RIS307344 bijlage 4

Memo Afdeling: GGD/ A&C Beleidsadvisering Van: Janine van der Leeuw- van Someren

Datum: 17 december 2020 Onderwerp: Wekelijkse Corona-update GGD week 50 Geachte lezer, GGD Haaglanden geeft de gemeenten in Haaglanden in deze wekelijkse memo de meest recente informatie betreffende COVID-19 (hierna coronavirus) in regio Haaglanden. Deze memo is ook te gebruiken als informatievoorziening richting burgemeester, wethouders, communicatieadviseurs en gemeenteraden. De nu voorliggende memo heeft betrekking op week 50 (7 tot en met 13 december). Hiervoor is gebruik gemaakt van de meest recente informatie van het Regionaal Beleidsteam (RBT) d.d. 1512-2020 en het Crisisteam-Corona van GGD Haaglanden d.d. 10 en 15-12-2020 Dit is de laatste Corona-update van 2020, in de kerstvakantie zal er geen memo verschijnen. Op 7 januari zal de eerste memo van 2021 verzonden worden, we hopen dan in de cijfers een effect te zien van de lockdown die sinds 16 december van kracht is. Cijfers1 Het aantal besmettingen in de regio Haaglanden stijgt snel. In regio Haaglanden is het aantal besmettingen in week 50 gestegen met 53 procent ten opzichte van week 49. Aantal besmettingen Haaglanden per 100.00 inwoners- cumulatief week 9-502

1

2

Bron: RIVM en RBT-memo 15-12-2020 Bron: RIVM

Aantal nieuwe besmettingen Haaglanden per week3

Aantal testen en testuitslagen Haaglanden per dag week 504

Datum Ma 7-12 Di 8-12 Wo 9-12 Do 10-12 Vr 11-12 Za 12-12 Zo 13-12

Aantal afgenomen testen 3852 4086 4556 5224 4789 3893 3236

Aantal uitslagen 3108 4068 4080 5337 5163 4451 3360

Uitslagen Positief

% Positief

411 488 462 604 656 538 418

13,2% 12,0% 11,3% 11,3% 12,7% 12,1% 12,4%

Aantal nieuwe besmettingen Haaglanden per 100.000 inwoners per leeftijdsgroep per week

* De gegevens van week 50 zijn nog niet volledig.

3 4

Bron: RIVM Bron: Performance Regionaal dashboard GGD GHOR/ CoronIT

2/7

In week 50 zien we in Haaglanden 320 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners. Per leeftijdsgroep varieert dat van 15 per 100.000 inwoners van 0 t/m 4 jaar tot 610 bij de 15-19 jarigen. Het aantal besmettingen per 100.000 inwoners is in week 50 in alle leeftijdsgroepen gestegen. De grootste stijgingen van het aantal besmettingen gezien in de leeftijdsgroepen 10 t/m 19 jaar en 80+. Binnen deze leeftijdsgroepen is de infectiedruk ook het hoogst. Baby’s, peuters en kinderen in de basisschoolleeftijd hoeven niet getest te worden als ze coronagerelateerde klachten hebben; bij kinderen van 0 t/m 9 jaar die toch worden getest worden erg weinig besmettingen gevonden. Aantal overledenen Haaglanden per week5 In totaal 674 overledenen, waarvan 29 in de afgelopen week (week 50). In week 49 waren dit er 21.

Aantal nieuw gemelde besmettingen per dag naar gemeente (7-daags gemiddelde)6

Het 7-daags gemiddelde neemt toe voor alle gemeenten.

Overledenen aan COVID-19 voor zover bij het RIVM bekend. De gegevens van de laatste week zijn mogelijk nog onvolledig. 6 Let op: het aantal van Den Haag staat op de rechter as; de aantallen van de andere gemeenten op de linker as. Bron; RIVM 5

3/7

Overzicht bevestigde besmettingen en overledenen per gemeente

In alle gemeenten zijn grote stijgingen te zien, waarbij de grootste stijgen waargenomen worden in Pijnacker-Nootdorp (87%), Leidschendam-Voorburg (64%) en Den Haag (63%). Duiding stijging aantal besmettingen7 Er is een aantal mogelijke redenen waarom het aantal besmettingen weer stijgt. 1. Mensen zonder klachten mogen zich vanaf 1 december, onder voorwaarden, laten testen. Opmerkelijk is wel dat onder mensen zonder klachten (asymptomaten) het vindpercentage vrijwel niet afwijkt van dat van mensen met klachten. 2. De testbereidheid is hoger. Hierdoor kunnen ook meer positieven gevonden worden. Het vindpercentage neemt echter niet af; er is dus geen ‘verdunning’ doordat ook meer mensen die niet positief zijn zich laten testen. 3. Drukte rond Black Friday is een mogelijke verklaring dat meer positieven gevonden worden. 4. Reële stijging zonder duidelijke reden. Het blijft vooral aan het gedrag van mensen liggen dat de cijfers hoog liggen of oplopen. Boodschap vanuit gezondheidsperspectief blijft: houd je aan de coronaregels en laat je testen. Op het Coronadashboard van GGD Haaglanden zijn zowel de regionale cijfers als die per gemeente terug te vinden. Mocht er naar aanleiding van de cijfers voor een specifieke gemeente noodzaak zijn voor actie, dan neemt GGD Haaglanden direct contact op met de gemeente.

Op het Coronadashboard van de Rijksoverheid is ook regionale informatie te vinden. Hier zijn gegevens vinden over de situatie in Haaglanden. Naast de gegevens over besmettingen, ziekenhuisopnames en sterfte zijn er gegevens beschikbaar over kwetsbare groepen zoals bewoners van verpleeghuizen, gehandicaptenzorg en thuiswonende 70-plussers. Ook is het onderwerp ‘Naleving en draagvlak’ toegevoegd, waarin elke 3 weken nieuwe cijfers verschijnen. Een deel van deze gegevens is ook beschikbaar op gemeenteniveau: https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/gemeente

7

RBT- memo 15-12-2020

4/7

Teststraten Testcapaciteit van de GGD Haaglanden in week 50: GGD Haaglanden heeft 10 testlocaties in regio Haaglanden. In onderstaande tabel is de testcapaciteit van de GGD Haaglanden in week 50 weergegeven. Locatie

Max. dagcapaciteit

Teststraat Den Haag - Bronovolaan Teststraat Naaldwijk - Laan van de Glazen Stad Teststraat Nootdorp - Hotel vd Valk, Gildeweg Teststraat Zoetermeer - Denemarkenlaan Teststraat Delft - Bieslandsekade Teststraat Den Haag - Lange Lombardstraat Teststraat Den Haag - Aegonplein Teststraat Rijswijk - Broodfabriek Teststraat Zilverstraat Escamp Mobiele testunit Laak Thuisbemonstering en hulpdiensten Totaal week 50

1400 400 950 1350 600 250 1200 2500 250 200 130 9230

Dagen/ week 7 5 7 7 7 7 7 7 5 5 6

Verwachting komende weken: Ook met de huidige toename van het aantal testaanvragen, voorziet de testcapaciteit van de GGD Haaglanden nog steeds ruim in de actuele vraag. In week 52 (op 21 december) wordt een nieuwe testlocatie geopend in de Ketelstraat in het Laakkwartier. Deze vervangt de huidige mobiele testunit en heeft een capaciteit van 350 testen per dag. Sneltesten: Het gebruik van commerciële antigeen sneltesten neemt toe in onze regio. De Inspectie voor Gezondheid en Jeugd (IGJ) verzoekt de GGD in het kader van het toezicht melding te doen bij de IGJ van alle bij de GGD bekende bedrijven. Daarnaast wil de IGJ ook melding krijgen wanneer er twijfel bestaat over de kwaliteit van de geleverde zorg. Positieve uitslagen van de antigeen sneltest dienen door de bedrijven bij de GGD gemeld te worden Een negatieve uitslag van de antigeen sneltest is minder betrouwbaar dan die van de PCR. Daarom is deze test niet voor alle doelgroepen geschikt. Volgens het laatste OMT- advies moeten zorgmedewerkers en personen uit de medische risicogroepen altijd een PCR test aangeboden krijgen. Zij kunnen daarvoor op een speciaal nummer een afspraak maken. Voor deze mensen wordt iedere ochtend een speciaal testblok vrijgehouden op testlocatie Nootdorp. Als zij voor 9:00 bellen kunnen zij daar dezelfde ochtend terecht. Wij bieden deze prio groepen de best mogelijke test aan, de PCR test.

Dit is geen antigeen-sneltest. Dit gebeurt omdat de sneltesten enigszins minder gevoelig zijn dan een PCR test en wij het juist voor de prioritaire groepen van veel belang achten dat hier maximale zekerheid wordt geboden. De afhandeling van deze prio-testen krijgt voorrang bij de analyse, waardoor uitslag gemiddeld binnen 10 uur bekend is. Bron en contactonderzoek (BCO): GGD Haaglanden blijft gericht op een optimale inzet van de BCO-capaciteit van de GGD en de landelijke schil voor de drie doelen van de coronabestrijding: 1) zorgcontinuïteit garanderen; 2) kwetsbare mensen beschermen; 3) zicht houden op de verspreiding van het virus. Het aantal nieuwe besmettingen is vorige week weer toegenomen. Mogelijk mede wegens de mogelijkheid sinds 1 december voor personen onder quarantaine om zich gratis te laten testen (PCR) bij de GGD als zij na 5 dagen quarantaine geen klachten passend bij een coronavirusinfectie hebben ontwikkeld.

5/7

Wegens deze toename van nieuwe patiënten en omdat de landelijke ondersteuning voor het uitvoeren van het BCO niet toereikend bleek was de GGD genoodzaakt om het BCO op een kortere manier te doen. Op dit moment wordt het BCO risicogestuurd uitgevoerd: bij patiënten die een verhoogd risico vormen (bijv. zorgmedewerkers) of risico lopen (bijv. personen boven 70 jaar) worden huisgenoten en andere nauwe contacten die zelf een hoog risico vormen of lopen persoonlijk door de GGD benaderd. In alle andere gevallen informeert de patiënt zelf zijn contacten. Afhankelijk van de aantallen nieuwe patiënten en de personele capaciteit om het BCO uit te voeren past de GGD flexibel de intensiteit van het BCO aan. Clusters regio Haaglanden Inmiddels komt er een steeds beter zicht op de besmettingsplekken en is de kwaliteit van het clusteronderzoek verbeterd. De omvang en samenstelling van het clusterteam wordt hierop afgestemd. De clusters die gevonden worden zijn vaak thuis, werk, en sport gerelateerd. Het gaat geregeld mis bij fysiek vergaderen. Risicovolle plekken worden bezocht. Hierbij wordt gerichte advisering gegeven over de te nemen maatregelen om verdere verspreiding te voorkomen. De GGD krijgt verder regelmatig melding van besmettingen (docenten en/leerlingen) vanuit het onderwijs (zowel basis- als voortgezet onderwijs) binnen de regio Haaglanden.

Op basis van de informatie uit het bron- en contactonderzoek en de school wordt onderzocht of sprake is van transmissie binnen groepen/klassen/leerjaren van de school. Onder scholen en ouders is er de afgelopen weken veel onrust over het aantal besmettingen onder leerlingen en leraren op scholen. Veel scholen in het voortgezet onderwijs (VO) in Haaglanden hebben te maken met minimaal 1 besmetting onder een leerling of docent. Deze zijn echter niet altijd gerelateerd aan transmissie op school. Vanuit het oogpunt van infectieziektebestrijding is er zelden reden om een klas of school te sluiten. De GGD acht dit niet proportioneel en wenselijk – contacten tussen leerlingen kunnen met sluitingen overgaan in de privésferen. Elke school reageert anders op deze onrust. Wél wordt opgemerkt dat steeds meer scholen of klassen sluiten onder druk van ouders, docententeams en/of directie door de onrust. Binnen GGD Haaglanden staat een speciaal team, in samenwerking met jeugdgezondheidszorg (JGZ), in contact met scholen om hen te ondersteunen en van informatie te voorzien. Door de afgekondigde lockdown zijn vanaf woensdag 16 december alle scholen en kinderopvang in Nederland gesloten. Kwetsbare groepen Het aantal verpleeg- en verzorgingstehuizen met een besmetting is de afgelopen week helaas weer gestegen. De regio Haaglanden volgt hierbij het landelijke beeld.

Vanuit de tehuizen en de GGD blijft hier grote aandacht voor. De opschaling van COVID-centra voor de VVT is gerealiseerd. De VVT zet in op het voorkomen van besmettingen, ondersteund door de GGD, onder andere door chirurgische mondneusmaskers te gebruiken. Instellingen met besmettingen maken regelmatig gebruik van de mogelijkheid om bewoners zonder klachten preventief te testen om zo de zorg goed te kunnen regelen. Vaccineren GGD Haaglanden bereidt zich voor op het vaccineren. Regie hiervoor ligt bij de Rijksoverheid. De huidige stand van zaken kunt u lezen in de bijlage 20.12.14 Informatiebrief Coronavaccinatie GGD Haaglanden. Meer informatie over de coronavaccinatie kunt u vinden op: www.ggdhaaglanden.nl/coronavaccinatie.

6/7

Panelonderzoek GGD Haaglanden werkt sinds april mee aan het landelijk panelonderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en GGD GHOR Nederland. Het onderzoek gaat over het gedrag van mensen tijdens de coronacrisis, wat ze vinden van de gedragsmaatregelen en hoe het fysiek, mentaal en sociaal met ze gaat. Inmiddels heeft alweer de 8e ronde van het panelonderzoek plaatsgevonden (11 t/m 15 november). Naast een factsheet met resultaten van ronde 8, is er dit keer ook een factsheet gemaakt waarin de trends van ronde 1 t/m 8 zijn weergegeven (periode april – november). Beide factsheets zijn op de website van de GGD te vinden. Ook is er een uitgebreide rapportage verschenen met de resultaten voor Haaglanden over ronde 8 op de online Gezondheidsmonitor. Het landelijk coronadashboard is ook aangevuld met nieuwe gegevens, waaronder een RIVMonderzoek naar gedrag. Dit onderzoek maakt onderscheid tussen steun voor maatregelen en de feitelijke naleving. Voor het onderzoek wordt iedere drie weken een dwarsdoorsnede van de samenleving bevraagd, daardoor is het mogelijk om verandering in de tijd, verschillen tussen leeftijdsgroepen en verschillen tussen regio’s te zien. Deze gegevens zijn per (veiligheids-)regio te bekijken, zie hier de informatie voor regio Haaglanden.

Aanvullende informatie Voor aanvullende informatie en antwoorden op algemene vragen wordt verwezen naar onderstaande bronnen. RIVM: voor achtergronden, adviezen en cijfers, zie hier. Rijksoverheid: voor het landelijke beleid, zie hier. En voor het landelijke dashboard, zie hier. GGD Haaglanden: voor uitkomsten van bijvoorbeeld het Panelonderzoek, zie hier. Bij specifieke vragen kunt u contact opnemen met de beleidsadviseur van uw gemeente.

7/7