RIS308034 Vierde voortgangsrapportage kostenbeheersing Wmo en Jeugd 2020

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Kavita Parbhudayal Wethouder van Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Aan de voorziters van de Rekeningencommissie en commissie Samenleving

Ons kenmerk

OCW/10081071 RIS308034 Contactpersoon

M. Kersbergen Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Datum

Stad en Bestuur OCW

9 maart 2021

Telefoonnummer

14070 Onderwerp

E-mailadres

Vierde voortgangsrapportage kostenbeheersing Wmo en Jeugd 2020

martijn.kersbergen@denhaag.nl

Geachte voorzitters, Inleiding In de afgelopen jaren zijn de kosten voor Wmo en jeugdhulp opgelopen. In de begroting 2020 zijn oplossingen voorgesteld om de meerkosten terug te dringen langs vijf verschillende verbeterlijnen. Het uitgangspunt daarbij is dat iedereen passende zorg en ondersteuning krijgt en dat we vooral met gezond verstand kritisch kijken naar wat nu echt nodig is. In de op 11 februari 2020 door uw raad aangenomen motie ‘Nadere onderbouwing bezuinigingen Zorg en Jeugd’ (RIS304269) is gevraagd om de raad driemaandelijks over de voortgang van de vijf verbeterlijnen te berichten. In deze voortgangsrapportage lichten we de huidige stand van zaken toe. Context De gemeente is er voor alle inwoners van Den Haag die zorg en ondersteuning nodig hebben op het gebied van de Wmo en jeugdhulp. Iedereen in Den Haag verdient goede en betaalbare zorg. Jong of oud, rijk of arm, gezond of ziek: iedere Hagenaar kan rekenen op de zorg of ondersteuning die zij of hij nodig heeft. Dit hebben we vastgelegd in het coalitieakkoord en dit is en blijft mijn uitgangspunt. Tegelijkertijd staat de gemeente voor een grote uitdaging als gevolg van de meerkosten op de Wmo en jeugdhulp. Bij bijna alle gemeenten in Nederland zijn zowel het beroep op de jeugdhulp als het gebruik van de Wmo in de afgelopen jaren fors toegenomen. In de begroting 2020 e.v. zijn oplossingen voorgesteld.

De totale begrote lasten op programma 8 bedragen jaarlijks bijna € 600 mln. Een flink deel daarvan komt voor rekening van jeugdhulp en Wmo (meer dan € 400 mln.). In de vorige rapportages is de voortgang op de verbeterlijnen toegelicht. Uit de rapportages en het halfjaarbericht blijkt dat het bij de Wmo de goede kant op gaat. In 2020 wordt naar verwachting de taakstelling daar gerealiseerd. Voor 2021 is op dit moment de verwachting dat voor de Wmo geen substantiële additionele maatregelen nodig zijn. We gaan door op de ingezette weg. Verder werken we aan een betere afbakening tussen Wmo en Wlz. Voor de jeugdhulp blijft de situatie complexer doordat de gemeente meer afhankelijk is van ketenpartners. Zo doen we slechts 30% van de verwijzingen naar jeugdhulp zelf.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

De sturingsmogelijkheden om de instroom te beperken en jeugdigen een passende, adequate en doelmatigere voorziening te bieden zijn daarom duidelijk minder groot dan bij de Wmo. Daar komt bij dat regionaal wordt ingekocht, waardoor complexe samenwerkingsverbanden ontstaan. Dit alles zorgt ervoor dat bijsturen de nodige tijd en inspanning kost. Inhoud rapportage In deze voortgangsrapportage gaan we zoals gebruikelijk in op de verbeterlijnen in de begroting. Waar mogelijk hebben we uw opmerkingen uit de vergadering van 8 oktober 2020 verwerkt bij de relevante verbeterlijnen. We blijven alle indicatoren monitoren, maar zullen in de komende rapportages meer de focus op jeugdhulp leggen. Het jaarrekeningresultaat is ten tijde van de totstandkoming van deze rapportage nog niet beschikbaar. Daarom stellen we voor om de rapportage over het eerste kwartaal van 2021 aan u toegestuurd te hebben voordat de rekeningencommissie de jaarrekening behandeld, zodat deze in samenhang behandeld kan worden. Hoewel het precieze jaarrekeningresultaat nog niet bekend is, kan op basis van de 8 maandsrapportage wel worden geconcludeerd dat gekeken moet worden hoe de financiën van jeugdhulp verder in balans kan worden gebracht. In deze rapportage gaan we kort in op de lijnen die we daarbij zien. In de volgende rapportage zullen we deze verder uitwerken.

Balans jeugdhulp Zoals bekend wordt er door de rijksoverheid onderzoek gedaan naar het structureel benodigd budget voor de jeugdhulp en is uit het AEF rapport gebleken dat gemeenten landelijk €1,7 mld. te kort komen voor de uitvoering van de jeugdhulp. We blijven druk uitoefenen op het Rijk voor financiële compensatie. Daarnaast kijken we hoe we binnen onze eigen mogelijkheden passende jeugdhulp kunnen blijven bieden tegen beheersbare kosten. Bij jeugdhulp zijn verschillende lokale en regionale lijnen in gang gezet om de uitgaven en budgetten meer in balans te brengen. Dit zal niet een kwestie van een paar maanden zijn, maar zal een langere adem vereisen. Het beleid is nog meer gericht op het ondersteunen van huisartsen en andere doorverwijzers en hen nog beter bekendmaken met lichtere vormen van zorg en het voorliggende veld, zodat ze een brede afweging kunnen maken bij de verwijzing. Naast de ondersteuning van de verwijzers zetten we in op lokale teams (preventieve voorzieningen, zelf vaker helpen en verwijzingen zo precies mogelijk), de ondersteuning in de huisartsenpraktijk (POH) en het contractmanagement op aanbiedersniveau. Per 2021 zijn regionaal nieuwe contracten afgesloten met de aanbieders van Jeugdhulp. De sturing op en beheersing van kwaliteit en kosten vindt vooral plaats in dialoog tussen de gemeentelijke toegang en jeugdhulpaanbieders.

De nieuwe contracten bieden meer mogelijkheden om te sturen op passende zorg tegen beheersbare kosten, bijvoorbeeld middels het werken met bestedingsruimte per aanbieder, het richtinggevend kader en de Q-controle. Tevens biedt de nieuwe inkoopprocedure de mogelijkheid om lokale maatwerkarrangementen te ontwikkelen en lokaal te contracteren of subsidiëren. Momenteel wordt gewerkt aan een opzet daarvan. De bestedingsruimte is een raming van de maximale omzet per kalenderjaar die de gemeente toekent aan een zorgaanbieder. De bestedingsruimte wordt ingezet om het kostenbewustzijn bij de aanbieders te verhogen en aan te geven dat het terugdringen van de kosten een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. De bestedingsruimte 2021 per jeugdhulpaanbieder is in december 2020 vastgesteld en verwerkt in de overeenkomsten voor 2021 met de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. Jeugdhulp blijft een open einde regeling. Iedere jeugdige die recht heeft op zorg en ondersteuning zal dat ook blijven krijgen.

2/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

Vijf verbeterlijnen In bijlage 1 is een samenvatting van de indicatoren opgenomen. Per verbeterlijn lichten we toe welke ontwikkeling zichtbaar is in de indicatoren en welke acties zijn ingezet. We gaan er nu mee werken en kijken steeds of de indicatoren aanscherping nodig hebben om goed te kunnen sturen. De indicatoren zijn weliswaar toegerekend aan een verbeterlijn, maar moeten in samenhang worden bezien. De verbeterlijnen kennen een zekere mate van overlap en daarmee de indicatoren ook. A. Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik (bijdrage aan taakstelling in 2023 € 3,0 mln.) Zorggeld moet naar de zorg gaan. We zetten stevig in op de aanpak van misbruik en oneigenlijk gebruik van zorggeld. Samenwerking in de zorgketen is de basis van onze aanpak. Hieronder is het verloop van de indicatoren in de afgelopen periode inzichtelijk gemaakt: A. Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik

Q1 2019

Q3 2019

Q2 2019

Q4 2019

1-1 tm 30-04

1-1 tm 31-8

1-1 tm 31-12

Aantal binnengekomen bruikbare signalen

8

5

10

30

38

64

86

Aantal afgeronde bruikbare signalen met (financiële) besparing

2

4

12

7

10

12

14

Aantal afgeronde bruikbare signalen zonder directe (financiële) besparing

0

0

1

2

12

12

20

Meerdere signalen kunnen betrekking hebben op één zorgaanbieder. De belangrijkste financiële resultaten in 2020 waren: • Blokkeren zorgaanbieders: tot en met december 2020 hebben we in totaal 9 (PGB) zorgaanbieders geblokkeerd vanwege onrechtmatigheden. Dit betekent dat inwoners geen declaraties meer kunnen indienen voor deze zorgaanbieders. Inwoners die ondersteuning nodig hebben kunnen ervoor kiezen om de zorg voort te zetten met zorg in natura of met PGB een andere aanbieder te contracteren. • In 2020 is een bedrag van € 0,2 mln. geblokkeerd bij de SVB. Hiermee is voorkomen dat er zorggelden verder worden verspild en/of uitgegeven aan malafide zorgaanbieders. Het betreft hier in totaal 37 betrokken klanten. • In 2020 is er PGB-budget van ca € 1 mln. beëindigd, omdat om diverse redenen niet langer recht bestond op de voorziening. Het betreft hier in totaal 93 betrokken klanten. Dit wil niet zeggen dat de inwoners geen zorg meer krijgen. Als zij recht hebben op zorg, komen zij in aanmerking voor zorg in natura. • In 2020 is voor een bedrag van € 0,05 mln. aan terug te vorderen PGB ingesteld. Het betreft hier in totaal 13 betrokken klanten.

De belangrijkste inhoudelijke resultaten in deze verslagperiode zijn: • In het derde kwartaal hebben we een online fraudemeldpunt https://www.denhaag.nl/nl/zorg-en-ondersteuning/zorg-voor-elkaar/fraude-met-zorgmelden.htm gelanceerd op de gemeentelijke website waar iedereen een melding kan maken van vermoedens van misbruik van zorggelden. Dit is een goede aanvulling op ons bestaande fraudemeldpunt meldzorgmisbruik@denhaag.nl dat zich richt op intern gebruik binnen de gemeente. Onze Klantenservice is over het bestaan van deze mogelijkheid geattendeerd, zodat zij in voorkomende gevallen inwoners hiernaar kunnen verwijzen. Intussen zijn de eerste meldingen via dit kanaal binnengekomen.

3/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

•

•

B.

In deze periode is ook de aansluiting van de gemeente Den Haag bij het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ) gerealiseerd. Bij dit knooppunt komen signalen binnen over zorgfraude van inwoners en/of zorgaanbieders. De gemeente Den Haag kan zo over aanvullende informatie en signalen beschikken. Dit is onder meer van belang omdat veel zorgaanbieders regionaal werken. In voorkomende gevallen kan het IKZ ook een melding voor ons onderzoeken en signaleren zij tevens trends en ontwikkelingen. Ook op het gebied van datamanagement wordt gewerkt aan verdere professionalisering. Met ondersteuning van gemeentelijke data analisten wordt gewerkt aan tools die ingezet kunnen worden om niet alleen signaal-gestuurd maar ook risico-gestuurd te kunnen gaan werken. De gemeente is bezig met de ontwikkeling van risicoprofielen. Een voorbeeld van een risicoprofiel is een situatie waarin een zorgaanbieder optreedt als een vertegenwoordiger van de budgethouder. Een ander voorbeeld is dat budgetten te snel en dus niet naar rato worden uitgeput.

Doelmatig en doeltreffend zorgaanbod (bijdrage aan taakstelling € 10,0 mln. in 2023)

Bij deze verbeterlijn gaat het om de voordelen die we kunnen halen bij de inkoop van de maatwerkarrangementen (mwa) en de gespecialiseerde jeugdhulp. Wmo De belangrijkste maatregel is de invoering van het nieuwe contract voor de mwa per 1-1-2020. In eerdere rapportages is toegelicht dat de belangrijkste verbeteringen waren het ontdubbelen van dubbele financiering en het scherper afbakenen van resultaatgebieden. In onderstaande grafiek wordt het verloop van het gemiddeld aantal afgegeven indicaties en gemiddelde prijzen getoond van zowel de voorzieningen uit het oude als het nieuwe contract. In de bijlage kunt u de bijbehorende precieze aantallen nalezen. De indicatoren geven de aantallen indicaties en de gemiddelde prijzen weer per resultaatgebied. Er is voor gekozen om gemiddelde prijzen te gebruiken omdat dit iets zegt over de mate waarin we er gemiddeld genomen in slagen om de benodigde ondersteuning doelmatiger te organiseren.

4/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

U heeft ook gevraagd om het aantal klanten in beeld te brengen:

Aantal unieke klanten

Q1 2019

Q2 2019

Q3 2019

Q4 2019

1-1 tm 30-04

1-5 tm 30-06

1-7 tm 31-12

Voeren huishouding

12.632

13.063

13.314

13.447

13.390

13.354

13.463

Dagbesteding

2.226

2.262

2.244

2.150

1.841

1.698

1.751

Begeleiding (klanten)

6.784

6.974

7.008

6.753

5.906

5.809

5.914

De daling van het aantal indicaties voor dagbesteding is afgevlakt en er is zelfs een lichte stijging zichtbaar. In het nieuwe contract dat per 1 januari 2020 is ingegaan, zijn hogere prijzen afgesproken. In dat contract zijn meerdere vernieuwingen doorgevoerd, waarmee dubbelingen met andere dienstverlening van de gemeente wordt voorkomen. Zo valt beschermd wonen nu bijvoorbeeld onder het maatwerkcontract. Dit zorgt ervoor dat de gemiddelde prijs van dagbesteding licht daalt, terwijl inwoners nog steeds passende zorg ontvangen. Daarnaast is hier ook een relatie met punt C (verbeterde indicatiestelling). De overige onderdelen zijn relatief stabiel. In de vorige rapportage is aangegeven dat 2020 nog een overgangsjaar was voor wat betreft beschermd wonen en de doorstroomvoorzieningen van maatschappelijke opvang. In 2020 zijn bij de implementatie echter verschillende vraagstukken naar boven gekomen, zaken die in de praktijk anders uitpakten dan bij inkoop voorzien. Dit betrof het aantal meldingen (hoger), de gemiddelde ondersteuningsbehoefte van cliënten doorstroomlocaties (lager dan verwacht), het gemiddelde bedrag van de geïndiceerde mwa-pakketten voor de beschermd wonen klanten (lager dan verwacht). Er wordt daarom ook in 2021 nog deels gewerkt met de overgangstarieven die gebaseerd zijn op de subsidies 2019.

Dit geeft ruimte om een aantal zaken goed uit te zoeken (onder andere naar inhoud en tarief van Wonen Intensief wordt onderzoek gedaan door extern bureau) en meer tijd voor de aanbieders om hun bedrijfsvoering flexibeler in te richten, zonder dat dat ten koste gaat van de zorg. Bij de herzieningsronde in het najaar van 2020 zijn wijzigingen ter verbetering doorgevoerd. Dit betrof onder andere het invoeren van twee nieuwe producten: Dagbesteding-Start bedoeld voor de gewenningsperiode voor nieuwe cliënten, en Wonen-Basis voor de onplanbare zorg en woonbegeleiding voor de zwaardere cliëntengroep die niet in geclusterde voorzieningen, maar juist in woningen verspreid door de stad (zoals Jongerenwoningen Leger des Heils of Housing First) wonen (en daarmee niet in aanmerking kwamen voor Wonen-Plus). Verder betrof het vooral tekstuele aanpassingen om de resultaatgebieden en intensiteiten nog duidelijker te omschrijven en af te bakenen (waarmee oneigenlijk gebruik voorkomen kan worden). jeugdhulp Voor de jeugdhulp hebben we als gevolg van het kort geding overbruggingsovereenkomsten gesloten voor 2020. Dat bracht voor 2020, door het prijseffect, meerkosten met zich mee van circa € 7,3 mln. (bij gelijkblijvend aantal jeugdigen met jeugdhulp). Het prijseffect in 2021 als gevolg van nieuwe contracten oploopt tot 10,8 mln. Zie ook RIS304020.

5/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

In onderstaande grafiek wordt de ontwikkeling van het aantal jeugdigen en het aantal lopende voorzieningen weergegeven: B. Doelmatig en doeltreffend zorgaanbod (Jeugd)

Q1 2019

Q2 2019

Q3 2019

Q4 2019

1-1 tm 30-04

1-5 tm 31-08

1-9 tm 30-11

Aantal jeugdigen

8.933

9.130

8.910

8.909

9.582

9.199

9.011

Lopende voorzieningen

15.731

16.035

15.503

15.174 17.308

16.604

15.546

* Bron: GRIP Monitor jeugdhulp (gegevensaanlevering: 14-12-2020; peildatum: 6-1-2021)

Bovengenoemde cijfers zullen elke rapportage worden bijgewerkt voor het lopende jaar. Doordat declaraties nog later binnen kunnen komen en de gemeente slechts over een deel van de verwijzingen naar jeugdhulp gaat is het onvermijdelijk dat de cijfers nog met terugwerkende kracht worden aangepast. In bijlage 2 vindt u informatie over de tijdigheid van declaraties bij jeugdhulp. In de tweede helft van 2020 is een stijgende lijn ingezet. Met RIS305688 is de Raad geïnformeerd over de besluiten en voortgang van de regionale inkoop voor 2021 e.v. Met het nieuwe contract is een tariefstijging van 2,2% gemoeid in 2021. Op 9 december jl. is hier in de commissie Samenleving uitgebreid over gesproken. De nieuwe overeenkomsten bieden de flexibiliteit om jaarlijks aanpassingen door te voeren en zo het stelsel voortdurend te verbeteren. Om meer sturing te realiseren voeren we, naast de reeds eerdergenoemde aanpassingen (kopje balans jeugdhulp) nog een aantal andere relevante activiteiten uit: • Voor onze eigen toeleidingen kijken we middels inzet van ons T-team gerichter naar ‘zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig’. We hebben inmiddels ook een start gemaakt met afstemmen over toeleidingen met een aantal aanbieders met huisartsverwijzingen.

Daarnaast werken we inmiddels nauw samen met JB West over haar toeleidingen naar de 2e lijns jeugdhulp, vanuit onze gezamenlijke inzichten van, en ervaringen met het zorglandschap. • Bij 33 aanbieders is in de nieuwe contracten per 1 januari 2021 een extra, lichter product toegevoegd, zodat deze aanbieders ook kunnen afschalen. Dit afschalen gaan we dit jaar stimuleren en monitoren. C. Preventieve inzet/verbeterde indicatiestelling (bijdrage aan taakstelling € 3,0 mln. in 2023) We zetten in op laagdrempelige zorg en ondersteuning. We bevorderen de participatie van mensen in de stad en ondersteunen informele netwerken. We organiseren zo licht mogelijk passende zorg voor iedereen die dat nodig heeft. In 2020 hebben de locaties Haags Ontmoeten als gevolg van corona het aantal unieke deelnemers wisselend geregistreerd. Zo zijn er naast deelnemers op locatie ook verschillende alternatieve vormen van ondersteuning aangeboden. Dit is niet consistent geregistreerd, waardoor de cijfers geen algeheel beeld geven over het bereik van Haags Ontmoeten. We zijn hierover momenteel met de locaties in gesprek om dit op te lossen. Hierdoor is in deze rapportage geen grafiek beschikbaar. Van de ontwikkeling in het tweede halfjaar. Haags Ontmoeten is een laagdrempelig (en goedkoper) alternatief voor dure geïndiceerde dagbesteding.

In 2020 is gestart met Haags Ontmoeten ‘nieuwe stijl’, waarbij de nadruk lag op de doorontwikkeling naar een structurele voorziening met hogere kwaliteit. In maart 2020 moesten alle locaties hun deuren sluiten vanwege de Corona-maatregelen. De activiteiten zijn grotendeels herstart vanaf 11 juni. De locaties volgen de hygiëneregels, de regels om afstand te houden en werken op afspraak. Hierdoor kunnen sommige locaties minder klanten ontvangen.

6/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

Het is afhankelijk van de ontwikkelingen omtrent corona hoelang het duurt voordat Haags Ontmoeten weer volledig op het oude niveau kan functioneren. De belangrijkste activiteiten die tot kostenbeheersing leiden zijn de volgende: • Inventarisatie door alle JMO-teams van het preventief aanbod en het aanbod van voorzieningen per stadsdeel. Deze inventarisatie is uitgevoerd. De uitkomsten worden nu geanalyseerd. De resultaten zullen enerzijds worden gebruikt om het preventief aanbod te verbeteren, en anderzijds te kijken hoe het bestaande beter kan worden benut door de JMO professional. • Naar aanleiding van de checklist Wlz zijn 4 gezinscoaches met Wlz expertise gestart met het beoordelen van de caseloads van de gezinscoaches op jeugdigen. Jeugdigen die nu jeugdhulp ontvangen en mogelijk in aanmerking komen voor de Wlz. Op dit moment wordt voor vijf jeugdigen de Wlz aangevraagd en voor drie jeugdigen bezwaar aangetekend tegen een afwijzing door het zorgkantoor. • Er is een handreiking opgesteld om bij de aanvragen van verlengde jeugdhulp te onderzoeken of een Wmo maatwerkarrangement niet beter past bij de beantwoording van de hulpvraag van jongeren tussen de 18 en 23 jaar. Hiervan zijn nog geen resultaten bekend. D. Kwaliteitsverbeteringen en synergie JMO (bijdrage aan taakstelling € 5,0 mln. in 2023) In de programmabegroting noemen we 3 categorieën binnen deze verbeterlijn: 1.

Vergroten inzicht in cliëntstromen & betere ketensamenwerking Binnen de JMO-organisatie werken onder meer JGZ, jeugdteams en Wmo wijkteams samen. We intensiveren ook de inzet op samenwerking met andere ketenpartners binnen het sociaal domein, zoals GGZ-teams, de huisartsen, de woningcorporaties en de politie, maar ook daarbuiten. In het kader van maatwerkaanpak van het Sociaal Hospitaal blijkt dat door intensieve samenwerking minder kosten gemaakt worden, terwijl gezinnen en jeugdigen betere zorg- en ondersteuning krijgen door een aanpak die speciaal op hun situatie is gericht. In 2020 is deze doorbraakaanpak voortgezet binnen het Doorbraaklab door maatwerk mogelijk te maken voor nog eens 200 cases. Uit 18 afgesloten cases in 2020 blijkt dat we bij een investering van ongeveer € 55.000 euro, ongeveer € 450.000 hebben minder kosten werden gemaakt. In 2021 wordt deze methodiek verder dienstoverstijgend geïmplementeerd vanuit het Doorbraaklab en het Leeratelier. 2. Efficiëntere programma uitvoering (Socrates) In 2018 is besloten dat we het oude ICT systeem voor de zorgverlening, zijnde Socrates-Zorg, vervangen. Dat is op dat moment eveneens aangekondigd aan de leverancier van het oude systeem. Het project MO-Platform zorgt voor de implementatie van het nieuwe systeem MO-Platform van de leverancier Stipter. Het nieuwe systeem is op 1 januari 2021 ingevoerd.

Naast de kostenreductie door de goedkopere licentie is het doel van het project om meer automatiseringen in het systeem in te bouwen waardoor het systeem efficiënter kan worden gebruikt. Bovendien worden wijzigingen vanuit de front-office in het administratiesysteem niet meer toegestaan, waardoor minder afwijkingen tussen de klantadministratie van de frontoffice en het administratiesysteem van de backoffice zullen optreden, ook hiervan wordt een positief effect op gebruikskosten verwacht.

7/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

3.

Eerdere maatregelen waarover we aan de Rekeningencommissie hebben gerapporteerd (w.o. POH jeugd)

We gaan in 2020 door met de maatregelen waarover we sinds 2018 periodiek rapporteren aan de Rekeningencommissie (zie o.a. RIS 303663). Het gaat hierbij met name nog om de pilot met de praktijkondersteuner JGGZ. Eind 2020 zijn in deze pilot 317 casussen afgesloten door de POH-Jeugd GGZ. Van deze casuïstiek is 55,9% niet doorgegaan naar de ingekochte jeugdhulp. Dit is overigens geen target of plafond. Het getal geeft simpelweg aan in hoeveel gevallen doorverwijzing niet nodig bleek. Met de inzet van een POH-JGGZ kan de vraagverheldering en triage verbeteren. Een POHJGGZ ondersteunt de huisarts in het achterhalen en verhelderen van de vraag van de jeugdige en/of diens ouders. Vaak kan door de POH-JGGZ zelf en/of in samenwerking met het CJG passende dienstverlening worden geboden, die goed aansluit op de behoefte van de ouders/ verzorgers en jeugdigen. Dit uiteraard in nauwe samenspraak met de huisarts. In onderstaande grafiek wordt weergegeven in hoeveel gevallen doorverwijzing naar ingekochte jeugdhulp niet nodig bleek:

* Noot: percentage geeft het cumulatieve afbuigingspercentage weer vanaf het begin van de pilot.

In 2021 wordt de pilot uitgebreid naar ca. 50 huisartsen (in 2020 waren het er ca. 18). Daarnaast maken we een routekaart voor huisartsen en POH-JGGZ om hen te ondersteunen in betere verwijzingen naar jeugdhulp. E. Zorg- en beleidsvernieuwing (bijdrage aan taakstelling € 3,6 mln. in 2023) Deze verbeterlijn gaat over het vernieuwen van de zorg en het realiseren van vernieuwend beleid om adequate zorg en ondersteuning bieden, tegen lagere kosten.

8/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

In onderstaande grafiek wordt de voortgang op de huidige indicatoren in beeld gebracht:

In eerdere rapportages is ook gerapporteerd over het aantal no shows. Het aantal no shows is in verband met corona niet representatief en niet vergelijkbaar met andere jaren. Daarom is deze niet opgenomen in de grafiek. Afhankelijk van de ontwikkeling van corona kan deze in één van de komende rapportages weer worden opgenomen.

Aantal voorzieningen

Q1 2019

Q2 2019

Q3 2019

Q4 2019

Q1 2020

Q2 2020

1-7 tm 31-12

vervoersvoorzieningen

10.250

10.391

10.643

10.306

10.342

10.278

9.748

woonvoorzieningen

507

585

599

545

524

523

478

woningaanpassingen

162

258

245

155

142

143

76

Sinds eind 2019 wordt nadrukkelijker gekeken naar welke woningaanpassing passend is bij een klant. In het tweede kwartaal is een lichte daling in de gemiddelde kosten van woningaanpassingen ingezet, die in het derde kwartaal nadrukkelijker doorzet. Doordat woningaanpassingen enige tijd duren om gerealiseerd en gefactureerd te worden, wordt dat effect nu pas zichtbaar. Overigens is het ook relevant om te melden dat het aantal woningaanpassingen in een kwartaal relatief beperkt is. Daarom kan op basis van één kwartaal geen goede conclusie worden getrokken. Het is immers mogelijk dat er toevallig geen relatief dure woningaanpassingen in een kwartaal nodig waren. In de komende kwartalen zal blijken in hoeverre de daling structureel is. We kijken ook naar een betere afbakening tussen Wlz en Wmo en jeugdhulp. Nu ontvangen inwoners soms een Wmo-voorziening, terwijl de zorg soms beter passend is in de Wlz. Samenloop is mogelijk omdat er bijvoorbeeld vanuit de Wlz nog geen ondersteuning kan worden geboden en de Wmovoorzieningen ter ondersteuning nog noodzakelijk zijn of omdat bepaalde voorzieningen niet voor Wlz in aanmerking komen. We blijven in gesprek met zorgaanbieders en het Rijk om de Wlz en Wmo beter op elkaar aan te laten sluiten.

Uit het verkennend onderzoek dat de gemeente Den Haag samen met het CIZ in 2020 heeft uitgevoerd blijkt dat er sprake is van een grote groep mensen (landelijk 45.000 personen in 2018) van wie de Wmo-voorziening nog doorloopt terwijl al een Wlz-indicatie is afgegeven. In Den Haag gaat het om ongeveer 800 mensen die in 2018 de Wlz instroomden en daarnaast gedurende een deel van 2018 een lopende Wmo-voorziening hadden. Dat kan zo bedoeld zijn.

9/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

Bijvoorbeeld als mensen naast huishoudelijke hulp uit het ‘volledig pakket thuis’ van de Wlz óók collectief aanvullend vervoer krijgen van de gemeente. Maar onbedoelde samenloop is ook mogelijk. Bijvoorbeeld doordat vanuit de Wlz nog geen ondersteuning wordt geboden. Daardoor blijven de lopende Wmo-voorzieningen ter ondersteuning nog noodzakelijk. Die tijdelijke ondersteuning kan in de meeste gevallen worden overgeheveld naar de Wlz. Maar dat blijkt in de praktijk niet altijd te gebeuren. Het onderzoek dat de gemeente Den Haag, uitvoerde had alleen betrekking op het jaar 2018. Wij gaan nader onderzoeken hoe groot de samenloop voor Den Haag exact is. Ook gaan wij uitzoeken welke situaties kansrijk zijn om de Wmo-ondersteuning te laten betalen door de Wlz. Voor de langere termijn zijn we bezig met het realiseren van besparingen door middel van innovatie oplossingen in de zorg. Gezond en Gelukkig Den Haag (GGDH) is een regionaal netwerk, gestart in 2018, waarin gemeente Den Haag, zorg- en welzijnspartners, LUMC-Campus Den Haag, Stichting Transmurale Zorg, GGD Haaglanden, burgerinitiatieven, kennisinstituten, zorgverzekeraars en NZa samenwerken. GGDH streeft er naar dat iedere Haagse inwoner zich – binnen zijn eigen mogelijkheden – zo gezond en gelukkig mogelijk kan voelen.

Een van de pijlers van GGDH is het werken aan preventie en wegnemen van gezondheidsverschillen en daarmee het terugbrengen van de zorgkosten. In de tweede helft van 2020 is Gezond en Gelukkig Den Haag (GGDH) zeer actief geweest met concrete activiteiten en het opzetten van nieuwe plannen. Alle activiteiten van GGDH hebben tot doel om de juiste zorg op de juiste plek te leveren door de schotten tussen de verschillende zorgwetten te doorbreken. Dit leidt uiteindelijk tot lagere kosten. Er hebben twee brede digitale bijeenkomsten plaatsgevonden. Doel van de bijeenkomsten is om inspiratie te bieden voor de transformatie in de zorg, en de beweging daarvoor op gang te brengen. De eerste bijeenkomst was op 29 september 2020 met als thema positieve gezondheid en de waarde van de samenwerking tussen het sociaal en het medisch domein. De tweede was op 7 december 2020, over een model voor transitie in de zorg. Aan de bijeenkomsten namen vijftig tot zeventig Haagse organisaties uit het sociaal en het medisch domein deel. Gezond en Gelukkig Den Haag en Menzis hebben een aanvraag ingediend bij het ministerie van VWS voor de Preventiecoalitie. Dit is een landelijk programma, waarbij het bedrag van € 1 mln. voor de komende drie jaar is aangevraagd. Dit achten we kansrijk. Daarmee willen we inzetten op extra gezondheidspreventie in de wijken Laak en Moerwijk.

Op 12 oktober heeft een ronde tafel bijeenkomst van het platform ICT & Health plaatsgevonden. Centraal bij deze bijeenkomst stond het door ontwikkelen van een businesscase voor de innovatieve heup airbag, die heupfracturen bij senioren voorkomt. In samenwerking tussen de gemeente, de producent en een zorgaanbieder wordt een pilot opgezet om de business case te onderzoeken. Deze is in Q1 2021 van start gegaan. Daarnaast zijn verschillende projecten opgestart. Zo verwachten we dat een verstevigde versie van Welzijn op recept in Q1 van 2021 van start kan gaan. Financieel resultaat tot en met december De verbeterlijnen als geheel moeten uiteindelijk zorgen voor een beperking van de kosten. Zoals in de 3e voortgangsrapportage aangeven kunnen we de effecten niet per verbeterlijn kwantificeren, omdat de verbeterlijnen nauw met elkaar samenhangen en de effecten van de ingezette acties in veel gevallen niet één op één zijn toe te rekenen. Over 2020 is circa €16,6 mln. van de benodigde € 20,6 mln. behaald. Dit is in lijn met de 8 maandrapportage. Naar verwachting is hiervan € 11 mln. een structurele afname van de kosten, betreffende de Wmo. Voor de jeugdhulp blijft de situatie complex, zoals in het AEF rapport van december 2020 (zie paragraaf Balans jeugdhulp) ook is verwoord, en is de beoogde taakstelling niet gerealiseerd.

10/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

Conclusie In deze rapportage ben ik ingegaan op de financiële prognose voor Wmo en jeugdhulp voor 2020 en op de belangrijkste inhoudelijke voortgang op de verbeterlijnen. Uit de rapportage komt hetzelfde beeld naar voren als in de rapportage voor het derde kwartaal. Voor de Wmo liggen we op schema om de verbeterlijnen te realiseren. Voor de jeugdhulp blijft de situatie complexer doordat de gemeente meer afhankelijk is van ketenpartners. Zo doen we slechts 30% van de verwijzingen naar jeugdhulp zelf. De sturingsmogelijkheden om jeugdigen een passende, adequate en doelmatigere voorziening te bieden zijn daarom minder groot dan bij de Wmo. Daar komt bij dat regionaal wordt ingekocht, waardoor complexe samenwerkingsverbanden ontstaan. Dit alles zorgt ervoor dat bijsturen de nodige tijd en inspanning kost. In de jaarrekening zullen we nader ingaan op de financiële resultaten van 2020. In de volgende voortgangsrapportage zullen we nader ingaan op de gevolgen van het uiteindelijke financiële resultaat voor 2021. Met vriendelijke groet, Kavita Parbhudayal

11/11

Bijlage 1: Overzicht van de indicatoren per verbeterlijn A. Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik

Q1 2 01 9

Aantal binnengekom en bruikbare signalen

Q2 2 01 9 8

Q3 201 9 5

Q4 2 01 9

10

1 -1 tm 3 0-04

30

1 -1 tm 3 1 -8

1 -1 tm 3 1 12

64

86

38

060

Aantal afgeronde bruikbare signalen m et 2 4 12 7 10 12 14 (financiële) besparing Aantal afgeronde bruikbare signalen zonder dir ecte 0 0 1 2 12 12 20 (financiële) besparing B. Doelmatig en doelt reffend zorgaanbod 1 -1 tm 1 -5 tm 3 0- 1 -7 tm 3 1 Q1 2 01 9 Q2 2 01 9 Q3 201 9 Q4 2 01 9 (Wmo) 3 0-04 06 12 Voer en huishouding

1 2 .6 3 2

1 3 .06 3

1 3 .3 1 4

1 3 .44 7

1 3 .3 9 0

1 3 .3 54

Dagbesteding

2 .2 26

2 .2 6 2

2.2 4 4

2 .1 50

1 .84 1

1 .6 9 8

1 .7 51

Begeleiding (indicaties)

9 .505

9 .59 8

9 .3 53

8.7 50

7 .4 7 5

7 .03 7

7 .24 7

Begeleiding (klanten)

6 .7 84

6 .9 7 4

B. Doelmatig en doelt reffend zorgaanbod (Jeugd)

Q2 201 9 2 01 9

Q1

7 .008 Q3 2 01 9

6 .7 53 Q4 2 01 9

5.9 06 1 -1 tm 3 0-04

1 3 .46 3

5.809 1 -5 tm 3 1 08

5.9 1 4 1 -9 tm 3 011

Aantal jeugdigen

8.9 3 3

9 .1 3 0

8.9 1 0

8.909

9.582

9 .1 9 9

9 .01 1

Lopende v oorzieningen

1 5.7 3 1

1 6 .03 5

1 5.503

1 5.1 7 4

1 7 .3 08

1 6.6 04

1 5.54 6

Q3 201 9

Q4 2 01 9

C. Prev entiev e inzet/v erbeterde indicatiestelling aantal unieke bezoeker s ouderen (stedelijk) Haags Ontm oeten

Q1 2 01 9

Q2 2 01 9

-

-

2 1 08

1 -1 tm 3 0-04

21 9 0 -

D. Kwaliteitsv erbet eringen en sy nergie JMO

Q1 2 01 9 Q2 201 9 Q3 2 01 9 Q4 2 01 9

1 -1 tm 3 004

% dat niet w ordt doorv er wezen naar ingekochte Jeugdhulp (POH-Jeugd)

-

50,2 %

E. Zorg- en beleidsv ernieuwing

v er v oer sv oorziening gem kosten per periode

55,0% -

Q1 2 01 9

Q2 2 01 9

52 ,0%

Q3 201 9

Q4 2 01 9

1 -5 tm 3 006

gem . Q3 tm Q4

-

-

1 -5 tm 3 0-06

1 -7 tm 3 1 -1 2

53 ,6%

1 -1 tm 3 004

1 -5 tm 3 0-06

€3 .57 8 €3 .7 86

55,9 %

1 -7 tm 3 1 12

€3 .6 01

€3 .7 3 5

€3 .7 1 8

€3 .6 9 4

€3 .43 3

woonv oor ziening gem kosten per periode

€46 9

€7 1 1

€52 3

€42 8

€4 4 3

€4 2 2

€3 6 4

woningaanpassing gem kosten per periode

€1 .4 40

€1 .83 7

€2 .1 04

€1 .4 53

€1 .585

€1 .4 05

€6 54

aantal v erv oersv oor ziening

1 0.2 50

1 0.3 91

1 0.6 4 3

1 0.3 06

1 0.3 4 2

1 0.2 7 8

9 .7 4 8 47 8

aantal woonv oorziening

507

585

59 9

54 5

52 4

52 3

aantal woningaanpassing

1 62

2 58

245

1 55

1 42

1 43

6 .7 83

8.855

8.007

8.46 3 -

Aantal no show s bij collectief v erv oer (AV07 0)

-

76 -

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10081071

Bijlage 2: Indicatoren waar voorheen over werd gerapporteerd

Percentage tijdig aangeleverde VOT's 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0% Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei 2017

Jun

Jul

2018

2019

Aug

Sep

Okt

Nov

2020

% van de prognose binnen een maand gedeclareerd 110% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

Bron: Schatting per 1-1-2021, ontvangen 13 januari 2021.

Dec