RIS307519 Drones binnen de gemeente

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10036966 RIS307519 Contactpersoon

Martijn Peltenburg Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Stadsbeheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

19 januari 2021

martijn.peltenburg@denhaag.nl Aantal bijlagen

1

Onderwerp

Drones binnen de gemeente

Geachte voorzitter, Het gebruik van drones is de afgelopen jaren toegenomen. Er ontwikkelen zich steeds meer commerciële en maatschappelijke toepassingen zoals inspectie van objecten en de ondersteuning van medische transporten1. Daarnaast is het recreatieve gebruik fors toegenomen. Het woord drone bestrijkt inmiddels de gehele waaier aan onbemande luchtvaart. Van de speelgoeddrone tot aan de lucht-taxi voor personenvervoer. Vanuit onze zorgplicht voor een leefbare openbare ruimte richten wij daarom onze ogen op het luchtruim. Het gebied waar drones vliegen is immers de openbare ruimte boven het maaiveld. De inzet van drones roept nieuwe vragen op. Hoeveel geluid maken drones? Wat is een acceptabel geluidsniveau in en rond woningen? Wat als een drone met een camera over een achtertuin vliegt, of zelfs langere tijd blijft hangen? Wie is verantwoordelijk voor regulering en handhaving? Hoe kan de rust in Natura 2000 gebieden worden bewaakt? Al deze vragen zijn niet eenduidig te beantwoorden. Verkenning De gemeente heeft een verkenning uitgevoerd naar de manier waarop het luchtruim boven de gemeente Den Haag mag worden gebruikt door drones. Door kennis en een netwerk op te bouwen kan de gemeente de ontwikkelingen slim volgen. De gemeente heeft daarom samen met de gemeente Amsterdam en de provincie Zuid-Holland meegewerkt aan de whitepaper ‘Drones binnen de gemeente’2.

Deze whitepaper treft u als bijlage aan. Uit de whitepaper zijn vier punten naar voren gekomen die specifiek de gemeente Den Haag raken: maatschappelijke acceptatie, nieuwe EU regelgeving, no-fly zone Den Haag en fysieke infrastructuur voor stijgen en landen. Maatschappelijke acceptatie De introductie van nieuwe technologie in onze samenleving roept altijd vragen op. Terugkijkend in de geschiedenis is de onbekendheid met een nieuwe technologie meestal de aanleiding voor weerstand bij inwoners. Nieuwe technologie die wil slagen doet er goed aan om alle betrokkenen te informeren zodat aandacht is voor alle standpunten. 1

https://medicaldroneservice.nl/ consortium van o.a. ANWB en PostNL.

2

https://vng.nl/nieuws/whitepaper-drones-binnen-de-gemeente-beschikbaar

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10036966

De opgave voor de gemeente is om in een brede context deze ontwikkelingen bespreekbaar te maken en waar nodig haar standpunt te bepalen. Op die manier dragen wij bij aan de maatschappelijke acceptatie van onbemande luchtvaart. De actualiteit blijkt uit het recente initiatief van 14 Europese steden en regio’s om een manifest3 op te stellen dat nadrukkelijk vraagt om de erkenning van de rol van lokale overheden bij de inrichting van het lagere luchtruim. Nieuwe Europese regelgeving per januari 2021 Binnen Europa was er geen eenduidige wet- en regelgeving. Daar is per 1 januari 2021 verandering in omdat de Europese regelgeving wordt geharmoniseerd. Het uitgangspunt is dat het gebruik van de drones wordt ingedeeld in risico-categorieën. Dit betekent dat het onderscheid tussen amateur en zakelijke droneverkeer vervalt. Alle bestuurders van drones moeten na het afleggen van een examen zichzelf registreren bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer. Als de drone meer complexe vluchten gaat uitvoeren, zoals inspecties aan gebouwen, dan gelden strengere regels. De lidstaten mogen zelf zones aanwijzen waar aanvullende regels gelden. Daarbij kan gedacht worden aan zones rond natuurgebieden, luchthavens, vitale infrastructuur en steden. Deze zonering wordt door het Rijk vastgelegd in een ‘Ministeriële regeling drones’ die binnenkort zal verschijnen.

Het jaar 2021 wordt door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gebruikt als overgangsjaar. In dat jaar worden ook de reeds verleende vergunningen en ontheffingen omgezet naar het nieuwe Europese stelsel. De gemeente heeft op dit moment geen formele zeggenschap over het gebruik van het luchtruim. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Defensie zijn verantwoordelijk voor de wet- en regelgeving. De politie is het bevoegd gezag als het gaat om de handhaving van het luchtruim. De enige uitzondering hierop is de handhaving rond Natura 2000 gebieden. Daar mogen BOA’s handhavend optreden wanneer er sprake is van verstoring van de natuur. No-fly zone overheidsgebouwen Den Haag neemt in Nederland een bijzondere positie in door de aanwezigheid van meerdere overheidsgebouwen van nationaal belang. Om die reden is een groot gedeelte van het luchtruim boven Den Haag permanent gesloten voor alle burgerluchtvaart. Dat betekent dat dit gebied verboden is voor drones. Drone toepassingen zoals gevelinspectie, het in beeld brengen door journalisten van een demonstratie of het volume van boomkronen meten, kan daardoor maar in een beperkt deel van de stad.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt benaderd om in samenspraak te onderzoeken hoe, met zorg en aandacht voor de veiligheid van het luchtruim boven Den Haag, laag risico drone vluchten zouden kunnen plaatsvinden. De inzet van drones door nood- en hulpdiensten is overigens gebonden aan dezelfde regelgeving die van toepassing is particulieren en professionals. Nood- en hulpdiensten hebben wel de mogelijkheid om voor bepaalde gebieden een ontheffing aan te vragen. Fysieke infrastructuur voor stijgen en landen De inzet van drones voor de meer bekende taken zoals het maken van beeldmateriaal en inspecties is relatief klein vergeleken bij de wereldwijde interesse in de mogelijkheden van drones om verticaal te kunnen stijgen en landen. Het verticaal stijgen en landen maakt drones zeer geschikt voor luchtvaart als transportvorm vanuit steden naar omliggende overstapmogelijkheden zoals internationale vliegvelden. Een nieuwe vorm van mobiliteit dus, die binnen enkele jaren zichtbaar zal worden tussen de ‘klassieke’ vormen van de mobiliteitsmix zoals fiets, openbaar vervoer en auto. Deze zogeheten Urban Air Mobility kan alleen slagen wanneer er een ondersteunende fysieke infrastructuur van landingsplaatsen is om verticaal stijgen en landen mogelijk te maken. Enkele aanbieders, waaronder 3

Cities and Regions of the EU’s UAM Initiative present the ‘Manifesto on the Multilevel Governance of the Urban Sky’ | ADW

(amsterdamdroneweek.com)

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10036966

Volocopter4, hebben al concepten ontwikkeld voor toepassing op daken van gebouwen. Net zoals bij het te voeren gesprek over maatschappelijke acceptatie van drones, verkennen wij nu de impact van drones op de fysieke infrastructuur van de stad. Volgende stappen Omdat de ontwikkelingen van de onbemande luchtvaart erg snel gaan, wil ik u, zodra de ontwikkelingen daar aanleiding toe geven op de hoogte houden over dit onderwerp. Wellicht is het zinvol om over dit onderwerp een werkbespreking met uw commissie te organiseren. Zodat wij als gemeente Den Haag voldoende ruimte organiseren voor het gesprek over hoe wij het luchtruim op een leefbare en duurzame wijze kunnen invlechten in de bestaande openbare ruimte. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte Hilbert Bredemeijer

4

https://www.volocopter.com/en/voloport/

3/3