RIS307224 Proef slimme deurbel Oostbroek - aanpak en bevindingen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen De burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10044985 RIS307224 Contactpersoon

Twan Compen Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070 E-mailadres

Datum

twan.compen@denhaag.nl

21 december 2020

Aantal bijlagen

2

Onderwerp

Proef slimme deurbel Oostbroek – aanpak en bevindingen

Geachte voorzitter, Woninginbraak is een High Impact Crime. Dit misdrijf heeft een grote impact op slachtoffers en de directe omgeving. De aanpak daarvan is een belangrijke prioriteit van het college (zie Integraal Veiligheidsplan Den Haag 2019-2022; RIS 301821). Gemeente, politie en andere partners werken nauw samen en zetten stevig in op het probleem. In de wijk Oostbroek (stadsdeel Escamp) is gedurende meerdere opeenvolgende jaren bovengemiddeld veel in woningen ingebroken. De afgelopen periode zijn verscheidene preventieacties in deze wijk uitgevoerd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid stelde in 2018 enkele gemeenten - waaronder Den Haag - een bijdrage (€12.000,-) beschikbaar voor het experimenteren met slimme deurbellen om woninginbraken te verminderen. Een slimme deurbel is een deurbel en camera in één. Als sluitstuk van de preventieve aanpak van woninginbraken in Oostbroek hebben 74 bewoners gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een slimme deurbel te laten plaatsen. In deze brief wordt verslag gedaan van de aanpak en bevindingen van de proef. Meer informatie over de aanpak en bevindingen van de proef slimme deurbel is in bijlage 1 opgenomen.

Proef Oostbroek Vanwege een aantal redenen is voor de wijk Oostbroek gekozen: de ontwikkeling van het aantal woninginbraken, de wijze van inbreken (vooral in portiekwoningen) en eerdere preventieacties (waarbij een penslot of anti-inbraakstrip is geplaatst). De proef met de slimme deurbel vormde het sluitstuk van de aanpak van woninginbraken in Oostbroek. Drie leveranciers van slimme deurbellen zijn met elkaar vergeleken om tot een finale keuze te komen. De volgende criteria waren daarbij leidend: - de gebruiksvriendelijkheid: de mogelijkheid om beelden te kunnen bekijken op een telefoon, tablet en computer; - de slimme deurbel mag niet permanent beelden opnemen; - de prijs van het product; - de praktische toepasbaarheid (bijv. mogelijkheid om een oplaadbare batterij te kunnen gebruiken).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10044985

Bewoners zijn door middel van een brief (zie bijlage 1) geïnformeerd over de proef en hoe zij zich daarvoor konden aanmelden. Een installateur zorgde voor de montage van de slimme deurbel en verstrekte informatie betreffende het juiste gebruik en de juiste instellingen (o.a. privacy) van het product aan de deelnemers. Slimme deurbel en privacy Over privacyaspecten betreffende de slimme deurbel zijn schriftelijke vragen gesteld. Deze zijn door het college beantwoord: ‘privacy schending door slimme deurbel’ (RIS304377). Tijdens en in het verlengde van het twee-minutendebat van 2 september 2020 zijn aanvullende vragen gesteld over privacy. Alleen woningen in Oostbroek met een portiek of voortuin konden deelnemen aan de proef. De installateur heeft in opdracht van de gemeente de bewegingssensor ingesteld op het kleinste bereik (1,5 meter). Dit kan echter door gebruikers worden aangepast. De gemeente kan dit niet permanent monitoren. Een voorwaarde was ook dat directe buren van hetzelfde portiek geen bezwaar hadden tegen het installeren en gebruik van de slimme deurbel. Deelnemers hebben van de leverancier bij levering van het product de mogelijkheid gekregen om zes maanden gratis gebruik te maken van cloudopslag van beelden. Er was geen verplichting tot afname of verlenging van het abonnement. Twee deelnemers hebben geen gebruik gemaakt van het gratis abonnement.

Zonder het abonnement worden de beelden niet opgeslagen en zijn ze voor de gebruiker alleen op het moment van activering van de slimme deurbel zichtbaar. De deelnemers zijn door de leverancier op risico’s gewezen van het gebruik van het product in relatie tot digitale veiligheid (bijv. beveiligen gebruikersaccount en wachtwoordgebruik). Daarnaast zijn privacyaspecten onder de aandacht gebracht bij de deelnemers, zoals het instellen van de kleinste straal (1,5 meter) om de bewegingsdetectie te activeren en de noodzaak om toestemming te hebben van de buren op het portiek om de slimme deurbel te installeren. De slimme deurbel heeft in januari 2020 aandacht in de media gekregen (o.a. Nieuwsuur). Met de leverancier is contact opgenomen over de productveiligheid. Geen van de accounts van de deelnemers aan de proef bleek slachtoffer van een hack te zijn. Het lekken van gegevens van de leverancier kon gebeuren doordat inloggegevens van een deel van de gebruikers in eerdere hacks van andere bedrijven zijn buitgemaakt. De leverancier heeft naar aanleiding van deze hack de betrokken klanten geïnformeerd en maatregelen getroffen zoals het instellen van twee-factor-authenticatie. Bij tweefactor-authenticatie moet iedere inlogpoging via bijvoorbeeld sms worden bevestigd.

In de servicevoorwaarden1 geeft de leverancier aan geen eigenaarschap te claimen van de beelden: “Ring claimt geen eigendom van je intellectuele eigendomsrechten op Ring Protect-Opnamen, Gedeelde Inhoud of Neighbors-Opnamen (gezamenlijk de 'Gebruikersopnamen'). Je bezit zelf je Gebruikersopnamen”. De gebruiker (deelnemer aan de proef) kan in de applicatie zelf de privacy instellingen bepalen. Ring kan de beelden wel gebruiken voor ontwikkeldoeleinden. Ring heeft - met toestemming van de gebruiker - dus een beperkt gebruiksrecht op de beelden. Bij het college zijn geen individuele zaken bekend, waarbij de Autoriteit Persoonsgegevens dan wel de rechter uitspraken hebben gedaan in relatie tot het gebruik van een deurcamera. Ontwikkelingen betreffende relevante jurisprudentie worden gevolgd.

1

Servicevoorwaarden RING

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10044985

Bevindingen proef Hieronder komen de volgende onderwerpen aan bod: de ontwikkeling van het aantal woning-inbraken in de periode 2017-2020 en de tevredenheid en ervaringen van de deelnemers aan de proef. Een (uitgebreide) rapportage is als bijlage 2 toegevoegd. 1. Aantal woninginbraken: 2017-2020 Het aantal woninginbraken in Oostbroek is in de periode 2017-2020 gedaald: 49 (2017), 36 (2018), 30 (2019), 13 (2020, medio oktober). Of er sprake is van een causale relatie tussen het gebruik van slimme deurbellen in Oostbroek en de daling van het aantal woninginbraken is niet eenduidig vast te stellen. Het coronavirus heeft de cijfers voor het jaar 2020 waarschijnlijk substantieel beïnvloed. 2. Ervaringen en tevredenheid deelnemers Een extern bureau heeft een enquête gehouden onder de deelnemers van de proef. De 74 deelnemers zijn gevraagd om in 2020 twee keer een digitale vragenlijst in te vullen. Aan de enquêtes deden respectievelijk 50 en 37 respondenten mee. In 2019 gaven de bewoners van Den Haag (tabel 1) de veiligheid in de buurt het rapportcijfer: 7,0. In 2019 vindt gemiddeld 17% van de bewoners dat er veel criminaliteit is in de eigen buurt. Uit de enquête komt naar voren dat in Oostbroek sprake is van een beperkte afname van 24% naar 23%. Het rapportcijfer dat werd gegeven voor de ervaren veiligheid in de buurt is tijdens de proef niet veranderd.

Tabel 1: Drie kengetallen mate criminaliteit, veiligheid in de buurt en ontwikkeling (incl. vergelijking landelijke/gemeentelijke cijfers) Landelijke/lokale vergelijking 2

Slimme deurbel

Landelijk 2019

Den Haag 2019

0-meting febr. 2020

1-meting juli 2020

1) % resp. dat vindt dat er veel criminaliteit is in eigen buurt

9%

17%

24%

23%

2) Rapportcijfer veiligheid buurt

7,4

7,0

6,4

6,4

N=37, # excl. weet niet/geen antwoord

De deelnemers zijn tevreden over de slimme deurbel. Het instrument voldoet aan de verwachtingen die zij hadden voor wat betreft bijvoorbeeld: gebruiksvriendelijkheid (75%), preventieve werking (70%) en veiligheidsgevoel (67% - 70%).

2

Bron: Open data CBS

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10044985 Tabel 2: Voldoet de Slimme deurbel aan de verwachtingen die men vooraf had (n=37)

Een opvallend resultaat (zie tabel 3) is dat 49% van de respondenten in januari aangaf niet open te doen omdat men het niet veilig vindt; 6 maanden later is dit gedaald naar 30%. Ook is het percentage deelnemers dat bang is om slachtoffer te worden van criminaliteit met 4% afgenomen. Daarentegen is het percentage deelnemers dat onveilige plekken vermijdt met 8% gestegen. Tabel 3: Percentage soms/vaak voorkomende gevallen

52% 48%

Bang om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit

49%

Niet open doen omdat u het niet veilig vindt

30%

In eigen buurt omlopen of omrijden om onveilige plekken te vermijden

27% 35% 0%

50%

jan. 2020 juli. 2020 100%

3. Overige bevindingen Gebruikers gaven aan dat zij zelf ook aanvullende maatregelen konden nemen, bijvoorbeeld het verbeteren van de verlichting in het portiek en buiten. Een WhatsApp-groep van de gebruikers van de slimme deurbel is (vooralsnog) niet in het leven geroepen. Op de vraag of beelden worden gedeeld bij het doen van aangifte bij de politie, geeft 17% van de respondenten aan dit te hebben gedaan, 73% heeft het nog niet gedaan, maar zou het wel doen. Als de buren vragen of ze met hun beelden aangifte mogen doen van een voorval, is ook 93% van de gebruikers bereid de beelden met de buren te delen, 7% geeft aan dat het af hangt wat er is voorgevallen. Tot slot Het aantal woninginbraken is gedaald, maar het is niet duidelijk in hoeverre dit kan worden toegeschreven aan de slimme deurbel. Wel komt duidelijk naar voren dat een ruime meerderheid van de deelnemers aan de proef de slimme deurbel positief beoordeelt, het voldeed in belangrijke mate aan de verwachtingen die zij hadden.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10044985

De introductie van nieuwe technologische toepassingen roept (terechte) vragen op met betrekking tot bijvoorbeeld privacy. De relevante wetgeving is daarbij leidend en de verschillende aspecten moeten altijd worden afgewogen en geborgd. De proef is afgerond. De opgedane ervaringen in Den Haag worden gedeeld met lokale partijen (bijv. corporaties) en de subsidieverstrekker (ministerie van Justitie en Veiligheid). Het college ziet het toekomstig gebruik van de slimme deurbel primair als een zaak van private aanbieders en (lokale) organisaties en gebruikers. Dit jaar worden de deelnemers geïnformeerd over de resultaten van de proef en worden de resultaten ook bij de corporaties onder de aandacht gebracht. De privacyaspecten en digitale veiligheid komen daarbij ook aan bod. Tevens ontvangen de deelnemers informatie over hoe de veiligheid en leefbaarheid in Oostbroek verder kunnen worden verbeterd. Met vriendelijke groet, Jan van Zanen

5/5