RIS307238 Update aanpak rattenoverlast

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10052775 RIS307238 Contactpersoon

Michael Wilson en Fiona van Beek Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Stadsbeheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

15 december 2020

michael.wilson@denhaag.nl fiona.vanbeek@denhaag.nl

Onderwerp

Update aanpak rattenoverlast

Geachte voorzitter, U ontving op 24 maart 2020 de evaluatie van de pilot rattenoffensief (RIS 304990). Met deze brief informeer ik u over de voortgang van de aanpak rattenoverlast. Evaluatie pilot rattenoffensief Met de gezamenlijke aanpak rattenoverlast zijn naast de bestaande (reguliere) activiteiten tien extra maatregelen doorgevoerd; vier maatregelen met een stedelijk effect en zes maatregelen speciaal voor twee overlastwijken met een rattenoffensief. Negen van die maatregelen zijn ten tijde van de evaluatie van de pilot rattenoffensief uitgevoerd en afgerond (zoals het creëren van één meldpunt). De maatregel ‘Voorlichting aan ondernemers om rattenoverlast op bedrijventerreinen te voorkomen’ vroeg nog enige aandacht om het juiste effect te bereiken. De aanpak bedrijfsafval is de afgelopen periode verbeterd; in samenwerking met ondernemers is de informatie op de website over de regelgeving en aanpak aangepast. Wanneer ondernemers hun bedrijfsafval op de juiste manier aanbieden, wordt rattenoverlast voorkomen. Handhavingsteams hebben flyers uitgereikt in stadsdeel Escamp en nemen bedrijventerreinen zoals gebruikelijk mee in hun surveillancerondes en signaleren eventuele overlast. Daarnaast kan iedereen een melding doen.

De afgelopen maanden zijn er geen signalen of meldingen geweest die aanleiding gaven om een bedrijventerrein als hotspot voor overlast van bedrijfsafval aan te wijzen.

Spuitwerk op trottoir: ‘Voer geen vogels, dit trekt ratten aan.’ Als één van de maatregelen met een stedelijk effect is in de APV de mogelijkheid opgenomen om op specifieke locaties een voederverbod in te stellen. Bij overtreding daarvan riskeert men een boete. Ook ontmoedigen wij bewoners om vogels te voeren door aanwijzingen op het wegdek. We leggen daarbij uit dat dit tot rattenoverlast kan leiden.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10052775

Hoe staat het ervoor? Het is voor iedereen mogelijk om een melding te doen, het instellen van één meldpunt blijkt waardevol en het is goed om te zien dat de meldingsbereidheid er is. De reguliere aanpak naar aanleiding van meldingen bestaat uit een analyse van de situatie en een advies over de wijze waarop rattenoverlast op die locatie kan worden teruggedrongen door de Haagse Milieuservices (HMS). Ook de uitvoering van dit advies (bijvoorbeeld het aanpassen van beplanting) behoort tot de aanpak. De nieuwe aanpak rattenoverlast maakt maatwerk mogelijk. Zo kon door een wijkwandeling van HMS, Vestia en het stadsdeel de situatie van overlast in Moerwijk (omgeving Jan Luykenlaan) gezamenlijk worden beoordeeld. Dit zorgt voor een weloverwogen aanpak. HMS registreert de door hen behandelde meldingen en voor de analyse en monitoring ook het aantal controles van lokdozen. Wanneer de overlast ondanks het uitvoeren van geadviseerde acties blijft voortduren, kunnen extra maatregelen worden ingezet. Aantal meldingen

jan-20

Escamp Haagse Hout Loosduinen Scheveningen Centrum Laak Segbroek Leidschenveen/Ypenburg Totalen per maand 2020 Totaal

Gecontroleerde lokaas depots Escamp Haagse Hout Loosduinen Scheveningen Centrum Laak Segbroek Leidschenveen/Ypenburg Totalen per maand 2020 Totaal

feb-20 15 2 2 1 0 5 0 3 28

jan-20 269 54 82 21 16 52 8 16 518

mrt-20 7 7 1 0 2 2 0 1 20

feb-20 252 49 80 4 16 57 6 14 478

apr-20 14 2 0 0 1 4 3 4 28

mrt-20 244 40 50 8 13 55 6 14 430

mei-20 24 1 5 2 3 8 5 6 54

apr-20 191 36 44 4 12 61 8 15 371

jun-20 17 10 5 3 7 5 1 9 57

mei-20 193 31 55 2 10 54 8 24 377

jul-20

56 8 6 2 8 12 7 4 103

jun-20 126 42 48 2 13 61 8 24 324

aug-20 31 9 2 4 13 12 7 4 82

jul-20 215 41 50 3 17 77 10 27 440

sep-20 37 3 4 1 7 2 7 1 62

aug-20 201 37 37 2 21 84 10 18 410

okt-20 17 3 0 2 7 8 5 6 48

sep-20 213 42 49 2 21 81 10 22 440

19 8 0 4 4 3 2 1 41 523

okt-20 184 30 41 5 15 75 8 20 378 4166

Verloop rattenoverlast 2020 In de zomerperiode is een toename van het aantal rattenmeldingen te zien. Dit is te verklaren doordat het in de avonden langer licht is, de temperatuur hoger is, bewoners langer buiten zijn en daardoor vaker ratten signaleren. De meldingen bieden de mogelijkheid de situatie te beoordelen en maatregelen te treffen. In stadsdeel Escamp is een toename van meldingen in de zomer te zien. In de buurten met overlast zijn flyers uitgereikt met tips om rattenoverlast tegen te gaan en tijdens de opruimdag in Moerwijk werd specifiek aandacht geschonken aan het voorkomen van rattenoverlast. Vestia heeft de binnentuinen en groenstroken aangepakt en HMS heeft op strategische locaties voor bestrijding gezorgd. De Handhavingsorganisatie heeft gesurveilleerd. Als gevolg van de Covid-19 beperkingen zijn sommige acties niet doorgegaan. In het najaar is een afname van het aantal meldingen zichtbaar. Stadsdelen zetten sinds de start van de aanpak steeds vaker preventief in om rattenoverlast te voorkomen. Zo wordt er in Laak in overleg met corporaties en welzijnsorganisaties een mix aan

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10052775

interventies ingezet, worden er folders verspreid en is er een groot rattenbeeld beschikbaar om acties in de wijk te ondersteunen. Rioolwerkzaamheden Ratten zijn niet afhankelijk van het rioleringsstelsel als leefgebied, maar zij komen er wel dagelijks. Wanneer grootschalige rioleringswerkzaamheden worden uitgevoerd die meerdere dagen tot weken in beslag nemen, wordt de bruine rat verstoord in zijn natuurlijke biotoop, daardoor kan het zijn dat tijdens de werkzaamheden in de omgeving tijdelijk een grotere rattendruk ontstaat. Het vervangen van de riolering in Den Haag gebeurt in de regel op basis van de kwaliteit. De riolering wordt geïnspecteerd en de kwaliteit bepaalt wanneer wat wordt vervangen. Omdat het merendeel van het rioolstelsel op goede grondslag ligt, is de leeftijd bepalend voor de terugloop van kwaliteit. Dit heeft als gevolg dat de meeste riolering die wordt vervangen in de oudere stadswijken ligt. Incidenteel wordt geconstateerd dat een jonger stelsel aan vervanging toe is (voorbeelden Melis Stokelaan, Erasmusweg, Haveltestraat e.o.). Wanneer ratten in kelders en kruipruimten worden gesignaleerd heeft dit in de meeste gevallen te maken met een slechte of kapotte riolering. Het onderhoud van de inpandige riolering is een verantwoordelijkheid van de woningeigenaar.

Als de overlast te herleiden is naar het rioolstelsel in de openbare ruimte, wordt de riolering zo spoedig mogelijk hersteld.

Leefomgeving van ratten De beste leefomgeving voor een rat: beschutting, graafmogelijkheden, maar vóóral de aanwezigheid van eten.

Bestuurlijke bijeenkomst leefbare woonomgeving Als wethouder Buitenruimte sprak ik op 21 september 2020 samen met de burgemeester en enkele van mijn collega wethouders met de bestuurders van Haag Wonen, Staedion en Vestia over een leefbare woonomgeving. Ik heb de aanpak van rattenoverlast kort benoemd en de corporaties na deze bijeenkomst een brief gestuurd waarin ik de aanpak rattenoverlast verder toe heb gelicht. Naar aanleiding van deze brief zijn vervolggesprekken tussen de gemeente en corporaties georganiseerd om verdere samenwerkingsmogelijkheden in de buitenruimte te onderzoeken. We starten met elkaar bijvoorbeeld kleine projecten op om bewoners te stimuleren hun woonomgeving schoon te houden. Ervaren knelpunten worden uitgezocht en opgelost.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10052775

Moties Uw raad heeft het afgelopen jaar verschillende moties aangaande de rattenaanpak aangenomen. Onderstaand treft u de stand van zaken inzake de afdoening van drie relevante moties. 1. Rekening houden met ratten bij herinrichting (RIS 305980) Het college houdt bij herinrichting rekening met de beplanting, waardoor schuilplaatsen voor ratten worden voorkomen. Aan Haag Wonen, Staedion en Vestia is dezelfde vraag gesteld. Dit wordt door corporaties uitgezocht of is toegezegd. 2. Breid het rattenoffensief uit naar omliggende wijken (RIS 305974) Het rattenoffensief zoals dat in 2018 is aangekondigd en waarvoor in twee overlastwijken een pilot is uitgevoerd, is afgerond. Er is dus geen sprake van uitbreiding van het rattenoffensief naar omliggende wijken. Inmiddels is in plaats van het rattenoffensief een stedelijke aanpak rattenoverlast uitgerold. Hiermee wordt standaard een basis aan maatregelen uitgevoerd en worden maatregelen uitgebreid naar gelang de overlast. De meldingsbereidheid is toegenomen, waardoor zorgelijke situaties tijdig kunnen worden geanalyseerd en goed kunnen worden aangepakt. De aanpak rattenoverlast is veelomvattend. Meldingen worden door HMS opgepakt, de situatie wordt geanalyseerd en er wordt ingezet met bestrijding.

Het afgelopen jaar is ongeveer het vijfvoudige van het aantal lokdozen in de openbare ruimte in binnentuinen geplaatst om de problematiek daar goed aan te pakken. Als gevolg van de Covid-19 maatregelen, werd vaker in de buitenruimte gegeten waardoor meer voedsel op straat terecht kwam. Dit werd aangepakt door de mensen gericht van informatie te voorzien (uitreiken van flyers, stickers) en door in de stadsdelen Centrum, Laak en Escamp aanwijzingen op de stoep te laten spuiten (“voer geen vogels“ / “dump geen brood“). In het Centrum en Escamp zijn voerverbodsborden geplaatst. Vanaf juni is iedere 2 a 3 weken het eerder benoemde rattenbeeld (een van hout gemaakt kunstwerk) op een andere locatie tentoongesteld, waarbij werd samengewerkt met een buurthuis en voorlichting werd gegeven. Veel van de geplande participatie- en educatieacties konden het afgelopen jaar niet plaatsvinden, maar zodra de situatie het toelaat worden ook deze activiteiten weer uitgevoerd. 3. Actief inzamelen brood en GFT-afval (RIS 305981) Gebleken is dat er op dit moment te veel plastic vervuiling plaatsvindt in de broodcontainers. Als gevolg van de plasticvervuiling wordt duurzame verwerking bemoeilijkt. Besloten is daarom om, na het plaatsen van de toegezegde broodcontainer in Mariahoeve begin december, een pauze in te lassen.

Om over te kunnen gaan op een actiever plaatsingsbeleid van broodcontainers is het namelijk van belang om de effectiviteit van de containers te garanderen. Om deze reden is besloten om de komende maanden additionele maatregelen te nemen om deze vervuiling tegen te gaan, waaronder het uitvoeren van gerichte communicatie-acties in de betreffende wijken en andere maatregelen om vervuiling door plastic beheersbaar te maken. Verder is er contact gelegd met verschillende woningcorporaties over het plaatsingsbeleid rondom broodcontainers. Tot slot zijn er financiële middelen beschikbaar gesteld om een proactieve plaatsing van broodcontainers mogelijk te maken. Op het gebied van GFT-inzameling wordt tevens de mogelijkheid onderzocht om deze te verbinden met lokale landbouw- en buurttuininitiatieven. Dit soort initiatieven worden waar nodig en mogelijk ondersteund. Over de inzet en voortgang zal worden gerapporteerd via de jaarlijkse Programmabrief Duurzaamheid en Voortgangsbrief Duurzaamheid. Dit is in lijn met de ambities van de Nota Duurzaamheid (RIS 301829) en de jaarlijkse programmabrieven Duurzaamheid waarin preventie, inzameling en hoogwaardige verwerking van GFT hoog op de agenda staan. Voor een uitgebreidere toelichting verwijs ik u graag naar afdoening van de raadsmededeling over actief inzamelen brood en GFT-afval (RIS 305981).

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10052775

Benodigde middelen Om rattenoverlast te voorkomen en bestrijden, is tijdige en daadkrachtige inzet nodig. Hier wordt prioriteit aan gegeven door vooraf voldoende middelen te reserveren uit onder andere de leefbaarheidsbudgetten van stadsdelen, het budget plaagdierenbestrijding waarmee de inzet van de HMS wordt betaald en de budgetten voor educatie en communicatie. Hiermee worden vertraging of financiële obstakels bij de inzet van interventies zoals preventieve activiteiten, analyse, bestrijden, plaatsen, legen en onderhouden van broodcontainers en andere maatregelen voorkomen. Het gereserveerde bedrag uit genoemde budgetten is op dit moment 5 ton voor het komende jaar. Wanneer de overlast groter is dan voorzien, worden uit diezelfde budgetten meer middelen vrijgemaakt. Voortgang aanpak rattenoverlast Op basis van deze voortgangsresultaten, kan worden geconcludeerd dat de aanpak rattenoverlast staat en dat er bij ernstige overlast mogelijkheden zijn om maatregelen op te schalen. Dat is belangrijk omdat ratten nooit helemaal zullen verdwijnen, maar overlast wel moet worden tegengegaan. Bijzonderheden in de voortgang van de rattenaanpak worden aan u gerapporteerd door middel van de voortgangsrapportages die ik naar aanleiding van het Programma voor een Schone stad jaarlijks aan uw raad zal toesturen.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte Hilbert Bredemeijer

5/5