RIS307877 Beantwoording SV Topdrukte lachgaskoeriers tijdens avondklok en de invloed van de coronamaatregelen op het gebruik van lachgas met aanpassingen DRV

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

13 april 2021

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Gerbrands, luidend: ‘Topdrukte lachgaskoeriers tijdens avondklok en de invloed van de coronamaatregelen op het gebruik van lachgas’

OCW/10088371 RIS307877

Het raadslid mevrouw Gerbrands heeft op 12 februari 2021 een brief met daarin twaalf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op dinsdag 2 februari konden we in het Algemeen Dagblad lezen dat de avondklok voor topdrukte zorgt bij lachgaskoeriers. Ons bereiken van diverse kanten berichten, dat ondanks de aandacht die er is voor de ernstige gevolgen van het gebruik van lachgas, er nog steeds soms meerdere jongeren per week op de SEH’s in onze regio binnen worden gebracht ten gevolgen van het gebruik van lachgas. 1.

Het is in Den Haag verboden om lachgas op de weg te gebruiken of tanks, ampullen en dergelijke met lachgas bij zich te hebben. Hoe kan het dan, dat lachgaskoeriers af en aan rijden en zelfs adverteren op social media? Hoe wordt hierop gehandhaafd? Hoeveel boetes zijn er uitgedeeld? Hoeveel koeriers zijn er van de straat geplukt? Hoeveel gebruikers zijn er opgepakt?

Hoewel het college dit niet wenselijk acht, is het niet verboden om te adverteren. Het is niet mogelijk om met een geautomatiseerde zoekslag de gevraagde informatie uit de politiesystemen te genereren. Wel kan worden gemeld dat diverse processen-verbaal zijn aangezegd voor het gebruik of het bij zich hebben van lachgas, dat diverse flessen lachgas in beslag zijn genomen en een aantal rijverboden is opgelegd. Tevens is een aantal processen verbaal opgesteld op grond van bepalingen die zijn gesteld in het Europees verdrag betreffende het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg (ADR) en is een aantal processen verbaal in verband met overtreding van artikel 174 c.q. 175 Wetboek van Strafrecht bij het OM ingediend. In de regionale politie eenheid Den Haag zijn meerdere gemeenten met een dergelijk verbod op het venten en gebruiken van lachgas. Op dit moment wordt in samenwerking met het OM onderzocht of en hoe op eenduidige wijze de processen verbaal kunnen worden opgesteld en afgehandeld.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10088371

2.

Klopt het dat er soms meerdere jongeren per week op de Spoedeisende Hulp worden gebracht ten gevolge van lachgasgebruik? Om hoeveel gevallen gaat dat het afgelopen half jaar in Nederland? Hoeveel in Den Haag?

Het gebruik van lachgas is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit is ook terug te zien in het aantal gevallen van gezondheidsklachten na lachgasgebruik dat sinds 2015 een forse stijging laat zien. Over de periode tot en met augustus 2020 zijn cijfers beschikbaar. Deze cijfers zijn meegenomen in de risicobeoordeling die het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs (CAM) in opdracht van de Rijksoverheid heeft uitgevoerd. Bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) werden in 2019 in totaal 128 informatieverzoeken gedaan bij vermoedelijke intoxicaties met lachgas. Er werd informatie opgevraagd voor acute klachten. In 2020 bleef het aantal meldingen stijgen: tot en met augustus werden er 102 gevallen van lachgas intoxicaties gemeld. In 70% van deze gevallen in 2020 is lachgas in grote hoeveelheid gebruikt, in 52% van de gevallen werd lachgas uit een tank gebruikt en in 49% van de gevallen was er sprake van neurologische problemen. In de Monitor DrugsIncidenten (MDI) bleef het aantal gezondheidsincidenten met lachgas in 2019 beperkt (2%), maar er is wel sprake van een verdubbeling in één jaar tijd. Een vijfde van alle patiënten met een lachgas-intoxicatie was minderjarig. Harde cijfers over het aantal gevallen op de spoedeisende hulp als gevolg van lachgasgebruik zijn niet beschikbaar bij de Haagse ziekenhuizen HMC en Haga.

Dit komt omdat er niet specifiek op lachgas, maar op intoxicatie in het algemeen wordt geregistreerd. Ook is er vaak sprake van een combinatie van factoren, waaronder lachgas, die tot gezondheidsklachten leidt. Het beeld is dat er verschillende jongeren per week op de spoedeisende hulp worden behandeld voor gezondheidsklachten na lachgasgebruik. Het gaat dan om brandwonden, verkeersongevallen, verlammingsverschijnselen of een combinatie daarvan, waarbij vaak een combinatie van factoren de oorzaak is. 3.

Klopt het dat bij een groot gedeelte van deze jongeren een dwarslaesie wordt geconstateerd?

Uit een landelijke steekproef van de Nederlandse Vereniging van Neurologie (NVN) blijkt dat in de periode van juni 2018 tot juni 2020 tenminste 64 jongeren met een gedeeltelijke dwarslaesie in het ziekenhuis zijn behandeld vanwege het gebruik van lachgas. Dit wordt veroorzaakt door een vitamine B12 tekort. Lachgas zorgt voor de oxidatie van vitamine B12 dat een belangrijke rol speelt in het functioneren van de zenuwen. 4.

Om hoeveel jongeren gaat het hier?

Zie het antwoord op vraag 3. 5.

Hoelang houden ze gemiddeld een ziekenhuisbed bezet?

Het college heeft geen beschikking over dergelijke gegevens. 6.

Hoelang moeten ze vervolgens in een revalidatiecentrum verblijven?

Het college heeft geen beschikking over dergelijke gegevens.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10088371

7.

Hoeveel revalidatieplekken zijn er bezet door jongeren met een dwarslaesie ten gevolge van lachgasgebruik?

Zie het antwoord op vraag 6. Het Trimbos instituut zegt dat er door de coronamaatregelen een toename in het gebruik van lachgas is onder jongeren door gebrek aan sociale controle 8.

Is dat in Den Haag ook zichtbaar? Zo ja, hoe groot is deze toename?

Het aantal geregistreerde incidenten waarbij lachgas een rol speelde in Den Haag is in 2020 (ca. 2.700 incidenten) verdubbeld ten opzichte van 2019 (ca. 1.300). Of er een verband is met de coronamaatregelen kan niet op basis van slechts cijfers worden geconcludeerd. Uit de eerste resultaten van het Groot Uitgaansonderzoek 2020 en Corona blijkt dat voor de ene uitgaander de corona-lockdown een reden was om vaker alcohol of drugs te gebruiken of te experimenteren met nieuwe of andere middelen. De ander greep de gelegenheid juist aan om (even) niet of minder te gebruiken. Dit verschilt sterk per middel. Alcohol, tabak en cannabis waren de middelen die tijdens de eerste lockdown het vaakst nog gebruikt waren door de laatste-jaar-gebruikers (93,8%, 71,0% en 62,1%). Lachgas werd het minst vaak (nog) gebruikt (17,5%). Onder frequente gebruikers, die voor de coronamaatregelen maandelijks of vaker een middel gebruikten, nam 60% tot 90% van die groep het middel ook tijdens de coronamaatregelen. De uitzondering was lachgas, wat door 34,8% nog werd gebruikt. Verveling wordt door de respondenten als belangrijkste reden genoemd om vaker of meer drugs te gebruiken. 9.

Is het college met ons van mening dat het wel erg schokkend is, dat de op dit moment zo schaarse plekken in het ziekenhuis worden bevolkt door jeugd die tegen beter weten in toch lachgas gebruikt

Het college is niet in het bezit van gegevens om hier specifieke uitspraken over te doen, maar begrijpt het gevoel van ongemak dat kan ontstaan bij het beeld wanneer ziekenhuisbedden en revalidatieplekken mogelijk worden bezet door vermijdbaar/ongeoorloofd gedrag (zoals bijvoorbeeld drugsgebruik). 10. Is het college ook met ons van mening dat het wel erg schokkend is, dat revalidatieplekken, die nu zo keihard nodig zijn voor mensen die aan het herstellen zijn van corona, worden ingenomen door jongeren die willens en wetens hun eigen gezondheid op het spel zetten? Zie het antwoord op vraag 9. 11.

Is het college, gezien het feit dat er nog steeds jongeren in het ziekenhuis terecht komen door lachgasgebruik, bereid de controles aan te scherpen en ook daadwerkelijk boetes uit te delen? Dit niet alleen aan de gebruikers, maar ook aan de verkopers?

Zie het antwoord op vraag 1.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10088371

12. Moet er niet een verbod komen voor de verkoop van lachgas in de reguliere supermarkten aan minderjarigen? Lachgas valt niet onder de werking van de Opiumwet. Sinds 1 juli 2016 valt lachgas onder de Warenwet. Verkoop, handel, bezit en gebruik van lachgas is op dit moment niet strafbaar. Verkopers van lachgas dienen aan de verplichtingen van de Warenwet te voldoen. Staatssecretaris Blokhuis werkt momenteel aan een verbod op lachgas door plaatsing op lijst II van de Opiumwet. Dit zal naar verwachting in de eerste helft van 2021 in werking treden. Zolang lachgas niet (meer) onder de werking van de Geneesmiddelenwet of (nog) niet onder de werking van de Opiumwet valt, is het aan gemeenten zelf om een weg te vinden bij het reguleren van zowel de verkoop van lachgas als het gebruik ervan. De wettelijke basis voor deze regulering zal moeten worden gevonden in de Algmene Plaatselijke Verordening (APV) gelet op het kader van de APV (bescherming openbare orde). Vooruitlopend op het landelijke lachgasverbod heeft het college daarom een gemeentelijk lachgasverbod ingevoerd via de APV (zie Aanwijzingsbesluit RIS307132). In 2020 heeft het college besloten de gehele gemeente Den Haag voor de duur van één jaar aan te wijzen als gebied waar het verboden is om lachgas op de weg te gebruiken of tanks, ampullen en dergelijke met lachgas bij zich te hebben.

Ook heeft het college vorig jaar besloten alle wegen in Den Haag aan te wijzen als weg waar het venten van lachgas verboden is. De verkoop op straat door venten is door middel van een ventverbod op producten, op basis van de Verordening straathandel Den Haag 2017, ingesteld door het college. Het is nog niet duidelijk of gemeenten de verkoop van lachgas in winkels kunnen verbieden op grond van de Wet milieubeheer. Naar aanleiding van het opgelegde verbod in de gemeente Arnhem loopt momenteel een procedure bij de Raad van State. Het college volgt de uitkomsten van deze procedure nauwlettend. Overigens wordt lachgas over het algemeen niet in reguliere supermarkten verkocht. De verkoop vindt vooral online en in groothandels plaats. Een verbod op lachgas helpt de beschikbaarheid en daarmee het gebruik terug te dringen. Het is echter belangrijk om daarnaast ook in te zetten op goede voorlichting en preventie. In Den Haag worden deze taken uitgevoerd door Indigo preventie. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4