RIS307333 Nog altijd geen duidelijkheid voor bewoners Stuwstraat Bijlage 2

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

9 juni 2020

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Arp, luidend: “Het water komt Vestia huurders aan de Stuwstraat en Trekweg tot de lippen”

SV/2020.162 RIS304856

Het raadslid mevrouw Arp heeft op 4 maart 2020 een brief met daarin twaalf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Na een nieuwe rondgang langs de woningen aan de Stuwstraat en Trekweg - waar de SP in het verleden al meermaals aandacht voor heeft gevraagd – leven bij de SP fractie een aantal vragen. De problemen met schimmel in de woningen aan de Stuwstraat en Trekweg lijken zich voornamelijk te concentreren op de woningen op de benedenverdieping. Bewoners spreken over rottende houten balken onder de vloeren van de woningen (waardoor de vloeren ook verzakken) en er is sprake van veel vocht in de vloeren en muren. Één van de oorzaken hiervan lijkt te zijn dat het grondwaterpeil te hoog ligt. Zo hoog, dat een bewoner de SP liet zien hoe er een laag water door de vloer van haar inpandige balkon naar boven kwam. Vestia zou geohydrologisch en bouwkundig onderzoek doen naar maatregelen die het probleem zouden kunnen oplossen. De uitkomsten van dit onderzoek zijn helaas nog steeds niet bekend. Tevens zijn er vanuit de gemeente twee meetpunten in de Molenwijk waar de grondwaterstand handmatig wordt berekend: aan de Asstraat en in de Ketelstraat.

In de grondwaterbrief van het college (RIS303822) wordt enkel ingegaan op het meetpunt aan de Ketelstraat, terwijl op dit moment juist het meetpunt aan de Asstraat zorgwekkende metingen laat zien. Terwijl het maaiveld daar 0,453 meter is, schommelt het grondwaterpeil tussen de -0,1 en -0,2 meter. Dit is duidelijk onder de richtwaarde van 70cm. 1.

Kunt u nader toelichten wat de zorgplicht van de gemeente behelst wanneer het grondwaterpeil onder de 70 cm onder maaiveld komt? Welke maatregelen zijn voor de rekening van de gemeente welke maatregelen moeten particuliere eigenaren/ woningcorporaties treffen?

De gemeente heeft conform de Waterwet artikel 3.6 een zorgplicht voor grondwater in openbaar gebied. Eigenaren hebben daarnaast een verantwoordelijkheid voor de af- en ontwatering van hun eigen terrein. Algemeen landelijk wordt gesteld dat bij een ontwateringsdiepte van 70 centimeter onder de straat in stedelijk gebied een zodanige situatie ontstaat dat er geen structurele nadelige gevolgen zullen zijn voor aan de grond gegeven functies. Belangrijkste uitgangspunt hierbij was dat kruipruimte van oudere woningen dan niet langdurig vol water zullen staan. Ondergrondse bouwwerken maken geen deel uit van de overweging. Hiervan stelt de wetgever dat het waterdicht houden van dergelijke constructies een bouwkundige verantwoordelijkheid is voor de eigenaar.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2020.162

Indien de grondwaterstand veelvuldig en langdurig de richtwaarde van 70 centimeter overschrijdt, er sprake is van daadwerkelijke nadelige gevolgen en deze aanmerkelijk en op kosteneffectieve, doelmatige wijze beperkt kunnen worden door maatregelen in openbaar gebied, dan kan de gemeente maatregelen treffen. Dit zijn meestal maatregelen in het kader van rioolvervangingsprojecten of grootschalige herinrichting van de openbare ruimte Van eigenaren wordt verwacht dat zij zich ten alle tijde inspannen om binnen hun mogelijkheden overlastsituaties op eigen terrein te beperken. Dit kunnen eigenaren doen door te zorgen voor goede afwatering, waterbestendig maken van constructies, bodemverbetering in tuinen, verbeterde ventilatie van kruipruimten, aanpassen van het gebruik en tal van andere maatregelen. De externe adviesgroep Grondwater heeft voor dit soort zaken een speciale website opgezet, hulpbijgrondwaterdenhaag.nl. 2.

De gemeente geeft in de grondwaterbrief aan: “De zorgplicht ziet nadrukkelijk niet op particulier terrein en dus ook niet op het voorkomen van overlast in lekke kelders van particulieren”. Voor particuliere woningeigenaren kan dit hun eigen verantwoordelijkheid zijn, maar wat voor instrumenten heeft de gemeente wanneer een particuliere verhuurder / woningcorporatie te weinig aanvullende maatregelen neemt? En van welke instrumenten kunnen huurders gebruikmaken?

De gemeente heeft in deze gevallen zeer beperkte mogelijkheden. Het doorgaans meest effectieve instrument is het in gesprek treden met de woningeigenaar, particuliere verhuurder of woningcorporatie. In extreme situaties, bijvoorbeeld indien het een kelder of souterrain als verblijfsruimte betreft, dan kan de gemeente die ruimte onbewoonbaar verklaren. Voor het overige kunnen huurders terecht bij de klantenservice, klachtenloket en huurdersorganisatie van de betreffende corporatie. Als dit niet tot resultaat leidt, dan kunnen huurders terecht bij de Huurcommissie. 3.

Welke maatregelen heeft de gemeente genomen / is de gemeente van plan te nemen om het grondwaterpeil rondom de Asstraat te verminderen?

Naar aanleiding van de vragen is gekeken naar de ons bekende data. Het meetpunt in de Asstraat laat sinds 2017 zeer vreemde waarden zien. Waarden die bijna een meter hoger liggen dan mogen worden verwacht, mede gezien de nabijheid van een sloot. Tijdelijke meetpunten in de omgeving laten normale waarden zien. Er is onderzocht of er een probleem met de meetbuis zelf is of dat er daadwerkelijk sprake is van zeer hoge waterstanden. In dat laatste geval moet de oorzaak worden onderzocht en weggenomen. Na het reinigen van het meetpunt laat deze weer de juiste waarde zien overeenkomstig met de voorliggende meetgegevens en onze ervaring. Hiermee is er geen reden, gezien de grondwaterstand, maatregelen te treffen. Bewoners van de Stuwstraat hebben in november 2019 een brief ontvangen over een lopend bodemonderzoek. 4.

Wanneer verwacht Vestia de bewoners te kunnen informeren over de resultaten van dit onderzoek? Kan de gemeenteraad een kopie van dit onderzoek ontvangen?

Vestia bespreekt momenteel de resultaten van dat onderzoek om daarmee ook vervolgstappen te kunnen bepalen. Vestia wil dit graag voor de zomer 2020 met de bewoners bespreken. Uiteraard geldt nu een voorbehoud in verband met de ontwikkelingen rond het coronavirus. Het college zal u te zijner tijd over de uitkomsten informeren.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2020.162

5.

In hoeverre hebben de resultaten van dit onderzoek ook betrekking op / gevolgen voor de bewoners van de Trekweg?

De situatie van de woningen aan de Stuwstraat is echt anders dan die van de Trekweg. De benedenwoningen aan de Stuwstraat hebben aanzienlijk meer vochtproblemen, wat waarschijnlijk te maken heeft met de bouwkundige toestand in relatie tot de grondwaterstand. Het onderzoek richt zich dus nu op de woningen aan de Stuwstraat. 6.

De meetpunten in de Molenwijk zijn enkel nog handmatig ingevoerd. Zij zijn nog niet door een hydroloog beoordeeld. Op basis waarvan laat de gemeente meetpunten door een hydroloog beoordelen? Waarom is hier niet voor gekozen in de Molenwijk?

De gemeente heeft een 50-tal continu registrerende meetpunten die moeten worden beoordeeld door een hydroloog. Daarnaast zijn er meer dan 500 handmatig gemeten punten. Dit zijn ondersteunende meetpunten, die pas worden beoordeeld als hier aanleiding toe lijkt. Samen vormen ze de basis voor een systeem dat stadsbreed inzicht geeft in het verloop van het grondwater en dat de basis biedt voor een gedetailleerd grondwatermodel. Continu registrerende meetpunten zijn kostbaar en bij de keuze voor locaties is gekozen voor plekken die zoveel mogelijk informatie geven die relevant is voor een zo groot mogelijk gebied. Het college stelt in haar grondwaterbrief dat de norm van 70 centimeter gebaseerd is op de meest kwetsbare funderingen zoals hout. In de Vestia woningen aan de Stuwstraat en Trekweg is de fundering van hout. 7.

Gelden er bepaalde bouwvoorschriften voor woningcorporaties wanneer er duidelijk is dat een gebied kampt met problematische grondwaterstanden? Bijvoorbeeld het vermijden van houten funderingen?

Voor iedere partij die woningen bouwt geldt het Bouwbesluit op het moment dat de woningen gebouwd worden. Het Bouwbesluit ontwikkelt zich door de jaren heen, waardoor de eisen aan woningen zich ook ontwikkelen. Het Bouwbesluit verbiedt het gebruik van houten funderingen niet, maar geeft aan dat een bouwwerk voor wat betreft de veiligheid voldoende stijf, sterk en stabiel moet zijn, conform bepaalde normen. In de praktijk werden houten funderingen in Den Haag na ongeveer 1960 nauwelijks meer gebouwd. Sindsdien wordt vooral gebruik gemaakt van betonnen fundering. In Moerwijk start Duurzaam Den Haag met een proef om de kelders en kruipruimtes van woningen die te kampen hebben met vocht en schimmel te laten ontluchten. Doordat het vocht in de kelders en kruipruimtes nergens heen kan, vindt dit zijn weg naar boven en slaat neer op de koudste plekken: de koudebruggen (ramen, onderkant van muren, hoeken, grenzen van balkons etc.). 8.

Heeft het college kennis genomen van de proef van Duurzaam Den Haag? Neemt het college de uitkomsten van de proef mee in haar vocht- en schimmel beleid? Is het college bereid de gemeenteraad hierover te informeren?

Het college beseft dat een goede ventilatie, ook van de kruipruimtes, een belangrijke onderdeel van de oplossing van vocht- en schimmelproblemen kan zijn. Dat Duurzaam Den Haag hieromtrent een proef start kan interessant zijn. Het college volgt dit soort projecten graag, betrekt ze waar relevant ook in de aanpak en informeert de raad als dergelijke projecten tot nieuwe inzichten leiden die de gezamenlijke aanpak vocht en schimmel mogelijk verbeteren.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2020.162

9.

Doet de vocht- en schimmel expert bij huisbezoeken ook onderzoek naar vocht in de kruipruimtes en kelders en hoe deze van invloed is op de bouwlagen hierboven? Zo nee, waarom niet?

De vocht- en schimmelexpert kijkt bij huisbezoeken naar alle mogelijke oorzaken van vocht- en schimmelproblemen en betrekt deze bij het onderzoek en de adviezen. 10. Is het college van mening dat de gemeente genoeg bouwkundige kennis heeft over de relatie tussen grondwater, vocht in kelders en kruipruimtes en schimmelproblematiek? Is het college bereid hier extra onderzoek naar te doen? Er is tot op heden naar het idee van het college voldoende kennis aanwezig bij de gemeente. Mocht er zich een situatie voordoen dat de kennis duidelijk tekort schiet, bijvoorbeeld als gevolg van resultaten en inzichten van de aangekondigde schouw van de kwaliteit van de Haagse woningvoorraad, dan is het college bereid extra onderzoek te laten doen. De toekomst van de Vestia-complexen aan de Stuwstraat en Trekweg is, ondanks eerdere beloften van Vestia om de bewoners hierover te informeren, nog altijd ongewis. Zo stelde het college in mei 2019 in reactie op onze vragen over nieuwbouwplannen van Vestia in relatie tot zeer achterstallig onderhoud (RIS302458): “Vestia zal de bewoners uiterlijk in september (na de zomervakantie) informeren over plannen voor de aanpak en de planning van deze woningen. Hierbij streeft Vestia ernaar de termijn van zeven jaar die eerder is genoemd te bekorten.” Uit navraag bij bewoners bleek begin dit jaar dat zij nog geen brief van Vestia hadden ontvangen.

In de vergadering van de commissie Ruimte van 9 januari 2020 zegde de wethouder WWW toe bij Vestia na te gaan ‘of de bewoners van de Stuwstraat worden geïnformeerd over de aanpak van hun woningen.” 11.

Waarom heeft Vestia verzaakt om huurders, conform eerdere toezeggingen, uiterlijk in september 2019 te informeren over de toekomstplannen voor de complexen aan de Stuwstraat en Trekweg?

Vestia geeft aan de bewoners nog niet schriftelijk te hebben geïnformeerd omdat het onderzoek complex is en langer duurde dan verwacht. De planning is om voor de zomer 2020 met de bewoners in gesprek te gaan om de resultaten en toekomstmogelijkheden met hen te gaan bespreken, uiteraard onder voorbehoud van de ontwikkelingen rond het coronavirus. Het college blijft dit scherp volgen en stuurt waar nodig bij zoals toegezegd aan de Commissie Ruimte op 9 januari 2020 (‘bij Vestia vragen of de bewoners van de Stuwstraat worden geïnformeerd over de aanpak van hun woningen’). Het college beschouwt die toezegging hiermee als afgedaan. 12. Is inmiddels bekend wat de concrete toekomstplannen zijn voor de woningen aan de Stuwstraat en Trekweg? Zo ja, wanneer en op welke wijze worden de huurders hierover geïnformeerd? Zie het antwoord op vraag 11. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris a.i., de wnd. burgemeester, Ilma Merx

Johan Remkes

4/4