RIS307795 Bijlage

Goed voor elkaar! Haags vrijwilligersbeleid 2020-2023

INHOUD Inleiding

3

H1 Den Haag, dé vrijwillige stad

4

H2 Trends en analyse

8

H3 Doelen vrijwilligersbeleid 2020-2023

12

H4 Monitoring en evaluatie

16

H5 Financiën

17

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

2

INLEIDING Maar liefst 185.000 Hagenaars zetten zich belangeloos en onbetaald in

naar elkaar om en zoeken naar manieren om de ander plezier te brengen

voor een ander1. Hier zijn we heel trots op! Dankzij hen is Den Haag een

in tijden van eenzaamheid.

stad waarin mensen elkaar kennen, naar elkaar omzien en zorgdragen voor hun omgeving.

De hoofdlijnen van dit actieprogramma zijn samen ontwikkeld met belangrijke partners uit de stad en hun vrijwilligers. Dit zijn: (1) Vrijwilli-

Het doel van dit actieprogramma is het verder versterken van het vrijwilli-

gers voelen zich erkend en gewaardeerd, (2) Nieuwe vrijwilligers worden

gerswerk dat door vele Haagse inwoners wordt uitgevoerd. Dit is hard

actief, (3) Matching van vraag en aanbod en (4) Vrijwilligersorganisaties

nodig omdat er meer dan ooit behoefte is aan nieuwe vrijwilligers. Ook

krijgen ondersteuning. Het beleid is hiermee niet af, de uitwerking geven

kan de waardering voor vrijwilligers beter en kan het positieve effect van

we vorm in samenspraak met onze partners. Elk jaar bekijken we opnieuw

vrijwilligerswerk nog beter op de kaart worden gezet. gezet. Daarnaast is

wat lukt en waar de behoefte ligt.

er een slag te maken in de versteviging van de samenwerking tussen het stedelijk vrijwilligersbeleid en de ondersteuning van vrijwilligerswerk in de wijken en buurten. De gemeente Den Haag heeft een lange traditie in het ondersteunen van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. Dit is onze wettelijke taak vanuit

1. CBS (2018) Vrijwilligerswerk: activiteiten, duur en motieven 2. Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015, H2, art 2.1.2 & 2.2.2.

de Wmo2, maar we doen dit vooral omdat vrijwilligers enorm waardevol zijn. Het coalitieakkoord zegt hierover: “Voor een vitale stad zijn actieve bewoners belangrijk. Vrijwilligers zijn daarbij cruciaal en initiatieven die hen versterken, kunnen op onze ondersteuning rekenen.” Het doen van vrijwilligerswerk heeft daarbij ook vele positieve effecten voor de vrijwilliger zelf. Vrijwilligers krijgen veel waardering en zijn belang­rijk voor een ander. En vrijwilligerswerk is een leuke tijdsbesteding die je bovendien helpt om je vrienden en kennissenkring uit te breiden. Het draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling en voor sommigen is het dé opstap naar een betaalde baan. In deze tijd van de coronapandemie komt de kracht van onze vrijwilligers nog sterker naar boven. Vele Hagenaars pakken de handschoen op om hun steentje bij te dragen voor hun naasten of voor onbekende stadsgenoten. Met veel creativiteit ontstaan nieuwe initiatieven, mensen kijken extra HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

3

1.

DEN HAAG, DÉ VRIJWILLIGE STAD Vrijwilligerswerk ontstaat vaak spontaan in de samenleving

het reguliere hulpaanbod. Denk aan zwerfjongeren, mensen met een

zonder bemoeienis van de overheid. Door vrijwilligerswerk

complexe schuldensituatie of inwoners die kampen met rouw en verlies.

leren mensen elkaar kennen en raken ze met elkaar verbonden in een ‘sociale basis’.

Ook werken veel vrijwilligers bij de zorgorganisaties, hiermee ontlasten zij de professionele zorgverlening. Bijvoorbeeld bij MEE, Kompassie of Buddy Netwerk werken ervaringsdeskundigen, cliëntondersteuners en buddy’s die

Deze basis van informele netwerken maakt van Den Haag een sociale en

anderen verder helpen met behulp van hun eigen levenservaring.

vitale stad, waarbij veel inwoners profiteren van het vrijwilligerswerk dat anderen voor hen doen. Ook kunnen veel maatschappelijke organisaties in de zorg, sport, cultuur en in het onderwijs alleen bestaan dankzij de inzet

Soms staat het vrijwilligerswerk op gespannen voet met professioneel werk.

van hun vrijwilligers.

Waar de professionaliteit belangrijk is voor de taak, is het niet de bedoeling dat vrijwilligerswerk het professionele werk verdringt. Deze dilemma’s

Het vrijwilligerswerk in Den Haag is divers. Veel gebeurt buiten de scope

vragen om een voortdurende analyse en afstemming tussen formele en

van de gemeente, omdat inwoners dit zelf organiseren en zij geen onder-

informele zorg.

steuning nodig hebben. Van het vrijwilligerswerk waar we wel bij betrokken zijn verzamelen we jaarlijks gegevens. Zo hebben we toch een goed beeld van het vrijwilligerswerk in de stadsdelen, wijken en buurten. Het is belangrijk om al het vrijwilligerswerk te waarderen, ook als er géén bemoeienis is van de gemeente. Dat kan onder meer door het waarderen via campagnes.

Waar staan we nu Zorg en Welzijn Onze partner PEP kent ruim 3.000 vrijwilligersorganisaties en de meeste zetten zich in voor de zorg en kwaliteit van leven van (kwetsbare) Hagenaars. Denk bijvoorbeeld aan de welzijnsorganisaties waar ruim 3.500 vrijwilligers werken als burenhulp of in en om het wijkcentrum. Ook zijn er in Den Haag veel maatschappelijke en/of religieuze organisaties die zich inzetten voor de medemens, zoals STEK, Mara en Humanitas. Hun vrijwilligers bereiken vaak doelgroepen die minder goed terecht kunnen bij HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

4

BEN LACHHAB 53, INITIATOR

Sport

VAN DE PARTICIPATIE KEUKEN

Den Haag heeft een uitstekend sportklimaat met 275 sportverenigingen en fantastische evenementen zoals Sail op Scheveningen, de Invictus

“We zijn omringd met

games en de CPC-loop waar jaarlijks ruim 900 vrijwilligers aan meehelpen.

ruim 300 vrijwilligers die

Zowel de topsporter als de recreatieve sporter kan zich in Den Haag uit-

van alles doen. Je merkt:

leven en in 2022 is Den Haag zelfs sporthoofdstad van Europa!

heel Den Haag bruist.

Vrijwilligers maken het sportklimaat in Den Haag mogelijk. Bij iedere

Er is een beweging

sportvereniging werken gemiddeld 78 vrijwilligers, maar dit aantal varieert enorm. Bij de vereniging Paardrijden voor gehandicapten werken

ontstaan, ook in andere

bijvoorbeeld 102 vrijwilligers waarvan 50 vrijwilligers met een beperking.

plaatsen. Mensen halen

We kennen ook een sportvereniging met meer dan 700 vrijwilligers.

er ontzettend veel

Onderwijs & cultuur

voldoening uit.”

Op scholen helpen veel ouders een handje mee zodat de school geen extra kosten maakt. Daarnaast is Den Haag de tweede culturele stad van Nederland en vrijwilligers maken dit mogelijk. Museum Beelden aan Zee heeft bijvoorbeeld ruim 150 vrijwilligers die bezoekers verwelkomen, rondleidingen geven en helpen bij de inrichting van tentoonstellingen.

FEITEN EN CIJFERS*

Categorie vrijwilligersorganisatie

aantal

Zorg/welzijn

706

Sport

517

Migranten- en vrouwenorganisaties

366

Informele zorg

312

Kunst

246

Onderwijs

200

Religieuze organisaties

151

Buurt - en bewonersorganisaties

120

Overig

406

Totaal

3.024

* De aantallen uit deze tabel betreffen de vrijwilligersorganisaties die bekend zijn bij PEP.

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

Buurten en wijken Jezelf inzetten als vrijwilliger kan ook eenvoudig in je eigen straat, buurt of wijk. Bewoners van de buurtkamer in de Notenbuurt beheren de AED en bewoners van Kraayenstein leveren met hun deelname aan het Buurt Interventie Team een bijdrage aan het terugdringen van auto-inbraken. Ook helpen veel mensen buurtgenoten met een boodschap of een kleine klus. Meestal is deze vorm van informele zorg ongeorganiseerd en nauwelijks zichtbaar, maar wel van onschatbare maatschappelijke waarde. Wel georganiseerd en zichtbaar zijn de meer dan honderd lief & leed straatjes waar mensen aandacht hebben voor buren die iets te vieren hebben of door een moeilijke tijd gaan. 5

Overig

Ondersteuning voor vrijwilligers

We kennen nog vele andere voorbeelden van vrijwilligerswerk. In onze

De gemeente Den Haag ziet het als haar rol om het vrijwilligerswerk te

stad van vrede & recht zijn er juristen die zich vrijwillig inzetten in

stimuleren, erkennen, waarderen en waar nodig te ondersteunen. Omdat

rechtswinkels. De meer dan 350 taalvrijwilligers van Taal aan Zee leren

de samenleving het vrijwilligerswerk voornamelijk zelf organiseert kiest

Nederlands aan asielzoekers, vluchtelingen en kwetsbare anderstaligen.

de gemeente niet voor een regisserende, maar voor een faciliterende rol.

Daarnaast zetten jongeren zich in, bijvoorbeeld door in een stadslab mee

Het vrijwilligersbeleid is hierbij de linkin-pin die alle ondersteuning en

te denken over het gemeentelijke beleid, of bij Surf en Durf waar studen-

initiateven met elkaar verbindt. Die rol willen we de komende jaren

ten kinderen met weinig zelfvertrouwen leren surfen.

verstevigen, onder andere door nauwer samen te werken met de stadsdelen, die de wijkgerichte vrijwilligersorganisaties en bewonersinitiatieven

De bovenstaande voorbeelden zijn slechts een greep uit het werk dat de

(burenhulp) in de stadsdelen ondersteunen.

Haagse vrijwilligers voor een ander doen. De lijst met voorbeelden is eindeloos en het is dan ook onmogelijk om alles te beschrijven. Dat hoeft

Op de volgende pagina staat hoe de ruim 3.000 bekende organisaties

ook niet, omdat vrijwilligers de overheid voor de meeste dingen niet nodig

ongeveer zijn verdeeld over de sectoren.

hebben. Zij organiseren zichzelf en geven om een ander. We kunnen met recht zeggen: Vrijwilligers maken Den Haag!

Stedelijk

SANDRA, 53 JAAR, VRIJWILLIGER BIJ STICHTING TAAL AAN ZEE ALS DOCENTE SPREEKVAARDIGHEID

“Ik doe nu al drie jaar vrijwilligerswerk bij stichting Taal aan Zee als docent

Gemeente

spreekvaardigheid. Ik vind taal erg leuk en ik geloof erin dat taal een belangrijke stap is in het doorbreken van een isolement. Daarnaast vormt taal de eerste brug naar integratie.”

• Haagse vrijwilligersprijzen • Uitreiking stadsspelden en (jeugd)lintjes • Waarderingsaanbod • Vrijwilligersverzekering • Subsidie vrijwilligersorganisaties • Sportconsulenten en adviseurs

• Den Haag Doet • Volunteer The Hague • Vrijwilligersacademie • Certificering (Goed Geregeld & HKV) • Ondersteuning div. platforms voor o.a. zorg- en schuldhulpvrijwilligers

• Buurthuizen • Adviseurs leefbaarheid en bewonersparticipatie • Stimuleren bewonersinitiatieven

• Vrijwilligerscoördinatie in elk stadsdeel • Burenhulp • Ondersteuning wijkgerichte vrijwilligersorganisaties

Stadsdelen

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

6

PEP + HWO's

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

7

2.

TRENDS EN ANALYSE De afgelopen maanden legden we ons oor te luister bij

Met onze tentakels in de stad zien we momenteel extra wervingskansen

diverse vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties in de stad en

bij de onderstaande groepen. Hier besteden we de komende jaren speciale

analyseerden we de cijfers3. Hierdoor kregen we zicht op de landelijke en lokale trends in het vrijwilligerswerk die de

aandacht aan. Dit doen we samen met de vrijwilligersorganisaties en verenigingen in de stad.

basis vormen onder de doelen van dit actieprogramma.

Trend 1: Vrijwilligerswerk doen is en blijft populair Veel Hagenaars zijn al actief als vrijwilliger en in vergelijking met de G4-gemeenten doen we het goed4. Sommige mensen zijn echter actiever

Geslacht

Leeftijd

dan anderen, bijvoorbeeld naarmate ze ouder zijn (m.u.v. 75+), een hogere

34%

opleiding en een westerse achtergrond hebben. Mensen met een niet-wes-

26%

terse achtergrond doen iets minder vaak vrijwilligerswerk, maar mensen met een migratieachtergrond laten wel vaker weten dat zij in de toekomst

Man 48%

37%

28%

26%

Vrouw 52%

meer vrijwilligerswerk willen doen (zie p.9). Bovendien weten we uit ander onderzoek dat zij bovengemiddeld vaak mantelzorg verrichten en op die manier hun vrije tijd voor een ander inzetten. 16-29 jaar

30-44 jaar

45-64 jaar

Actieve vrijwilligers in de G4 gemeenten Amsterdam Rotterdam Den Haag Utrecht

Culturele achtergrond

39,9% 39,5% 41,8% 46,2%

32%

Opleidingsniveau

38%

33% 26%

25%

27% 22%

De verschillen tussen mensen zien we terug in de stadsdelen. Relatief de meeste vrijwilligers wonen in Haagse Hout en Segbroek. In Laak en Escamp zijn inwoners gemiddeld minder actief. In alle stadsdelen geven

Nederlands

mensen massaal aan in de toekomst meer vrijwilligerswerk te willen doen

Westers

NietWesters

Onbekend

Lager

(gemiddeld 39%).

3 De cijfers uit dit hoofdstuk komen voornamelijk uit de Stadsenquête 2019

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

8

4 CBS (2018) Vrijwilligerswerk: activiteiten, duur en motieven

Middelbaar

Hoger

65-74 jaar

75+ jaar

Vrijwilligerswerk in de stadsdelen

Jongeren Als jongeren vrijwilligerswerk doen dan vinden ze het vaak

Leidschenveen-Ypenburg

erg leuk. Toch is het voor organisaties vaak een grote uit-

Haagse Hout Laak Centrum Scheveningen Segbroek

daging om jongeren te bereiken. Uit onderzoek weten we wat

Senioren

werkt, zoals duidelijkheid bieden, geen valse verwachtingen

Voor senioren is vrijwilligerswerk

wekken, contact met andere jongeren, peer support en de

een belangrijke manier om actief

mogelijkheid om mee te denken en te praten.

te blijven in de samenleving.

Escamp Loosduinen

0%

5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50%

Vrijwilligerswerk gedaan Wil meer vrijwilligerswerk doen in de toekomst

Migranten Mensen met een migratieachtergrond zijn bovengemiddeld gemotiveerd voor vrijwilligerswerk, maar worden nog niet optimaal bereikt met

Motieven vrijwilligerswerk

het huidige aanbod. Ook hier 26% 26%

26%

Het zelf leuk vinden om te doen Het fijn vinden om iets voor een ander te doen Een zinvolle tijdsbesteding

26% 26%

26%

Plichtsbesef Sociale contacten

snijdt het mes aan twee kanten: het is aannemelijk dat het doen van vrijwilligerswerk bijdraagt aan de integratie van migranten.

Nieuwe dingen leren

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

Bedrijven

Werkzoekenden

Naast individuele inwoners leveren

Hagenaars met een bijstandsuitkering die een te

steeds meer bedrijven een positieve

grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt om

bijdrage aan de maatschappij.

direct aan de slag te kunnen. Passend vrijwilligers-

Bijvoorbeeld door het delen van

werk kan een goed alternatief zijn om tocht actief

kennis en de inzet van mensen,

te zijn, of een eerste stap te zetten richting betaald

middelen of expertise.

werk.

9

Trend 2: Meer behoefte aan flexibiliteit Veel mensen leiden een druk en dynamisch leven: ze werken hard, voeden

Waarom mensen stoppen met vrijwilligerswerk

hun kinderen op en leveren mantelzorg aan een familielid of buurtgenoot.

Ik had er geen tijd meer voor

In de schaarse vrije tijd die overblijft is er minder ruimte voor vrijwilligers-

52%

werk (naast sociale contacten, hobby’s en media-gebruik). Hagenaars die

Ik vond een betaalde baan

stoppen met hun vrijwilligerswerk doen dat vooral door een gebrek aan

Eigen gezondheid/leeftijd laat het niet (meer) toe

10%

Sloot niet meer aan/ik was toe aan iets anders

9%

tijd. De volle agenda’s van mensen kunnen we niet beïnvloeden, maar ook in

Het stopte en/of het was tijd om het over te dragen

7%

Ik ben verhuisd

6%

een druk leven zijn er veel mogelijkheden om vrijwilligerswerk te doen.

Anders

We zien de laatste jaren nieuwe voorbeelden van flexibel vrijwilligerswerk.

0%

Dit zijn korte klussen met een kop en een staart of een kleine vaste taak die je doet op een zelfgekozen moment. De voordelen: je zit er niet aan vast en een lidmaatschap van een organisatie of vereniging is vaak niet nodig. De behoefte aan meer flexibiliteit zien we terug bij alle generaties, maar vooral bij jongeren en young professionals (15-35 jaar). De organisatie NL Cares organiseert jaarlijks ca 1.800 activiteiten in Den Haag voor deze groep. Bijvoorbeeld eenmalig pannenkoeken bakken in de nachtopvang, of helpen bij de organisatie van het culturele evenement De Parade. Veel flexibel vrijwilligerswerk gebeurt zonder tussenkomst van een organisatie. Deze inzet is vaak niet ‘georganiseerd’, zoals burenhulp.

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

14%

10

18%

5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50%

Trend 3: Innovatie en imagoverandering

We zien mogelijkheden om met behulp van nieuwe technologie het Haagse vrijwilligerswerk opnieuw op de kaart te zetten bij nieuwe

In het hele land ontstaan nieuwe startups en online platforms voor

generaties. Dit biedt kansen voor maatschappelijke organisaties, over-

vrijwilligerswerk. Tijdens de Coronapandemie zorgden deze platforms dat

heden en bedrijven die op zoek zijn naar een vrijwillige impuls. Met onze

spontane initiatieven uit de samenleving snel extra vrijwilligers konden

platforms Den Haag Doet en Volunteer The Hague hebben we hiervoor met

krijgen. In Den Haag richtte PEP Do Good Den Haag op, waarmee bijvoor-

meer dan 10.000 unieke bezoekers per maand al een stevige basis.

beeld het Rode Kruis binnen één week 300 extra vrijwilligers kon werven. Ook bedrijven zoeken naar nieuwe manieren om hun maatschappelijke impact te verbreden met relevante activiteiten. Jongere professionals en vrijwilligers werken graag voor deze bewust opererende organisaties. Om

ANONIEM, 26 JAAR, STUDENT EN VRIJWILLIGER BIJ ONDER ANDERE JONG

jongeren te interesseren voor vrijwilligerswerk is een nieuwe aanpak

DOET MEE!

nodig, met gevoel voor wat hen bindt en boeit.

“Ik heb zelf veel hulp gehad vanuit jeugdhulpverlening en ik weet hierdoor wat de meerwaarde is van iemand die je helpt. Dus wil ik wat terugdoen door anderen te helpen, ik doe al acht jaar vrijwilligerswerk.”

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

11

3.

DOELEN VRIJWILLIGERSBELEID 2020-2023 Uit onze analyse van ons vrijwilligerslandschap (H1) en de trends (H2) volgen in dit hoofdstuk de doelen van het vrijwilligersbeleid voor de periode 2020-2023. Ons hoofddoel is het verder versterken van het nu al stevige bestand van Haagse vrijwilligers. Dit doen we langs vier lijnen: (1) Vrijwilligers voelen zich erkend en gewaardeerd, (2) Nieuwe vrijwilligers worden actief, (3) Matching van vraag en aanbod en (4) Vrijwilligersorganisaties krijgen ondersteuning. 3.1 Vrijwilligers voelen zich erkend en gewaardeerd Wat kan er beter? In Den Haag zijn al veel vrijwilligers actief: 41,8% van onze inwoners doet

zich inzetten voor de stad Den Haag extra in het zonnetje te zetten.

aan vrijwilligerswerk. Erkenning en waardering zijn essentieel om vrij-

• Vrijwilligersorganisaties die goed voor hun vrijwilligers zorgen erkennen

willigers gemotiveerd te houden. Dit begint met ‘dank je wel’ zeggen.

we met het Haags Keurmerk voor Vrijwilligersorganisaties (HKV) en de

De huidige vorm van waardering met de ‘Den Haag Doet webwinkel’ sluit echter niet altijd aan op de waarderingsbehoefte van vrijwilligers. Het tot

begeleiding bij het behalen van het landelijke keurmerk Goed Geregeld. • Samen met de stad vieren we in 2021 het Nationale jaar van de vrij-

op heden gevoerde beleid om waardering in de vorm van een vrijwilligers-

williger. Hiervoor hebben we in 2020 een projectplan gemaakt in overleg

vergoeding niet te financieren, sluit niet altijd an bij de praktijk.

met vrijwilligersorganisaties. Ook komt er een grote publiciteitscampagne om het Haagse vrijwilligerswerk nog beter op de kaart te zetten.

Wat is ons doel?

Door de waarde van vrijwilligerswerk zichtbaar te maken, werven we

Bestaande vrijwilligers optimaal erkennen en waarderen.

niet alleen nieuwe vrijwilligers, maar voelen ook bestaande vrijwilligers zich meer gewaardeerd.

Wat gaan we daarvoor doen?

• In 2020 onderzochten we ook het bereik en de tevredenheid van deze

• We organiseren jaarlijks de Haagse Vrijwilligersprijzen waar we bijzon-

huidige waardering. In 2021 verbeteren we de toegankelijkheid van de

dere vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties in het zonnetje zetten.

Den Haag Doet webwinkel en komen we met een plan om de waarde-

• We geven een podium aan de verhalen van bijzondere vrijwilligers op een nieuwe Den Haag Doet website. • We rijken jaarlijks stadsspelden en (jeugd)lintjes uit om inwoners die HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

ring voor Haagse vrijwilligers te versterken. • In 2021 onderzoeken we hoe het beleid rondom vrijwilligersvergoedingen beter op de praktijk kan aansluiten. 12

• De komende jaren versterken we het festival van de ‘Haagse vrijwilli-

FEITEN EN CIJFERS

In welke sector zijn vrijwilligers actief?

percentage

Sport

25%

Maatschappelijke dienstverlening

17%

Onderwijs

15%

Gezondheidszorg

13%

Kunst en Cultuur

12%

Sociaal-cultureel werk

11%

Kerk of levensbeschouwelijke organisaties

11%

Overig

13%

gersprijzen’ door meer inwoners te bereiken en de stadsdelen beter te betrekken. • In 2020 en 2021 geven we extra aandacht aan Corona-vrijwilligers. We ontwikkelen een speciale website voor vraag en aanbod van Coronagerelateerd vrijwilligerswerk en zetten we deze initiatieven in de schijnwerpers bij de Haagse Vrijwilligersprijzen. Ook in de campagne ‘mensen maken Den Haag’ is er extra aandacht voor de Corona-vrijwilligers.

3.2 Nieuwe vrijwilligers worden actief Wat kan er beter? Ruim een derde van onze inwoners geeft aan dat zij in de toekomst (meer) vrijwilligerswerk willen doen. Deze mensen willen we optimaal faciliteren bij het vinden van passend vrijwilligerswerk. Wat is ons doel? Nieuwe vrijwilligers stimuleren om actief te worden. Wat gaan we daarvoor doen? • We ondersteunen organisaties in de stad om het vrijwilligerswerk in Den Haag te stimuleren. Bijvoorbeeld om actief te worden bij grote vrijwilligersevenementen zoals NL Doet, bij een vrijwilligersorganisatie of bij een vereniging. In de wijken stimuleren we het vrijwilligerswerk vanuit de lokale vrijwilligerspunten in de stadsdelen. • Samen met vrijwilligers- en migrantenorganisaties in de stad maken we in 2021 een plan om voor meer mensen met een migratie-achtergrond zinvol en passend vrijwilligerswerk te vinden. Bij alle communicatie om vrijwilligerswerk te stimuleren letten we goed op of de diversiteit van Den Haag terugkomt in beelden en teksten. • We organiseren in 2020, 2021 en 2022 een grote stedelijke campagne om het doen van vrijwilligerswerk te promoten. We laten zien hoe leuk

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

13

en divers vrijwilligerswerk is en besteden aandacht aan flexibele vormen

HÉLÈNE VAN MIL, 50 JAAR, PROJECTLEIDER MAATSCHAPPELIJKE DIENSTTIJD

van vrijwilligerswerk. Ook zorgen we dat juist de doelgroepen waar de

“Een voorbeeld van een MDT-traject is Follow Your Dreams. Dit is voor

groeipotentie zit veel aandacht krijgen. • Samen met onze partners behouden we zo veel mogelijk van de vrijwillige energie die is ontstaan als gevolg van Corona. • We hebben ook aandacht voor de vrijwilligers die juist door de coronapandemie hun vrijwilligerswerk niet kunnen doen en hierdoor wellicht in een sociaal isolement belanden. PEP ondersteunt de vrijwilligersorga-

jongeren van 16 tot 27 jaar met een diverse achtergrond. Ze krijgen de kans zich te ontwikkelen door een programma van 24 uur per week. Ze komen samen in groepen en leren hoe om te gaan met jezelf, met elkaar en de maatschappij.”

nisaties waar zij actief zijn, om deze vrijwilligers alternatieven te bieden en/of aandacht te geven. • We zetten in op een beter instroomproces naar vrijwilligerswerk voor

Wat is ons doel?

werkzoekenden en mensen voor wie betaald werk (nog) niet haalbaar is.

Een optimale match tussen vraag en aanbod in de hele stad waarbij

Vrijwilligerswerk kan dan óf een mooie opstap zijn naar betaald werk, óf

inwoners gemakkelijk het vrijwilligerswerk vinden dat past bij hun wensen

een zinvolle manier om een bijdrage te leveren aan de samenleving en

en mogelijkheden. Maatschappelijke organisaties, verenigingen en bedrij-

de eigenwaarde te versterken. In dit kader hebben we extra aandacht

ven weten hoe ze hun vacatures kunnen aanpassen op de wensen van de

voor mensen met een uitkering die (nog) geen uitzcht hebben op een

Haagse vrijwilligers, zodat ze deze eenvoudig en snel kunnen vervullen.

betaalde baan. We zoeken hiervoor de samenwerking tussen enerzijds het welzijnsbeleid, en anderzijds het beleid voor werk- en inkomen. Dit

Wat gaan we daarvoor doen?

doen we onder andere in de pilot ‘instapeconomie’ waarin waardevolle

• Inwoners kunnen bij Den Haag Doet, Volunteer The Hague en op de

wijkgerichte taken als instapbaan worden ontwikkeld voor mensen met

vrijwilligerspunten in alle stadsdelen digitaal, telefonisch en fysiek

een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Ook bij andere ontwikkelingen sluit het vrijwilligersbeleid aan, zoals bij de uitwerking en invulling van de nieuwe participatieaanpak en het werkoffensief +500.

terecht voor passend vrijwilligerswerk. • We organiseren tien keer per jaar Mix en Match-events om (internationale) vrijwilligers te koppelen aan organisaties. • De Haagse Welzijnsorganisaties bemensen een vrijwilligerspunt in ieder

3.3 Matching van vraag en aanbod

stadsdeel. Vanuit dit punt coördineren zij de burenhulp en het vrijwilliger vervoer.

Wat kan er beter? Alle vormen van vrijwilligerswerk vinden we waardevol en we zien het als onze taak om het aanbod maximaal toegankelijk te maken voor de potentiele vrijwilligers in de stad.

• In 2021 realiseren we een gemoderniseerde versie van ons online platform Den Haag Doet. • Met een pop-up kantoor zijn we vaker aanwezig in de wijk om vrijwilligersorganisaties te adviseren en ondersteunen. • We leggen slimme verbindingen met sector- of doelgroepspecifiek vrijwilligerswerk. Zoals bij het vormgeven van de Maatschappelijke

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

14

Diensttijd, bij de werving en waardering van senior-vrijwilligers en bij

Sportconsulenten zijn beschikbaar voor informatie en advies.

het vinden van passend vrijwilligerswerk voor mensen die het nog niet

• Er komt een geactualiseerde subsidieregeling voor vrijwilligersorganisa-

lukt om een betaalde baan te vinden. En ook bij het werven van vrijwilli-

ties die willen investeren in hun organisatie, bijvoorbeeld om hun vrij-

gers waar tekorten zijn, zoals bij besturen van sportverenigingen.

willigerswerk aantrekkelijk te maken voor flexibele vrijwilligers. Voor de financiering van buurtinitiatieven kunnen inwoners terecht bij hun

3.4 Vrijwilligersorganisaties krijgen ondersteuning

stadsdeel waardoor ook ongeorganiseerde vormen van vrijwilligerswerk gestimuleerd worden.

Wat kan er beter? In Den Haag kennen we ruim 3.000 vrijwilligersorganisaties die fantastisch werk doen voor de stad. Ook gebeurt veel vrijwillige inzet ‘vanzelf’ en ongeorganiseerd. Daar waar nodig kunnen vrijwilligersorganisaties en

• Er komt een geactualiseerde subsidieregeling voor vrijwilligersorganisaties die een bijdrage leveren aan de ondersteuning van kwetsbare inwoners met vrijwilligers en maatjes. • De gemeente faciliteert diverse platforms waar vrijwilligersorganisaties

-initiatieven rekenen op ondersteuning. Door de lange traditie van vrijwilli-

samenkomen om elkaar te versterken. Voorbeelden hiervan zijn het

gersbeleid heeft Den Haag inmiddels een stevig ondersteuningsaanbod,

Platform Zorgvrijwilligers Den Haag, het Platform Zorgzaam uit

bijvoorbeeld vanuit PEP Den Haag. De komende jaren stemmen we het

Overtuiging en de Alliantie Financiële Ondersteuning Den Haag.

aanbod in de stad optimaal af op de vraag. Hiervoor doen we onderzoek,

• We stimuleren (internationale) bedrijven en organisaties die -bijvoorbeeld

spelen we in op trends zoals flexibilisering en richten we ons op een goede

met praktische ondersteuning vanuit hun expertise - iets terug willen doen

verbinding met de stadsdelen.

voor Den Haag. Deze partijen helpen we om actief te worden in de stad.

Wat is ons doel? Haagse vrijwilligersorganisaties krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben. Wat gaan we daarvoor doen? • PEP Den Haag geeft gratis informatie en advies over het doen van vrijwilligerswerk en het runnen van een vrijwilligersorganisatie. • Vanuit de Haagse Vrijwilligersacademie organiseren we een groot aanbod aan (vrijwel) gratis trainingen en leergangen voor Haagse maatschappelijke organisaties en hun vrijwilligers, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. • We zorgen dat alle Haagse vrijwilligers tijdens hun werk automatisch goed verzekerd zijn (Haagse Polis). • In het nieuwe Haagse Sportakkoord komt een aanpak om sportverenigingen te ondersteunen bij het vinden en behouden van nieuwe vrijwilligers. HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

15

4.

MONITORING EN EVALUATIE We besteden doorlopend aandacht aan de monitoring en evaluatie van het vrijwilligersbeleid. Bijvoorbeeld door te

MARLEEN PRINS, 59 JAAR, VRIJWILLIGER

onderzoeken of de doelstellingen van het beleid zijn behaald

BIJ STICHTING HAAGS DIERENCENTRUM

en of deze de gewenste impact hebben in de stad.

“Ik vind het zo mooi om in het dierencentrum te zijn. Als ik die

Bij de evaluatie van ons beleid draait het, naast de cijfers, vooral om de leefwereld van mensen. Daarom zijn we doorlopend in contact met

koppies zie, zou ik ze allemaal

vrijwilligers en -organisaties om te horen waar de stad behoefte aan heeft.

wel mee naar huis willen

Daarbij willen we hen niet onnodig belasten met extra administratie.

nemen. Dit vrijwilligerswerk

De monitoring en verantwoording van subsidies richten we daarom

geeft me ontzettend veel

praktisch en laagdrempelig in.

voldoening!”

Dit doen we concreet: • Met de stadsenquête verzamelen we cijfers over het vrijwilligerswerk in Den Haag. De gemeente is doorlopend in contact met vrijwilligersorganisaties en platforms om te monitoren wat de resultaten van het beleid zijn. • In 2022 komt er een subsidiekader voor vrijwilligersorganisaties. We evalueren de maatschappelijke impact voor de stad en hoe de betrokken vrijwilligersorganisaties het gebruik ervaren. • PEP levert in overleg met de gemeente jaarlijks verschillende rapportages op in de vorm van actieonderzoek. Met deze werkwijze krijgen we een specifiek beeld van bepaalde vraagstukken van het vrijwilligersbeleid.

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

16

5.

FINANCIËN De begroting 2021 hiernaast gaat specifiek over het stedelijke vrijwilligersbeleid. Naast deze investering, levert de gemeente Den Haag in vele sectoren op een ander

Begroting (€ x 1.000) Pijler 1: Erkennen en waarderen

522

Vrijwilligersprijzen organiseren

manier een bijdrage aan het vrijwilligers-

Vrijwilligersverzekering

veld in Den Haag. Bijvoorbeeld via sport- of

Vrijwilligersacademie

cultuursubsidies, in participatieprocessen,

Ambassadeurschap

via de stadsdelen en het welzijnsbeleid.

Stedelijke vrijwilligerswaardering Viering nationaal jaar van de vrijwilliger Pijler 2: Nieuwe vrijwilligers werven

530

Stimuleren vrijwilligerswerk Stedelijke campagne Vasthouden vrijwillige energie na Coronacrisis Pijler 3: Matchen van vraag en aanbod

638

Matching via vrijwilligerspunten en burenhulp Inzet intermediaire organisaties Nieuw online platform realiseren Pijler 4: vrijwilligersorganisaties krijgen ondersteuning

1.932

Informatie, advies en ondersteuning voor vrijwilligersorganisaties Subsidieregeling stimuleren vrijwilligerswerk Netwerkversterking, inclusief platforms vrijwilligersorganisaties faciliteren Subsidieregeling ondersteuning kwetsbare inwoners Versterken organisaties die flexibel vrijwilligerswerk aanbieden Overig: Monitoring en communicatie

258

Stadsenquête Onderzoeken en evaluaties Communicatiebudget algemeen TOTAAL

HAAGS VRIJWILLIGERSBELEID 2020 - 2023

3.880

17