RIS307138 Beantwoording SV Vrijheid van meningsuiting

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

5 januari 2021

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op schriftelijke vragen van de raadsleden De Graaf en Pronk luidend: ‘Vrijheid van meningsuiting’

OCW/10058075 RIS307138

De raadsleden De Graaf en Pronk hebben op 1 december 2020 een brief met daarin zeven vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Aan de voorzitter van de gemeenteraad, De vrijheid van meningsuiting hoort bij Nederland en het vrije en geweldloze debat hierover zou hand in hand moeten gaan met dit grondrecht. De gebeurtenissen op het Emmaus college in Rotterdam en de aanslagen in Frankrijk en Oostenrijk hebben ons echter duidelijk gemaakt dat dit niet altijd het geval is. Wat de Haagse VVD betreft is het juist nu belangrijk om de vrijheid van meningsuiting, maar ook het recht om spot te drijven, autoriteiten belachelijk te maken evenals religiekritiek, centraal te stellen. Intimidatie en bedreigingen mogen geen argumenten zijn om hiervan af te wijken. Juist in onze diverse stad moeten de gemeente en het college lef tonen en hier duidelijk voor gaan staan. Zij moeten de boodschap uitdragen dat vrijheid nooit onderhandelbaar is en voor geweld en bedreiging niet wordt geweken. 1.

Eén van de mogelijkheden om dit te doen is bijvoorbeeld via een tentoonstelling over maatschappelijke kritiek en satire in brede zin in het atrium van het stadhuis of in één van de Haagse musea. Hoe kijkt het college tegen dit voorstel aan en is zij bereid de mogelijkheden hiervoor te onderzoeken?

Het college onderschrijft het belang van het thema, maar laat de keuze om een dergelijke tentoonstelling te organiseren over aan betrokken organisaties. De inhoudelijke programmering van tentoonstellingen in het Atrium is belegd bij de onafhankelijke stichting Atrium City Hall. Net als Atrium City Hall bepalen ook de musea de inhoudelijke programmering van tentoonstellingen. Diverse musea in Den Haag zijn op dit gebied al actief. Zo heeft het Museon een themazaal gewijd aan rechtspraak en aan wat er in Den Haag allemaal gebeurt op het gebied van recht, vrede en veiligheid. Museum De Gevangenpoort biedt exposities, rondleidingen en educatieve programma’s rond de thema’s ‘misdaad en straf’, ‘vervolging en vrijheid’ en ‘rechtstaat en vrede’. Beeld en Geluid Den Haag besteedt in de nieuwe vaste opstelling over de omgang met nieuws ook aandacht aan de inzet van sociale media en de vraag waar grenzen van meningsuiting liggen. Gezien het structurele museale aanbod op dit gebied ziet het college geen aanleiding verdere mogelijkheden hiervoor te onderzoeken.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10058075

2.

Welke mogelijkheden ziet het college nog meer om bovenstaand standpunt duidelijk naar voren te brengen?

De vrijheid van meningsuiting, verankerd in artikel 7 van de Grondwet, is een groot goed en dit college zet zich in om die vrijheid te beschermen. Alle vormen van intimidatie en bedreigingen om die vrijheid te beperken keurt het college ten zeerste af. Het college deelt daarom het standpunt van de vragenstellers dat vrijheid nooit onderhandelbaar is en dat voor geweld en bedreiging niet wordt geweken. De gemeente geeft hier op verschillende momenten uiting aan. Bijvoorbeeld tijdens het programma rondom 75 jaar vrijheid in Den Haag. Hier werd uitvoerig stilgestaan bij het kunnen geven van je vrije mening. Zo is er op initiatief van de gemeente een documentaire gemaakt door Omroep West van het bezoek van leerlingen van de Johan de Witt Scholengroep aan Auschwitz. Op dit moment is in de centrale bibliotheek in Den Haag ook de tentoonstelling ‘Tekenen in Vrijheid?!’ te zien, die plaatsvindt in het kader van 75 jaar Vrijheid en 75 jaar VN. Deze tentoonstelling laat zien dat de vrijheid van de spotprenttekenaar is veranderd en allang niet meer vanzelfsprekend is. In Den Haag is met name ProDemos ook actief op het gebied van vrijheid van meningsuiting. ProDemos heeft verschillende educatieve programma’s voor het onderwijs die gericht zijn op het uitleggen van hoe democratie, politiek en rechtsstaat werken.

De gebeurtenissen van de laatste tijd maken ons pijnlijk duidelijk dat er in het onderwijs over veel gevoelige onderwerpen niet veilig en open gesproken en gediscussieerd kan worden, zoals islamkritiek, de holocaust en homoseksualiteit. In het onderwijs moet wat de Haagse VVD sprake zijn van een open en een veilig klasklimaat. Docenten die zich hiervoor inspannen moeten beschermd worden, gefaciliteerd worden en vooral de vrijheid behouden om hierin zelf keuzes te maken. Ze verdienen respect en steun voor wat ze doen. Het is belangrijk om als stadsbestuur een signaal af te geven naar al die dappere én hardwerkende docenten die moeite hebben om zaken als de Holocaust, homoseksualiteit en religiekritiek bespreekbaar te maken, dat we ze steunen in hun werk. 3.

Is bekend hoeveel Haagse docenten tegen bovenstaande aanlopen?

4.

Op welke wijze worden Haagse docenten en scholen hierin ondersteund door het college?

Antwoord op vraag 3 en 4 De gemeente voorziet vanuit de Haagse Educatieve Agenda (RIS298592) in een subsidie voor sociale veiligheid die door scholen ook ingezet kan worden voor dit thema. Het college gaat ook met de Haagse schoolbesturen in gesprek over hoe zij potentieel ‘gevoelige’ onderwerpen op school bespreken en hoe zij hun burgerschapsonderwijs waarborgen. In het voorjaar van 2021 zal het college de raad informeren over de uitkomsten. Als het college signalen ontvangt dat docenten aanlopen tegen het bespreekbaar maken van zaken als de Holocaust, homoseksualiteit en religiekritiek, dan zal het college dit ook inbrengen Op 4 november 2020 is tevens een kamerbrief (kenmerk 25988127) van de ministers van Onderwijs verstuurd waarin zij ingaan op de moord op Samuel Paty en het belang van vrijheid van meningsuiting, burgerschapsonderwijs en hoe leraren gefaciliteerd, ondersteund en opgeleid kunnen worden om dit in hun school goed vorm te geven.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10058075

5.

Is er bijvoorbeeld een meldpunt waar zij deze kwesties (eventueel anoniem) kunnen melden en bespreken?

Nee, er is geen specifiek meldpunt waar deze kwesties (anoniem) gemeld kunnen worden. De vertrouwenspersoon of de schoolveiligheidsadviseur binnen een schoolorganisatie kan hierin wel een rol vervullen. Binnen Haagse scholengemeenschappen zijn er ook aandachtsfunctionarissen aangesteld waar docenten (mogelijke) signalen van radicalisering kunnen aangeven en bespreken. Indien nodig kunnen deze functionarissen daar melding van maken bij gemeente of politie. Bij Stichting School en Veiligheid is er een helpdesk waar scholen gebruik van kunnen maken en het Platform Jeugd preventie Extremisme en Polarisatie (JEP) ondersteunt professionals en vrijwilligers die met jeugd werken bij vragen rond polarisatie, radicalisering en extremisme. De vrijheid van meningsuiting is ook van toepassing op de sociale media. En ook hier geldt: het debat over deze meningen zou vrij en geweldloos plaats moeten vinden. We zien echter ook steeds vaker dat deze vrijheid van meningsuiting op de sociale media tegenstellingen versterken. Leerlingen van het Emmaus-college in Rotterdam plaatsten bijvoorbeeld foto's van de cartoon verontwaardigd op social media nadat zij zeiden de profeet Mohammed erin te zien, waarna de leraar werd bedreigd 6.

Welke mogelijkheden ziet het college voor zich om te lobbyen bij het Rijk voor een verbod op het verspreiden van berichten die geweld uitlokken of daartoe aanzetten?

Gedragingen waarbij wordt bedreigd of aangezet tot geweld zijn reeds strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht. Daarnaast kunnen de sociale media ook op een positieve manier ingezet worden. Bijvoorbeeld om als gemeente de boodschap uit te dragen dat vrijheid nooit onderhandelbaar is en voor geweld en bedreiging niet wordt geweken. 7.

Welke mogelijkheden ziet het college hiervoor?

Den Haag is de stad van Vrede en Recht. Het college is voortdurend alert op vrijheid van meningsuiting en burgerschapswaarde en draagt actief uit dat vrijheid nooit onderhandelbaar is. Zie ook het antwoord bij vraag 2. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Kavita Parbhudayal

3/3