RIS308007 Bijlage 2

Deventer

Den Haag

Eindhoven

Snipperlingsdijk 4

Anna van Buerenplein 46

Emmasingel 15

7417 BJ Deventer

2595 DA Den Haag

5611 AZ Eindhoven

7400 AD Deventer

Leeuwarden

Amsterdam

T +31 (0)570 666 222

F. HaverSchmidtwei 2

De Ruyterkade 143

goudappel@goudappel.nl

8914 BC Leeuwarden

1011 AC Amsterdam

Postbus 161

Gemeente Den Haag

Snorfiets naar de rijbaan Den Haag

Verkenning naar de toepassing van de maatregel in drie straten in de Haagse binnenstad

Datum Kenmerk

25 oktober 2019 003261.20191014.N02.02

Eerste versie

1. Aanleiding De gemeente Den Haag heeft Goudappel Coffeng gevraagd onderzoek te doen naar een mogelijke verplaatsing van de snorfiets van het fietspad naar de rijbaan. In dit onderzoek1 is deze maatregel voor vijf scenario’s onderzocht. Daarop voortbouwend is vervolgonderzoek gewenst om te bepalen of de maatregel kan worden toegepast op drie straten in de Haagse binnenstad. Deze notitie beschrijft de uitkomsten van dit aanvullende onderzoek.

Drie wegen Voor drie wegen in Den Haag is onderzocht of een verplaatsing van de snorfiets naar de rijbaan mogelijk is. Het gaat om de volgende wegen: 1. Prinsegracht 2. Amsterdamse Veerkade / Stille Veerkade 3. Korte Voorhout / Tournooiveld / Lange Vijverberg Alle drie de hierboven genoemde wegen zijn gesitueerd in de binnenstad van Den Haag, en lopen in west-oostelijke richting. De wegen zijn weergegeven in de figuur op de volgende pagina.

1 Voor meer informatie zie de rapportage “Verkenning snorfiets naar de rijbaan" Kenmerk: 003261.20190403.R1.03 (Goudappel Coffeng, 2 augustus 2019).

www.goudappel.nl goudappel@goudappel.nl

3. Korte Voorhout / Tournooiveld / Lange Vijverberg

2. Amsterdamse-/ Stille Veerkade 1. Prinsegracht

figuur: De drie wegen waarop de maatregel (mogelijk) wordt toegepast. Voor deze wegen zijn er twee logische opties om de snorfiets naar de rijbaan te verplaatsen, namelijk: 1. Weg afwaarderen naar 30 km/u, snorfiets naar de rijbaan zonder helmplicht. 2.

Snorfiets naar de rijbaan met helmplicht, weginrichting blijft hetzelfde, dus 50 km/u.

Volgend hoofdstuk licht de mogelijkheden voor het invoeren van de maatregel toe.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

2

2. Analyse drie wegen In dit hoofdstuk gaan we per weg in op diverse beoordelingscriteria voor de mogelijkheden om de maatregel in te voeren.

Uitleg criteria en methoden 1.

Is de maatregel te onderbouwen qua drukte? We kijken naar de Intensiteiten: Hoe druk is het op die fietspaden? Meer dan 150 fietsers per uur in de spits wordt voor een 2-3m breed fietspad als te druk beoordeeld.2 Hoe druk is het op de wegen?3 Bij een 30 km/u erftoegangsweg horen in principe intensiteiten die niet hoger zijn dan 6.000 mvt/etm.4 En hoe snel rijdt het verkeer?5 Oftewel is de maatregel snorfiets naar de rijbaan te onderbouwen op deze wegen?

figuur: Druktekaart van fietspaden in Den Haag, ingezoomd op de drie wegen. 2.

Is een herinrichting noodzakelijk bij afwaarderen naar 30 km/u (optie 1)? Kan dit met een paar eenvoudige ingrepen (zoals drempels) of is er meer nodig en wat zijn de gevolgen voor het overige verkeer?

2

Drukteanalyse kaarten van de eerder uitgevoerde analyse ‘Verkenning snorfiets naar de rijbaan’ (Goudappel Coffeng, 2019), met fietsintensiteiten uit het gekalibreerde fietsmodel V-MRDH 2.0, 2016 3 Auto-intensiteiten uit het verkeersmodel V-MRDH 2.4, 2016 4 Deze intensiteit is afkomstig uit het CROW-handboek “Categorisering wegen op duurzaamveilige basis” en is gebaseerd op zaken als oversteekbaarheid en veiligheid voor fietsers. 5 Auto-snelheden uit ViaStat, augustus 2019

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

3

3.

Welke maatregelen moet je nemen om de snorfiets naar de rijbaan te verplaatsen? Denk aan doorsteekjes, bebording e.d. Afhankelijk van het type maatregel is een ander verkeersbord nodig (zie Bijlage 2). We hebben hiervoor o.a. op 9 oktober 2019 een schouw op straat uitgevoerd.

4.

In hoeverre is het sober 30 km/u inrichten van de betreffende straten verenigbaar met de functie voor de hulpdiensten en het openbaar vervoer? Hiervoor hebben we de Hoofdroutekaart Hulpdiensten geraadpleegd, zie hieronder.

Figuur: Hoofdroutekaart hulpdiensten, met de 3 straten omringd (Den Haag, 2016)

www.goudappel.nl

5.

Wat is het verwachte effect? Wat is het verwachte gedrag van de snorfietser (bijv. uitwijkgedrag naar andere wegen)?

6.

Voor en nadelen van de verschillende opties. Het advies aan de gemeente. Is afwaarderen naar 30 km/u wenselijk of verplaatsen naar de rijbaan met helm?

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

4

Prinsegracht

Meetpunt autosnelheden (ViaStat, aug 2019)

figuur: Luchtfoto van de Prinsegracht. De rode lijn geeft het beschouwde traject aan. 1. Is de maatregel te onderbouwen?

Intensiteiten en breedte fietspad6  Intensiteiten autoverkeer liggen tussen de 11.300 en 13.400 motorvoertuigen per etmaal op de Prinsegracht.  Intensiteiten fietsverkeer liggen tussen de 10.100 en 13.800 fietsen per etmaal op de Prinsegracht. En in de spits is de intensiteit maximaal 1.040 fietsen per uur.  De breedte van het fietspad op de Prinsegracht is 2 meter.

Autosnelheden7 De V85 snelheid op de Prinsegracht ter hoogte van de Lage Nieuwstraat (zie gele stip in bovenstaand figuur) is 44,2 km/u. De gemiddelde snelheid is daar 36,7 km/u. Conform de bromfietspadnormen van het CROW (2016), waarin intensiteit en breedte op het fietspad wordt vergeleken, heeft de Prinsegracht een te druk fietspad: 1.040 is bijna 7 keer fietsen teveel t.o.v. de 150 fietsen per uur norm. Dit is een goede reden om de snorfiets naar de rijbaan te verplaatsen. De gemeten autosnelheden van 36,7 km/u gemiddeld, liggen niet veel hoger dan die van de snorfiets (gemiddeld in Den Haag 30,4 km/u8). 2. Herinrichting noodzakelijk bij afwaarderen naar 30 km/u? Ja, een herinrichting is noodzakelijk bij afwaarderen naar 30 km/u. Want de Auto intensiteiten liggen veel hoger dan de gewenste 6.000 mvt/etm9 voor een 30 km/u 6

Intensiteiten o.b.v. het verkeersmodel V-MRDH. Zie bijlage 1 voor de breedte- en intensiteitenkaarten. 7 Auto-snelheden uit ViaStat, augustus 2019 8 ‘Verkenning snorfiets naar de rijbaan’ (Goudappel Coffeng, 2019) - 15 tel-punten op fietspaden. 9 CROW-handboek voor duurzaam veilige weginrichting.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

5

straat. Het inrichten van deze straat naar 30 km/u vergt grotere ruimtelijke inpassingen, om de snelheid terug te dringen. Eer dient op een hoger-/structuurniveau naar deze optie gekeken worden, om het aantal voertuigen terug te dringen naar een gewenst intensiteiten niveau van ca. 6000 mvt/etm. Daarnaast zijn er ruimtelijke aanpassingen nodig als: het versmallen van de straat, andere bestrating, drempels en het verwijderen van parkeerplekken. Een keuze hierover vraagt een bredere, meer integrale blik dan enkel over het vraagstuk van de snorfiets. De 30km/u optie is daarmee alleen op langere termijn mogelijk.

3. Maatregelen voor invoer: bebording & doorsteekjes Onderstaand figuur toont waar extra bebording en doorsteekjes nodig zijn voor invoer ‘Snorfiets naar de rijbaan’ zowel voor de 30 km/u (waar dus een herinrichting voor nodig zou zijn) als de 50 km/u variant.

Verkeersbord dat snorfiets naar rijbaan verwijst Verkeersbord: “snorfiets naar/van rijbaan” Doorsteekje maken

figuur: Extra (onder)bebording en doorsteekjes aangegeven in de plattegrond ingezoomd op 3 kruispunten: Prinsengracht met Buitenom, Brouwersgracht en Grote Markt. In totaal zijn er nodig:  13 nieuwe (onder)borden,  3 ‘snorfiets naar/van de rijbaan’ borden,

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

6

 1 doorsteekje bij het kruispunt Prinsegracht-Buitenom. Hiervoor dient een parkeervak of fietsparkeerplaatsen te worden opgeofferd, zie onderstaande foto.

figuur: de locatie voor een nieuw doorsteekje op de Prinsegracht, aangegeven met de groene pijl. Overige aandachtspunten:  Grote Marktstraat heeft al een snorfietsverbod. In die zin kan het logisch zijn de Prinsegracht (het verlengde van de Grote Marktstraat) onaantrekkelijk voor snorfietsers te maken.  Na veel zijstraten staat momenteel geen fietspadbord op de Prinsegracht terwijl dat vanzelfsprekend wel nodig is om een onderbord te kunnen plaatsen. Dus naast een onderbord dient er soms ook een geheel nieuwe paal + bord geplaatst te worden. Zie als voorbeeld onderstaande foto, gemaakt tijdens de schouw.

figuur: Kruispunt Prinsegracht – Warmoezierstraat. Omcirkeld de plek waar een nieuw bord + onderbord geplaats moet worden. 4. Effect van 30 km/u inrichting voor Hulpdiensten en het openbaar vervoer De Prinsegracht valt onder de wijkontsluitingswegen van de hulpdiensten. Er rijden verder trams over de Prinsegracht, maar die hebben momenteel hun eigen strook. Indien er wordt gekozen om 30 km/u in te voeren, heeft dit invloed op de doorstroming van de hulpdiensten. Dus bij herinrichting dient hier rekening mee te worden gehouden.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

7

5. Wat is het verwachte effect? Omrijdgedrag?  Wanneer op slechts een enkele straat in Den Haag de helmplicht voor snorfietsers geldt, is het waarschijnlijker dat de snorfietsers een alternatieve route zoeken dan dat zij een helm aanschaffen en gebruiken voor deze ene straat. Daarnaast ligt de Prinsegracht in het verlengde van de Grote Marktstraat waar snorfietsers al niet zijn toegestaan. Daarmee is de Prinsegracht al een minder logische doorgaande route voor snorfietsers.  Snorfietsers met een herkomst of bestemming in het centrum van Den Haag kunnen de Prinsegracht (en daarmee de helmplicht) relatief eenvoudig vermijden door te kiezen voor routes via het Westeinde (aan de noordkant van de Prinsegracht) of via Buitenom – Hoge Zand – Herderinnestraat (aan de zuidkant). Zie onderstaande figuur.  Doorgaande snorfietsers zonder herkomst of bestemming in het centrum kunnen routes kiezen die nog verder noordelijk of zuidelijk liggen van de Prinsegracht.  Uit een telling van de gemeente in oktober 2018 blijkt dat ca. 15% van de fietspadgebruikers van de Prinsegracht een snorfietser is. Toepassen van de maatregel op één straat (Prinsegracht) zal naar verwachting het aantal snorfietsers in de stad niet doen afnemen. Daarom zullen honderden snorfietsers per etmaal gebruik maken van de alternatieve routes.

figuur: Mogelijke omrijroutes voor snorfietsers om de Prinsegracht (en daarmee de helmplicht) te vermijden.  Een andere mogelijkheid is dat snorfietsers het verbod om op het fietspad te rijden of de helmplicht op de rijbaan zullen negeren. Aangezien het om een relatief kort traject gaat, is het voor snorfietsers eenvoudig om de regel te overtreden en zal handhaving noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de maatregel wordt nageleefd.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

8

6. Conclusie: 50 met helm óf 30? Aanpassen naar een inrichting van 30 km/u is alleen op langere termijn mogelijk in samenhang met structuuringrepen om tot lagere verkeersintensiteiten en een andere weginrichting te komen en bijvoorbeeld in samenhang met aanpassingen aan de OVcorridor. Dit vergt een bredere, meer integrale blik dan enkel het zoeken naar een oplossing voor de snorfiets-problematiek. Het verplaatsen van de snorfiets naar de rijbaan is hier (zonder grote ruimtelijke aanpassingen) slechts mogelijk met helmplicht en behoud van 50 km/u. Daarbij moet dan wel rekening worden gehouden met de inzet van handhaving om voor naleving van de regel te zorgen en met meer snorfietsers in de omliggende straten die de helmplicht op de Prinsegracht daarmee omzeilen.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

9

Amsterdamse Veerkade / Stille Veerkade

P

Meetpunt autosnelheden (ViaStat, aug 2019)

figuur: Luchtfoto van de Amsterdamse- en Stille Veerkade. De rode lijn geeft het beschouwde traject aan. 1. Is de maatregel te onderbouwen?

Intensiteiten en breedte fietspad10  Intensiteiten autoverkeer liggen tussen de 4.800 en 11.000 motorvoertuigen per etmaal op de Amsterdamse- en Stille Veerkade. De hoogste intensiteiten zijn aan de Spui kant en worden veroorzaakt door de parkeergarage op de Amsterdamse Veerkade.  Intensiteiten fietsverkeer liggen tussen de 3.100 en 5.000 fietsen per etmaal op de Amsterdamse- en Stille Veerkade. En in de spits is de intensiteit maximaal ca. 320 fietsen per uur.  De breedte van het fietspad op de Stille Veerkade is 2 meter en op de Amsterdamse Veerkade 2,20 meter.

Autosnelheden11 De V85 snelheid op de Amsterdamse Veerkade ter hoogte van de Wagenstraat (zie gele stip in bovenstaand figuur) is 32,9 km/u. De gemiddelde snelheid is daar 26,7 km/u. Amsterdamse- en Stille Veerkade hebben een fietspad met een (te) hoge intensiteit, conform de bromfietspadnormen van het CROW (2016): de intensiteit van 320 fietsen per uur is meer dan 2 keer te druk t.o.v. de 150 fietsen per uur norm. Dit is een reden om de snorfiets naar de rijbaan te verplaatsen. De hoogst gemeten autosnelheden van 26,7

10

Intensiteiten o.b.v. het verkeersmodel V-MRDH. Zie bijlage 1 voor de breedte- en intensiteitenkaarten. 11 Auto-snelheden uit ViaStat, augustus 2019

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

10

km/u gemiddeld is lager dan de gemiddelde snorfiets snelheden in heel Den Haag (gemiddeld in Den Haag 30,4 km/u12). 2. Herinrichting noodzakelijk bij afwaarderen naar 30 km/u? Een grote herinrichting is niet noodzakelijk. De huidige snelheden liggen al rond de 30 km/u. Wel kan gedacht worden aan bijvoorbeeld drempels of een andere verharding om de uitstraling meer aan te laten sluiten bij een 30 km/u-inrichting. 3. Maatregelen voor invoer: bebording & doorsteekjes Onderstaand figuur toont waar extra bebording en doorsteekjes nodig zijn voor invoer ‘Snorfiets naar de rijbaan’ zowel voor de 30 km/u als de 50 km/u variant.

Verkeersbord dat snorfiets naar rijbaan verwijst Bord: “snorfiets naar/van rijbaan” Doorsteekje maken

figuur: Extra (onder)bebording en doorsteekjes aangegeven in de plattegrond ingezoomd op 2 kruispunten: Paviljoensgracht en Wagenstraat. In totaal zijn er nodig:  5 nieuwe (onder)borden,  3 ‘snorfiets naar/van de rijbaan borden,

12

www.goudappel.nl

‘Verkenning snorfiets naar de rijbaan’ (Goudappel Coffeng, 2019) - 15 tel-punten op fietspaden.

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

11

 0 doorsteekjes. Bij het kruispunt Amsterdamse Veerkade – Spui, is ervoor gekozen om rond de Bierstraat en Kranestraat de snorfiets van/naar de rijbaan te plaatsen, omdat hierdoor de vaak lange wachtrij (en drukke deel van de rijbaan) bij de verkeerslichten en de parkeergarage, door de snorfietsers kan worden vermeden. Zie volgend figuur voor de locaties.

figuur: de locaties voor de ‘plekken van en naar de rijbaan’ op de Amsterdamse Veerkade, aangegeven met de groene pijlen. Links de kruising met de Bierstraat, rechts met de Kranestraat. 4. Effect van 30 km/u inrichting voor Hulpdiensten en het openbaar vervoer De Amsterdamse- en Stille Veerkade vallen ook onder de wijkontsluitingswegen van de hulpdiensten. Er rijdt geen openbaar vervoer door de straten. Indien er wordt gekozen om 30 km/u in te voeren, kan dit invloed hebben op de doorstroming van de hulpdiensten. Daarom is overleg hierover met de nood- en hulpdiensten noodzakelijk. 5. Wat is het verwachte effect? Omrijdgedrag? Indien wordt gekozen voor het behouden van de 50km/u inrichting, maar wel de snorfietser met helm naar de rijbaan te verplaatsen, is het de verwachting dat snorfietsers andere routes zullen kiezen. Het is relatief gemakkelijk andere routes te vinden via de Bierkade/Groenewegje of de Gedempte Gracht. Indien wordt gekozen voor een helmplicht op de Veerkades kunnen daar dus meer snorfietsers verwacht worden. Gelet op het korte traject waarop de helmplicht zou gelden, kan het voor snorfietsers verleidelijk zijn de regels te negeren en zonder helm door te rijden. Handhaving is daarom noodzakelijk om te zorgen dat de regel wordt nageleefd.

Wanneer wordt gekozen voor een helmplicht voor snorfietsers op zowel de Veerkades als de Prinsegracht vormt de route over de Gedempte Gracht voor zowel de snorfietsers op de Veerkades als de snorfietsers op de Prinsegracht een goed alternatief. Op die route kan dus een relatief grote toename van snorfietsers worden verwacht wanneer de maatregel op beide wegen wordt ingevoerd. Zie de tweede figuur op de volgende pagina.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

12

figuur: Mogelijke omrijroutes voor snorfietsers om de Veerkade te vermijden.

figuur: Mogelijke omrijroutes voor snorfietsers om zowel de Prinsegracht als de Veerkades te vermijden. De route via de Gedempte Gracht vormt een alternatief voor beide wegen.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

13

6. Conclusie: 50 met helm óf 30? Voor invoering van 30 km/u zijn geen grote ruimtelijke inpassingen nodig om de snelheden te verlagen (deze zijn momenteel al laag) en de straat komt al uit in een 30 km/u straat (Paviljoensgracht). Aangezien de route onderdeel vormt van het netwerk voor nood- en hulpdiensten zal met hen wel het gesprek hierover moeten worden gevoerd wat het bemoeilijkt om deze maatregel op korte termijn te kunnen nemen. Behouden van 50 km/u met helmplicht voor de snorfietser is mogelijk. Het is wel een relatief kort stuk (dus kans op overtreding van de regels) en omrijden is erg gemakkelijk.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

14

Korte Voorhout / Tournooiveld / Lange Vijverberg

figuur: Luchtfoto van de Lange Vijverberg, Tournooiveld en Korte Voorhout, met een lijn om welke stuk straat het gaat. 1. Is de maatregel te onderbouwen?

Intensiteiten en breedte fietspad13  Intensiteiten autoverkeer liggen tussen de 5.400 (Lange Vijverberg) en 16.800 (Korte Voorhout) motorvoertuigen per etmaal.  Intensiteiten fietsverkeer liggen tussen de 800 (Lange Vijverberg) en 2.400 (Tournooiveld) fietsen per etmaal. En in de spits is de intensiteit op het zuidelijke fietspad maximaal ca. 250 fietsen per uur; op het noordelijke fietspad tussen de ca. 20 en 50 fietsen per uur.  De breedte van het fietspad op de Korte Voorhout varieert tussen de 2,0 en 2,6 meter. Idem dito voor het Tournooiveld en de Lange Vijverberg. Zie onderstaand figuur voor een overzicht van de breedtes.

13 Intensiteiten o.b.v. het verkeersmodel V-MRDH. Zie bijlage 1 voor de breedte- en intensiteitenkaarten.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

15

Figuur: Breedte fietspaden Lange Vijverberg, Tournooiveld en Korte Voorhout.

- 2,0 meter - 2,2 meter - 2,6 meter Autosnelheden14 Korte Voorhout: De V85 snelheid op de Korte Voorhout ter hoogte van de Nieuwe Uitleg (zie gele stip in bovenstaand figuur) is 36,0 km/u. De gemiddelde snelheid is daar 28 km/u. Lange Vijverberg: De V85 snelheid op de Lange Vijverberg (zie gele stip in bovenstaand figuur) is 43,5 km/u. De gemiddelde snelheid is daar 38 km/u. De Korte Voorhout, Tournooiveld en Lange Vijverberg heeft aan de zuidkant (van west naar oost) een fietspad met (te) drukke intensiteit van 250 fietsen per uur (ca 100 fietsen te druk t.o.v. de 150 fietsen per uur norm) maar aan de noordkant (van oost naar west) een lage intensiteit: met tussen de ca. 20 en 50 fietsen per uur. De urgentie om de snorfiets naar de rijbaan te verplaatsen is dus op basis van de gemeten intensiteiten niet hoog. De hoogst gemeten autosnelheden van 38 km/u gemiddeld is niet veel hoger dan de gemiddelde snorfiets snelheden (gemiddeld in Den Haag 30,4 km/u15). 2. Herinrichting noodzakelijk bij afwaarderen naar 30 km/u? Een grote herinrichting is niet noodzakelijk, omdat de snelheden al relatief laag zijn en de weg al minder oogt als een 50 km/u weg. Met name op het Tournooiveld zal een 30 km/u bord waarschijnlijk al voldoen, op de rest van het traject kan met kleinere maatregelen (drempels of een ander verhardingstype) worden volstaan.

www.goudappel.nl

14

Auto-snelheden uit ViaStat, augustus 2019

15

‘Verkenning snorfiets naar de rijbaan’ (Goudappel Coffeng, 2019) - 15 tel-punten op fietspaden.

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

16

3. Maatregelen voor invoer: bebording & doorsteekjes Onderstaand figuur toont waar extra bebording en doorsteekjes nodig zijn voor invoer ‘Snorfiets naar de rijbaan’ zowel voor de 30 km/u als de 50 km/u variant.

Verkeersbord dat snorfiets naar rijbaan verwijst Bord: “snorfiets naar/van rijbaan” Doorsteekje maken

figuur: Extra (onder)bebording en doorsteekjes aangegeven in de plattegrond ingezoomd op 3 kruispunten: Prinsessegracht, Lange Voorhout en Buitenhof. In totaal zijn er nodig:  11 nieuwe (onder)borden;  3 “snorfiets naar/van de rijbaan” borden;  0 doorsteekjes. Zie onderstaande figuren waar de snorfietsen naar/van de rijbaan gaan bij de Korte Voorhout

figuur: de locaties voor de ‘plekken van en naar de rijbaan’ op de Korte Voorhout, aangegeven met de groene pijlen. Links de kruising met de Schouwburgstraat, rechts met de Smidswater.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

17

4. Effect van 30 km/u inrichting voor hulpdiensten en het openbaar vervoer Deze staten vallen allemaal onder de wijkontsluitingswegen van de hulpdiensten. Ook rijden er trams en bussen door de straten. Op de Korte Voorhout en het Tournooiveld heeft het OV een aparte rijstrook. Op de Lange Vijverberg deelt de tram en de bus een rijstrook met het reguliere autoverkeer. Indien daar 30 km/u wordt ingevoerd, met snorfiets op de rijbaan, zal dat iets van invloed op de doorstroming hebben. Het gaat echter om een relatief kort stuk. 5. Wat is het verwachte effect? Omrijdgedrag?  De lange Voorhout is een gemakkelijke omrijdroute, icm doorsteken bij de Casuaristraat.  Relatief klein gebied en relatief gemakkelijk om om te rijden, dus handhaving is in eerste instantie ook nodig om overtreding van verkeersregels te voorkomen.

figuur: Mogelijke omrijroutes voor snorfietsers om de Lange Vijverberg – Tournooiveld – Korte Voorhout te vermijden.

6. Conclusie: 50 met helm óf 30? Invoering van 30 km/u is hier met kleine ingrepen te verwezenlijken. Er zijn geen grote ruimtelijke inpassingen nodig om de snelheden te verlagen (deze zijn momenteel al laag). Wel is overleg met de nood- en hulpdiensten nodig. Behouden van 50 km/u met helmplicht voor de snorfietser is mogelijk. Het is echter een relatief kort stuk (dus kans op overtreding van de regels) en omrijden is erg gemakkelijk. Qua drukte op de fietspaden vormen de snorfietsers op dit traject echter niet een zeer urgent probleem.

www.goudappel.nl

Snorfiets naar de rijbaan: Verkenning van drie straten in de Haagse binnenstad

18

3. Conclusies De gemeente heeft behoefte aan maatregelen om de veiligheid van de fietsers, snorfietsers en de drukte op de fietspaden aan te pakken. Naar ons inziens zijn de mogelijkheden voor verplaatsing van de snorfiets naar de rijbaan in de drie straten als volgt: 1.

2.

3.

Prinsegracht: vanwege de grote drukte op de fietspaden van de Prinsegracht is de urgentie om daar iets aan te doen hier het grootst. Aanpassen van de Prinsegracht naar een 30 km/u inrichting is op korte termijn niet mogelijk, daarvoor zijn een meer integrale aanpak en structuuringrepen nodig. Daarom kan op korte termijn de snorfiets alleen in combinatie met de helmplicht naar de rijbaan worden verplaatst. In dat geval moet rekening worden gehouden met overtreders vanwege het korte traject (handhaving is daarom noodzakelijk) en met uitwijkgedrag van snorfietsers naar omliggende wegen. Stille- en Amsterdamse Veerkade: ‘Snorfiets naar de rijbaan’ is mogelijk en ook wenselijk gezien de drukte op de fietspaden. Het is mogelijk de weg af te waarderen naar 30 km/h middels kleine maatregelen, echter moeten daarover eerst gesprekken met nood- en hulpdiensten worden gevoerd aangezien dit effect kan hebben op de aanrijtijden. Alternatief is om ook hier de snorfiets met helm naar de rijbaan te verwijzen. Net als op de Prinsegracht gaat het om een relatief kort traject waardoor handhaving noodzakelijk is om voor de gewenste naleving te zorgen en zal uitwijkgedrag door snorfietsers naar andere wegen plaatsvinden.

Wanneer wordt gekozen voor zowel een helmplicht op de Prinsegracht als op de Veerkades vormt de route over de Gedempte Gracht voor beide trajecten een alternatief voor de snorfietser om zonder helm te kunnen rijden. Korte Voorhout, Tournooiveld en Lange Vijverberg: urgentie om de snorfiets op deze wegen naar de rijbaan te verplaatsen, lijkt minder groot dan bij de andere twee wegen vanwege de minder grote drukte op de fietspaden. Snorfiets op de rijbaan is theoretisch wel mogelijk door het afwaarderen van de weg naar 30 km/u met kleine maatregelen, al moet dan ook hier overleg met nood- en hulpdiensten over plaatsvinden.

Algemene aanbevelingen: 





www.goudappel.nl

Helmplicht invoeren in slechts éen of enkele straten zal naar verwachting voor verwarring/ophef zorgen en kan tot onduidelijke situaties leiden. Heb daar aandacht voor in de communicatie op straat (borden, wegmarkeringen, campagne-uitingen) en aan de snorfietsers en overige weggebruikers. Betrek handhaving in een vroeg stadium bij deze maatregelen. Voor bijna alle straten geldt dat het negeren van de maatregel een aandachtspunt is, dus handhaving gewenst/noodzakelijk is. Ga in gesprek met de hulpdiensten en het openbaar vervoer wanneer wordt gekozen voor 30km/u-inrichtingen. Afwaarderen naar 30 km/u behoeft goede afstemming met beide partijen.

Snrofiets naar de rijbaan Den Haag

B1-1

Bijlage 1

Breedte fietspaden en verkeersintensiteiten

Breedte Fietspaden

figuur: Breedte van de fietspaden in Den Haag, in meters (o.b.v. Basisregistratie Grootschalige Topografie, BGT)

www.goudappel.nl

Snrofiets naar de rijbaan Den Haag

B1-2

Verkeersintensiteiten Prinsegracht

figuur: fiets intensiteiten (in fietsen per etmaal) op de Prinsegracht. Bron: V-MRDH 2.0, 2016

figuur: auto intensiteiten (in motorvoertuigen per etmaal) op de Prinsegracht. Bron: VMRDH 2.4, 2016

www.goudappel.nl

Snrofiets naar de rijbaan Den Haag

B1-3

Verkeersintensiteiten Amsterdamse- en Stille Veerkade

figuur: fiets intensiteiten (in fietsen per etmaal) op de Amsterdamse- en Stille Veerkade. Bron: V-MRDH 2.0, 2016

figuur: auto intensiteiten (in motorvoertuigen per etmaal) op de Amsterdamse- en Stille Veerkade. Bron: V-MRDH 2.4, 2016

www.goudappel.nl

Snrofiets naar de rijbaan Den Haag

B1-4

Verkeersintensiteiten Lange Vijverberg, Tournooiveld en Korte Voorhout

figuur: fiets intensiteiten (in fietsen per etmaal) op de Lange Vijverberg, Tournooiveld en Korte Voorhout. Bron: V-MRDH 2.0, 2016

figuur: auto intensiteiten (in motorvoertuigen per etmaal) op de Lange Vijverberg, Tournooiveld en Korte Voorhout. Bron: V-MRDH 2.4, 2016

www.goudappel.nl

Snrofiets naar de rijbaan Den Haag

B1-5

Bijlage 2

Opties voor de verkeersborden

Er zijn meerdere combinaties van verkeersborden mogelijk, om de maatregel ‘snorfiets naar de rijbaan’ toe te passen op een aantal wegen in Den Haag. In deze bijlage geven we hiervoor een aantal opties. Bij daadwerkelijke invoer van de maatregel, dient de juridische haalbaarheid van de borden te worden gecheckt en vastgesteld.

Mogelijke verkeersborden (combinaties): 1.

www.goudappel.nl

Onverplicht fietspad met onderbord “snorfietsers naar de rijbaan”. o Dit is een bordencombinatie die in Amsterdam in de JP Heijestraat is toegepast, nog voorafgaand aan de nieuwe wetgeving voor snorfietsers die per juli 2018 van kracht is. Dit is een ander onderbord dan het onderbord “snorfietsen niet toegestaan” dat sinds juli 2018 onder een G11bord (verplicht fietspad) kan worden toegepast (en waarmee ook de helm verplicht is) en is verder niet wettelijk ergens vastgelegd. o Deze bordencombinatie betekent dat theoretisch/juridisch de fietser ook gebruik mag maken van de rijbaan. Het is immers een onverplicht fietspad. Daarnaast mogen elektrische snorfietsen officieel wel gebruik mogen maken van een onverplicht fietspad. Al geeft het onderbord “snorfietsers naar de rijbaan” duidelijk aan dat snorfietsers (ook de elektrische) hier naar de rijbaan moeten. Aan deze bordencombinatie is niet de helmplicht voor de snorfietser gekoppeld die wel geregeld is bij de bordencombinatie van G11 met “snorfietsen niet toegestaan”. o Conclusie: deze bordencombinatie kan wel voor wat onduidelijkheid zorgen voor de weggebruiker.

Snrofiets naar de rijbaan Den Haag

B2-1

www.goudappel.nl

2.

Verplicht fietspad (G11 bord) met onderbord “snorfietsen niet toegestaan”. o Het geeft aan dat snorfietsers niet op het fietspad moeten rijden, maar op de rijbaan. En daar een helm moeten dragen. o Deze borden combinatie is toegepast in Amsterdam, met de nieuwe wetgeving voor snorfietsers die per juli 2018 van kracht is.

3.

Bebording bij doorsteekjes of plekken waar de snorfiets naar de rijbaan moet. Of van de rijbaan naar het fietspad.

4.

Aanvullend kan gedacht worden aan waarschuwingsborden voor het overige wegverkeer dat de snorfietser op de rijbaan rijdt. En eventueel (tijdelijke) wegmarkeringen om de situatie nader te verduidelijken. Zie als voorbeeld onderstaand bord en wegmarkering, zoals toegepast in Amsterdam.

Snrofiets naar de rijbaan Den Haag

B2-2