RIS306630 Bijlage 1

Vanzelfsprekend toegankelijk Agenda voor een Toegankelijk Den Haag 2020-2022

VOORWOORD Samen met ondernemers, onderwijsinstellingen, bewoners, maatschappelijke- en belangenorganisaties bouwt de gemeente Den Haag aan een stad waarin toegankelijkheid de norm is. Maar wanneer is een stad toegankelijk? Bij die vraag wordt onmiddellijk gedacht aan toegankelijkheid in de openbare ruimte en het openbaar vervoer (ov). Het hoort bij een internationale stad als Den Haag dat straten, parkeerplaatsen, gebouwen en het ov toegankelijk zijn voor mensen in een rolstoel en mensen met een zintuiglijke beperking. Daarom houden we in Den Haag al in de planvormingsfase van een ontwerp rekening met toegankelijkheid. Maar toegankelijkheid gaat verder dan alleen de fysieke leefomgeving. In de kern gaat toegankelijkheid over dat mensen met een beperking veilig en volwaardig kunnen deelnemen aan alle facetten van het maatschappelijk verkeer. Kunnen mensen met een beperking bijvoorbeeld volwaardig meedoen op de arbeidsmarkt? Of zonder belemmeringen winkelen? En is het voor mensen met een beperking even eenvoudig als voor mensen zonder beperking om actief mee te denken en praten over de ontwikkeling van beleid of de inrichting van voorzieningen? Het coalitieakkoord ‘Samen voor de stad 2019-2022’ geeft richting aan een nieuwe toegankelijkheidsvisie. Met de Agenda voor een Toegankelijk Den Haag 2020-2022 heeft die richting nu vorm gekregen. Integraal. Concreet. En actief.

Hiermee geven wij invulling aan het VN-Verdrag Handicap. De inspiratienota ‘100% toegankelijk Den Haag’ heeft een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van deze agenda en heeft waardevolle inzichten opgeleverd. Bovendien is deze agenda samen met de stad tot stand gekomen: ongeveer 175 deelnemers (inwoners, experts, ervaringsdeskundigen, ondernemers en maatschappelijke organisaties) hebben hun kennis, expertise en ervaring met ons gedeeld. Deze deelnemers, en in het bijzonder Stichting Voorall, de Cliëntenraad Sociaal Domein en de ervaringsdeskundigen dank ik dan ook voor hun inzet en inbreng bij het opstellen van deze agenda. We gaan met deze agenda aan de slag in de wetenschap dat de huidige coronacrisis een grote impact heeft op onze stad. Veel bewoners en ondernemers zijn vooral bezig met vraagstukken als ‘kan ik mijn baan of onderneming nog wel behouden?’. Tegelijkertijd geeft deze agenda ons de mogelijkheid om ‘het nieuwe normaal’ zodanig in te richten dat ook het thema toegankelijkheid daar stevig in verankerd is. Door vanuit verschillende beleidsterreinen en initiatieven uit de stad in te zetten op het vergroten van de (bewustwording over) toegankelijkheid ben ik ervan overtuigd dat we samen werken aan een Den Haag waar iedereen, met of zonder beperking, zich thuis voelt en meedoet.

Kavita Parbhudayal wethouder Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

2

INHOUD HOOFDSTUK 1 – Scherpstellen op uitgangspunt en doelen 

4

1.1 Waar gaat deze agenda over?

4

1.2 Uitgangspunt: vanzelfsprekend toegankelijk

4

1.3 Waarom maakt de gemeente zich hier sterk voor?

5

1.4 Wat wil de gemeente bereiken?

5

1.5 Wat treft u aan in de volgende hoofdstukken?

6

HOOFDSTUK 2 – Wat doen we al?

7

2.1 Bewustwording over toegankelijkheid

7

2.2 Toegankelijke ondersteunende diensten en voorzieningen

7

2.3 Toegankelijke vrijetijdsbesteding (cultuur, sport en recreatie)

8

2.4 Toegankelijke arbeidsmarkt

9

HOOFDSTUK 3 – Wat gaan we doen? 3.1 Ambitie-overstijgende acties

10 10

3.1.1 De gemeente geeft het goede voorbeeld

10

3.1.2 Meerjarige bewustwordingscampagne

11

3.1.3 Toegankelijkheidsfonds

11

3.1.4 Alliantie en Manifest Toegankelijk Den Haag

11

3.1.5 Coördinerend wethouder Toegankelijkheid

12

3.2 Ambities en acties 2020-2022

12

3.2.1 Toegankelijke dienstverlening

12

3.2.2 Inrichting van de stad

13

3.2.3 Cultuur, vrije tijd en sport

15

3.2.4 Ondernemers

16

3.2.5 Onderwijs

17

3.2.6 Werk en inkomen

18

HOOFDSTUK 4 – Financiën

20

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

3

HOOFDSTUK 1 – Scherpstellen op uitgangspunt en doelen 1.1 Waar gaat deze agenda over? Deze agenda laat zien dat toegankelijkheid een rol speelt in alle maatschappelijke levensdomeinen. Om een toegankelijke stad te zijn voor iedereen, neemt de gemeente in de eerste plaats belemmeringen weg voor mensen met een (zichtbare of onzichtbare) beperking. Bijvoorbeeld voor mensen die beperkt mobiel zijn of hun weg moeten vinden met een visuele of auditieve beperking. Daarnaast is het belangrijk dat mensen met een verstandelijke beperking mee kunnen doen in Den Haag. Verder biedt een toegankelijke dienstverlening en infrastructuur ook ouderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid en chronisch zieken de mogelijkheid om actief te blijven meedoen. Tot slot houden wij bij het verbeteren van de toegankelijkheid ook rekening met ouders met kinderwagens.

1.2 Uitgangspunt: vanzelfsprekend toegankelijk Het uitgangspunt van deze agenda is een stad waar toegankelijkheid de norm is. En ontoegankelijkheid de uitzondering. Kort gezegd: een stad waar speciale voorzieningen overbodig zijn en waar iedereen zelfstandig en volwaardig kan participeren. Hierbij is belangrijk dat we ons ervan bewust zijn dat ons gedrag in de openbare ruimte, op het werk of in de klas ontoegankelijkheid voor mensen met een beperking in de hand kan werken. Vaak gebeurt dit onbewust en onbedoeld. Bijvoorbeeld als iemand met zijn fiets per ongeluk een blindegeleidelijn blokkeert. Of als iedereen zich op de werkborrel verdringt om de statafels en een collega in een rolstoel zich hierdoor buitengesloten voelt. Of als een van je collega’s doof is en buiten spel wordt gezet doordat er met de rug naar hem of haar toe wordt gesproken. Er valt een wereld te winnen als we allemaal – de gemeente incluis – bewuster handelen in dit soort situaties. Samen zorgen we ervoor dat in Den Haag iedereen plezierig kan wonen, leven, werken, studeren en ontspannen. Het belang van een toegankelijke stad is dan ook voor de gemeenteraad aanleiding geweest om de inspiratienota ‘100% toegankelijk Den Haag’ aan te bieden aan het college. Deze agenda vormt een belangrijke basis voor de Agenda voor een Toegankelijk Den Haag 2020-2022.

Met deze agenda zetten we in op het vergroten van de toegankelijkheid van onze gebouwen en dienstverlening, in de openbare ruimte, op de arbeidsmarkt, in het onderwijs, in de sport en in de cultuur- en vrijetijdssector. Den Haag is ondertekenaar van het landelijk manifest ‘Iedereen doet mee’ en is koplopergemeente op het gebied van toegankelijkheid. Het VN-Verdrag Handicap verplicht gemeenten om een lokale inclusieagenda te maken voor mensen met een beperking. Met de Agenda voor een Toegankelijk Den Haag 2020-2022 geven we invulling aan dit VN-Verdrag.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

4

Er zijn drie vormen van toegankelijkheid te onderscheiden: 1

Fysieke toegankelijkheid, bijvoorbeeld dat iedereen toegang heeft tot gebouwen, gebruik kan maken van het openbaar vervoer, op straat kan lopen en een toilet kan vinden bij hoge nood;

2

Sociale toegankelijkheid, bijvoorbeeld dat iedereen erop kan rekenen met respect behandeld te worden, zich welkom voelt en hulp kan vinden als dat nodig is;

3

Digitale toegankelijkheid, bijvoorbeeld dat websites en apps te raadplegen en te gebruiken zijn voor iedereen. De taal ervan is eenvoudig, begrijpelijk en de structuur helder.

1.3 Waarom maakt de gemeente zich hier sterk voor? In een toegankelijke samenleving kan iedereen volwaardig en gelijkwaardig deelnemen, ieder vanuit zijn eigen talenten en mogelijkheden. Werken aan een toegankelijke stad kan op alle terreinen van de samenleving. De plannen voor een toegankelijke stad worden gedragen door, en zijn een integrale verantwoordelijkheid van het hele gemeentebestuur. Het is een verantwoordelijkheid van de gemeente én de partners uit de stad. De betrokkenheid van de partners uit de stad en inwoners bij het onderwerp toegankelijkheid was duidelijk merkbaar tijdens de stadsgesprekken die zijn georganiseerd voor de ontwikkeling van deze agenda. De inbreng van ongeveer 175 deelnemers (inwoners, ervaringsdeskundigen, cliëntenraad, scholen, werkgevers, ambtenaren, theaters, sportclubs, horecaeigenaren, huurdersverenigingen, toneelgezelschappen en buurtinitiatieven) zijn hierin verwerkt. Met als duidelijke boodschap: zorg ervoor dat iedereen weet waar toegankelijkheid over gaat, deel deze kennis, bedenk gezamenlijk oplossingen en werk aan bewustwording.

1.4 Wat wil de gemeente bereiken? Den Haag wil een stad zijn waar mensen samen leven, samen naar school gaan, samen werken en samen spelen. Dus een stad waar iedereen ertoe doet! De gemeente gaat zich hier actief voor inzetten aan de hand van de volgende zes ambities: 1

Elke inwoner kan de juiste ondersteuning vinden en krijgen. Alle gemeentelijke loketten, zowel fysiek als online, zijn toegankelijk voor mensen met een beperking.

2

Elke inwoner kan prettig en veilig wonen, werken en recreëren, voelt zich welkom, en kan gebruikmaken van winkels, speelvoorzieningen, plaatselijke horeca en openbaar vervoer.

3

Elke inwoner en bezoeker kan vrijetijds- en sportvoorzieningen bezoeken. Iedereen is welkom en kan onbelemmerd genieten van het aanbod in de stad.

4

Haagse ondernemers zijn zich bewust van het maatschappelijk belang van toegankelijk ondernemen en nemen hun verantwoordelijkheid voor een toegankelijke stad.

5

In het Haagse onderwijs leren leerlingen en studenten samen in een toegankelijke leeromgeving en in toegankelijke gebouwen.

6

De arbeidsmarkt in Den Haag is toegankelijk en benut de kwaliteiten en talenten van iedereen, dus ook die van mensen met een beperking.

Toegankelijkheid wordt in elk beleidsterrein geborgd. Ieder collegelid werkt binnen zijn of haar eigen portefeuille aan het verbeteren van de toegankelijkheid en stelt daarvoor voldoende middelen beschikbaar. Naast de reguliere middelen voor het verbeteren van de toegankelijkheid stelt dit college 3,5 miljoen euro extra beschikbaar (toegankelijkheidsfonds) om de toegankelijkheid verder aan te jagen.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

5

1.5 Wat treft u aan in de volgende hoofdstukken? In hoofdstuk 2 leest u wat de gemeente zoal heeft gedaan aan verbetering van toegankelijkheid. Hoofdstuk 3 is de kern van deze agenda. Voor alle partijen is een belangrijke rol weggelegd als het gaat om het verbeteren van de toegankelijkheid. De stad wordt een toegankelijker oord zodra de gemeente, inwoners, maatschappelijke­­organisaties en ondernemers hierin samen optrekken. In dit hoofdstuk presenteert de gemeente haar ambities op zes terreinen: toegankelijke dienstverlening, inrichting van de stad, vrije tijd en sport, onder­nemers, onderwijs en arbeidsmarkt. Op elk van deze terreinen zijn ambities geformuleerd en uit die ambities zijn concrete acties afgeleid voor de periode 2020-2022. Ten slotte laten we in hoofdstuk 4 op hoofdlijnen zien welke financiële middelen beschikbaar zijn om de ambities te verwezenlijken en de acties uit te voeren. De inspiratienota ‘100% toegankelijk Den Haag’ hebben we als inspiratiebron meegenomen in de ontwikkeling­­­­­ van onze ambities.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

6

HOOFDSTUK 2 – Wat doen we al? Een toegankelijk Den Haag bouwen en onderhouden we samen. Alle partijen in de samenleving kunnen bijdragen aan het creëren van een stad voor iedereen. Met deze agenda zet dit stadsbestuur zijn ambitie voor een toegankelijke stad stevig neer en zet het een volgende stap in het toewerken naar een toegankelijke stad voor iedereen. De afgelopen jaren gingen hier belangrijke inspanningen aan vooraf. Een kleine greep uit de activiteiten en de behaalde resultaten:

2.1 Bewustwording over toegankelijkheid • Sinds 2017 is er de ‘Onbeperkt 070 prijs’ voor initiatieven in Den Haag die bijdragen aan het verbeteren van de beeldvorming rond mensen met een beperking. De prijswinnaars: Stichting Haagse Sportprijs voor Gehandicapten (2017), de Mobilitheek van Sportcampus Haagse Hogeschool (2018), en het initiatief ‘Tillift voor de Willemsvaart’ (2019). • Stichting Voorall organiseert fysieke en digitale belevingstours om mensen zonder beperking te laten ervaren wat het is om met een beperking te leven. Door tijdelijk in iemands belevingswereld te stappen, komen de uitdagingen en ervaringen van mensen met een fysieke of zintuigelijke beperking plots dichtbij. • Sporters met een beperking geven jaarlijks aan circa 30 groepen leerlingen voorlichting over hoe het leven en sporten is met een beperking en spelen ook een potje ‘aangepast’ sporten met de leerlingen. • Met het project GeRAAKt! van ADO in de Maatschappij en het Holland Dance Festival wordt op het regulier onderwijs aandacht gegeven aan de sporter met een beperking. • Met het Scholenproject geeft Stichting Voorall voorlichting aan kinderen in de groepen 7 en 8 over het leven met een beperking. Samen met ervaringsdeskundigen ervaren kinderen hoe het is als je bijvoorbeeld blind je weg moet zien te vinden.

• Evenementen in Den Haag hebben veelal een side-eventprogramma waarin ook activiteiten voor mensen met een beperking zijn opgenomen. Mooie voorbeelden daarvan zijn de deelname van G-sporters aan The Hague Open tennis, het beachvolleybaltoernooi tijdens EK Beach, en G-judo tijdens de Grand Prix Judo. Bij het jaarlijkse Haagse pop- en rockfestival Sniester verlenen mensen met een verstandelijke of meer­ voudige beperking allerlei diensten (begeleiding van gasten, polsbandjes regelen). Zo ontmoeten mensen met en zonder beperking elkaar op een manier waarbij niet de beperkingen maar de talenten centraal staan.

2.2 Toegankelijke ondersteunende diensten en voorzieningen • Cliëntondersteuning bestaat uit informatie, advies en kortdurende ondersteuning op alle leefgebieden en richt zich op het versterken van de zelfredzaamheid en participatie. Voor de informele cliëntondersteuning werkt MEE nauw samen met onder andere Voorall en Stichting Kompassie, waarbij veelal ervarings­ deskundigen worden ingezet. • De Specialistenpool van MEE (experts op het gebied van kinderen en volwassenen met (een vermoeden van) een verstandelijke beperking, ontwikkelingsachterstand, autismespectrumstoornis en/of niet-aangeboren hersenletsel) biedt voorlichtingsbijeenkomsten aan (zorg)professionals, werkgevers en anderen uit de omgeving van cliënten. • Met subsidie van de gemeente heeft BestBuddies buddyprogramma’s georganiseerd, gericht op het bevorderen van de sociale toegankelijkheid en beeldvorming over mensen met een licht verstandelijke beperking. • Bij Mobilitheek (prijswinnaar Onbeperkt070 prijs 2018) kunnen mensen met een beperking mobiliteits­ hulpmiddelen lenen. • Met de subsidieregeling Toegankelijkheid zijn in de periode van 1 januari 2017 tot en met 31 december 2019 tientallen maatschappelijke organisaties financieel gesteund in het toegankelijk maken van onder andere gebouwen, websites en evenementen.

• In samenwerking met Stichting Voorall en de Stedelijke Ouderen Commissie zijn verspreid over de stad 13 nieuwe banken geplaatst en zijn 26 bestaande banken van armleuningen voorzien.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

7

• Op basis van een motie ingediend door NIDA (ondersteund door HSP en ID) voor grotere verzorgingstafels zijn er op advies van Stichting Voorall op 3 nieuwe locaties in Den Haag verschoontafels aangebracht, te weten de Centrale Bibliotheek; Biesieklette Scheveningen-Haven en de Sportcampus (Zuiderpark). De verzorgingstafels zijn voorzien van de benodigde verzorgingsgemakken, zoals een opklapbare zorgtafel met tillift. • De gemeente Den Haag heeft voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 in samenwerking met Bartiméus, de Oogvereniging, Visio en Voorall een pilot uitgevoerd om de toegankelijkheid bij verkiezingen voor blinden en slechtzienden te verbeteren. Dit gebeurde door middel van het toepassen van een combinatie van hulpmiddelen. Een soundbox die de kieslijst voorleest en een mal om de gewenste kandidaat te selecteren werden ingezet. Ook de aankleding van het stemlokaal met geleidelijnen en het voorzien van de stembussen van tactiele kenmerken maakten hier deel van uit. Het gebruik van de stemmal met audio-ondersteuning wordt inmiddels in meer gemeenten toegepast, waarbij het kiesgeheim gewaarborgd is.

2.3 Toegankelijke vrijetijdsbesteding (cultuur, sport en recreatie) • Het Museum Escher in het Paleis heeft, in samenwerking met de Haagse Hogeschool en Technasium ISW Hoogeland én met financiële steun van de gemeente (Toegankelijkheidsregeling), een drietal kunstwerken van Escher beleefbaar gemaakt voor mensen met een visuele beperking, door unieke reliëfstukken die de werken voelbaar maken. Een speciale audiotour voor mensen met een verstandelijke beperking is eveneens ontwikkeld. Najaar 2020 vindt de officiële opening plaats. • Het Nationale Theater is gestart met HNTonbeperkt om voorstellingen en programma’s toegankelijk te maken voor mensen met een beperking (rolstoelafhankelijkheid, visueel- auditieve beperkingen en hoge prikkelgevoeligheid). • DanceAble is een tweedaags evenement in Den Haag van Holland Dance Festival waar inclusiedans zichtbaar en tastbaar wordt en waar ook ontwikkelingskansen worden geboden voor dansers met of zonder een beperking.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

8

• Expositie ‘Ode aan Rembrandt’ in het Atrium van het stadhuis. Deze kleurrijke en indrukwekkende meesterwerken zijn gemaakt door deelnemers van Atelier Picasso. Atelier Picasso is een initiatief van VTV (Stichting MEE) waar mensen met een verstandelijke beperking, onder leiding van een professionele docent aan het werk gaan om de mooiste schilderijen te maken. In het kader van het Rembrandtjaar werd de kunstenaars gevraagd om zich door de schilderijen van Rembrandt te laten inspireren. • Sinds 2017 reikt de Stichting Haagse Sportprijs voor Gehandicapten jaarlijks een prijs uit aan een Haagse sporter met een beperking. De onderscheiden sporters worden als rolmodellen ingezet in de stad. • De speelplek ‘De Koe speeltuin’ aan de Van Campenvaart in de wijk Ypenburg is zo ingericht dat kinderen met én kinderen zonder beperking met elkaar kunnen spelen. • De gemeente Den Haag, Biesieklette en Voorall werken nauw samen om de Haagse stranden toegankelijk te maken, zodat ook mensen met een beperking eropuit kunnen voor een dagje zon, zee en strand (toegankelijke­paden richting de zee met uitkijkplateau, stranddouches, oplaadpunten voor hulpmiddelen, duwstrand­rolstoelen, etc.). Bij Biesieklette is een breed assortiment speciale strandrolstoelen en -rollators te huur.

Bij Biesieklette Strandweg Haven zijn bovendien de elektrische strandrolstoelen ‘Catweazle’ en de rolstoelfiets te huur. Ook hebben steeds meer strandondernemers aandacht voor mensen met een beperking­door bijvoorbeeld te voorzien in een menukaart in braille en grote letters. • Een aantal gemeentelijke sportvoorzieningen is getest op toegankelijkheid in samenwerking met de toegankelijkheidsadviseur van Stichting Voorall, en waar mogelijk aangepast.

2.4 Toegankelijke arbeidsmarkt • ‘Den Haag Werkt’ organiseert periodiek een banenmarkt om werkzoekenden en werkgevers aan elkaar voor te stellen en te matchen. Kandidaten en sociale ondernemers worden persoonlijk benaderd voor een banenmarkt. Wegens corona stellen we ons erop in dat fysieke bijeenkomsten zoals banenmarkten voor­ lopig niet plaats kunnen vinden. Daarom wordt meer ingezet op digitale dienstverlening, zoals HalloWerk. Dit is een innovatief dienstverleningsconcept dat werkgevers en kandidaten de gelegenheid biedt om elkaar (met of zonder tussenkomst van de gemeente) online te ontmoeten en zo een baan te vinden. Bij HalloWerk staat het talent en de interesse van de werkzoekende centraal, in plaats van opleiding en werkervaring. • De gemeente zet zich in om meer mensen met een beperking aan het betaald werk te krijgen. De gemeente richt zich hierbij op de realisatie van banen bij werkgevers waarbij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zo gewoon mogelijk werk gaan doen, tegen een zo gewoon mogelijk loon. Ook zorgt de gemeente voor beschutte werkplekken voor hen die dat nodig hebben. Daarnaast worden werkplekken bij werkgevers onder de Banenafspraak gestimuleerd. Coaching wordt als middel ingezet om na afronding een structurele werkplek te bieden, met begeleiding door de werkgever.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

9

HOOFDSTUK 3 – Wat gaan we doen? 3.1 Ambitie-overstijgende acties In deze paragraaf beschrijven we acties die dwars door alle ambities van deze agenda heen lopen en integraal deel uitmaken van het nieuwe toegankelijkheidsbeleid. De integrale benadering is eveneens van belang omdat we te maken hebben met een veranderende samenleving, onder andere als gevolg van vergrijzing. Verbetering van toegankelijkheid zorgt er namelijk ook voor dat ouderen langer thuis kunnen wonen. Mensen met een beperking zijn over het algemeen ook aangewezen op ondersteuning vanuit hun directe omgeving. Verbeteren van toegankelijkheid zorgt dus eveneens voor versterking van zelfzorg van mensen met een beperking, waardoor mantelzorgers minder belast worden. Binnen de groep mensen met een beperking van niet-westerse afkomst rust veelal een taboe op het hebben van een beperking en heerst er schaamte over. Dit kan leiden tot een beperkte deelname aan de samenleving. Goede voorlichting en ondersteuning kan hier een belangrijke rol spelen. De integrale aanpak in deze agenda gaat dus verder dan alleen de groep mensen met een beperking. In paragraaf 3.2 gaan we in op de centrale ambities van deze agenda en de bijbehorende acties die we de komende periode gaan uitvoeren.

3.1.1 De gemeente geeft het goede voorbeeld Het spreekt vanzelf dat de gemeente een toegankelijke dienstverlening biedt. Elke inwoner die een identiteitsbewijs aanvraagt, een verhuizing doorgeeft of een beroep doet op een Wmo-voorziening, moet zich welkom voelen. In dit kader is het belangrijk dat inwoners van Den Haag kunnen rekenen op: • toegankelijke gebouwen; • een vriendelijke en respectvolle bejegening; • toelichting of een helpende hand waar nodig; • begrijpelijke en duidelijke informatie in brieven, formulieren, op internet en in apps.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

10

Deze ambities zijn alleen te verwezenlijken als alle bestuurders en ambtenaren zich bewust zijn van het belang van toegankelijkheid voor iedereen. En daarom: • herinnert de gemeente al haar ambtenaren zo vaak mogelijk aan deze ambities; • toetst de gemeente altijd of haar eigen beleid en activiteiten toegankelijk zijn; • checkt de gemeente al haar informatie en communicatie op heldere taal en duidelijkheid, en verbetert deze waar nodig; • bewaakt de gemeente dat het stadhuis, haar kantoren, servicepunten en stembureaus toegankelijk zijn voor iedereen; • pleit de gemeente voor toegankelijkheid, bij elke gelegenheid die zich daarvoor aandient; • zorgt de gemeente ervoor dat niet-toegankelijke plekken makkelijk gemeld kunnen worden, en dat deze meldingen direct worden bevestigd en op de kortst mogelijke termijn worden aangepakt.

3.1.2 Meerjarige bewustwordingscampagne In een stad van iedereen is het van vitaal belang dat we sociaal met elkaar omgaan. Mensen met een ­beperking willen geen uitzondering zijn, maar aangesproken worden op hun kracht en talenten. Dan kunnen zij meedoen en vanzelfsprekend opkomen voor de fysieke en sociale ruimte die ze nodig hebben in de stad. Om Den Haag internationaal op de kaart te zetten als de meest toegankelijke stad van Nederland, schrijven wij ons in en doen wij mee aan de Access City Award 2022. We lanceren een meerjarige bewustwordingscampagne, waarbij we onder meer aandacht besteden aan de Internationale Dag voor Mensen met een Beperking. Doel is om elkaar te kunnen inspireren en elkaar bij de les te houden over wat nodig is om Den Haag toegankelijk te maken en te houden. Zodat inwoners en bezoekers van Den Haag: • rekening met elkaar houden en elkaar waar nodig helpen; • hun auto’ s alleen parkeren op plekken waar dit toegestaan is; • fietsen alleen stallen op toegestane plekken en stoepen en doorgangen niet blokkeren met fietsen of andere obstakels; • melding maken van obstakels in de openbare ruimte of elders, die een risico vormen voor de toegankelijkheid van mensen met een beperking; • melding maken van discriminatie en uitsluiting van mensen met een beperking bij ‘Den Haag Meldt’.

3.1.3 Toegankelijkheidsfonds Het gehele college werkt aan het verbeteren van de toegankelijkheid binnen de eigen portefeuille. Ieder collegelid zorgt voor de uitvoering van deze ambities en stelt hiervoor zelf de benodigde middelen beschikbaar. Naast de reguliere middelen voor het verbeteren van de toegankelijkheid stelt dit college 3,5 miljoen euro extra beschikbaar (toegankelijkheidsfonds) om de toegankelijkheid verder aan te jagen. Onderdeel van het Toegankelijk­ heidsfonds is de tijdelijke subsidieregeling ‘Toegankelijke stad Den Haag 2020’. Deze subsidieregeling gaan we herzien. Dit doen we door het subsidieplafond te verhogen en naast maatschappelijke instellingen en organisaties ook scholen, musea en ondernemers de mogelijkheid te bieden om subsidie aan te vragen voor het realiseren van aanpassingen, voorzieningen en projecten die de fysieke, digitale en sociale belemmeringen voor mensen met een beperking tegengaan en de leefwereld van mensen met een beperking toegankelijker maken.

3.1.4 Alliantie en Manifest Toegankelijk Den Haag Om kennisdeling, intervisie en samenwerking op het terrein van toegankelijkheid te bevorderen, richten wij de Alliantie Toegankelijk Den Haag op. Via het Manifest Toegankelijk Den Haag nodigen we ondernemers, maatschappelijke- en belangenorganisaties uit om mee te doen. De deelnemende partijen fungeren als ambassadeurs van de Agenda voor een Toegankelijk Den Haag 2020-2022. Zij stellen hun expertise op het terrein van toegankelijkheid beschikbaar en stimuleren andere partijen uit de stad om zich in te spannen voor een toegankelijke stad. VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

11

3.1.5 Coördinerend wethouder Toegankelijkheid De wethouder Zorg, Jeugd en Volksgezondheid is coördinerend wethouder Toegankelijkheid. Zij ziet toe op de uitvoering van de Toegankelijkheidsagenda op alle beleidsterreinen en rapporteert jaarlijks over de voortgang. Op deze manier maken we toegankelijkheid integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid.

3.2 Ambities en acties 2020-2022 Daar waar de gemeente de stad toegankelijker kan maken, gaat zij daarmee aan de slag. Samen met inwoners en partijen uit de stad. Dit doen we aan de hand van zes ambities. Bij elke ambitie hoort een lijst met acties. Bij de uitwerking van deze ambities hebben we ons laten inspireren door de actiepunten die de gemeenteraad in de inspiratienota ‘100% toegankelijk Den Haag’ heeft opgenomen.

3.2.1 Toegankelijke dienstverlening Ambitie 1 Elke inwoner kan de juiste ondersteuning vinden en krijgen. Alle gemeentelijke loketten, zowel fysiek, sociaal als digitaal, zijn toegankelijk voor mensen met een beperking. Dit streven wordt als volgt verwoord in het coalitieakkoord ‘Samen voor de Stad 2019-2022’: ‘Met onze (digitale) dienstverlening houden we altijd rekening met mensen voor wie digitaal niet vanzelfsprekend is en met mensen met een beperking. Daarnaast zorgen we ervoor dat de gemeentelijke digitale dienstverlening voldoet aan de hiervoor geldende landelijke en Europese wetgeving.’ Het gemeentebestuur van Den Haag communiceert open, transparant en duidelijk met inwoners. Ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn of minder mobiel, moet de dienstverlening fysiek én digitaal bereikbaar en toegankelijk zijn. Toegankelijke dienstverlening is onderdeel van de bredere ambitie om de dienst­ verlening voor alle inwoners en ondernemers nog meer persoonlijk, gemakkelijk en betrouwbaar te maken. Dit is opgenomen in de nieuwe Visie op Digitalisering en Dienstverlening 2020-2023 (RIS305093).

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

12

Acties bij ambitie 1 1

De gemeente biedt toegankelijke dienstverlening aan door het gebruik van de gemeentelijke Stadskamer, klanttevredenheidsonderzoeken en de inzet van direct duidelijke communicatie, zoals beeldbrieven, videobellen en iconen.

2

Door de Stadskamer vanaf de start van dienstverleningsprojecten vaker onderdeel van het reguliere proces te maken, zorgt de gemeente ervoor dat (nieuwe) initiatieven direct aansluiten op de behoeften van inwoners en ondernemers.

3

De gemeente communiceert direct duidelijk. De gemeente heeft zich daarom aangesloten bij het landelijk initiatief ‘Direct Duidelijk’ (www.directduidelijk.nl) van het Ministerie van BZK en de Taalunie. Het doel is om alle communicatie voor iedereen toegankelijk te maken.

4

Samen met het Haags Netwerk Digitale Vaardigheden werkt de gemeente aan het versterken van de digitale vaardigheden van inwoners. Daarnaast denkt dit netwerk mee over hoe de gemeente haar digitale communicatie-uitingen en diensten zo toegankelijk mogelijk maakt.

5

We werken aan continue verbetering en aanpassing van de gemeentelijke website om deze toegankelijk te maken en te houden. Dit doen wij door gebruik te maken van de Stadskamer waar we de behoefte en ervaringen van gebruikersgroepen (inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties) onderzoeken. Wanneer sprake is van aanpassingen van meerwaarde, dan worden deze geïmplementeerd. Zo wordt er gebruik gemaakt van passend fotomateriaal en ondersteunende filmpjes, omdat deze goed blijken te werken voor bepaalde gebruikersgroepen.

6

De gemeente spant zich in om het raadsinformatiesysteem (RIS) zo toegankelijk mogelijk te maken voor iedereen, dus ook voor mensen met een beperking. In het RIS kan worden gezocht naar documenten en vergaderverslagen van de gemeenteraad of van het college van burgemeester en wethouders.

7

‘Bel met teletolk’ is een voorziening voor mensen met een auditieve beperking. Een teletolk kan een gebarentolk of een schrijftolk zijn, die niet fysiek in dezelfde ruimte aanwezig is en op afstand ingeschakeld­kan worden. De pilot Teletolk gaan we starten bij de Tweede Kamerverkiezing.

8

Voor mensen met een auditieve beperking onderzoekt de gemeente de mogelijkheid om bij de livestream van raadsvergaderingen een schrijftolk, ondertiteling en/of een gebarentolk in te zetten.

9

De gemeente ontwikkelt de app ‘Samen op pad’. Deze app geeft aan waar toegankelijke voorzieningen zijn, bijvoorbeeld beschikbare gehandicaptenparkeerplaatsen en toegankelijke openbare toiletten.

3.2.2 Inrichting van de stad Ambitie 2 Elke inwoner en bezoeker kan prettig en veilig wonen, werken en recreëren, voelt zich welkom, en kan gebruikmaken van winkels, speelvoorzieningen, plaatselijke horeca en openbaar vervoer. Den Haag heeft baat bij een stad waarin alle inwoners zo zelfstandig en comfortabel mogelijk kunnen leven en zich kunnen verplaatsen. Toegankelijkheid van de eigen woning, de openbare ruimte en openbare gebouwen­is niet alleen voor mensen met een beperking van belang, maar voor iedereen. Het is daarom noodzakelijk dat er in de gebouwde omgeving meer rekening gehouden wordt met bereikbaarheid, toegankelijk­heid en bruikbaarheid. In Haagse woonwijken leven bij voorkeur verschillende groepen met elkaar. Denk aan jongeren en ouderen, huurders en kopers, mensen met hogere en lagere inkomens en mensen met én zonder beperking. Zeker als het gaat om mensen met een beperking is het belangrijk dat zij kunnen meedenken en praten over hun woonomgeving en worden betrokken bij de inrichting van hun buurt. Toegankelijkheid moet de norm worden in de ontwerp-, uitvoerings- en beheerprocessen. Bij een (her) inrichting van een plein, straat of buurt past de gemeente het principe toe van ‘ontwerpbewust beheren’ en ‘beheerbewust ontwerpen’.

Dit gaat uit van een duurzame ontwerpvisie, rekening houdend met verschillende gebruiksfuncties en gebruikers, van inrichting tot gebruik en beheer, zo ook op fysieke toegankelijkheid.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

13

Gedacht kan worden aan blindegeleidelijnen, brede stoepen zonder drempels en obstakels, een harde ondergrond van wandelpaden en voor iedereen toegankelijke openbare toiletten. Daarnaast zijn er in een toegankelijke stad genoeg plekken waar kinderen met én zonder beperking samen kunnen spelen. Die speelplekken moeten uitnodigend en uitdagend zijn. Ook voor jongeren moeten er genoeg plekken zijn waar ze zich kunnen vermaken. Signalen en/of verzoeken die binnenkomen bij de stadsdelen om een speelplek (rolstoel)toegankelijker te maken, worden actief opgepakt. In het landelijk Besluit en de Regeling toegankelijkheid van het openbaar vervoer (Besluit en Regeling TOV) staat beschreven welke onderdelen van het openbaar vervoer visueel en fysiek toegankelijk moeten zijn. Deze afspraken bestrijken de gehele breedte van het ov: bus, tram, metro en trein en de bijbehorende haltes en stations. In de loop van de jaren is de opvatting over wat toegankelijkheid is, op een aantal punten veranderd­. Het Rijk gaat de regelgeving (Besluit en Regeling TOV) actualiseren en zal naar verwachting extra eisen hieraan toevoegen voor de reisinformatie en de toegankelijkheid van de buitenruimte rondom de haltes. Acties bij ambitie 2 1

Toegankelijkheid wordt zo veel mogelijk als norm in het Handboek Openbare Ruimte (HOR) opgenomen, om te komen tot heldere (ontwerp)richtlijnen voor de inrichting van de openbare ruimte. Bij toetsing van het HOR op actualiteit worden belangenverenigingen en ervaringsdeskundigen betrokken.

2

In lijn met het Vooroverleg Verkeerszaken (VOV) zal in de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) explicietere aandacht worden besteed aan een toegankelijke openbare ruimte. De ACOR en het VOV beoordelen de ruimtelijke en verkeersveilige kwaliteit van ontwerpvoorstellen voor de (her)inrichting van de openbare ruimte, zoals de aanleg van een nieuw park of straatprofiel.

3

Bij de planvorming van een (her)inrichting openbare ruimte betrekt de gemeente, waar nodig, diverse groepen bewoners, ervaringsdeskundigen en belangenverenigingen, die voorzien in advies op onder andere toegankelijkheid. Er wordt gebruik gemaakt van het reguliere participatieproces.

4

Zodra het Rijk de nieuwe regelgeving toegankelijkheid openbaar vervoer heeft vastgesteld, zal de gemeente het huidige beleidskader Toegankelijkheid openbaar vervoer (MRDH 2015) vernieuwen. Het nieuwe beleidskader zal als basis dienen voor de implementatieplannen voor verdere aanpassingen van bus- en tramhalten. Daarnaast vormt de door het Rijk vastgestelde nota ‘Iedereen onderweg; ­Vernieuwingsagenda doelgroepenvervoer en openbaar vervoer (15 maart 2019)’ de aanleiding om nieuw beleid voor inclusieve mobiliteit op te stellen. Alle niet-toegankelijke GTL8-trams (60) zijn vanaf 2026 vervangen door nieuwe toegankelijke trams met lage vloeren.

5

De gemeente investeert in openbare en toegankelijke toiletten voor iedereen, tenminste in de gebieden Centrum en Scheveningen Bad en passend bij het straatbeeld. Deze openbare toiletten worden kenbaar gemaakt via de in de ontwikkeling zijnde app ‘Samen op Pad’ en de app ‘HogeNood’.

6

Door in de openbare ruimte op de juiste plaatsen rustpunten in te bouwen kunnen mensen met een beperking zich in hun eigen woonomgeving blijven verplaatsen, en zo de weg naar winkels en gezondheidscentra afleggen. De gemeente stelt samen met betrokken organisaties een bankjesplan op om dit waar mogelijk te realiseren.

7

De gemeente gaat samen met ervaringsdeskundigen, gebruikers en samenwerkingspartners, minimaal drie speelplekken verspreid over de stad inrichten als samenspeelplekken. Dit zijn speelplaatsen die extra zijn aangepast om de speelwaarde (en toegankelijkheid) voor kinderen met een beperking te verhogen. Doel is dat zowel kinderen met en zonder een beperking met elkaar (leren) spelen en omgaan.

8

Bij het Meldpunt Openbare Ruimte kunnen niet-toegankelijke plekken gemeld worden. Wanneer deze niet-toegankelijk plekken eenvoudig toegankelijk zijn te maken (binnen de beschikbare middelen), realiseren we dit op de kortst mogelijke termijn.

9

De gemeente inventariseert samen met ervaringsdeskundigen en belangenverenigingen waar knelpunten zijn in bestaande routes van blindegeleidelijnen in de stad, en bekijkt of deze conform de richtlijnen en binnen het beschikbare budget kunnen worden opgelost. Ook zal de inrichting van de openbare ruimte bij entrees van stadskantoren en stadsdeelkantoren worden voorzien van blindegeleidelijnen. De gemeente stimuleert hiermee een toegankelijke openbare ruimte naar en bij (gemeentelijke) voorzieningen.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

14

10 De gemeente inventariseert hoeveel aangepaste woningen er zijn en hoeveel er nodig zijn (vraag en aanbod). Afhankelijk van de uitkomst van deze inventarisatie gaat de gemeente in gesprek met partijen over het mogelijk toevoegen van nieuwbouw van aanpasbare w ­ oningen. 11 De gemeente stimuleert nieuwe woonconcepten waarbij ondersteuning dichtbij is georganiseerd, en onderzoekt innovatieve manieren van kleinschalig groepswonen. 12 Ter voorbereiding op de Omgevingswet breidt de gemeente haar instrumentarium voor participatie uit. De Omgevingswet vormt de basis voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. In de implementatie van de Omgevingswet nemen we toegankelijkheid mee als uitgangspunt in de omgevingsplannen. 13 Studenten van de Haagse Hogeschool gaan aan de slag met het ontwikkelen van een tool die het ook voor mensen met een visuele beperking mogelijk maakt om zich op een veilige manier te kunnen voort­ bewegen. Obstakels op korte afstand zijn voor mensen met een visuele beperking te detecteren met een ‘voelstok’. De ruimtelijke oriëntatie is echter een aanzienlijk groter probleem. 14 De gemeente evalueert de pilot parkeersensoren in de parkeervakken voor gehandicapten, en beoordeelt of en in welke vorm deze worden ingezet.

3.2.3 Cultuur, vrije tijd en sport Ambitie 3 Elke inwoner en bezoeker kan vrijetijds- sport- en speelvoorzieningen bezoeken. Iedereen is welkom en kan onbelemmerd genieten van het aanbod in de stad. Den Haag biedt ruimte voor kunst, cultuur, sport en recreatie voor iedereen. Zodat sporters, muzikanten, toeristen, fietsers, filmliefhebbers, theatermakers of natuurliefhebbers onbelemmerd gebruik kunnen maken van al het moois dat Den Haag te bieden heeft. Iedereen moet zich welkom voelen en kunnen genieten van de activiteiten in de stad.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

15

Elk museum, elke sportclub, elk festival en elk restaurant moet openstaan en toegankelijk zijn voor iedereen. Toegankelijkheid gaat echter om meer dan alleen toiletten, parkeerplekken en looproutes voor minder mobiele mensen. Ook de aanwezigheid van een doventolk, hosts die mensen met een beperking kunnen begeleiden, een prikkelvrije omgeving of een voorleesapp voor mensen met een visuele beperking zijn belangrijke hulpmiddelen waaraan gedacht moet worden. Ook de vrijetijds- en sportsector kan een beroep doen op financiële steun om hun aanbod toegankelijk te maken. Vanuit de Haagse regeling Investeringssubsidie Accommodaties Sportverenigingen (IAS) bestaat de mogelijkheid voor sportverenigingen om subsidie te krijgen voor het toegankelijk maken van hun accommodatie. Acties bij ambitie 3 1

Bij aanvragen van een vergunning of subsidie voor evenementen of initiatieven op het gebied van cultuur, vrije tijd en sport, wordt toegankelijkheid als toetsingscriterium gehanteerd.

2

Bij aanvragen voor vergunningen worden praktische informatie over en ervaringen met toegankelijkheid gedeeld met ondernemers. Zo investeren we in kennisdeling en ontwikkeling.

3

Bij nieuw- en verbouw van (vrijetijds)voorzieningen worden waar nodig, ervaringsdeskundigen en belangenverenigingen betrokken, die de plannen voorzien van advies op onder andere toegankelijkheid.

4

Najaar 2021 organiseert de gemeente een challenge waarin start-ups worden uitgedaagd om slimme oplossingen te vinden voor een nog nader te bepalen vraagstuk, bijvoorbeeld fysieke ontmoetingen bevorderen tussen jongeren met een beperking én jongeren zonder beperking.

5

De gemeente wil graag meer mensen met een beperking in staat stellen om aan sport te doen (100% in 2030). Daarom onderzoeken we of de financiering vanuit de Wmo voor de aanschaf van sporthulp­ middelen voldoende aansluit bij de wensen en behoeftes die er leven bij mensen met een beperking om te kunnen deelnemen aan het sport- en beweegaanbod dat ze graag zouden willen beoefenen.

3.2.4 Ondernemers Ambitie 4 Haagse ondernemers zijn zich bewust van de voordelen van toegankelijk ondernemen en voelen zich moreel verantwoordelijk voor een toegankelijke stad. De stad Den Haag heeft veel moois te bieden aan inwoners én bezoekers. In dat aanbod spelen ondernemers een belangrijke rol. Denk aan cafés, strandtenten, musea, winkels en evenementen. Daarom werkt de gemeente graag samen met ondernemers aan een toegankelijke stad. Ondernemers hebben er zelf ook alle belang bij om toegankelijkheid te omarmen. Dit is gunstig voor hun maatschappelijke imago: een onder­ neming, die ervoor zorgt dat mensen met én zonder beperkingen zich even welkom voelen, is een sympathieke zaak waar mensen graag komen en elkaar graag mee naartoe nemen. Het economisch voordeel hiervan ligt voor de hand: zo’n onderneming trekt meer klanten en haalt dus meer omzet. Een positieve ontwikkeling is dat steeds meer horecaondernemers aandacht hebben voor hun klanten met een beperking. Zo biedt de website van het Hilton de mogelijkheid om kamers met specifieke toegankelijkheidsvoorzieningen te vinden en te boeken. Ook omvat de kamerbeschrijving toegankelijkheidsvoorzieningen voor mensen met mobiliteitsbeperkingen en slechthorenden. Het Hilton beschikt eveneens over een menukaart in braille. Ook het strandpaviljoen Grand Plage biedt een menukaart in braille en grote letters.

Dergelijke initiatieven ondersteunen wij van harte en we hopen dat steeds meer ondernemers dit goede voorbeeld volgen. In de Haagse aanpak om de stad toegankelijk te maken, werkt de gemeente nauw samen met ondernemers in de stad. Hierbij voorziet de gemeente hen van goede informatie en maakt zij de voor­ delen van toegankelijk ondernemen voor hen duidelijk. Voor ondernemers die ondersteuning nodig hebben bij het vergroten van de toegankelijkheid, stelt de gemeente subsidie beschikbaar via het Toegankelijkheidsfonds.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

16

Acties bij ambitie 4 1

De gemeente stimuleert Haagse ondernemers om hun voorzieningen (toiletten, betaalautomaten, etc.) toegankelijk te maken en hun toiletten open te stellen voor mensen met een beperking en ouderen. Hiervoor breiden we de subsidieregeling ‘Toegankelijke stad voor iedereen’ uit door het subsidieplafond te verhogen en ook ondernemers de mogelijkheid te bieden om subsidie aan te vragen.

2

Samen met de horeca en het midden- en kleinbedrijf ontwikkelt de gemeente een plan om – een ­afgesproken aantal – restaurants, cafés en hotels in de stad toegankelijk te maken.

3

Uit een steekproef bleek dat bij veel (horeca)ondernemers informatie over toegankelijkheid ontbreekt. De informatie die het OndernemersLab biedt aan ondernemers breiden we daarom uit met informatie­ over toegankelijkheid. Informatie die bijvoorbeeld wordt toegevoegd, is dat het weigeren van een hulphond­kan worden gekwalificeerd als discriminatie en dus strafbaar is.

3.2.5 Onderwijs Ambitie 5 In het Haagse onderwijs leren leerlingen en studenten samen in een toegankelijke leeromgeving en in toegankelijke gebouwen. Alle Hagenaars, van jong tot oud, hebben het recht om te leren. Daarnaast moeten alle kinderen samen kunnen leren, toegang hebben tot hoogwaardig en goed onderwijs en zo veel mogelijk in de eigen wijk naar school gaan. Het waarborgen van de toegankelijkheid van het onderwijs is een wettelijke verplichting voor de instellingen en vastgelegd in ‘Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap in Nederland’ en in de ‘Wet Passend Onderwijs 2014”. Goede ondersteuning is daarbij belangrijk, zodat leraren er niet in hun eentje voor staan. De gemeente wil daarom de samenwerking tussen onderwijs, ouders en de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) versterken en deze ondersteuning goed laten aansluiten bij het perspectief van het kind en de ouders.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

17

Acties bij ambitie 5 1

De gemeente beschouwt toegankelijkheid bij nieuwbouw of herbouw van onderwijshuisvesting als vanzelfsprekende voorwaarde; dit is in samenspraak met de schoolbesturen opgenomen in de verordening huisvesting onderwijs Den Haag en wordt bij alle nieuwbouw en verbouwplannen uitgevoerd.

2

De gemeente zoekt samen met de kinderopvang, scholen en CJG’ s naar praktijkvoorbeelden zoals integratie klassen om daarmee nog toegankelijker en inclusievere spel- en leeromgevingen voor (jonge) kinderen, dicht bij huis, te realiseren.

3

De gemeente biedt mogelijkheden voor professionals rondom onderwijs en opvoeding zoals leerkrachten en jongerenwerkers – om van elkaar te leren in netwerken rond leren en innoveren.

4

Samen met het onderwijs (mbo, hbo en universiteiten) onderzoekt de gemeente wat er nodig is om de toegankelijkheid in het onderwijs en de dagelijkse onderwijspraktijk waar mensen met een beperking mee te maken hebben, verder te verbeteren.

3.2.6 Werk en inkomen Ambitie 6 De arbeidsmarkt in Den Haag is toegankelijk en benut de kwaliteiten en talenten van iedereen, dus ook die van mensen met een beperking. Om de arbeidsmarkt in Den Haag toegankelijker te maken, helpt de gemeente zo veel mogelijk mensen met een arbeidsbeperking aan het werk. Lokale overheden en ondernemers hebben hierover afspraken gemaakt met het Rijk: de Banenafspraak. De gemeente helpt werkgevers deze afspraak na te komen en de werkplekken zo vorm te geven dat ze passen bij hetgeen de werkzoekende nodig heeft om in een reguliere baan goed te functioneren.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

18

Als werkgever spant de gemeente Den Haag zich ook in om een diverse en inclusieve organisatie te zijn. De gemeente vindt het belangrijk om te beschikken over een breed palet aan talenten en perspectieven. Dit doet de gemeente door onder andere de inzet van het Netwerk Onbeperkt Inclusief en de pilot Brede Blik op Talent. Momenteel wordt ook gewerkt aan een visie op modern werkgeverschap, waarin inclusie een belangrijke opgave is. Acties bij ambitie 6 1

De Alliantie Toegankelijk Den Haag stelt inclusief werkgeverschap als één van de pijlers. De toegankelijkheid op de arbeidsmarkt voor mensen met een beperking wordt een vast onderdeel van het jaar­ programma. Het doel is om kennisdeling, intervisie en samenwerking te bevorderen en verbeterpunten in kaart te brengen.

2

De gemeente wil een moderne, aantrekkelijke en inclusieve organisatie zijn. We streven ernaar om de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van de gemeentelijke gebouwen indien mogelijk te verbeteren.

3

De gemeente gaat bij het werven en selecteren van nieuwe medewerkers meer uit van iemands talenten en kwaliteiten door – naast de gevraagde competenties – ook talenten en kwaliteiten die niet in de functiebeschrijving staan, mee te wegen. Bestaande banen zullen waar nodig worden aangepast om de talenten en kwaliteiten van medewerkers met een beperking beter tot uitdrukking te brengen (job-carving en functiecreatie). De gemeente stimuleert deze werkwijze ook bij ondernemers.

4

De gemeente zet zich in om meer mensen met een beperking aan het betaald werk te krijgen. Hiervoor is het nodig om drempels om aan het werk te gaan weg te nemen en ervoor te zorgen dat zij aan het werk kunnen blijven. Naast de huidige inspanningen op dit gebied (zoals coaching na plaatsing bij een ­werkgever) gaat de gemeente aan de slag met het rijksproject Simpel Switchen in de Participatieketen. Doel is in kaart te brengen wat nodig is om het meedoen op de best passende plek mogelijk te maken. Doel is dat mensen met een beperking het vertrouwen hebben om stappen te maken op de arbeidsmarkt, omdat we ervoor zorgen dat er bij terugval vangnetopties (zoals dagbesteding) beschikbaar zijn. Dit houdt onder meer in dat mensen met een beperking inzicht moeten hebben in de financiële gevolgen van aan het werk gaan (of niet meer kunnen werken) en dat continuïteit in de begeleiding en ondersteuning geborgd moet worden. Eind 2020 heeft de gemeente in kaart gebracht wat nodig is om switchen voor Haagse inwoners mogelijk te maken.

5

Om het perspectief op werk te vergroten voor leerlingen uit het praktijkonderwijs en speciaal voortgezet onderwijs, zijn de TOP-academies opgezet. In opdracht van de gemeente worden hier – in samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven – leerwerkplekken gerealiseerd voor leerlingen van 16-23 jaar uit het praktijkonderwijs en speciaal voortgezet onderwijs. Zij krijgen les op de locatie van werkgevers en lopen stage in een leermeester-gezelconstructie. Tijdens het traject kunnen leerlingen verschillende erkende branchecertificaten behalen. Hierdoor hebben zij meer kansen op de arbeidsmarkt en vinden ze ­makkelijker een baan. Op dit moment zijn er vier TOP-academies in de RMC-regio Haaglanden; eind 2021 moet dit aantal gegroeid zijn naar acht.

6

De gemeente onderzoekt de potentie van de inzet van ICT in bedrijfsprocessen om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen voor mensen met een beperking. Hierbij wordt onder andere gebruikgemaakt van de ervaring van het fieldlab Robohouse, een samenwerkingsverband van TNO, TU Delft en ­verschillende bedrijven.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

19

HOOFDSTUK 4 – Financiën Toegankelijkheid is een belangrijk kernthema in het coalitieakkoord ‘Samen voor de stad 2019-2022’. De gemeente zet vanuit verschillende beleidsterreinen reguliere middelen in om de toegankelijkheid in Den Haag te vergroten. Voor de huidige coalitieperiode breiden we het Toegankelijkheidsfonds uit met extra middelen. Deze middelen worden onder meer besteed aan aanpassingen in de openbare ruimte, het inrichten van de Alliantie Toegankelijk Den Haag en bewustwordingsactiviteiten rondom toegankelijkheid. Tevens zijn deze middelen bedoeld om initiatieven uit de stad te stimuleren en faciliteren, die bijdragen aan het vergroten van de fysieke, digitale en sociale toegankelijkheid. In de volgende tabel zijn de middelen opgenomen die de gemeente tot 2022 extra heeft gereserveerd om aan een toegankelijke stad te werken. Wij streven ernaar om deze middelen optimaal te benutten tijdens de resterende coalitieperiode.

Bedrag (x € 1.000)

2020

2021

2022

500

3.000

Reguliere middelen

Hieronder is de begroting van het Toegankelijkheidsfonds gepresenteerd. Deze verdeling is in grote lijnen toegespitst op de ambities en acties die zijn geformuleerd in deze agenda. Budgetpost

Bedragen in €

Meerjarige bewustwordingscampagne

250.000,00

Alliantie Toegankelijk Den Haag

100.000,00

Samenspeelplekken en bankjesplan Subsidieregeling ‘Toegankelijke stad voor iedereen’

600.000,00 1.000.000,00

Openbare ruimte, blindegeleidelijnen

800.000,00

Overig (o.a. opleiding personeel, toegankelijk OV en gemeentelijke sportlocaties)

750.000,00

Totaal 2020-2022

3.500.000,00

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

20

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Vormgeving Intern Dienstencentrum Multimedia November 2020

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: AGENDA VOOR EEN TOEGANKELIJK DEN HAAG 2020-2022

21