RIS307768 Permanente winteropvang

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Bert van Alphen Wethouder van Sociale zaken en Werk

Ons kenmerk

OCW/10043919 RIS307768 -

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

Contactpersoon

J. Hol Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 E-mailadres

jenny.hol@denhaag.nl

Datum

12 februari 2021 Onderwerp

Permanente winteropvang

Geachte voorzitter, Aanleiding In de commissie Samenleving van 8 oktober jl. hebben wij u nadere informatie toegezegd over de permanente winteropvang. De winteropvang wordt momenteel georganiseerd op basis van de Winterkouderegeling (WKR) en is bedoeld voor buitenslapers, zorgmijders en andere mensen die onvoldoende beschermd zijn tegen winterse omstandigheden. Deze winter wordt nagenoeg iedereen opgevangen i.v.m. de Covidmaatregelen. Zoals ook in het Tienpuntenplan Maatschappelijke Opvang staat vermeld, hebben wij in de winter 2018-2019 een pilot permanente winteropvang gerealiseerd. In deze brief maken wij u deelgenoot van de uitkomsten rondom een permanente winteropvang en hoe de gemeente hiermee omgaat. We stellen de commissie voor om tijdens een werkbespreking spreken over opvang in de winter en hoe we omgaan met mensen die op straat leven, met name in de winter. Winterkouderegeling De winterkouderegeling (WKR) geldt voor de periode 1 november 2020 tot 1 april 2021 en gaat in op de dagen dat de weersvoorspelling aangeeft dat het een aantal dagen achter elkaar 0 graden of kouder zal zijn, of dat het weer onaanvaardbare gezondheidsrisico’s met zich meebrengt voor mensen die op straat leven. De winterkouderegeling is steeds tijdelijk en tijdens openstelling tussen 18.00 uur en 9.00 uur voor iedereen zonder dak boven het hoofd drempelloos toegankelijk.

Het doel van deze regeling is om gezondheidsschade of overlijden door vrieskou te voorkomen en mensen 's nachts een veilige slaapplek te bieden. De winterkouderegeling is dit jaar in het zorgpand Lozerhof gerealiseerd (RIS306391). Ervaringen met permanente winteropvang In de winter 2018-2019 hebben we een pilot permanente winteropvang gerealiseerd en vervolgens geëvalueerd. Permanente winteropvang biedt gedurende de wintermaanden opvang aan daklozen, ook als het niet vriest. Een belangrijk voordeel is dat de mensen gedurende een aantal maanden permanent opgevangen worden, in plaats van dat ze alleen een slaapplek tijdens vrieskou krijgen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10043919

Pilot 1 Een belangrijk doel van de permante winteropvang was om zoveel mogelijk zorgmijdende buitenslapers, die recht hebben opvang, in beeld te krijgen, begeleiding te bieden en een perspectief op herstel te geven. Tijdens de pilot is het gelukt om zorgmijders op te vangen en een start te maken met begeleiding. Naar aanleiding hiervan zijn 30 laagdrempelige 24-uurs plekken gecreëerd (zgn. Greencards), waarmee we erin zijn geslaagd om het hele jaar door een groep zorgmijdende buitenslapers op te vangen en zorg te bieden. Deze 30 plekken zijn eind 2019 toegevoegd aan de structurele capaciteit van de maatschappelijk opvang. Positief is verder dat er sprake is van redelijke doorstroom bij deze groep. Er worden dus regelmatig nieuwe zorgmijdende buitenslapers opgevangen en begeleid naar een situatie met meer perspectief. Over deze pilot kunnen we concluderen dat deze geslaagd is en voortgezet is als permanente voorziening. Pilot 2 Voor andere mensen is tijdens de pilot gedurende de gehele winter nachtopvang georganiseerd. Bij de winteropvang (al dan niet permanent) gaat het voor een belangrijk deel om de doelgroep arbeidsmigranten en ongedocumenteerden. Dit was ook tijdens de pilot het geval. Deze groepen hebben geen duurzaam perspectief op Wmo-ondersteuning of opvang vanuit de gemeenten.

Dit bemoeilijkt doelmatige begeleiding en vergroot de kans op aansturingsproblemen en overlast op en om de locatie. Dit was ook tijdens de pilot het geval. De gemeente kan deze groepen alleen opvangen in de WKR-periodes (of bij richtlijnen van VWS in verband met corona). Voordeel voor de begeleidende instellingen is dat deze vorm van winteropvang roostertechnisch eenvoudiger te organiseren is. Een conclusie trekken over deze pilot is lastiger. Enerzijds is het voor mensen natuurlijk prettig als zij niet buiten of bij iemand op de bank de nacht hoeven door te brengen. Anderzijds heeft de opvang ook een keerzijde (aansturing, overlast en kosten). Ook is er geen perspectief op verdere opvang en/of huisvesting. Dit houdt in dat deze groep bij beëindiging van de winteropvang geen vervolgopvang heeft en weer op straat komt te staan. Dilemma’s De bovengenoemde ervaringen spreken voor zich. In onze stad zouden we toch alle mensen perspectief moeten bieden. Maar er zijn redenen die een belemmering vormen voor permanente winteropvang. De Maatschappelijke Opvang staat al enige tijd onder druk; het aantal daklozen neemt almaar toe en de uitstroom naar een eigen woonplek is zeer beperkt. Daarbovenop stelt de uitbraak van het coronavirus de opvang voor nog grotere uitdagingen.

Opvanglocaties zitten vol en hebben de reguliere capaciteit moeten afschalen om te voldoen aan de 1,5 meter richtlijn, die door het Rijk is opgesteld om besmettingen zo veel mogelijk te voorkomen. Om de MO-doelgroep toch te kunnen opvangen en om een groep van 160 extra mensen te kunnen huisvesten, maken we nu noodgedwongen veel gebruik van locaties met een tijdelijk karakter, zoals hotels. Het vinden van geschikte permanente locaties is zeer complex en deze zijn momenteel nauwelijks te realiseren. Dit geldt ook voor een passende permanente locatie voor winteropvang. Uit de evaluatie van de pilot kwam naar voren dat een permanente winteropvang eigenlijk alleen succesvol kan zijn, als er mogelijkheden tot uitstroom zijn. Een belangrijk doel van permanente winteropvang is namelijk het in beeld krijgen van mensen en werken aan herstel. Dit perspectief is er momenteel niet, daar er bijna geen mogelijkheden tot door- en uitstroom uit MO zijn.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10043919

De Raad Volksgezondheid en Samenleving geeft aan in hun rapport1 dat het recht op huisvesting een kwestie van mensenrechten is. Dakloosheid is een extreme vorm van sociale uitsluiting en dit brengt de mens en ook de maatschappij veel schade toe. Ook arbeidsmigranten willen een dak boven hun hoofd. Dat is een terechte wens. Het rapport van Roemer2 is hier duidelijk over: ook voor arbeidsmigranten moet goede huisvesting georganiseerd worden. Ze moeten niet het slachtoffer worden van louche uitzendbureaus of huisjesmelkers. Een deel van deze groep bivakkeert buiten, in parken, op pleinen en andere locaties. Momenteel worden veel van deze mensen tijdelijk opgevangen in de hotels vanwege de corona-lockdown. Permanente winteropvang in Den Haag zou de kans op extra instroom kunnen vergroten door een aanzuigende werking. Ook de andere G4- gemeenten hebben namelijk een winterkouderegeling en vangen mensen alleen op gedurende periode met vrieskou of als het weer onaanvaardbare gezondheidsrisico’s met zich meebrengt (WKR) of bij VWS-richtlijnen. Huidige situatie Voor dit jaar is de winterkouderegeling van kracht en is er geen permanente winteropvang. Door de extra bijdrage van VWS i.v.m. corona-opvang kunnen we deze winter overigens meer mensen opvangen dan in voorgaande jaren. Het overgrote deel van de mensen met een zorgpas via het Daklozenloket is nu geplaatst in de opvang.

Op dit moment vangen we ongeveer 160 mensen meer op dan begin 2020. Daarnaast vangen we vanwege de afgekondigde lockdown ook een grote groep arbeidsmigranten en een aantal ongedocumenteerden op (zie RIS3073121). De gemeente heeft de ambitie om de MO-doelgroep het hele jaar door te voorzien van een dak boven het hoofd, dus niet alleen in koude tijden. Dit ligt ook in lijn met de ambities uit de brede aanpak dakloosheid van het ministerie van VWS. Binnen het huidige budget en de mogelijkheden van de maatschappelijke opvang lukt dat echter niet en staan er mensen op een plaatsingslijst. Samen met de VNG zijn we in gesprek met het Rijk om, naast de impulsmiddelen die wij nu van het ministerie van VWS hebben ontvangen voor 2020-2021, ook structurele middelen te generen voor de aanpak van dakloosheid. Conclusie Wij hebben u een aantal ervaringen en dilemma’s geschetst. Wij stellen het op prijs om met uw commissie de problematiek eens uitgebreid te bespreken. Daarbij kunnen we ook de bredere discussie betrekken, namelijk: hoe gaan we om met de mensen die op straat leven. Wij geven u in overweging om dit in een werkbespreking met uw commissie te bespreken.

De zorgaanbieders in onze stad zijn bereid hier hun bijdrage aan te leveren, maar er kunnen ook andere externe experts uitgenodigd worden, bijvoorbeeld van Valente (de voormalige Federatie Opvang), een vertegenwoordiger van een van de overige G4-gemeenten of Barka. Wij bieden u bij de organisatie van een werkbespreking de benodigde ondersteuning aan. Met vriendelijke groet, de wethouder van Sociale zaken en Werk Bert van Alphen

1

Rapport Raad Volksgezondheid en Samenleving “Herstel begint met een huis”, april 2020

2

Rapport Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten “Geen tweedehandsburgers; Aanbevelingen om misstanden tegen

arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan”30 oktober 2020

3/3