RIS307827 Voorstel van het college inzake Nota stadsbomen

Datum

Registratienummer

22 februari 2021

DSB/10069783 RIS307827

Voorstel van het college inzake Nota stadsbomen In Den Haag vinden we onze bomen van oudsher belangrijk. Dat begon al eeuwen geleden met het behoud van het Haagse Bos en de aanplant van bomen op het Lange Voorhout. De betrokkenheid en binding van veel Hagenaars met de bomen in de stad is nog steeds groot. De bomen zijn als het ware de dragers van het groen en hebben een belangrijke rol in de herkenbaarheid van de ontwikkeling van de stad. We zien dat bijvoorbeeld terug in de aanleg van de typisch Haagse middenbermen met krachtige boomstructuren. Bomen bieden ontspanning, schaduw, zorgen voor biodiversiteit en geven rust. Bomen temperen wind, geluid en hitte. We vinden een stad met bomen mooier, voelen ons er prettiger en minder gestrest, zijn dus gezonder. We wonen en werken er met meer plezier. In een groene straat zijn onze woningen meer waard dan in een versteende straat. En in een groen winkelgebied verblijven we langer en besteden we meer. Bomen zijn ook onze natuurlijke airco’s, die in een stad de stijgende temperatuur met graden tegelijk kunnen verlagen. En de bijdrage aan biodiversiteit is groot. Alle waarden die bomen toevoegen aan de stad, noemen we ook wel ecosysteemdiensten. De ecosysteemdiensten kunnen we gezamenlijk samenvatten in het begrip leefkwaliteit.

Leefkwaliteit in de stad wordt steeds belangrijker vanwege verdergaande verdichting en door het veranderend weersklimaat. Ambitie In de Agenda groen voor de stad (RIS294705) hebben we de ambitie benoemd om door middel van ons groenbeleid bij te dragen aan een zo hoog mogelijke leefkwaliteit in de stad. Door in te zetten op het verbeteren van de ecosysteemdiensten van onze stadsbomen werken we aan deze ambitie. In de nota is dat concreet gemaakt met twee hoofddoelen voor de Haagse stadsbomen: 1. een toekomstbestendig Haags stadsbomennetwerk; 2. het verhogen van de ecosysteemdiensten door te streven naar meer kroonoppervlak in de stad. Inhoud De nota vormt een drieluik samen met het Routeboek stadsbomen in beheer en het Routeboek stadsbomen in projecten. De nota geeft de ambitie, visie en hoofduitgangspunten aan. In de routeboeken zijn deze concreet gemaakt en nader uitgewerkt. De routeboeken geven de werkwijze voor stadsbomen aan voor het dagelijks beheer en het uitvoeren van projecten in de bestaande en de ontwikkelende stad.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10069783

Hoofdstukken in de nota: Stadsbomen zorgen voor leefkwaliteit Het vergroenen van de stad wordt in tal van onze beleidsstukken en door gebruikers omarmd. Stadsbomen spelen een belangrijke rol bij en zijn een oplossing voor grootstedelijke uitdagingen zoals klimaatadaptatie en verdichting. Ze zorgen door hun ecosysteemdiensten voor leefkwaliteit in de stad. Het verhogen van de ecosysteemdiensten van bomen door in te zetten op meer kroonoppervlak en het werken aan een toekomstbestendig Haags stadsbomennetwerk zijn dan ook twee hoofddoelen. Een toekomstbestendig Haags stadsbomennetwerk Voor het verbeteren van ecologische verbinding, het activeren van recreatie en de verbetering van gezondheid in de stad is het oplossen van onderbrekingen in het netwerk gewenst. Onze eerste focus ligt hierbij op de Hoofdboomstructuur, het verbeteren en uitbreiden van de Haagse groene middenbermen en het planten van bomen op boomloze plekken in de stad. Wanneer we ontwerpen met bomen, dan doen we dat met aandacht voor diversiteit, ecologie en het maken van diverse microklimaten in onze stad. Aan de Hoofdboomstructuur hebben we nieuwe en bestaande structuren toegevoegd omdat ze aan de definitie voldoen. Ook hebben we ambities verwoord die we graag willen realiseren in toekomstige projecten. Twee structuren voldoen niet meer aan de definitie en zijn niet meer als Hoofdboomstructuur opgenomen.

In 2030 willen we meer kroonoppervlak De bijdrage van bomen aan de leefkwaliteit hangt af van de maat van de kroon. Dit is te meten met het kroonoppervlak. Om meer kroonoppervlak te maken zijn goede groeiplaatsen voor bomen essentieel. De boom groeit anders niet goed, kan niet goed presteren en kan overlast veroorzaken. Investeren in goede bestaande en nieuwe groeiplaatsen is een methode om meer kroonoppervlak te krijgen. Meer kroonoppervlak is ook te realiseren door extra bomen te planten en bestaande bomen goed te beheren. Ook op particulier terrein liggen hiervoor kansen. Programma voor projecten In alle projecten wordt gewerkt aan het behalen van de doelen. Het gaat dan om projecten van ontwikkeling, herinrichting en groot onderhoud in de stad. Hoe omgaan met bestaande en nieuwe stadsbomen is een vast onderwerp van gesprek in deze projecten. De stad heeft een heldere wens voor meer duidelijkheid, eenduidigheid en transparantie over het omgaan met bomen in projecten. Dit is uitgewerkt in een routeboek. Programma voor beheer Ook door ‘gewoon’ te beheren wordt gewerkt aan het behalen van de doelen. We organiseren het onderhoud efficiënt en effectief zodat we de huidige beperkte middelen goed kunnen besteden. Dat doen we bijvoorbeeld door het maken van een moederbestek voor onderhoud. Hierdoor voeren we eenduidig en planmatig onderhoud uit.

Ook voor beheer is een routeboek gemaakt. We houden een vinger aan de pols: de Haagse Groenmonitor We beschrijven de doelen niet alleen. We maken ook concreet welke doelen we in 2030 willen halen en gaan dit monitoren. Om een vinger aan de pols te houden worden de resultaten elke twee jaar via de Haagse Groenmonitor met de stad gedeeld. Hiervoor wordt het kroonoppervlak van de stad gemeten. Dit wordt gedaan met een speciale techniek vanuit de lucht met laserpulsen, ook wel LIDAR genoemd.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10069783

Omdat het meten nog in ontwikkeling is stellen we ons het doel dit in 2025 voldoende nauwkeurig en reproduceerbaar te doen. In de periode tot 2025 wordt de stad meegenomen in de ontwikkeling van de metingen waarmee vanaf 2021 getest wordt. We zijn open in wat we doen Het vergroten van de betrokkenheid van de stad is een belangrijk doel. Om samen met de gebruikers van de stad onze doelen te realiseren zetten we een speciaal communicatie- en uitvoeringprogramma op met de titel: ‘meer blad voor de stad’. De betrokkenheid vergroten we ook door veel informatie te delen en door participatie bij onze projecten en beheer. Aan de slag! We willen onze doelen behalen via projecten, via beheer en samen met de stad via het uitvoeringsprogramma ‘meer blad voor de stad’. Het doel is in 2030 meer kroonoppervlak in de stad te hebben en een toekomstbestendiger stadsbomennetwerk te realiseren. De voorlopige ambitie is om het kroonoppervlak in 2030 (t.o.v. 2021) met 5% te laten groeien. Tot en met 2022 is investeringsgeld beschikbaar in de vorm van een deel van het extra groenbudget van € 2,5 miljoen. Een actiepunt voor 2021 is het maken van een ‘draaiknoppenanalyse’. Dit is een vernieuwende methodiek die we gaan ontwikkelen en voor het eerst gaan gebruiken.

Hiermee wordt het mogelijk voor elke variabele (zoals extra bomen, groeiplaatsen verbeteren, bos aanplanten, bomen voor particulieren) een indicatie te geven wat dit oplevert aan extra kroonoppervlak in de stad en wat deze impulsen kosten. Inhoud van de bijbehorende routeboeken: Routeboek stadsbomen in projecten In het Routeboek stadsbomen in projecten zijn stappen beschreven en richtlijnen opgenomen. Het geeft de werkwijze weer hoe we in Den Haag omgaan met stadsbomen in projecten. Het zorgt voor een eenduidig proces en de opdracht in projecten transparant een weloverwogen keuze te maken voor de leefkwaliteit van de stad in onze toekomst. Routeboek stadsbomen in beheer Ook in het Routeboek stadsbomen in beheer is een werkwijze met richtlijnen opgenomen. Aan de hand van de cyclus van de bomen in de stad is stapsgewijs weergegeven welk onderhoud op welk moment nodig is. Ook zijn specifieke richtlijnen beschikbaar zodat alle beheerders vergelijkbare afwegingen maken, bijvoorbeeld voor het beoordelen van verzoeken voor kap of snoei. Omdat de huidige middelen niet dekkend zijn voor de ambities residentiekwaliteit en hofstadkwaliteit uit de Kadernota kunnen daarmee keuzes beter worden gemaakt.

Besluit De nota geeft richting aan beleid, beheer, planvorming, projecten en communicatie rond stadsbomen en zorgt voor duidelijke doelen, randvoorwaarden, richtlijnen en een concrete werkwijze voor het werken met bomen, een specifieke wens van de gebruikers van onze stad en de politiek. Gezien het voorgaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het voorstel van het college aangaande de Nota stadsbomen,

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10069783

Besluit: I. a.

b. c.

d.

e. f.

De Nota stadsbomen vast te stellen, met als specifieke punten: de ambitie, zoals opgenomen in de Agenda groen voor de stad, om door middel van ons groenbeleid tot een zo hoog mogelijke leefkwaliteit in de stad te komen in te vullen door te werken aan twee hoofddoelen: 1. een toekomstbestendig Haags stadsbomennetwerk; 2. het verhogen van de ecosysteemdiensten door te streven naar meer kroonoppervlak in de stad. De meting van het kroonoppervlak op betrouwbare en reproduceerbare wijze uit te voeren voor de gehele stad, hetgeen naar verwachting kan vanaf 2025. De volgende straten/straatdelen, zoals ook opgenomen in de kaart op pagina 23 van de nota, als Hoofdboomstructuur toe te voegen aan de Stedelijke Groene Hoofdstructuur. 1. Beresteinlaan; 2. Binckhorstlaan; 3. Brasserskade; 4. Carnegielaan (tussen Laan van Meerdervoort en Groot Hertoginnelaan); 5. Conradkade (twee delen); 6. Groot Hertoginnelaan; 7. Herengracht; 8. Het Kleine Loo; 9. Juliana van Stolberglaan (twee delen); 10. Laan Copes van Cattenburgh-Burgemeester Patijnlaan; 11. Laan van Hoornwijck (deel richting Ypenburg); 12. Laan van Leidschenveen (deel); 13. Lekstraat; 14. Loudonstraat (deel); 15. Margarethaland; 16. Rijswijkse Waterweg; 17. Smidswater; 18. Supernovaweg/Regulusweg; 19. Troelstrakade; 20. Utrechtsebaan (deel naast Boslaan); 21. Valkenboslaan; 22. Volendamlaan; 23. Vreeswijkstraat; 24.

Zuiderparklaan.;; De volgende straten/straatdelen, af te waarderen als Hoofdboomstructuur en uit de Stedelijke Groene Hoofdstructuur te halen. De motivering hiervoor is opgenomen in de nota in bijlage 10. 1. Hoefkade; 2. Oorberlaan. Bij nieuwe ontwikkeling, herinrichtingen en bij groot onderhoud (waaronder werk met werk projecten) het Routeboek stadsbomen in projecten te gebruiken. Stadsbomen te beheren conform het Routeboek stadsbomen in beheer binnen de mogelijkheden van de aanwezige middelen.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10069783

g.

h.

i.

j.

De ambitie voor de groei van het kroonoppervlak voor 2030 (t.o.v. 2021) voorlopig vast te stellen op 5%. Hiervoor te onderzoeken hoe het investeren in de variabelen, zoals genoemd in hoofdstuk 8, invloed heeft op deze ambitie en welke middelen hiervoor nodig zijn. De volgende doelen te stellen voor een toekomstbestendig stadsbomennetwerk 1. In 2030 hebben we tien niet verbonden schakels in de Hoofdboomstructuur weten te verbinden; 2. In 2030 kunnen we vijf nieuwe boomstructuren als Hoofdboomstructuur toevoegen aan de stad; 3. In 2030 is 75% van het aantal stadsbomen ecologisch passend 4*, 3* of 2*. Tweejaarlijks, te beginnen in 2023, de voortgang van de ambities en doelen aan de stad te presenteren via de Haagse groenmonitor. Via de Haagse groenmonitor wordt ook de voortgang van de ambities en doelen uit de Agenda groen voor de stad en Nota stadsnatuur aan de stad gepresenteerd. In 2021 het communicatie- en uitvoeringsprogramma ‘Meer blad voor de stad’ ontwikkelen en starten.

II. III.

Het Routeboek stadsbomen in projecten vast te stellen Het Routeboek stadsbomen in beheer vast te stellen

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van …… De griffier,

De voorzitter,

5/5