RIS306747 bijlage

Bevoegdheidsverdeling na inwerkingtreding Noodwet Corona Sinds 1 december 2020 is de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm) in werking1. Met de Twm is in feite een artikel toegevoegd aan de wet Publieke Gezondheid2. De wet heeft als doel om de coronamaatregelen een specifieke wettelijke basis te bieden en deze steviger democratisch te verankeren. De wet is tijdelijk voor een periode van drie maanden en kan daarna worden verlengd. Met inwerkingtreding van de wet is de noodverordening van 18 november ingetrokken door de voorzitter van de veiligheidsregio (RIS307143). Uitgangspunten Twm De Twm kent twee belangrijke uitgangspunten: 1. De wettelijke basis voor de maatregelen wordt versterkt, omdat deze direct gebaseerd is op ministeriële regelingen. Met de nieuwe wet volgen we het gebruikelijke democratische proces en krijgt het parlement de gebruikelijke positie. 2. De Twm versterkt de positie van het lokale bestuur en de lokale democratie in het bestrijden van de coronacrisis. De handhaving van de maatregelen en het verlenen van ontheffingen worden belegd bij het lokaal gezag, i.c. de burgemeester. Hiermee is een terugkeer naar de normale bestuurlijke verhoudingen ingezet. Driedeling Rijk – burgemeester – voorzitter veiligheidsregio De Twm gaat uit van de volgende driedeling: 1. Regie bij het Rijk • De regie op (de besluitvorming over) de maatregelen berust bij het Rijk, i.c.

de minister van VWS. • De minister van VWS stemt af met de ministers van BZK en JenV en andere vakministers wanneer de maatregelen hun beleidsdomein raken. • De minister van VWS besluit over de regionale inschaling. • De ministers van VWS, BZK en JenV besluiten over de inhoud van de ministeriële regeling. • Deze wordt vervolgens voorgelegd aan het parlement. 2. Burgemeester: differentiatie bij lokale verschillen in besmettingscijfers • Onder lokaal maatwerk wordt in de Twm ontheffingen en toezicht en handhaving verstaan. Het betreft niet de te treffen maatregelen ter bestrijding van de epidemie. Concretisering van de maatregelen uit de Twm worden in een ministeriële regeling opgenomen die door de minister van VWS wordt vastgesteld. • Lokale differentiatie is naar verwachting mogelijk naarmate de maatregelen afgeschaald worden en er slechts sprake is van lokale brandhaarden. De burgemeesters zijn zelf verantwoordelijk voor onderlinge afstemming. 3. Voorzitter veiligheidsregio: coördinatie in de regio • De voorzitter veiligheidsregio heeft een coördinerende/regisserende en signalerende rol.

1 AMVB-inwerkingtreding Twm per 1 december 2020 https://www.officielebekendmakingen.nl/stb-2020-

482.html 2

Link naar de wet https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2020-441.html

Maatregelen De Minister bepaalt de maatregelen in de ministeriële regelingen. Aangezien de epidemie zich nog in de fase "zeer ernstig" bevindt, blijven de maatregelen uit de laatste noodverordening vooralsnog gehandhaafd. Met inwerkingtreding van de wet is er een ministeriele regeling gekomen voor de maatregelen (inclusief de veilige afstand)3, en één voor de mondkapjesplicht in publieke ruimtes4. De verwachting is dat de Minister, als de inschaling van de epidemie minder ernstig wordt, meer mogelijkheden voor lokaal maatwerk gaat bieden aan de gemeenten. Bevoegdheden burgemeester in Twm In de Twm en de daarop gebaseerde ministeriële regeling krijgt de burgemeester de bevoegdheid om in uitzonderlijke situaties, na advies van de GGD, ontheffingen te verlenen. Tevens krijgt de burgemeester de bevoegdheid tot het aanwijzen van plaatsen waar, op grond van een ministeriële regeling, bepaalde maatregelen van toepassing zijn. Eerder lag deze bevoegdheid bij de voorzitter veiligheidsregio. In elke ministeriele regeling wordt de lokale ruimte tot het geven van aanwijzingen en ontheffingen vastgelegd. In de huidige regeling is hiervoor geen ruimte geboden. Handhaving In de Twm krijgt de burgemeester de bevoegdheid om de coronamaatregelen uit de ministeriële regeling te handhaven door middel van aanwijzingen, bevelen en lasten onder bestuursdwang of dwangsom.

Intergemeentelijke en regionale afstemming zijn van belang voor het voorkomen van bovenlokale effecten en precedentwerking en voor het bevorderen van eenduidigheid van bestuurlijk crisisoptreden binnen de veiligheidsregio. Rol Gemeenteraad en college van B&W Voor de rol van de raad en het college van burgemeester en wethouders is de inwerkingtreding van de Twm van betekenis. In de Twm is immers ruimte gemaakt voor lokale afwegingen waar dat gelet op de bestrijding (en dus het bepaalde in de ministeriële regeling) kan. Over die lokale afwegingen kan rechtstreeks debat plaatsvinden tussen de burgemeester en de gemeenteraad. Net als voor alle andere bevoegdheden die de burgemeester als eenhoofdig orgaan uitoefent, legt hij hierover verantwoording af aan de raad. In de Twm is ook vastgelegd dat de burgemeester de wethouders betrekt zodat zij alle nodige informatie hebben voor de uitvoering van de taken die zij benutten om de maatregelen goed te laten landen in hun gemeente. Te denken valt aan taken op het terrein van het sociaal domein, onderwijs en de fysieke leefomgeving. Rol voorzitter veiligheidsregio In de rol van voorzitter van de veiligheidsregio blijft de Haagse burgemeester in algemene zin belast met de bestrijding van de epidemie door het uitoefenen van de specifieke bevoegdheden uit de Wet publieke gezondheid, en de coördinerende en signalerende rol in de regio.

3

Ministeriële regeling Covid https://www.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2020-62031.html 4 Ministeriële regeling Mondkapjes https://www.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2020-62032.html