RIS307142 Rioolwateronderzoek drugs

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Strekt ter vervanging

Jan van Zanen Burgemeester en Kavita Parbhudayal Wethouder Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/2020.281 RIS307142 Contactpersoon

Coördinator ondermijning Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

4 januari 2021

ondermijning@denhaag.nl

Onderwerp

Rioolwateronderzoek drugs

Geachte voorzitter, Met deze brief wordt u geïnformeerd over de resultaten van het eerder aangekondigde rioolwateronderzoek naar drugs (RIS304991). De metingen zijn aan het eind van het eerste kwartaal verricht. In deze brief vindt u een korte beschrijving van het onderzoek, de resultaten van het onderzoek en wordt kort ingegaan het gemeentelijk beleid op het gebied van ondermijning en volksgezondheid. Beschrijving onderzoek Met het rioolwateronderzoek is het gemiddelde drugsgebruik voor (een deel van de) stad geschat. De metingen zijn gericht op gebruik van cocaïne, THC (cannabis), MDMA (ecstasy), amfetamine (speed) en methamfetamine (crystal meth). Het rioolwateronderzoek is uitgevoerd door het onderzoeksinstituut KWR. Gedurende één week zijn de metingen uitgevoerd. Het onderzoek is gelijktijdig uitgevoerd met het periodieke rioolwateronderzoek van Amsterdam, Utrecht en regio Eindhoven (in het kader van een langjarige Europese studie). Hierdoor kon eenmalig, door meerdere gemeenten in eenzelfde periode te analyseren, een onderlinge vergelijking worden gemaakt. In het onderzoek is ook een vergelijking gemaakt met de resultaten van 70 Europese steden uit 2019. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat de Europese metingen zijn uitgevoerd vóór de corona epidemie en hierdoor niet volledig vergelijkbaar zijn met de huidige bemonsteringsperiode.

Veranderingen in gedrag, dagbesteding en mobiliteit van mensen heeft mogelijk ook invloed op het gebruik van drugs. Deze vergelijking is dan ook enkel indicatief van aard. Resultaten De metingen hebben plaatsgevonden aan het begin van de corona-lockdown. Dit betekent dat de mogelijke invloed van bezoekers zoals toeristen, uitgaanders en forenzen op de resultaten miniem is geweest, wat een unieke blik geeft in de omvang van het thuisgebruik van Haagse inwoners.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/2020.281

Hieronder worden de gemiddelde weekresultaten per drugsoort gegeven en vergeleken met de vrachten1 aangetroffen in Amsterdam, regio Eindhoven en Utrecht. Alle metingen hebben gelijktijdig plaatsgevonden. Cannabis/THC De weekmeting van THC-COOH (beter bekend als cannabis) komt gemiddeld dagelijks uit op 250 mg per 1000 inwoners. Deze vracht is vergelijkbaar met Amsterdam. Den Haag en Amsterdam hebben een vracht die bijna 2 maal hoger is dan Utrecht en regio Eindhoven. Cocaïne Er is in de meetweek gemiddeld 2841 mg cocaïne per 1000 inwoners per dag gemeten. De gemiddelde consumptie van cocaïne in Den Haag is vergelijkbaar met Amsterdam en ligt hoger dan Utrecht en regio Eindhoven. Crystal meth/Methamfetamine Er is gemiddeld 9 mg Crystal meth per 1000 inwoners per dag gemeten. Deze aangetroffen methamfetamine vracht is 3 maal lager dan in Amsterdam en vergelijkbaar met de gemiddelde vracht aangetroffen in diverse Nederlandse gemeenten in de afgelopen jaren. Ecstasy/MDMA Voor Den Haag is een gemiddelde dagelijkse vracht MDMA van 98 mg per 1000 bewoners gemeten. Dit is vergelijkbaar met de regio Eindhoven. In vergelijking met Amsterdam en Utrecht ligt deze vracht ongeveer een kwart lager. Speed/Amfetamine Er is gemiddeld 284 mg amfetamine per 1000 inwoners per dag gemeten.

Deze vracht is 2.6 maal hoger dan aangetroffen in Amsterdam, 1,6 maal hoger dan in Utrecht en vergelijkbaar met de regio Eindhoven. Zoals in de commissiebrief van 31 maart (RIS304991) aangegeven is een belangrijke kanttekening dat met bovengenoemde resultaten geen uitspraken gedaan kunnen worden over individuele gebruikers, wijken, groepen van gebruikers of hun sociaal-economische achtergrond. Aanpak ondermijning Uit het Haags ondermijningsbeeld (RIS304166) blijkt dat er Haagse criminele netwerken actief zijn op de drugsmarkt. Dit onderzoek kan worden gezien als een puzzelstukje in de gehele informatiepositie van vraag en aanbod van drugs. Het brengt vraag en aanbod in beeld. Ondermijning laat zich moeilijk vatten in cijfers, het onderzoek geeft door het noemen van concrete getallen weer wat aanvullende informatie. De resultaten laten zien dat Den Haag een belangrijke afzetmarkt is voor drugs, in het bijzonder voor wat betreft cocaïne en speed. Om in deze vraag te voorzien zijn criminele netwerken nodig. Criminele netwerken hebben een harde kern met organisatoren, regelaars en uitvoerders van strafbare feiten, met daar omheen faciliterende en sociale vertakkingen in de bovenwereld. De resultaten onderstrepen de urgentie van het aanpakken van deze netwerken en scherpen het pleidooi naar het rijk voor structurele ondersteuning aan.

Het is opmerkelijk dat de afgelopen periode in de regio Den Haag meerdere drugslabs voor crystal meth zijn aangetroffen. Over deze nieuwe drugs is nog relatief weinig bekend, en daarom heeft de lokale driehoek gevraagd naar informatie over de aard, omvang en het crimineel proces.

1

Een vracht is de totale dagelijkse hoeveelheid van drugs in het afvalwater.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/2020.281

Het Regionaal Informatie en Expertisecentrum Onderzoek (RIEC) heeft in het jaarplan (RIS304840) een onderzoek naar het fenomeen crystal meth aangekondigd. De resultaten van dit onderzoek vormen weer een nieuw element in onze informatiepositie. De resultaten van het rioolwateronderzoek zien wij als een aanvullende ondersteuning voor de ingezette aanpak van ondermijning die toeziet op het verstoren van het criminele verdienmodel. Voor een meerjarige vergelijking kan worden teruggegrepen op het langjarige onderzoek van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving. Hiervoor worden in Amsterdam en Utrecht metingen verricht. Waardoor de resultaten van dit onderzoek voor Den Haag, als G4 gemeente, ook in de toekomst bruikbaar zijn. Preventief gezondheidsbeleid Het gemeentelijke gezondheidsbeleid (RIS284021, verslavingspreventie) is onder meer gebaseerd op landelijke cijfers van het Trimbos-instituut en de Gezondheidsmonitor van GGD Haaglanden, waarin cijfers over het drugsgebruik van inwoners van de gemeente Den Haag zijn opgenomen. Het rioolwateronderzoek vormt hierop een aanvulling. Een rioolwateronderzoek geeft echter geen informatie over gebruikersgroepen of -patronen.

De Gezondheidsmonitor geeft hier wel informatie over omdat deze cijfers afkomstig zijn van vragenlijstonderzoeken in een representatieve steekproef van in het bevolkingsregister ingeschreven respondenten. De gemeente Den Haag zet verschillende interventies in om gebruik van genotmiddelen te voorkomen en om risicovol gebruik van genotmiddelen terug te dringen. Daarbij hebben we ook aandacht voor het vroegtijdig signaleren van gebruik van genotmiddelen. Het gaat om voorlichting en educatie in het onderwijs (Helder op School) en signalering, advisering en preventieve ondersteuning gericht op jongeren die te maken hebben met risicofactoren en jongeren die een risicogroep vormen. Verder richten verschillende interventies zich specifiek op het uitgaanscircuit. Ook voor volwassenen en ouderen zetten onze uitvoeringspartners (Indigo, GGD Haaglanden) verschillende interventies in om het gebruik van genotmiddelen te voorkomen dan wel terug te dringen. Op basis van de uitkomsten van deze rioolwateranalyse zetten we de activiteiten op het gebied van verslavingspreventie voort. Een goede vervolgstap is om alle informatie die wij hebben naast elkaar te leggen en te duiden met professionals. Met vriendelijke groet, Jan van Zanen Kavita Parbhudayal

3/3