weet ik niet geen mening

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

30 van 34

14a In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Geef op iedere regel uw antwoord.

a b c d e f g

Ik vermijd bepaalde locaties in Den Haag omdat ik weet/heb gehoord dat er straatintimidatie plaatsvindt. Straatintimidatie in Den Haag is een probleem dat aangepakt moet worden. Er wordt al genoeg gedaan in Den Haag om straatintimidatie aan te pakken. Straatintimidatie moet strafbaar worden. Het uitdelen van boetes zal straatintimidatie doen afnemen. Ik vermijd het openbaar vervoer in Den Haag om intimidatie te voorkomen Ik maak in Den Haag geen gebruik van vervoer via een Taxi of Uber om intimidatie te voorkomen

helemaal mee oneens

mee oneens

niet oneens/ niet eens

mee eens

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

☐ ☐ ☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

14b In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Geef op iedere regel uw antwoord. helemaal mee oneens Het (proberen te) voorkomen van straatintimidatie werkt a ☐ beter dan achteraf boetes uitdelen. Als er een meldpunt voor straatintimidatie zou zijn, zou ik b ☐ incidenten daar zeker melden. De aanpak van straatintimidatie moet zich vooral richten c ☐ op de daders. De aanpak van straatintimidatie moet zich vooral richten d ☐ op mensen die het hebben meegemaakt. 15 Welke van de volgende organisaties kent u? a

Roze in Blauw.

b

Anti-discriminatievoorziening Den Haag Meldt

c

COC Haaglanden

d

Geen van deze

helemaal weet mee niet/geen eens mening

mee oneens

niet oneens/ niet eens

mee eens

helemaal mee eens

weet niet/geen mening

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐

☐ ☐ ☐ ☐

16 Heeft u wel eens een melding gemaakt van straatintimidatie? a

Ja, bij de politie

b

Ja, bij Roze in Blauw

c

Ja, bij Den Haag meldt

d

Ja, COC Haaglanden

e

Ja, ergens anders, namelijk :

f

Nee

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

☐ ☐ ☐ ☐ ☐

31 van 34

Nu volgen enkele vragen over uzelf. Het zijn persoonlijke vragen, zoals over uw eigen geslacht, genderidentiteit, uw seksualiteit, of u religieuze uitingen draagt en of u een beperking hebt. We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere. U bent niet verplicht deze vragen te beantwoorden. Door te antwoorden geeft u ons uitdrukkelijke toestemming om deze gegevens alleen voor onderzoeksdoeleinden te gebruiken. Dit betekent dat de resultaten van het onderzoek worden verwerkt in een onderzoeksrapport. Daarbij zijn de resultaten nooit herleidbaar naar één of enkele personen. Individuele gegevens worden bovendien niet aan derden verstrekt. 17

Wat is uw leeftijd?

☐ 18

Dat zeg ik liever niet

Welk geslacht is bij uw geboorte ingeschreven bij de gemeente?

☐ ☐

man

☐

vrouw

dat zeg ik liever niet

Identificeert u zich met uw geboortegeslacht? (transgenders of non-binaire personen zijn bijvoorbeeld mensen die zich niet met hun geboortegeslacht identificeren) 19 We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere.  nee  ja

 soms



dat zeg ik liever niet

Welke seksuele oriëntatie vindt u dat het beste bij u past? 20

We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere.  heteroseksueel  een andere seksualiteit

 homoseksueel  lesbisch  biseksueel

 dat weet ik nog niet  ik weet niet wat deze woorden betekenen  dat zeg ik liever niet

20 Denkt u dat u meer risico loopt om in aanmerking te komen met staatintimidatie door hoe u er uit ziet / kleedt / gedraagt?

 

weet ik niet geen mening

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

32 van 34

In welk land bent u geboren? 22a

We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere.  Nederland  Verenigde Staten, Canada

 Turkije  Marokko  Suriname  Nederlandse Antillen/Aruba  Indonesië / voormalig Nederlands-Indië  Japan

 Australië, Nieuw-Zeeland  Oost-Europees land, namelijk  Ander Europees land, namelijk  Ander niet-Europees land, namelijk  weet ik niet  dat zeg ik liever niet

In welk land is uw moeder geboren? 22b

We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere.  Nederland  Verenigde Staten, Canada

 Turkije  Marokko  Suriname  Nederlandse Antillen/Aruba  Indonesië / voormalig Nederlands-Indië  Japan

 Australië, Nieuw-Zeeland  Oost-Europees land, namelijk  Ander Europees land, namelijk  Ander niet-Europees land, namelijk  weet ik niet  dat zeg ik liever niet

In welk land is uw vader geboren? 22c

We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere.  Nederland  Verenigde Staten, Canada  Turkije  Australië, Nieuw-Zeeland

 Marokko  Suriname  Nederlandse Antillen/Aruba  Indonesië / voormalig Nederlands-Indië  Japan

 Oost-Europees land, namelijk  Ander Europees land, namelijk  Ander niet-Europees land, namelijk  weet ik niet  dat zeg ik liever niet

Draagt u een zichtbare religieuze uiting, zoals hoofddoek, keppeltje of kruis? 23

We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere.  ja, altijd, vaak of soms  dat zeg ik liever niet

 nee, nooit 24

Hebt u een zichtbare beperking? Bijvoorbeeld een lichamelijke beperking, of een zichtbare verstandelijke aandoening. We vragen dit omdat we willen onderzoeken of bepaalde groepen inwoners vaker slachtoffer zijn van straatintimidatie dan andere.  ja,  dat zeg ik liever niet

 nee

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

33 van 34

Voor dit onderzoek willen we verder praten met een aantal mensen dat te maken heeft gehad met straatintimidatie. Wilt u met ons praten over dit onderwerp in de vorm van een interview? Tijdens een een-op-een gesprek van ongeveer 45 minuten stelt een (vrouwelijke) onderzoeker u vragen over uw ervaring met, en mening over straatintimidatie. Ook zal zij u vragen of u ideeën hebt over hoe straatintimidatie het best kan worden aangepakt. 25

Als u hieronder uw gegevens achterlaat, nemen we mogelijk contact met u op om een afspraak in te plannen. Het gesprek zal online of telefonisch plaatsvinden. We plannen 8 gesprekken, dus het kan zijn dat u niet wordt gebeld als er meer dan 8 aanmeldingen zijn. De gemeente Den Haag gebruikt uw antwoorden alleen voor dit onderzoek. Wij beseffen dat straatintimidatie een gevoelig onderwerp kan zijn. We benadrukken daarom dat uw gegevens strikt vertrouwelijk worden verwerkt en dat uw antwoorden alleen voor dit onderzoek worden gebruikt.

☐ Ja, ik wil deelnemen aan een interview → naar vraag 27 ☐ Nee, ik wil niet deelnemen aan een interview → naar vraag 28 26

Hieronder kunt u uw contactgegevens achterlaten, zodat wij contact met u kunnen opnemen voor het een-op-eengesprek over uw ervaring met en mening over straatintimidatie. De gemeente gebruikt onderstaande gegevens alleen om u uit te nodigen voor een interview. Naam: E-mail: Telefoon:

27

Hartelijk dank voor uw deelname aan dit onderzoek! Dit waren alle vragen over straatintimidatie in Den Haag. Als u nog opmerkingen of suggesties hebt over dit onderwerp, dan kunt u ze hieronder kwijt.



geen opmerkingen of suggesties

Bent u lastiggevallen of geïntimideerd op straat en wilt u hier over praten? U kunt met uw verhaal terecht bij Slachtofferhulp Nederland. Dat kan bijvoorbeeld telefonisch of via de chat. Als u dat wilt, blijft u anoniem. Kijk op www.slachtofferhulp.nl of bel naar 0900-0101 (gebruikelijke belkosten).

Onderzoek straatintimidatie in Den Haag

34 van 34