RIS307114 Programma Aanpak Prioritaire Gebieden

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

020

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DPZ/10046571 RIS307114 Contactpersoon

Frans van de Vaart Dienst

Publiekszaken Afdeling

Bureau Stadsdelen en Wijken Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

1 december 2020

frans.vandevaart@denhaag.nl

Onderwerp

Programma Aanpak Prioritaire Gebieden

Inleiding Op 17 juli heeft het college de raad via een raadsmededeling geïnformeerd over de aanpak prioritaire gebieden (RIS305826) en werd een startnotitie aangekondigd. De aanleiding van de aanpak staat in de eerder verzonden raadsmededeling. In deze brief volgt de uitwerking. In het Coalitieakkoord zijn vier gebieden benoemd die op dit moment de meeste aandacht nodig hebben van het stadsbestuur: Zevensprong, Weimarstraat, Van Baerlestraat en Kaapseplein. Daarnaast staat in Duindorp de leefbaarheid en veiligheid onder druk. De problematiek in Duindorp verschilt deels van die in de andere gebieden, maar ook daar is een integrale aanpak van de problematiek urgent (RM Duindorp Investeren in Vertrouwen (RIS305138)). De keuze voor deze gebieden komt niet uit de lucht vallen. Er is al lange tijd overleg met en over deze gebieden en er zijn allerlei activiteiten georganiseerd, die wel tot tijdelijke verlichting maar niet tot een duurzaam herstel hebben geleid. Het benoemen van deze gebieden in het Coalitieakkoord benadrukt dat er nu dringend ingrijpende veranderingen nodig zijn. Het college werkt aan een gerichte, robuuste meerjarige integrale aanpak die zich niet beperkt tot symptoombestrijding, maar ook de oorzaken van de problematiek aanpakt.

Een aanpak die criminele structuren afbreekt, maar ook investeert in een veerkrachtige sociale en economische infrastructuur die past bij de gebieden en hun bewoners, hun weerbaarheid vergroot en hun talenten ontwikkelt. Recente berichten in diverse media over de Weimarstraat, het Kaapseplein en Duindorp onderschrijven de noodzaak van een specifieke en integrale aanpak voor deze vier gebieden. Die focus op de langere termijn is een belangrijk verschil tussen de nu voorgestelde aanpak en eerdere aanpakken in deze gebieden, die vooral waren gericht op snel zichtbare resultaten. Bij die interventies stond vermindering van de overlast en soms ook het opknappen van de buitenruimte centraal. Dat hielp vaak maar tijdelijk. En het kwam onvoldoende tot een fundamentele aanpak van de oorzaken van onveiligheid: multiproblematiek, armoede, taalachterstand, afstand tot de arbeidsmarkt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoon : 14070 publiekszaken@denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10046571

Wij zijn blij met de brede steun uit de gebieden voor zo'n robuuste aanpak. Bewoners en bonafide ondernemers willen er samen met ons hun schouders onder zetten. Dit vraagt ook om een andere opstelling van de gemeente: niet top down, maar samen met de stad. Hierbij baseren wij ons op de uitkomsten van het onderzoek “Wijk in Zicht” van platform31 over de succes- en faalfactoren van de diverse wijkaanpakken. Er zijn drie pijlers benoemd die essentieel zijn voor een solide gebiedsaanpak. Deze vormen de basis voor de aanpak prioritaire gebieden: 1. De sociale basis moet op orde zijn. Het aanpakken en wegwerken van acute leefbaarheids- en veiligheidsproblemen op een manier die tot duurzame resultaten leidt. 2. Er moet gewerkt worden aan sociale herovering. Het tot stand brengen en/of verder versterken van partnerschappen in het gebied waar in ieder geval bewoners en ondernemers aan deelnemen, het inspelen op wensen en initiatieven van partners en vinden en uitbouwen van een gemeenschappelijke basis. 3. Sociale stijging is het doel van de aanpak. Sociale stijging is de verbindende term voor de activiteiten die we ondernemen om vorm te geven aan de samen met bewoners en ondernemers te ontwikkelen visie op het gebied. Wat betekent dit? Wij onderschrijven de drieslag die Platform 31 maakt: sociale basis op orde brengen, herovering van de wijk en sociale stijging.

Uit onderzoek en landelijke ervaring blijkt dat een integrale aanpak: fysiek, sociaal, veiligheid en economisch, het meeste effect sorteert om een langdurige verandering te bestendigen. Voorwaarde hierbij is een meerjarige inzet (8-10 jaar). De eerste twee pijlers gaan over het aanpakken van de dingen die we niet (meer) willen, sociale stijging gaat over de vraag hoe we de situatie gaan bereiken die we wel willen. Een aantal leefbaarheids- en veiligheidsproblemen in deze gebieden is zeer zichtbaar en leent zich voor onmiddellijke aanpak. Er zijn quick wins te halen die nodig zijn om bewoners en ondernemers, die nu nog sceptisch zijn, over de streep te trekken. De problematiek achter de voordeur is echter zeer complex en vraagt om maatwerk en onorthodoxe oplossingen met ruimte voor innovatie. Samen met onze partners zetten wij in op de zogeheten ‘doe-democratie,’ waarbij de gemeente, als gelijkwaardige partner, ruimte en vertrouwen geeft aan bewoners en partners om initiatieven te nemen voor maatschappelijke en wijk/gebiedsgebonden vraagstukken. De vernieuwende werkwijze met betrekking tot participatieve werkprocessen (zie ook RM Haags Samenspel RIS118018) zullen ook in deze 4 gebieden worden uitgevoerd. We denken hierbij aan het inrichten van zogeheten participatielabs waarbij bewoners en ambtenaren samen aan de slag gaan.

Het is noodzakelijk dat professionals het gebied kennen en daar ook zichtbaar aanwezig zijn. We willen ons daarbij voortdurend laten voeden door inzichten uit wetenschappelijke hoek.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10046571

De agenda voor de komende jaren We gaan werken aan de hand van drie bovenstaande actielijnen die grotendeels parallel lopen. We hebben nu vier voorlopige agenda’s, in verschillende stadia van uitvoering. We gaan de komende maanden met volle kracht door met deze aanpak, de realisatie van de quick wins en het verdiepen van in gang gezette acties (zie bijlage). Voor de concretisering van de activiteiten in Duindorp ontvangt u separaat een commissiebrief (RIS307115). De aanpak van Duindorp wordt geïncorporeerd in deze aanpak prioritaire gebieden. We verrijken de plannen en de uitvoering van concrete activiteiten op de korte termijn met een perspectief op de middellange en langere termijn. Dit doen we met beleidsmensen, mensen uit de wijk en deskundigen van buiten de organisatie. In het eerste kwartaal van 2021 ligt er een bijgesteld actieprogramma voor de komende twee jaar, inclusief een wenkend perspectief voor meerdere jaren. Dit actieprogramma zal onderdeel worden van het raadsvoorstel dat u begin van het tweede kwartaal ontvangt, inclusief de dekking van dat programma. Een eerste opzet van deze programma’s en daarbij behorende activiteiten vindt u in de bijlage. Vervolgens wordt dit perspectief in de gebieden besproken en aangepast op basis van inzichten en wensen van buurtbewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers.

De mogelijkheid om soortgelijke onderzoeken als in Duindorp te doen wordt momenteel verkend. We zijn daarover in gesprek met de Haagse Hogeschool en Platform 31. De inzet is om deze onderzoeken op korte termijn te starten. Op basis van de inzichten die deze onderzoeken opleveren stellen we de agenda in het najaar van 2021 waar nodig bij. Nogmaals, dat betekent niet dat de uitvoering van acties in de gebieden daar nu op moet wachten. Vanwege de coronamaatregelen zal het gesprek met de bewoners, ondernemers en partners in de wijken in grote mate digitaal gevoerd worden en waar mogelijk in fysieke vorm met kleinere groepen binnen de gestelde voorschriften aangaande COVID-19. De activiteiten in 2021 en 2022 vormen vervolgens de basis voor een lange termijn samenwerking langs de lijnen van het “wenkende perspectief”. Zoals eerder benoemd zijn we momenteel al aan de slag in de gebieden. Daarom is voor de uitvoering van de acties uit de voorlopige agenda en vooruitlopend op de ontwikkeling van de meerjarige activiteitenprogramma’s een budget van 500.000 euro beschikbaar zodat de voortgang niet wordt vertraagd. Dit budget is tevens bedoeld voor de organisatiekosten. (1 programmamanager en 2 projectleiders) Werkwijze De manier van werken is geheel nieuw. Niet eerder is gekozen voor een daadwerkelijk integrale aanpak.

Daarom wordt parallel aan de uitvoering een leer- en ontwikkelprogramma opgezet, waarbij de gemeentelijke organisatie leert om op een andere manier te werken: meer integraal, meer vanuit één organisatie en meer stimulans om over het eigen werk heen te kijken. Hier is het wenkend perspectief om informatiegestuurd te werken, te monitoren en te handhaven. Er wordt een integraal team samengesteld bestaande uit medewerkers vanuit alle diensten. Dit team staat onder leiding van een programmamanager die wordt aangestuurd door de directeur Stadsdelen en Wijken. Het team (en de organisatie) heeft twee taken. Enerzijds dragen zij zorg voor het gewenste maatschappelijke effect in de vier gebieden. Anderzijds zorgen zij dat ze de lessen die we in dit programma leren - de werkwijze van integraal werken vanuit het perspectief van bewoners en partners - binnen de gemeente op een hoger plan brengen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10046571

Per gebied komt er een gebiedsstuurgroep. Die is voor de bewoners, de ondernemers en maatschappelijke organisaties in het gebied het aanspreekpunt en bestaat uit de stadsdeelwethouder als voorzitter, de stadsdeeldirecteur en de programmamanager en/of projectleider. Deze stuurgroepen zijn verantwoordelijk voor de verbinding en participatie van het gebied bij de vormgeving en uitvoering van het actieprogramma. De gebiedsstuurgroep volgt de uitvoering van de agenda, haalt inzichten vanuit de wijk op, signaleert en agendeert nieuwe ontwikkelingen en wensen binnen het gebied en is het eerste aanspreekpunt voor de bewoners, organisaties en ondernemers. Monitoren ambities en voortgang acties Met zowel Platform 31, de Haagse Hogeschool als de gemeente wordt een voorstel ontwikkeld om het Programma aanpak prioritaire gebieden op project dan wel activiteitenniveau te monitoren en te evalueren. Dit betekent dat met alle bij het project betrokken partners gekeken wordt naar de betekenis en meerwaarde van het project voor gebied en de bijdrage die het heeft geleverd aan de ambities van de het gebied.

Eén van de conclusies uit het rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau; Werk aan de Wijk (2015) is dat de maatschappelijke effecten van het specifieke krachtwijkenbeleid niet geïsoleerd van de context van de staande beleidsprogramma’s en op een wetenschappelijke verantwoorde wijze gemeten kan worden. De causaliteit valt niet exact vast te stellen. Immers, er worden voor de stad en dus ook voor de prioritaire gebieden vanuit de verschillende afzonderlijke beleidsprogramma’s bijdragen geleverd op het terrein van onderwijs, zorg, welzijn, wonen en veiligheid e.d. Daarnaast treden effecten veelal pas na verloop van meerdere jaren zichtbaar op en wijzigt de samenstelling van de wijken gedurende de tijd. Ook externe factoren zoals economische crisis of rijksbezuinigingen hebben invloed op effecten van gedane inspanningen. Met deze nuancering zal rekening worden gehouden bij de monitoring en de evaluatie. Belangrijker dan de cijfers is het verhaal van de bewoners, ondernemers en de partners in de 4 gebieden; wat heeft het hen opgeleverd? Financiën. Voor de aanpak van complexe gebieden van de eerste twee jaar gaan wij een bedrag uittrekken van € 6.000.000,00. Hiervoor komen wij in Q1 2021 met een raadsvoorstel. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4