RIS307750 bijlage

Memo Afdeling: GGD/ A&C Beleidsadvisering Van: Janine van der Leeuw- van Someren

Datum: 28 januari 2021 Onderwerp: Wekelijkse Corona-update GGD week 3 Geachte lezer, GGD Haaglanden verzendt wekelijks een memo om de gemeenten in Haaglanden te informeren over de stand van zaken betreffende COVID-19 (hierna coronavirus) in regio Haaglanden. Deze memo kan ook gebruikt worden om burgemeester, wethouders, gemeenteraad en communicatieadviseurs van de gemeente van informatie te voorzien. De nu voorliggende memo heeft betrekking op week 3 (17 tot en met 24 januari 2021). Hiervoor is onder andere gebruik gemaakt van de meest recente informatie van het Regionaal Beleidsteam (RBT) d.d. 26-01-2021 en het Crisisteam-Corona van GGD Haaglanden d.d. 26-01-2021. Besmettingen1 In totaal waren er 65.169 bevestigde besmettingen, waarvan 1.718 in de afgelopen week (week 3). In week 2 waren dit er 1.893 (een afname van 9%). De week ervoor was er een afname van 30%. Sinds medio december is een afname te zien, het tempo van de afname varieert echter. Tussen week 53 en week 1 en tussen week 2 en 3 (de afgelopen week) is het tempo van afname lager dan in de overige weken. Aantal besmettingen Haaglanden per 100.00 inwoners- cumulatief t/m week 32

1

2

Bron: RIVM: https://data.rivm.nl/covid-19/ Bron: RIVM

Aantal nieuwe besmettingen Haaglanden per week3

Aantal nieuwe besmettingen Haaglanden per 100.000 inwoners per leeftijdsgroep per week4

In de meeste leeftijdsgroepen is in week 3 het aantal nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners gedaald vergeleken met de week ervoor. Vooral bij de 5 t/m 14-jarigen is er sprake van een flinke daling (5 t/m 9-jarigen: -56% en 10 t/m 14-jarigen -45%), ook zijn er behoorlijke dalingen bij de 15 t/m 24-jarigen en 65 t/m 69-jarigen. Bij de 25 t/m 39-jarigen en de 70 t/m 74-jarigen is het aantal echter gestegen (variërend van 7 tot 16%). Per leeftijdsgroep varieert in week 3 het aantal nieuwe besmettingen van 18 per 100.000 inwoners van 0 t/m 4 jaar tot 255 bij 80-plussers.

3

Bron: RIVM

4

De gegevens van de meest recente week zijn mogelijk nog niet volledig.

2/10

Aantal nieuw gemelde besmettingen per dag naar gemeente (7-daags gemiddelde)5

Het 7-daags gemiddelde is vergeleken met vorige week in Midden-Delfland, Wassenaar (wel kleine gemeenten met relatief kleine dag-aantallen) en in Zoetermeer iets gestegen. In Den Haag, Pijnacker-Nootdorp, Westland en vooral Rijswijk is het gedaald. Aantal overledenen met Covid-19 in Haaglanden per week6 In totaal zijn er nu 851 overledenen met een bevestigde besmetting met het coronavirus, waarvan 25 in de afgelopen week (week 3). In week 2 waren dit er 31.

Let op: het aantal van Den Haag staat op de rechter as; de aantallen van de andere gemeenten op de linker as. Bron; RIVM 6 Overledenen aan COVID-19 voor zover bij het RIVM bekend. De gegevens van de laatste week zijn mogelijk nog onvolledig. 5

3/10

Overzicht bevestigde besmettingen en overledenen per gemeente

De top-3 van het totaalaantal bevestigde besmettingen per 100.000 inwoners wordt gevormd door 1. Westland, 2. Midden-Delfland en 3. Pijnacker-Nootdorp. Op het Coronadashboard van GGD Haaglanden zijn zowel de regionale cijfers als die per gemeente terug te vinden. Mocht er naar aanleiding van de cijfers voor een specifieke gemeente noodzaak zijn voor actie, dan neemt GGD Haaglanden direct contact op met de gemeente. Op het Coronadashboard van de Rijksoverheid is ook regionale informatie te vinden. Hier zijn gegevens vinden over de situatie in Haaglanden. Naast de gegevens over besmettingen, ziekenhuisopnames en sterfte zijn er gegevens beschikbaar over kwetsbare groepen zoals bewoners van verpleeghuizen, gehandicaptenzorg en thuiswonende 70-plussers. Ook is het onderwerp ‘Naleving en draagvlak’ toegevoegd, waarin elke 3 weken nieuwe cijfers verschijnen. Een deel van deze gegevens is ook beschikbaar op gemeenteniveau. Virus, mutaties en maatregelen Virussen veranderen voortdurend. Sinds de introductie van COVID-19 zien we dat het virus de wereld overgaat en steeds een beetje muteert. Ook in Nederland gaan verschillende varianten van het virus rond. Dit wordt goed in de gaten gehouden. De virusvariant die sinds september in het Verenigd Koninkrijk (VK) circuleert, is volgens Britse deskundigen besmettelijker dan andere varianten.

De variant uit Zuid-Afrika lijkt ook besmettelijker te zijn. Beide varianten lijken echter niet tot een zwaarder ziektebeeld te leiden. Naar beide varianten wordt op dit moment verder onderzoek verricht7. Uit onderzoek van GGD Rotterdam-Rijnmond is gebleken dat de VK-variant niet grootschalig is verspreid in gemeente Lansingerland. Dit is de tussenstand na het testen van 25.000 mensen. De uitbraak op een school in Bergschenhoek is vooral rond de school geconcentreerd gebleven. In heel Lansingerland werd maar bij enkele tientallen positief geteste mensen de VK-variant aangetroffen.

7

Bron: RIVM

4/10

In de geteste groep was 1% van de mensen besmet met het coronavirus, voor een groot deel waren dat mensen zonder klachten. De oorspronkelijke uitbraak met de VK-variant is door testen, BCO, isolatie/quarantaine dus goed ingedamd. Uit onderzoek van GGD Haaglanden is naar voren gekomen dat deze uitbraak niet heeft geleid tot uitbraken in gemeenten in de regio Haaglanden.8 Ook kan voorzichtig worden geconcludeerd dat in Haaglanden de verspreiding van het virus onder kinderen (nog) geen rol van betekenis heeft gespeeld. Het onderzoek dat plaatsvindt om de VK-variant aan te tonen (het zogenaamde sequencing) is een verdiepend onderzoek voor de monitoring van de verspreiding. Dit wordt niet standaard ingezet, alleen steekproefsgewijs of als daar aanleiding voor is. Het is geen maatregel ter handhaving en de VK-variant kan ook niet direct worden beoordeeld bij het testen. Sequencing wordt ook overwogen bij nieuwe uitbraken binnen instellingen/scholen/ andere settings met een, ondanks goede preventieve maatregelen, opvallend snelle toename van het aantal positieve mensen. Naast de al eerder gerapporteerde bevestigde geïsoleerde besmetting met de VK-variant, zijn de VK-variant en de ZA-variant in onze GGD-regio aangetroffen bij een aantal reizigers terugkerende uit deze gebieden.

Op dit moment is het aantal gevonden besmettingen met de VK-variant in Haaglanden klein, maar het aantal coronavirussen dat wordt gesequenced is ook klein. Aanvullende regionale maatregelen anders dan het steeds benadrukken van het beperken van sociale interactie en het naleven van hygiënemaatregelen zijn nog niet noodzakelijk. Boodschap vanuit gezondheidsperspectief blijft: houd je aan de maatregelen en laat je testen, ook bij lichte klachten! De maatregelen die gelden -zoals anderhalve meter, beperkt bezoek, quarantaine, isolatie etc.gelden ook voor de VK-variant. Testen Datadiefstal gegevens coronatesten Dit weekend zijn twee medewerkers van het landelijke coronatest afsprakennummer aangehouden op verdenking van datadiefstal. Zij zouden tegen betaling persoonsgegevens uit de GGD-systemen hebben aangeboden. GGD GHOR Nederland heeft aangifte gedaan en de zaak is door de politie en het OM in behandeling genomen. Aanvullende maatregelen t.a.v. de digitale registratiesystemen (HpZone en CoronIT) zijn genomen ter beperking van het risico op datadiefstal. Ook zijn onze BCO-medewerkers geïnstrueerd om gepast te reageren mochten hier vragen over komen. Tot dusver zijn er geen aanwijzingen voor diefstal of ongeoorloofde downloads van data die door GGD Haaglanden zijn verzameld. Voor meer informatie, zie de website van GGD Haaglanden en de Q&A op de website van GGD GHOR Nederland.

8

RBT-memo 26.01.2021

5/10

Aantal testen en testuitslagen Haaglanden per dag in week 39

Datum Ma 18-1 Di 19-1 Wo 20-1 Do 21-1 Vr 22-1 Za 23-1 Zo 24-1

Aantal afgenomen testen 2.267 2.277 2.357 2.196 1.983 1.511 1.365

Aantal uitslagen 2.370 2.019 2.077 2.619 2.566 1.829 1.140

Uitslagen Positief

% Positief

238 243 220 278 277 229 131

10,0% 12,0% 10,6% 10,6% 10,8% 12,5% 11,5%

Testcapaciteit van de GGD Haaglanden: GGD Haaglanden heeft 10 testlocaties in regio Haaglanden. In onderstaande tabel is de testcapaciteit van de GGD Haaglanden in week 3 weergegeven. Testlocatie

Max. dagcapaciteit

Testlocatie Den Haag - Bronovolaan Testlocatie Naaldwijk - Laan van de Glazen Stad Testlocatie Nootdorp - Hotel vd Valk, Gildeweg Testlocatie Zoetermeer - Denemarkenlaan Testlocatie Delft - Bieslandsekade Testlocatie Den Haag - Lange Lombardstraat Testlocatie Leidschendam-Voorburg/ Den Haag - Aegonplein Testlocatie Rijswijk - Broodfabriek Testlocatie Den Haag- Escamp (Zilverstraat) Testlocatie Den Haag- Laak (Ketelstraat) Thuisbemonstering en hulpdiensten

1400 400 950 1350 600 250 1200 2000 250 350 130

Totaal deze week

8880

Dagen per week 7 5 7 7 7 7 7 7 5 5 6

Verwachting komende weken: De testcapaciteit van de GGD Haaglanden voorziet nog steeds ruim in de actuele vraag. De operationele capaciteit wordt waar nodig aangepast op de vraag. In de afgelopen weken zijn minder testen uitgevoerd ten opzichte van december. Om deze reden worden de openingstijden van de teststraten beperkt en is de locatie Aegonplein vanaf 28 januari tijdelijk niet geopend, zodat personeel alleen ingezet wordt als er werk is. Effecten hiervan monitort de GGD nauwlettend. Opschaling van de capaciteit is binnen een dag tot enkele dagen te realiseren. De GGD blijft overigens inzetten op het hooghouden van de testbereidheid van de bevolking.10 Ook in de vaccinatieperiode zal het testen onverminderd doorgaan. Het is van belang te blijven benadrukken dat men zich moet laten testen, ook bij lichte klachten. Zoals de capaciteit nu is, kan er binnen een paar uur een afspraak gemaakt worden voor de test en is veelal dezelfde avond de uitslag nog binnen. De test is bij de GGD altijd gratis.

9

Bron: Performance Regionaal dashboard GGD GHOR/ CoronIT. RBT-memo 26.01.2021

10

6/10

Omdat kinderen onder de 12 jaar mogelijk vatbaarder zijn voor de VK-variant, in vergelijking met de huidige dominante variant, is het testbeleid per 1 januari 2021 voor deze groep gelijkgesteld aan kinderen van 13 tot 17 jaar. Ouders van kinderen t/m 12 jaar worden verzocht hun kinderen met klachten passend bij het coronavirus te laten testen om zodoende meer zicht te krijgen op de verspreiding van het virus. Kinderen die getest worden, blijven thuis totdat de uitslag bekend is. Testen van kinderen jonger dan 12 jaar wordt in ieder geval dringend geadviseerd als:

•

De klachten niet (alleen) bestaan uit verkoudheidsklachten (bijv. als er ook sprake is van hoesten, koorts en/of benauwdheid), of het kind anderszins ernstig ziek is,

• •

Er een indicatie is in het kader van een bron- en contactonderzoek, Het kind deel uitmaakt van een uitbraakonderzoek11.

Prio-testen Zorgmedewerkers en actief onderwijzend personeel krijgen prioriteit bij testen. Voor deze mensen wordt iedere ochtend een tijdsblok vrijgehouden op testlocatie Nootdorp. Zij kunnen daarvoor op een speciaal nummer een afspraak maken. Als zij voor 9:00 bellen kunnen zij daar dezelfde ochtend terecht. Wij bieden deze prio groepen de best mogelijke test aan, de PCR test, aangezien het juist voor de prioritaire groepen van veel belang is dat hier maximale zekerheid wordt geboden. De afhandeling van deze prio-testen krijgt voorrang bij de analyse, waardoor uitslag gemiddeld binnen 10 uur bekend is. Maar men kan ook uiteraard via de normale weg een testafspraak maken, waarbij op dit moment afspraak, test en uitslag binnen 24 uur afgehandeld zijn. Op dit moment geldt een lockdown periode. Leerlingen krijgen in principe les op afstand. Een aantal groepen leerlingen komt wel naar school. Zoals eindexamenleerlingen, kwetsbare leerlingen en leerlingen van wie een ouder een cruciaal beroep heeft. Onderwijspersoneel dat nodig is om voor deze groepen leerlingen onderwijs, opvang of beide te verzorgen, kan met voorrang getest worden volgens bovenstaande procedure. Na de lockdown periode wordt de prioriteit weer verbreed tot al het onderwijzend personeel.

Sneltesten: Positieve uitslagen van de (commerciële) antigeen sneltest dienen door de betreffende bedrijven bij de GGD gemeld te worden. Een negatieve uitslag van de antigeen sneltest is minder betrouwbaar dan die van de PCR. Daarom is deze test niet voor alle doelgroepen geschikt. Voor meer info over de sneltest en voor welke groepen deze geschikt is, kunt u hier terecht. Bron en contactonderzoek (BCO): GGD Haaglanden blijft gericht op een optimale inzet van de BCO-capaciteit van de GGD en de landelijke schil voor de drie doelen van de coronabestrijding: 1) zorgcontinuïteit garanderen; 2) kwetsbare mensen beschermen; 3) zicht houden op de verspreiding van het virus. Door de aanhoudende daling van het aantal nieuwe besmettingen is de BCO-capaciteit van de GGD en de regionale schil nog steeds ruim voldoende om volledig BCO uit te voeren. De landelijke BCOcapaciteit monitort nog steeds of de contacten zich aan de quarantaine houden. Ook voert de landelijke BCO-capaciteit op kleine schaal voor onze GGD volledige BCO uit om hun personeel geroutineerd en gemotiveerd te houden. Zodoende kan de landelijke BCO bij opschaling onmiddellijk ingezet worden.

11

Bron: RBT-memo dd.12-01-2021

7/10

Clusters regio Haaglanden Inmiddels komt er een steeds beter zicht op de besmettingsplekken en is de kwaliteit van het clusteronderzoek verbeterd. De omvang en samenstelling van het clusterteam wordt hierop afgestemd. De clusters die gevonden worden zitten momenteel vooral in de privésfeer en zijn soms nog werk gerelateerd. Risicovolle werkplekken worden zo nodig bezocht. Hierbij wordt gerichte advisering gegeven over de te nemen maatregelen om verdere verspreiding te voorkomen. Sinds de schoolsluiting en de kerstvakantie is het aantal vragen van scholen en ouders aan de GGD fors verminderd. Incidenteel zijn er nog meldingen van besmettingen van leerkrachten/ medewerkers kinderopvang en kinderen vanuit de noodopvang. Ook hierbij komt het regelmatig voor dat de bron van besmettingen ligt in onderlinge contacten buiten school, in de privésfeer. De berichtgeving over de besmettelijkheid bij kinderen van de nieuwe Corona variant uit het Verenigd Koninkrijk heeft wel tot extra vragen vanuit het onderwijs geleid. Het testbeleid bij kinderen onder de 12 jaar is aangescherpt en de handreiking contact- en uitbraakonderzoek COVID-19 bij kinderen is herzien. De eerdere handreiking is gesplitst in twee aparte handreikingen: een voor de kinderopvang en het primair onderwijs (PO), en een voor het voortgezet onderwijs (VO) en zijn nu al geldend voor de noodopvang.

Binnen GGD Haaglanden staat een speciaal team, in samenwerking met jeugdgezondheidszorg (JGZ), in contact met scholen om hen te ondersteunen en van informatie te voorzien. Kwetsbare groepen De afgelopen weken is het aantal nieuwe verpleeg- en verzorglocaties met 2 of meer besmettingen aan het dalen. Daarnaast houden instellingen uitbraken goed onder controle en gebeurt dit vaak ook sneller12. Vaccineren GGD Haaglanden heeft bij het ADO-stadion de voor regio Haaglanden centrale vaccinatielocatie ingericht. Met het Nederlands Rode Kruis is een samenwerking aangegaan voor de werving en opleiding van het personeel dat nodig is op de vaccinatielocatie. Ook is ter voorbereiding een instructievideo gemaakt waarin de route getoond wordt voor mensen die zich laten vaccineren.

In de landelijke strategie is op 12 januari besloten dat alle Nederlanders van 60 jaar en ouder die mobiel en thuiswonend zijn, gevaccineerd gaan worden door de GGD’en. Op 20 januari is besloten te beginnen met de mobiele ouderen van 90 jaar en ouder vanaf 25 januari. Zij zullen door de huisarts beoordeeld worden op geschiktheid om naar een GGD- locatie te reizen. De 85-90 jarigen die aansluitend aan de beurt zijn, krijgen hun uitnodiging op vrijdag 29 januari van het RIVM. Uitgangspunt voor deze en volgende 60+ leeftijdsgroepen is dat zij gevaccineerd gaan worden op de GGD-vaccinatielocatie(s). Na deze twee groepen zijn bij de GGD de mobiele 60-85 jarigen (van oud naar jong) aan de beurt, de medewerkers Gehandicaptenzorg/ wijkverpleging/ WMO en vanaf mei/ juni de 18-60 jarigen zonder medische indicatie van oud naar jong. Voor het vervolg van de vaccinaties die GGD Haaglanden gaat uitvoeren is binnen de GGD een programma-organisatie opgezet. Deze organisatie richt zich op het vaccineren van de doelgroepen die door GGD gevaccineerd moeten worden volgens de landelijke vaccinatiestrategie. Om dit voor elkaar te krijgen zal de organisatie zich de komende periode oriënteren op nieuwe vaccinatielocaties in de regio Haaglanden. Daarbij wordt de tijdsplanning bepaald door de landelijke beschikbaarheid en leveringen van de vaccins en de strategie van de Rijksoverheid.

Dit is ook bepalend voor de snelheid waarmee nieuwe vaccinatielocaties geopend kunnen worden.

12

RBT-memo 26.01.2021

8/10

Meer informatie over de coronavaccinatie kunt u vinden op: www.ggdhaaglanden.nl/coronavaccinatie en op www.coronavaccinatie.nl. Vaccinatiegraad13 Op dit moment worden zorgmedewerkers gevaccineerd in de GGD-vaccinatielocatie bij ADO Den Haag en in de ziekenhuizen. In de vaccinatielocatie zijn al meer dan 8000 zorgmedewerkers uit de verpleeghuizen voor de eerste maal gevaccineerd. Vanaf 1 februari zullen zij ook een tweede vaccinatie gaan ontvangen. In de ziekenhuizen is meer dan 70% van het acute zorgpersoneel uit de ziekenhuizen gevaccineerd voor de eerste maal. Ook andere groepen in de acute zorg zijn hier gevaccineerd, zoals personeel van de RAV Haaglanden en huisartsen en medewerkers van de directe COVID-spoedzorg zoals personeel van de huisartsenposten (HAP). Inmiddels heeft 80 procent van het RAV-personeel een eerste prik gekregen. In de breedte wordt aangegeven dat de vaccinatiebereidheid onder zorgpersoneel hoog is. In de gehandicaptenzorg zijn op 25 januari meer dan 1700 cliënten gevaccineerd. Zij zijn 18 januari begonnen met vaccinatie. In meerdere verpleeghuizen zal deze week gestart worden met vaccinatie van de bewoners. GGDGHOR Nederland publiceert dagelijks hoeveel mensen er gevaccineerd zijn door de GGD’en. Het RIVM publiceert elke dinsdag een update met cijfers uit het COVID-19-vaccinatieprogramma.

Deze week worden de eerste cijfers over het aantal toegediende vaccinaties gemeld. De komende weken zal de data geactualiseerd en aangevuld worden. Ook op het Coronadashboard van de Rijksoverheid zijn de vaccinatiecijfers beschikbaar. Vaccinatiebereidheid14 Uit onderzoek van Ipsos is gebleken dat het vertrouwen van de Nederlander in de vaccins hoog is. De vaccinatiebereidheid ligt op 74 procent en is daarmee gestegen ten opzichte van december. De belangrijkste overweging om niet te vaccineren is twijfel over de veiligheid van vaccins. Uit het panelonderzoek van GGD Haaglanden is gebleken dat de vaccinatiebereidheid in regio Haaglanden 84 procent betreft. In dit panelonderzoek zijn ook attitudes van burgers in de regio ten aanzien van de gedragsmaatregelen onderzocht. Panelonderzoek GGD Haaglanden werkt sinds april mee aan het landelijk panelonderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en GGD GHOR Nederland. Het onderzoek gaat over het gedrag van mensen tijdens de coronacrisis, wat ze vinden van de gedragsmaatregelen en hoe het fysiek, mentaal en sociaal met ze gaat. Ronde 9 van dit onderzoek heeft plaatsgevonden van 30 december 2020 t/m 3 januari 2021. De factsheet met de resultaten van ronde 9 zijn nu beschikbaar op de website van de GGD. Ronde 10 is ingepland van 10- 14 februari.

Het landelijk coronadashboard is ook aangevuld met nieuwe gegevens, waaronder een RIVMonderzoek naar gedrag. Dit onderzoek maakt onderscheid tussen steun voor maatregelen en de feitelijke naleving. Voor het onderzoek wordt iedere drie weken een dwarsdoorsnede van de samenleving bevraagd, daardoor is het mogelijk om verandering in de tijd, verschillen tussen leeftijdsgroepen en verschillen tussen regio’s te zien. Deze gegevens zijn per (veiligheids-)regio te bekijken, zie hier de informatie voor regio Haaglanden.

13 14

RBT-memo 26.01.2021 RBT-memo 26.01.2021

9/10

Aanvullende informatie Voor aanvullende informatie en antwoorden op algemene vragen wordt verwezen naar onderstaande bronnen. RIVM: voor achtergronden, adviezen en cijfers, zie hier. RIVM; dossier Het Virus, zie hier. Rijksoverheid: voor het landelijke beleid, zie hier. En voor het landelijke dashboard, zie hier. GGD Haaglanden: voor uitkomsten van bijvoorbeeld het Panelonderzoek, zie hier. Bij specifieke vragen kunt u contact opnemen met de beleidsadviseur van uw gemeente.

10/10