RIS307963 Bijlage

Jaarplan 2021

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

1. Inleiding Het beeld van ondermijning is in de regio Den Haag steeds scherper geworden. De ondermijningsbeelden en de lopende casuïstiek laten zien dat ondermijning een serieus probleem is, dat in alle gemeenten in onze regio wordt gevoeld. Ondermijning kenmerkt zich door de vermenging van de onderwereld met de bovenwereld, waardoor sociale, economische en politiek-bestuurlijke schade ontstaat en waarmee vaak door criminelen veel geld wordt verdiend. Ondermijning vormt op steeds meer fronten een bedreiging voor de samenleving en het vertrouwen in de rechtsstaat. De integrale aanpak van deze vorm van criminaliteit is noodzakelijk; het overheidsoptreden is namelijk succesvoller als strafrechtelijke, fiscale en bestuurlijke interventies worden gecombineerd.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

2

Coalitie tegen Ondermijning In de regio Den Haag hebben de samenwerkende RIEC-partners in 2020 hun gezamenlijke ambities vastgelegd in het document ‘Coalitie tegen Ondermijning: contouren van een versnellingsagenda’. In dit ambitiedocument zijn twee hoofdprioriteiten gesteld; de aanpak van de georganiseerde drugscriminaliteit en mensenhandel (met name arbeidsuitbuiting). Dat er extra aandacht nodig is voor deze hoofdprioriteiten blijkt uit het regionale ondermijningsbeeld en de ernst van de integrale ondermijningscasuïstiek. Er zijn veel harde en zachte signalen die wijzen op een steeds grotere rol van criminele netwerken in de drugshandel in de regio. Zo werd onlangs een verdachte uit de regio opgepakt, die in verband gebracht wordt met landelijke en internationale drugsnetwerken, en loopt er rechtszaak tegen een Haagse outlaw motorcycle gang in verband met liquidaties in het gehele land. Verder kenmerkt de regio Den Haag zich door economische branches, die werk bieden aan laag- en ongeschoolde arbeidskrachten, zoals de land- en tuinbouwsector, de horeca en de bouw. Dit zijn de sectoren waar met name de signalen van mensenhandel en arbeidsuitbuiting worden opgemerkt.

In het kader van de coalitie tegen ondermijning is afgesproken dat er in 2021 binnen de thema’s drugs en mensenhandel specifiek ingezet gaat worden op het voorkomen en beperken van vastgoedcriminaliteit, het tegengaan van de misbruik van horeca, het doorbreken van de faciliterende rol van bedrijventerreinen en recreatiegebieden en op het voorkomen van jonge aanwas en criminele families.

intelligence en expertise. Er zal steeds meer wisselwerking plaatsvinden tussen de lokale, districtelijke en regionale samenwerking. In dit kader zijn ook extra additionele middelen bij het Rijk aangevraagd en toegekend. In het addendum bij dit jaarverslag is aangegeven hoe deze middelen verdeeld zijn.

Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de activiteiten benoemd die het RIEC uitvoert met betrekking tot het versterken van het zicht op ondermijning. In hoofdstuk 3 zijn activiteiten uitgelicht die helpen om de weerbaarheid van partners tegen ondermijning te versterken. In hoofdstuk 4 staat de uitvoering; het aanpakken en het afpakken, centraal. Vervolgens is in hoofdstuk 5 de voortgang van de projecten uit het ondermijningsfonds beschreven en hoofdstuk 6 is gewijd aan de bedrijfsvoering van het RIECbureau. In de uitvoeringsagenda 2021, behorend bij het ambitiedocument, staan alle activiteiten en beoogde resultaten van de partners op gebied van ondermijning. De uitvoeringsagenda 2021 is als bijlage 1 bij het jaarplan gevoegd. In bijlage 2 is de visuele weergave van de governance van de regio Den Haag opgenomen. Bekijkt u het jaarplan van het RIEC Den Haag liever in een kort overzicht? Bekijk dan in bijlage 3 de infographic met daarin de belangrijkste aandachtspunten voor 2021.

Het ambitiedocument brengt focus aan op de aanpak van ondermijning en de ondersteuning die het RIECbureau daarin levert. Het gaat om de lokale regie op de aanpak en het organiseren van ondersteuning op districtelijk en regionaal niveau door middel van

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

3

2. Zicht op Ondermijning: integrale intelligence Het RIEC ondersteunt de partners om ondermijning in de samenleving te voorkomen en aan te pakken. Het is hiervoor noodzakelijk zicht te hebben en te houden op de verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit in onze regio. Door informatie van de partners binnen de RIEC-samenwerking bij elkaar te brengen en te duiden, krijgen we meer zicht op fenomenen. Deze ‘integrale intelligence’ helpt de RIEC-partners om casussen op te pakken, waarmee we de ondermijnende criminaliteit daadwerkelijk een slag kunnen toebrengen en meer maatschappelijk effect bereiken. Binnen de casuïstiek wordt vervolgens, daar waar nodig, integrale analyses gemaakt om zicht te krijgen op effectieve, integrale interventies, waarmee we sneller en beter ondermijnende criminaliteit kunnen aanpakken. Het RIEC-bureau heeft het afgelopen jaar fors geïnvesteerd in haar analyse en onderzoekstak. In 2021 wordt verder geïnvesteerd in de kwaliteit van analyse en onderzoek.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

4

Verdiepend (fenomeen)onderzoek 2021 In 2021 investeert het RIEC Den Haag in het opbouwen van meer zicht op de hoofdprioriteiten uit de Coalitie tegen Ondermijning: mensenhandel en drugs, met bijzondere aandacht voor vastgoed, horeca en bedrijventerreinen. In 2021 worden de volgende onderzoeken uitgevoerd: •

Jonge aanwas (extern)

•

Crystal meth

•

Faciliterende rol van notarissen bij vastgoedcriminaliteit in relatie tot drugs

•

Verdiepend onderzoek Arbeidsuitbuiting

Het door een extern bureau uitgevoerde onderzoek naar jonge aanwas in de drugscriminaliteit en het fenomeenonderzoek naar crystal meth zijn in 2020 gestart en worden in 2021 opgeleverd.

Samen met de districten wordt in kaart gebracht welke onderzoeken dit zullen zijn. Eventuele onderzoeken die in districten worden uitgevoerd, moeten passen binnen de geprioriteerde thema’s uit de Coalitie tegen ondermijning en zijn aanvullend op bovenstaande opsomming en zullen handelingsperspectieven opleveren voor de regio. In dit kader wordt ook gekeken naar de ontwikkeling van een interventiemenukaart, gericht op de aanpak van de drie drugsmarkten; hennep, cocaïne, synthetische drugs, waarbij per stap van het crimescript duidelijk wordt gemaakt wat mogelijke barrières zijn en welke werkafspraken gemaakt kunnen worden met elkaar in de aanpak van de drugsproblematiek.

Barrièremodellen

In het kader van de intensiveringsmiddelen (zie addendum) kan daarnaast nader thematisch verdiepend onderzoek gedaan worden om meer zicht te krijgen op de drugscriminaliteit in onze regio.

In 2021 wordt in samenwerking met partners nadere invulling gegeven aan het werken met barrièremodellen. Dit model helpt partners om gerichte barrières op te werpen op basis van de in kaart gebrachte criminele processen. Zo worden bijvoorbeeld vanuit het project ‘weerbare bloemenveiling’ barrières ontwikkeld gericht op het voorkomen van ondermijnende criminaliteit in de logistieke processen van de bloemenveiling. Vanuit het project Publiek-Private Samenwerking (PPS)-post en pakketdiensten gebeurt hetzelfde, maar dan

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

5

Verder wordt in 2021 een fenomeenonderzoek uitgevoerd over een mogelijke faciliterende rol van notarissen bij vastgoedcriminaliteit in relatie tot het witwassen van met (drugs)criminaliteit verdiende financiën. Op verzoek van de districten wordt daarnaast per district een verdiepend thematisch onderzoek gedaan naar arbeidsuitbuiting.

gericht op de post- en pakkettenbranche. Ook wordt het barrièremodel op gebied van arbeidsuitbuiting dat ontwikkeld is in een lokale casus, doorontwikkeld om regionaal en nationaal handvatten te kunnen bieden aan partners. De regionaal opgebouwde kennis wordt op deze manier landelijk gedeeld. De feedback en uitwisseling van ervaringen zorgt vervolgens voor een extra kennisimpuls voor de producten van het RIEC Den Haag. Verder zal het RIEC in samenwerking met het vastgoedproject Leiden een handreiking voor gemeenten opstellen met barrières tegen vastgoedcriminaliteit. Ook wordt er door het RIEC en het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV) op basis van de lopende projecten een handreiking gemaakt voor gemeenten over hoe zij een malafide bedrijventerrein kunnen aanpakken.

Ondermijningsbeelden en weerbaarheidsscans Het RIEC-bureau heeft de afgelopen jaren voor bijna alle gemeenten in de regio ondermijningsbeelden en weerbaarheidsscans opgesteld. Als gevolg van corona zijn een aantal beelden vertraagd, waardoor de laatste ondermijningsbeelden en weerbaarheidsscans begin 2021 worden opgeleverd. De ondermijningsbeelden en weerbaarheidsscans hebben per gemeente een startbeeld gegeven van wat er speelt in het gebied rondom ondermijning en van het beleid dat iedere gemeente heeft om ondermijning aan te pakken. Het is nu zaak te komen tot blijvend zicht op ondermijning en weerbaarheid. Samen met de partners wordt daarom een dashboard ondermijning en weerbaarheid ontwikkeld, waarin (ook) de focus op meer objectieve en kwantitatieve bronnen wordt gelegd.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

6

Integrale casusanalyse In 2020 is hard gewerkt aan een breed aanbod van analyseproducten. Enkele voorbeelden van het resultaat zijn: integrale informatiedocumenten met een kortere doorlooptijd, snelle interventieadviezen en complexere integrale analyses en fenomeenonderzoek die de partners in staat stellen zich beter te positioneren in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit. Het RIEC-bureau zet deze ontwikkeling voort in 2021. Daarbij zal ook nadrukkelijk ruimte worden gemaakt voor het evalueren van analyseprocessen, het verkorten van de doorlooptijden, het bestendigen van de werkwijze en het aanbieden van uniforme kwalitatief hoogwaardige analyseproducten. Daarnaast zal het RIEC-bureau vanuit de integrale expertise in principe elk analyserapport voorzien van een paragraaf interventieadvies om zo meer richting te geven aan het casusoverleg. Het is aan de partners om vervolgens daarin keuzes te maken.

Integrale intelligence en kwaliteitsontwikkeling Er wordt in 2021 een werkgroep ‘integrale intelligence en integraal informatie gestuurd werken’ ingericht. Deelnemers zijn politie (DRIO), RIEC, OM (informatie-officier), belastingdienst en

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

een afvaardiging van enkele gemeenten. Zij zullen een voorstel maken over hoe partners - binnen de kaders van het RIEC-convenant - beter integraal en informatie-gestuurd kunnen werken. Om de kwaliteit binnen het RIEC-bureau verder te vergroten wordt geïnvesteerd in het opleiden van de analisten en onderzoekers. Ook wordt gekeken naar nieuwe analysetools zoals het geografisch plotten van informatie. Ook wordt de samenwerking tussen de RIEC-analisten en onderzoekers en de afdeling Analyse en Onderzoek van de politie-eenheid Den Haag (DRIO) verder versterkt. Aansluitend bij de interne ontwikkelingen van de politie en bij de ontwikkeling van integrale intelligence wordt ingezet op methodische veranderingen, zoals het betrekken van nieuwe informatiebronnen en wetenschappelijke inzichten. Om kennisuitwisseling tussen analisten van partnerorganisaties (Gemeenten, OM, Politie, ISZW, Belastingdienst, RIEC etc.) te stimuleren zal in 2021 door het RIEC een kennisdag voor analisten worden georganiseerd. Het doel is om – naast kennisuitwisseling – het netwerk te vergroten en de analisten de gelegenheid te bieden om van elkaar te leren. Zo worden er bijvoorbeeld integrale analyses gepresenteerd en wordt er stil gestaan bij de lessons learned.

7

3. Weerbaarheid Een weerbare overheid heeft zicht op ondermijning en is gericht op het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit. Het RIEC-bureau ondersteunt de partners bij het vergroten van hun weerbaarheid.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

8

Weerbaarheidsscans De weerbaarheidsscans die het RIEC-bureau maakt, vormen in de praktijk een twee-eenheid met de lokale ondermijningsbeelden. De ondermijningsbeelden geven zicht op waar (risico’s op) ondermijning zich afspeelt en in welke verschijningsvorm ondermijning zich voordoet. De weerbaarheidsscans helpen de gemeenteambtenaren om bewust te worden van signalen van ondermijning, deze signalen te herkennen en hoe ze die kunnen omzetten tot (integrale) handhaving. Denk hierbij aan het inbrengen van signalen in de integrale aanpak of door toepassing van het (eigen) bestuurlijke handhavingsinstrumentarium. In 2021 worden de laatste weerbaarheidsscans opgeleverd. De uitkomsten van de weerbaarheidsscans worden benut voor het maken van het dashboard ondermijning en weerbaarheid.

Weerbaarheid partners In het kader van de Coalitie tegen Ondermijning en de Uitvoeringsagenda is afgesproken dat alle gemeenten in de regio een uniforme basis leggen voor de bestuurlijke aanpak van ondermijning, zoals het Bibob-beleid en het ‘ondermijningsproof’ maken van de APV. Ook is afgesproken dat gemeenten een lokaal signalen overleg oprichten en een meldpunt voor signalen van ondermijning instellen. Andere afspraken die gemaakt zijn, is dat (een aantal) gemeenten zich aansluiten bij Meld Misdaad Anoniem, het Informatieknooppunt Zorgfraude, de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit en de Landelijke Stuurgroep Interventieteams. De accountmanagers van het RIEC zullen gemeenten hierbij ondersteunen om zo de organisaties weerbaarder te maken tegen ondermijning.

Het tegengaan van ondermijning is niet alleen het toepassen van een interventiepalet, maar ook het voorkomen dat criminelen medewerkers van de (RIEC)partners benaderen en/of toegang krijgen tot informatie. Alle RIEC-partners werken op dit punt aan de weerbaarheid van hun eigen organisatie. Het RIEC kan hierover advies geven.

Trainingen en presentaties De medewerkers van het RIEC-bureau verzorgen trainingen, presentaties en dilemmasessies voor medewerkers van de verschillende partners uit de RIEC-samenwerking, gemeenteraadsleden en colleges van B&W. Deze worden op verzoek uitgevoerd en zijn gericht op onder meer bewustwording en kennisuitwisseling en bieden daarnaast handelingsperspectieven bij de aanpak van ondermijning. Op deze manier maken de partnerorganisaties verdiepend kennis met de expertise en ondersteuning van het RIEC-bureau, de integrale samenwerking, de verschijningsvormen van ondermijning en de kansen en mogelijkheden in de aanpak van ondermijning. Echter, gelet op de beperkte capaciteit van het RIEC-bureau, wordt steeds bezien hoe in de vraag en behoefte kan worden voorzien.

Bibob

Informatie en toegang tot (data)systemen en fysieke locaties zijn belangrijke bronnen voor criminelen.

De gemeenten en de provincie hebben op grond van de Wet Bibob de mogelijkheid om een vergunningaanvraag te weigeren, of de afgegeven vergunning in te trekken, indien er sprake is van een ernstig gevaar dat een vergunning wordt misbruikt. Het RIEC ondersteunt gemeenten met de uitvoering van de Wet Bibob. Namens het bestuursorgaan kan het RIEC informatie opvragen bij partners, zoals de politie, de Belastingdienst of het OM. Daarnaast helpt het RIEC met de interpretatie van de verkregen informatie in het gemeentelijk Bibob onderzoek.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

9

Aanvullend kan het RIEC de gemeente voorzien van een advies. De behoefte aan Bibob ondersteuning is voor elke gemeente verschillend. In 2021 gaat het RIEC zich meer richten op advisering en ondersteuning op maat. Door middel van trainingen en gerichte analyse van het gemeentelijk Bibob onderzoek, wil het RIEC de Bibob kennis binnen gemeenten vergroten. In 2021 zal een integrale werkgroep worden geformeerd, bestaande uit Bibob-specialisten van de RIEC-partners. Deze werkgroep zal onderzoeken waar de ‘quick wins’ liggen voor het eenduidig toepassen van de procedure van de wet Bibob. Het streven is dat binnen de regio Den Haag een eenduidige Bibob-procedure tot stand komt waarbij de meest optimale (informatie)bronnen, inclusief de lokale context, onderdeel vormen van het Bibobadvies. De werkgroep zal onder coördinatie van het RIEC onderzoeken op welke wijze dit proces verbeterd kan worden. Hierbij wordt ook samenwerking gezocht met het Landelijk Bureau Bibob.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

Privacy en informatiedeling Integrale samenwerking en informatiedeling gaan hand in hand met de naleving van de privacyregels. Omdat we ervoor hebben gekozen om de integrale samenwerking op afstand van het RIEC-bureau te zetten, is het van belang dat iedere RIEC-partner zich bewust is van de privacyregels die van toepassing zijn. Het RIEC-bureau adviseert de partners over informatiedeling en de toepassing van de privacyregels. In 2021 zal de kennis, bewustwording en de naleving van de privacyregels een vast onderdeel zijn van de werkprocessen ‘Handhavingsknelpunten’, ‘van signaal tot interventie’, en ‘Bibob ondersteuning door bestuursorgaan’ en in iedere integrale aanpak aan de orde gesteld worden. Daarnaast wordt een regionale privacy-werkgroep ingericht, die ontwikkelingen met betrekking tot de privacyregels toepast op de RIECsamenwerking en integrale adviezen opstelt bij vragen over de juiste toepassing van de privacyregels.

10

4. Aanpakken en afpakken Het RIEC ondersteunt bij de uitvoering van de ondermijningsaanpak en stimuleert de partners om ondermijnende criminaliteit aan te pakken en vaker in te zetten op afpakken. Ook worden de ondermijningstafels, de casusoverleggen en de partners bij integrale actiedagen ondersteund. Daarnaast is het de taak van het RIEC om casusregisseurs te leveren en inhoudelijke ondersteuning te geven aan de casusregisseurs die door de partners worden geleverd. Tot slot denkt en helpt het RIEC actief met de partners mee over de mogelijkheden op gebied van het afpakken van crimineel vermogen.

11

Casuïstiek en integrale actiedagen

Afpakken

Aan de districtelijke ondermijningstafels wordt in mandaat van het districtscollege/ lokale driehoek bepaald welke signalen van ondermijnende criminaliteit als integrale casus worden opgepakt. In casusoverleggen worden vervolgens concrete afspraken per casus gemaakt over de te nemen interventies. Het RIEC of één van de partners levert per casus een casusregisseur. De casusregisseurs jagen aan, faciliteren en monitoren de uitvoering van de integrale casuïstiek en de interventies. Steeds vaker wordt er in casuïstiek gekozen voor de inzet van integrale actiedagen waar alle partners tegelijkertijd hun interventies uitvoeren dan wel gerichte controles doen. De casusregisseurs coördineren dit als spin in het web.

De financiering van het Afpakproject is beschikbaar op basis van projectgelden tot begin 2022. In 2021 zijn de activiteiten gericht op het borgen van de opgedane kennis, het structureren van de werkprocessen, zodat afpakken een vanzelfsprekende stap is en informatie vanuit verdachte transacties wordt gebruikt.

Vanuit het RIEC-bureau vindt coördinatie plaats op de casusregisseurs die door partners worden geleverd. Het doel hiervan is om alle externe casusregisseurs te voorzien van de nodige basiskennis van de RIECwerkprocessen, van de te volgen regels over informatiedeling en te zorgen voor enige uniformering van de werkwijze. De Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW) levert één medewerker (om niet) voor een jaar aan het RIEC die als casusregisseur casuïstiek op gebied van mensenhandel gaat trekken en extra expertise inbrengt.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

Afpakken is breder mogelijk dan de vaak bekende strafrechtelijke en fiscale interventies. Ook bestuurlijk afpakken is namelijk een mogelijkheid. Voor 2021 zal het Afpakproject bij RIEC Den Haag inzetten op bewustwording van bestuurlijk afpakken onder de gemeenten en een stappenplan bieden bij de uitvoering van interventies. In 2021 worden de lessen uit de pilotfase van het integrale afpakteam IMPACT vertaald naar vervolgacties in RIEC-verband. Binnen de bestaande processen wordt bezien op welke beslismomenten afpakken nadrukkelijker meegenomen kan worden in de overweging van interventies. Daarnaast is de afgelopen jaren een werkproces ontstaan waarmee verdachte transacties een veelgebruikte informatiebron in RIEC-casuïstiek en projecten zijn geworden. Ook na afloop van de

12

projectgelden blijft dit vast onderdeel van de reguliere werkprocessen. Om partners hierover te informeren, worden presentaties gegeven aan districtelijke ondermijningstafels en heeft het RIEC een handleiding opgesteld over de aanvraag van RIEC-verzoeken. De samenwerking tussen team Financiële opsporing en de Dienst Regionale Informatie Organisatie (DRIO) van de Eenheid Den Haag is onderliggend aan bijna alle activiteiten van het huidige Afpakproject. In 2021 ontwikkelen we deze bestaande infrastructuur door naar een toekomst bestendigde samenwerking waarin een integraal perspectief op financiële stromen een standaard werkwijze is. •

Samenwerking: zorg- en veiligheidshuizen

In de afgelopen jaren zijn verschillende vormen van samenwerking meer op elkaar gaan aansluiten. Het RIEC Den Haag en de zorg en veiligheidshuizen in de regio’s Haaglanden en Hollands-Midden zullen in 2021 de mogelijkheden voor samenwerking onder andere op de thema’s jonge aanwas, criminele families en mensenhandel inventariseren. Voor het vormgeven van de samenwerking met de zorg- en veiligheidshuizen wordt nadrukkelijk ook gekeken naar de ervaringen en ‘best practices’ van andere regio’s. •

Haags Economisch Interventieteam (HEIT)

In het Haags Economisch Interventieteam (HEIT) werken verschillende organisaties samen om ondermijnende criminaliteit en misstanden in de prostitutiesector aan te pakken. Op dit moment wordt informatiedeling tussen de partners in het HEIT onder het RIEC-convenant uitgevoerd. Het HEIT is een onderdeel van de gemeente Den Haag en valt daarmee onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester van Den Haag. In 2021 wordt bezien of informatiedeling na inwerkingtreding van de Wet Gegevensverwerking Samenwerkingsverbanden (WGS) kan blijven plaatsvinden onder de RIEC vlag of dat hier een andere oplossing voor gezocht moet worden.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

13

5. Ondermijningsfondsprojecten Het RIEC ondersteunt vanuit het account- en programmamanagement 12 lopende projecten in 9 gemeenten. Deze projecten worden gefinancierd uit het ondermijningsfonds van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het fonds loopt van 2019 tot en met 2021. In 2021 staat het afronden en borgen van de projecten door de gemeenten centraal.

14

Binnen de regio Den Haag lopen de volgende projecten: •

•

•

Er lopen drie projecten binnen de gemeente Den Haag: Scheveningen Haven (i), gebiedsgerichte aanpak (ii) en illegale geldstromen (iii). Het verkrijgen van zicht op de ondermijnende problematiek en het opwerpen van barrières staat bij alle drie projecten centraal. Bijvoorbeeld door toezicht op vaarbewegingen te verkrijgen (i), barrières tegen criminele inmenging in de wijk op te werpen (ii) en in te zoomen op Money Transfer Kantoren om beter zicht te hebben op criminele geldstromen en het witwassen van drugsgeld (iii). De gemeente Rijswijk heeft in het kader van een veilig en leefbaar ondernemersklimaat een vergunningstelsel voor de automotive branche ingevoerd. De gemeente Zoetermeer intensiveert de aanpak van ondermijning door meer focus aan te brengen op thema’s waar nu signalen zijn van ondermijnende criminaliteit. De analyse- en juridische handhavingscapaciteit

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

wordt daarom ingezet voor de autobranche en de horecabranche. •

Gemeente Alphen aan den Rijn streeft naar de revitalisering van een bedrijventerrein waar signalen van ondermijnende criminaliteit zijn geconstateerd. Dit gebeurt door het in beeld brengen van het gebied om vervolgens criminele handelingen te verstoren en aan te pakken.

•

De gemeente Delft richt zich op het opzetten van een informatiesysteem om de drugs- en geweld gerelateerde problematiek in kaart te brengen en de organisatorische samenwerking tussen partners te verbeteren. Het doel is om de integrale aanpak en de maatschappelijke weerbaarheid te versterken.

•

Bij de gemeente Leiden staat het thema vastgoed centraal. Het project is gericht op het inzichtelijk maken van de Leidse vastgoedmarkt, het elimineren van crimineel verkregen vermogen binnen de Leidse vastgoedmarkt en het ontwikkelen van modellen om het plaatsen van crimineel verkregen vermogen tegen te gaan.

15

•

In de projecten ‘criminele families’ en ‘gezonde horeca’ van de gemeente Gouda wordt gewerkt aan het bevorderen van de uitstroom van familieleden die zich bezighouden met criminele activiteiten, het remmen van de instroom van nieuwe familieleden in de criminaliteit en aan het beëindigen van de overdracht van crimineel gedrag tussen generaties. Het project gezonde horeca richt zich op de uitstroom van malafide eigenaren van panden en/ of bedrijven om de criminaliteit te remmen.

•

Binnen District G is onder de vlag van de gemeente Krimpenerwaard een Bestuurlijk Ondersteuningsteam (BOT) ingesteld. De doelstelling van het BOT is om alle gemeenten in staat te stellen een volwaardige en slagvaardige rol in te nemen bij de aanpak van (signalen van) ondermijnende criminaliteit.

•

De Gemeente Westland en Katwijk draaien het programma Weerbare Bloemenveiling dat zich richt op een duurzaam weerbare en integere sierteeltsector. Dit wordt gedaan door concrete verschijningsvormen van criminele fenomenen in beeld te brengen en de ontwikkeling van deze criminele fenomenen te verhinderen. Ook werpt het project publieke en private barrières op, om te voorkomen dat criminelen zich nestelen op en rond de veilinglocaties.

•

Het RIEC zal met een deel van de resterende middelen van het ondermijningsfonds zich richten op een versnellingsslag in de aanpak van vastgoedgoedcriminaliteit. Zo gaat het RIEC regionale handreikingen ontwikkelen en wordt een analyse op de rol van notarissen (facilitator) en hun bedoelde of onbedoelde bijdragen aan ondermijning gemaakt. Ook wordt voor de regio een webinar ‘vastgoed, ondermijning en witwassen’ georganiseerd.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

16

6. Bedrijfsvoering Het komend jaar zal het RIEC-bureau de bedrijfsvoering verder professionaliseren. De groei van het RIEC-bureau en de groei van de vaak incidentele financiële middelen in de afgelopen jaren, vraagt om een stevige bedrijfsvoering om enerzijds de RIEC-medewerkers en anderzijds de partners goed te ondersteunen. Het afgelopen jaar is er veel geïnvesteerd in het op orde brengen van het RIEC-bureau en de doorontwikkeling van de RIEC-samenwerking op lokaal en regionaal niveau. Komend jaar zullen de werkprocessen aangescherpt worden. Het traject om de werkprocessen te updaten wordt in 2021 doorgezet en afgerond. Het verbeteren van deze werkprocessen heeft als doel ervoor te zorgen dat de informatiedeling in het RIEC-verband beter verloopt, het voldoet aan de juridische regels, maar vooral dat doorlooptijden van casuïstiek korter worden en de acties meer effect hebben op de samenleving.

17

Financiën

Versterkingsgelden (structureel)

Het RIEC Den Haag ontvangt vanuit verschillende geldstromen de benodigde financiering. De verschillende bijdragen worden gekenmerkt door eigen voorwaarden, wat de grip op de financiën complex maakt. Een aandachtspunt is dat een deel van de toegekende middelen slechts van incidentele aard is. De controle op de uitvoering van de begroting is in 2020 verscherpt en dit wordt in 2021 doorgezet. De boekhouding van RIEC Den Haag wordt gevoerd door de gemeente Den Haag. De cijfers van de jaarrekening lopen mee in de reguliere accountscontrole van de gemeente Den Haag. Deze systematiek is door het ministerie van Justitie en Veiligheid goedgekeurd voor de verantwoording van de reguliere bijdrage aan het RIEC vanuit het ministerie.

Naast deze reguliere bijdrage stelt het ministerie van Justitie en Veiligheid sinds 2018 ook structurele middelen beschikbaar ter versterking van de integrale aanpak van ondermijning (versterking intelligence, analyse en uitvoeringskracht). Deze middelen zijn vastgesteld op €853.000 per jaar. Deze middelen worden binnen het RIEC Den Haag verdeeld in twee posten. Het bedrag van €453.000 wordt toegevoegd aan de begroting van het RIEC ter versterking van de intelligence- en analysefunctie van het RIEC. Daarnaast wordt €400.000 toegevoegd aan de begroting van het Haags Interventie Team (Heit) ter financiering van de regionale taak van het HEIT.

Rijksbijdrage De reguliere bijdrage van het ministerie van Justitie en Veiligheid is vastgesteld op € 735.000. Deze reguliere bijdrage is vastgesteld voor een periode van 2018-2021. Aan deze bijdrage zijn een aantal verplichtingen gesteld. Deze verplichtingen omvatten het versterken van de bestuurlijke weerbaarheid, de doorontwikkeling van de ondermijningsbeelden, het verbeteren van de informatiedeling in RIEC-verband en de verkorting van de doorlooptijd. Ten slotte moet er worden voldaan aan cofinanciering door de RIEC-partners ter hoogte van €450.000. Naast deze reguliere bijdrage is nog €90.000 structureel toegekend aan het maken voor de ondermijningsbeelden. In 2021 zal het RIEC-bureau deze middelen inzetten ten behoeve van de doorontwikkeling van deze ondermijningsbeelden, het opstellen van fenomeenanalyses en de ontwikkeling naar integrale intelligence.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

Regionale bijdrage De gemeenten in de regio leveren een bijdrage aan het RIEC Den Haag. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd en is voor 2021 op 10,76 eurocent per inwoner gesteld. In totaal gaat dit om € 207.227. Daarnaast is er aanvullend met de gemeente Den Haag afgesproken dat zij €50.000 bijdraagt aan de casusregisseur specifiek voor de gemeente Den Haag. Daarnaast leveren de politie, het OM en de Belastingdienst langdurige om-niet capaciteit aan het RIEC-bureau. Verder levert de ISZW tijdelijk 1 fte omniet. Met de regionale bijdrage en de beschikbare capaciteit om-niet wordt voldaan aan de voorwaarde van cofinanciering. Daarnaast faciliteert de politie het RIEC Den Haag met het gebruik van desktopcomputers, die voorzien zijn van het politienetwerk en waarop analysetools van de politie zijn geïnstalleerd.

18

Organisatie Belastingdienst Openbaar Ministerie Politie

ISZW

Incidentele middelen

Om-niet capaciteit 1 financieel analist 1 accountmanager 1 expert opsporing/specialist OMG’s 0,5 informatierechercheur 1 accountmanager/ casusregisseur 1 analist 1 casusregisseur •

Incidentele versterkingsgelden uit 2018: deze middelen worden in afstemming met het ministerie van J&V ingezet in voor de doorontwikkeling van de ondermijningsbeelden in 2021.

•

Ondermijningsfonds: de regio Den Haag heeft uit het ondermijningsfonds €6 miljoen ontvangen ten behoeve van de verschillende (boven)lokale projecten. Hieruit is €125.000 gereserveerd voor programmamanagement, waar het RIEC een programmamanager voor heeft ingehuurd en waar indirecte kosten uit betaald worden, die samenhangen met de uitvoering van de projecten uit het ondermijningsfonds. Ten slotte is er een bedrag gereserveerd voor een apart project over vastgoed.

Naast de afspraken met betrekking tot de structurele financiële middelen, worden de volgende incidentele middelen toegekend. •

Afpakproject: voor de periode 2019-2022 is er €1 miljoen voor het tijdelijke afpakproject beschikbaar gesteld. In 2021 wordt hiervan €249.500 uitgeput, daarnaast worden de overgebleven gelden uit 2020 ingezet.

•

PPS-project Post- en Pakketdiensten: voor de ontwikkeling van de publiek-private samenwerking (PPS) is in 2019 een project gestart met de postpakkettenbranche, waarvoor 2 x € 140.000 is toegekend. Omdat het project pas eind 2019 is gestart, is met het ministerie afgesproken dat de budgetten worden ingezet in 2020 en 2021. In 2021 wordt naar verwachting het hele budget uitgeput.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

19

Begroting RIEC 2021 Inkomsten

Uitgaven

Reguliere inkomsten Bijdrage Regulier Rijk

735.000

Personele uitgaven In dienst van gemeente Den Haag

890.676

Bijdrage OMB Rijk

90.000

Inhuur

310.000

Bijdrage Gemeenten

257.227

Reguliere uitgave

Versterkingsgelden Rijk

453.000

Huisvestingskosten

102.900

Hard- en software

93.000

LIEC: DVO LIEC: Next level en dergelijke

60.000 20.669

Opleidingskosten

30.000

Onderzoek/ Advies

65.983

Netwerkdagen

15.000

Teamdagen

5.000

Vergaderkosten en overig

22.000

Doorbelaste kosten

Totale reguliere inkomsten

1.535.227

Doorbelasting overhead Afpakken

-40.000

Doorbelasting overhead Ondermijningsfonds

-25.000

Doorbelasting overhead PPS

-15.000

Totale reguliere uitgaven

1.535.227

Resultaat

0

72.000

Overige inkomsten Reservering Versterkingsgelden 2018

72.000

Overige uitgaven Besteding Versterkingsgelden 2018

Afpakgelden

262.000

Afpakgelden

262.000

Ondermijningsfonds Reservering middelen Vastgoed

1.998.000 60.000

Ondermijningsfonds Besteding middelen Vastgoed

1.998.000 60.000

PPS Post en Pakketdiensten

140.000

Besteding PPS Post en Pakketdiensten

140.000

Totale overige inkomsten

2.535.000

Totale overige uitgaven

2.535.000

Resultaat

0

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

20

Bijlage 1. Uitvoeringsagenda 2021

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

21

22

23

24

25

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

26

Bijlage 2. Schematische weergave van de governance

27

Bijlage 3: Integrale aanpak ondermijning 2021 Een overzicht van hoe het RIEC Den Haag de convenantpartners ondersteunt om ondermijning het komende jaar aan te pakken. Klik hier voor de regionale afspraken over de aanpak van ondermijning.

Focus op drugscriminaliteit en mensenhandel

De ondersteuning bestaat uit 4 sporen:

Zicht

Weerbaarheid

Onderzoek naar:

Aanpakken en afpakken

Faciliteren en ondersteunen

Dashboard ondermijning en weerbaarheid

Jonge aanwas Rol notarissen bij vastgoedcriminaliteit

Uniforme basis gemeenten

Crystal Meth

Bibob-beleid

Verdiepend onderzoek arbeidsuitbuiting

APV ondermijningsproof

Vaker inzetten op afpakken bij integrale casuïstiek.

Versterking districten door bestuurlijk ondersteuningsteam

Coördinatie van uitvoering door

integrale projectleiders

Optimaliseren werkprocessen

Lokaal signalenoverleg

Integrale casusanalyse

Meldpunt bij ondermijning

Integrale intelligence

Bewustwordingstrainingen & presentaties voor partners.

Integraal en informatiegestuurd werken

Handreikingen

Vastgoed en bedrijventerreinen

Bibob advies

Versterking governance

Best practice in Westland

Bekijk hier de huidige governance binnen de regio Den Haag.

Klik hier voor een goed voorbeeld van een casus in 2020.

Kennisplatform ondermijning en kennisbank RSIV

Focus op bestuurlijk afpakken

Kennis over de aanpak van ondermijning.

Integrale projecten in 2021:

12 Ondermijningsfonds

Post- en Pakket diensten

Pilot jonge aanwas

Klik hier voor een update over de projecten.

Barrières worden ontwikkeld om ondermijning in logistieke processen tegen te gaan.

Hierbij wordt samengewerkt met het Veiligheidshuis.

Financiën 2021 2 000k

1 500k

1 000k

500k

Ve G em rs Ve te ee r rk st nt er in en gs ki ng ge sg ld en el Re de ov se n er Ri rv dr jk er ac in h gv tn er aa st rH er EI ki ng T sg el de n 20 18 Af pa kg O el n de de Re n rm se rv ijn er in in gs gm fo nd id s de PP le n S Va Po st s In t go en ci ed de P ak nt el ke e td m ie id In ns d ci e te le de n n nt 20 el 21 e m sp id oo de r1 le n 20 21 sp oo r2

Ri jk

Bi jd ra ge

bi jd ra ge

Re gu lie re

Bi jd ra ge

O M B

Ri jk

0

Structurele middelen Totaal: €1.535.227,-

Structureel

Incidentele middelen Totaal: €2.535.000,-

Incidenteel

Meer informatie? Regionale documenten rondom de aanpak van ondermijning, zoals het jaarplan 2021, de coalitie tegen ondermijning, uitvoeringsagenda en meer vindt u op de kennisbank van het RSIV. Landelijke informatie over de aanpak van ondermijning vindt u op het Kennisplatform Ondermijning.

Addendum – Inzet incidentele middelen Rijk regio Den Haag De samenwerkende partners in de regio Den Haag hebben de afgelopen periode gezamenlijk geïnvesteerd in het verkrijgen van meer zicht op ondermijnende criminaliteit. Uit de lokale ondermijningsbeelden, de uitgevoerde fenomeenanalyses en uit politie-informatie blijkt in de regio Den Haag een forse problematiek op gebied van mensenhandel/arbeidsuitbuiting en drugscriminaliteit. De partners hebben zich verenigd in het ambitiedocument ‘Coalitie tegen Ondermijning’. Bij het Rijk is een voorstel ingediend om in aanmerking te komen voor incidentele middelen. Vanuit het Rijk is voor de regio Den Haag is voor 2021 en 2022 een bedrag van €3.500.000 toegekend. In dit addendum is aangegeven hoe deze middelen worden ingezet, waarbij ten opzichte van het eerdere plan de volgende aanpassingen zijn gedaan, omdat er minder middelen zijn toegekend dan aangevraagd: •

I.p.v. 1,5 fte per districtelijke OMT 1 fte

•

I.p.v. 2 analisten in 2021 1 analist

•

Budget t.b.v. weerbaarheid en communicatie in spoor 2 bijgesteld

Spoor 1: Versterking aanpak Het doel van spoor 1 is het vergroten van het zicht op de geprioriteerde thema’s, meer intelligence gestuurde aanpak van casuïstiek, meer barrières en nieuwe maatschappelijke coalities smeden om ontwikkeling van ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. De districtelijke aanpak wordt versterkt door aan elke ondermijningstafel toegewijde medewerkers te koppelen à la het BOT in district G en de actiecentra in Brabant/ Zeeland. Naast deze capaciteit, zal er ook meer analysecapaciteit worden toegevoegd ter ondersteuning van de aanpak en wordt er geïnvesteerd in regionale expertise. Uitgaven 1 fte per districtelijke ondermijningstafel (schaal 11; 85.000)*

2021 340.000

2022 425.000

0,5 fte coördinator 1 fte tbv RISO-casuïstiek (schaal 11; 85.000)

50.000 85.000

50.000 85.000

Analyse/onderzoekscapaciteit Juridische expertise Financiële expertise 1 trekker publiek-private samenwerking

75.000 85.000

150.000

85.000

85.000 85.000

Overhead (per fte ong. 23.000) Inhuur specialistische expertise (vastgoed, horeca, bedrijventerreinen)

195.500 50.000

241.500 50.000

Weerbaarheidscampagnes Totaal

50.000 1.015.500

50.000 1.221.500

*In 2021 loopt het tijdelijke project uit het Ondermijningsfonds in district G. In 2021 is voor dit district geen 1,5 fte nodig. Dit is ook verdisconteerd in de overhead. (Tarieven voor salarissen en overhead komen uit het document: handleiding overheidstarieven 2020.)

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag

Spoor 2: Voorkomen van Jonge Aanwas Het doel van spoor 2 is het aanpakken van de maatschappelijke voedingsbodem waarin criminaliteit kan floreren. De ambitie is om een gerichte aanpak te ontwikkelen op probleemwijken en meer te leren van elkaar. Dit moet resulteren in een sluitende aanpak gericht op het voorkomen van nieuwe aanwas in de drugscriminaliteit. Het is hiervoor noodzakelijk de aanpak van ondermijning te verbinden aan de preventieve aanpak van gemeenten op het gebied van veiligheid, zorg, onderwijs en jeugd. De gemeenten Delft, Gouda, Zoetermeer, Leiden, Leidschendam-Voorburg en Den Haag zullen samen met het RIEC, RSIV, 2 Zorg- en Veiligheidshuizen, politie, OM, en de belastingdienst hiermee aan de slag gaan.

Uitgaven

2021

2022

1 fte casusregisseur

100.000

100.000

1 fte ontwikkelaar

100.000

100.000

0,5 fte analysecapaciteit riec (schaal 9)

50.000

50.000

2 x 0,5 fte Veiligheidshuis

100.000

100.000

Extra kosten deelnemende gemeenten

200.000

200.000

Gerichte weerbaarheidstrajecten en producten/communicatie

80.000

80.000

Totaal

630.000

630.000

Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag