RIS306851 Beantwoording SV Babbeltrucs

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

8 december 2020

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de heer De Mos en mevrouw Roopram, luidend: “Babbeltrucs”

BSD/10049358 RIS306851

De raadsleden de heer De Mos en mevrouw Roopram hebben op 10 november 2020 een brief met daarin vijf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Is het college bekend met de landelijke toename van zowel babbeltrucs als van Whatsappfraude? Heeft het college hierbij de gemeentelijke cijfers?

Ad. 1 en 4 Het college is bekend met het feit dat kwaadwillende personen babbeltrucs en WhatsAppberichten gebruiken met als doel om mensen te beroven. Babbeltrucs en de hulpvraagberichten via WhatsApp zijn manieren van benaderen (met een smoes) die uit kunnen monden in verschillende delicten, zoals diefstal van geld en goederen, woninginbraak en overval. Omdat deze manieren van benaderen divers zijn en kunnen leiden naar verschillende delicten, houdt de politie deze niet cijfermatig bij. Er zijn daarom geen politiecijfers voorhanden van het aantal babbeltrucs en hulpvraagberichten via WhatsApp. Wat betreft het aantal meldingen bij de Fraudehelpdesk van het ministerie van Justitie en Veiligheid leert navraag dat er in Nederland dit jaar over de periode januari tot november 1.261 meldingen zijn van personen die aangegeven hebben slachtoffer te zijn geworden van Whatsappfraude. Het precieze aantal slachtoffers in Den Haag kan niet worden gegeven. De Fraudehelpdesk benadrukt de slachtoffers om, naast de melding, altijd aangifte te doen bij de politie. 2.

Op welke wijze kan het college aansluiten op de landelijke voorlichtingscampagne 'Maak het oplichters niet te makkelijk'? Kan het college daarbij bekijken hoe de gemeente deze campagne verder kan uitbouwen, bijvoorbeeld door deze te laten zien op de gemeentelijke kanalen, op de kanalen van de lokale media en alle sociale media-kanalen van de politie? Wilt u daarbij ook folders, posters en stickers inzetten? Graag een nadere toelichting

In september dit jaar sloten de gemeente en de politie aan bij de landelijke voorlichtingscampagne vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid ‘Maak het ze niet te makkelijk’, specifiek gericht op senioren. Bij (organisaties van) senioren is via deze 4 weken durende online-campagne aandacht gevraagd voor onder andere babbeltrucs en WhatsAppfraude. Door corona-maatregelen was het echter niet mogelijk om deze campagne extra te ondersteunen via voorlichting tijdens fysieke bewonersbijeenkomsten. In het voorjaar 2021 zal het ministerie van Justitie en Veiligheid een extra campagne starten. Vanuit de gemeente sluiten we samen met de politie hierop aan. Los van de campagne waarschuwen we samen met de politie de (oudere) Hagenaars voor (signalen van) babbeltrucs en WhatsAppfraude. We geven ze tips om zich hiertegen te verweren, zonder dat daarbij angst wordt gecreëerd. Dit gebeurt via diverse kanalen, zoals (sociale) media, tekstkarren van de politie in de wijk, (bijeenkomsten van) bewoners(organisaties) en de ons bekende WhatsAppgroepen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10049358

Daarnaast worden folders, posters en stickers uitgedeeld, gericht op het verkleinen van de kans op high impact crimes en cybercrime. Dit jaar is ook een start gemaakt met het project ‘Digitale Ambassadeur in de wijk’, vanuit de gemeente en de politie. Het streven is om in diverse wijken actieve Hagenaars te vinden die wijkbewoners waarschuwen voor opkomende vormen van WhatsAppfraude en cybercrime en daarnaast willen fungeren als vraagbaak om ze te helpen er zich tegen te weren. 3.

Onlangs deed EenVandaag onderzoek naar babbeltrucs onder 27.000 mensen waaronder meer dan 500 slachtoffers. Zes op de tien (58%) slachtoffers van een babbeltruc nemen geen contact op met de politie. Slechts één op de drie doet aangifte. Daders weten daardoor vaak aan de politie te ontkomen. Op welke wijze gaat het college ervoor zorgen dat de aangiftebereidheid gaat toenemen? Graag een gedetailleerd antwoord.

Het onderzoek van de Politieacademie en EenVandaag laat zien dat slechts 1 op de 3 slachtoffers aangifte doet. Uit het onderzoek blijkt dat gevoelens van schaamte een grote rol spelen bij het niet doen van aangifte. In de afgelopen jaren is in de preventievoorlichting vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid, de politie en gemeente benadrukt dat iedereen slachtoffer kan worden en dat het van belang is dat slachtoffers aangifte doen. De Politie Eenheid Den Haag zet sinds 2018 extra in op het verhogen van de aangiftebereidheid. De aangiftebereidheid wordt om de twee jaar gemeten in de Veiligheidsmonitor van het CBS en het ministerie van Justitie en Veiligheid. De aangiftebereidheid voor wat betreft de vermogensdelicten in Den Haag is gestegen van 26.8 procent in 2017 naar 29.9 procent in 2019. In het voorjaar van 2022 verschijnt de Veiligheidsmonitor over 2021. 4.

In de eerste zeven maanden van dit jaar klopten bij de Fraudehelpdesk bijna 1.000 slachtoffers aan, die voor meer dan 2,6 miljoen euro waren opgelicht. Het werkelijke aantal slachtoffers ligt waarschijnlijk hoger, want het gaat hier om mensen die melding gemaakt hebben bij de Fraudehelpdesk. Inge Bryan, expert op het gebied van cybersecurity, zei onlangs in het televisieprogramma Op1 dat het inmiddels om 100 (!) aangiften per dag gaat. Hoe zijn de cijfers in onze gemeente?

Zie het antwoord onder vraag 1. 5.

Op welke wijze gaat het college in samenwerking met de politie en banken de toenemende WhatsAppfraude bestrijden? Graag een gedetailleerd antwoord.

Om de WhatsAppfraude tegen te gaan is vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid overleg met de Fraudehelpdesk, de Betaalvereniging Nederland, de banken, de politie en de grote gemeenten, waaronder Den Haag. Sinds enige maanden waarschuwen banken hun klanten voor de hulpvraagfraude berichten. Daarnaast kijken ze naar verdachte rekeningen en transacties. De politie zoekt gericht naar de daders en zorgen dat slachtoffers makkelijk online aangifte kunnen doen. De Fraudehelpdesk adviseert de slachtoffers en verzoekt hen aangifte te doen. In het voorjaar van 2021 zal het ministerie een extra campagne voor senioren starten, waarin onder andere aandacht wordt besteed aan de hulpvraagfraude. Samen met de politie sluit de gemeente hierbij aan. Daarnaast blijven we de inwoners van Den Haag attenderen op signalen van hulpvraagfraude via WhatsApp (en babbeltrucs). Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

2/2