RIS306616 Terugdringen gezondheidsverschillen en Gezond en Gelukkig Den Haag

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Kavita Parbhudayal Wethouder van Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

060

Ons kenmerk

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

OCW/10031994 RIS306616 rm-

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

Contactpersoon

Kees Ritsema van Eck Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

6 november 2020

kees.ritsemavaneck@denhaag.nl

Onderwerp

Samenwerking Gezond en Gelukkig Den Haag inzake terugdringen gezondheidsverschillen

Geachte voorzitter, Tijdens de commissievergadering op 12 maart jl. is toegezegd de commissie middels een aparte brief te informeren over hoe er vanuit het Actieprogramma Zorg en Innovatie, samen met het Gezond en Gelukkig Den Haag (GGDH)-netwerk wordt gewerkt aan het gezamenlijk terugdringen van de gezondheidsverschillen. Gezondheidsverschillen terugdringen De gezondheidsverschillen tussen inwoners van verschillende Haagse wijken zijn groot. Dit beïnvloedt de gezondheid en het levensgeluk van Hagenaars. Als we niets aan de gezondheidsverschillen doen, dan worden deze groter. Niet alleen op medisch gebied, maar ook op sociaal en maatschappelijk vlak. Al deze aspecten spelen een grote rol bij de gezondheid en het levensgeluk van Hagenaars. In sommige Haagse wijken is er een lagere gezonde levensverwachting. De gemiddelde gezonde levensverwachting tussen Haagse wijken kan bijna 14 jaar verschillen. Gezondheidsproblemen zijn vaak gerelateerd aan andere sociaal-maatschappelijke domeinen zoals bijvoorbeeld armoede, het hebben van een (on)gezonde leefomgeving en leefstijl.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10031994

Bron: Gezondheidsmonitor GGD Haaglanden (De volgende gezondheidsmonitor verschijnt in 2021).

Gezamenlijke aanpak De zorg in Den Haag is verdeeld over veel verschillende betrokken partijen: er zijn veel gecontracteerde zorgaanbieders voor Wmo, er zijn twee grote ziekenhuizen (in plaats van één leidend academisch ziekenhuis), de nulde, eerste en tweedelijnszorg worden door een groot aantal aanbieders verzorgd. Den Haag heeft Wmo-teams en jeugdteams, werkend vanuit de JMO-organisatie. Er zijn twee grote welzijnsorganisaties en er opereren vijf zorgverzekeraars met een marktaandeel van circa 20% in plaats van één dominante zorgverzekeraar. Met al deze partners in de zorgketen staan we voor de grote uitdaging waar de hele gezondheidszorg in Nederland voor staat: mensen worden steeds ouder en daardoor steeds kwetsbaarder. Er wordt ook langer en door meer mensen een beroep gedaan op zorg en welzijn. Tegelijkertijd is er een personeelstekort en neemt de druk op de betaalbaarheid van de zorg toe. De consequenties van het feit dat mensen steeds ouder worden en er steeds meer oudere mensen zijn (dubbele vergrijzing), van het toenemend aantal chronische ziekten, personeelstekorten en stijgende zorgkosten maken een andere aanpak noodzakelijk. We willen (landelijk) meer inzetten op gezondheidswinst. En in een grote stad als Den Haag willen we vooral ook inzetten op gezondheidswinst voor iedereen, dus op het terugdringen van de gezondheidsverschillen in de stad.

Daarvoor is een transformatie van de brede zorgsector nodig. Dat is de aanleiding geweest voor het starten van de samenwerking in het netwerk ‘Gezond en Gelukkig Den Haag’.

De samenwerking met het brede netwerk van zorgketenpartners geeft de gemeente vorm door middel van één van de pijlers van het Actieprogramma Zorg en Innovatie (3. Ketenpartners). Gezond en Gelukkig Den Haag Gezond en Gelukkig Den Haag (GGDH) is een regionaal netwerk, gestart in 2018, waarin gemeente Den Haag, zorg- en welzijnspartners, LUMC-Campus Den Haag, Ziekenhuizen Haga en HMC, Stichting Transmurale Zorg, GGD Haaglanden, burgerinitiatieven, kennisinstituten, zorgverzekeraars en NZa samenwerken.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10031994

GGDH streeft er naar dat iedere Haagse inwoner zich – binnen zijn eigen mogelijkheden – zo gezond en gelukkig mogelijk kan voelen. Het streven van GGDH is het terugdringen van de gezondheidsverschillen in Den Haag door de juiste zorg op de juiste plek te organiseren. Dit wordt georganiseerd vanuit een gezamenlijke visie en intensievere en bredere samenwerking in de zorgketen in Den Haag. Waarom is GGDH nodig? De rol van de gemeente is relatief beperkt. Als gemeente hebben we alleen de regie over het sociale domein. Het medische, curatieve domein valt binnen de Zorgverzekeringswet en de langdurige, 24 uurs zorg binnen de Wet Langdurige Zorg. Door de verschillende wetten, geldstromen en vele verschillende organisaties, hebben we te maken met veel verschillende ‘hokjes’ of ‘silo’s’ in de zorg. Het gezamenlijk werken aan het aanpakken van de gezondheidsverschillen is daarom een complexe opgave. De organisatie van de zorgketen is complex. En het vernieuwen daarvan, met de hele keten samen de beweging maken naar meer gezondheidswinst, nog complexer. Het doel van GGDH is om deze silo’s met elkaar te doorbreken.

Doelstellingen GGDH GGDH werkt aan een vierledige doelstelling met als doel de gezondheidszorg toekomstbestendig te maken: (1) de gezondheid van de inwoners van Den Haag verbeteren, (2) de ervaren kwaliteit van de zorg en ondersteuning verbeteren (3) de medewerkers tevredenheid verhogen en (4) zorgkosten verlagen. GGDH richt zich specifiek op de verbinding maken tussen het sociaal (maatschappelijk) en het medisch domein. Daarbij gaan we uit van positieve gezondheid: de benadering binnen de gezondheidszorg waarin niet de ziekte, maar een betekenisvol leven van mensen centraal staat. Hierbij ligt de nadruk op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van mensen en niet op de beperkingen of ziekte zelf. Als we zo naar gezondheid kijken, moeten sociaal en medisch domein één geheel, één aanpak vormen met elkaar. De aanpak van GGDH GGDH is een netwerkorganisatie waarmee we die onderwerpen en vraagstukken oppakken, die alleen met alle partners samen (zorgaanbieders, huisartsen, ziekenhuizen, revalidatie, gemeente, zorgverzekeraars) kunnen worden opgepakt. Er gebeurt al heel veel in de stad, vanuit de verschillende onderdelen van de zorgketen. GGDH is het brede netwerk, iedereen bij elkaar (the whole system in the room), waarmee we zorgen dat de goed werkende projecten en aanpakken breder in de stad kunnen worden ingezet.

Ook zorgen we ervoor dat knelpunten in het systeem worden aangepakt, zodat we met de lopende projecten de beoogde gezondheidswinst behalen. We werken vanuit vier ‘thematafels’ waarin we de aanpak bespreken en wijkgericht, in focuswijken. Hierbij staat de levensreis van de mensen centraal. We werken data gedreven. De data van het sociale domein en het medische domein van onder andere huisartsen, thuiszorg, ziekenhuizen, en revalidatie worden gebundeld vanuit de LUMC Campus. Dit gebeurt volledig geanonimiseerd en wordt opgenomen binnen de CBS databank die voldoet aan de hoogste eisen met betrekking tot gegevensbescherming. Op basis van data wordt straks ingezet op steeds meer preventie. Hierbij worden wijkprofielen opgesteld op basis van zowel de sociaal maatschappelijke als medische data van Den Haag en kunnen we straks kijken welke interventies werken. Zo vertalen we de aanpak vanuit de levensreizen van mensen ook naar objectieve data over gezondheid en gezondheidsverschillen en kunnen we gericht op vraagstukken inzetten en monitoren hoe het gaat.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10031994

Focus doelgroepen Mensen met hart- en vaatziekten, kwetsbare ouderen en mensen met multiproblematiek/ psychiatrische aandoeningen krijgen de prioriteit. Omdat voor deze doelgroepen alle partners in de keten (maar) een deel van de oplossing kunnen bieden en samenwerking essentieel is. In eerste instantie richt GGDH zich daarbij op de wijken Laakkwartier en Moerwijk. De kennis en de ervaring die wordt opgedaan in Den Haag, zal in de toekomst gebruikt worden om gezondheidsverschillen in andere regio’s aan te pakken. De vier thematafels Binnen GGDH zijn er vier thematafels. Bij iedere thematafel wordt, samen met de verschillende partijen, gewerkt aan het oplossen van de brede vraagstukken voor de zorgketen. De vier thematafels zijn: 1) Preventietafel. Hier wordt gekeken waar we eerder kunnen ingrijpen, wat we kunnen voorkomen en hoe we dat met elkaar kunnen doen. 2) Systeemtafel. We kijken welke knelpunten inwoners tegenkomen in het systeem en pakken deze zo goed mogelijk op voor Den Haag. Denk aan dubbele indicaties, mensen die van het kastje naar de muur worden gestuurd, vragen die tussen de wetten (Zvw, Wlz, Wmo) in vallen en daardoor nergens wordt opgepakt. 3) ICT/eHealth tafel. Binnen deze thematafel kijken we hoe technologie van meerwaarde kan zijn in de ondersteuning en zorg voor inwoners (ICT/Ehealth tafel).

En hoe de zorgpartners de ICT-systemen goed op elkaar afgestemd krijgen, zodat inwoners niet bij iedere nieuwe organisatie opnieuw gegevens moeten aanleveren. 4) Arbeidsmarkttafel. Alle organisaties in de zorg hebben te maken met een groeiend personeelstekort. De vraag naar zorg groeit, maar er is niet steeds meer personeel beschikbaar. Binnen deze thematafel wordt gekeken naar manieren om de zorg als aantrekkelijke werkgever te blijven neerzetten om meer mensen in zorgberoepen op te kunnen leiden. En we zoeken met de technologie naar arbeidsbesparende oplossingen. Burgerparticipatie: inwoners aan tafel en alles vanuit de levensreizen Vanuit de LUMC Campus is een netwerk gevormd met betrokkenen vanuit patiënten-, cliënten- en inwoners organisaties/ initiatieven. Zij denken met de Campus mee over de GGDH aanpak. In de GGDH aanpak staat het starten bij de inwoner centraal. We werken vanuit levensreizen vanuit inwoners om de systeemknelpunten in beeld te krijgen en in de wijk is gestart om samen met inwoners aan dialoogtafels te bespreken wat de vraagstukken zijn en welke oplossingen zij daarvoor zien.

Hoe werkt GGDH concreet aan het verkleinen van de gezondheidsverschillen? We werken binnen GGDH op drie manieren aan het vergroten van gezondheidswinst en het verkleinen van gezondheidsverschillen in Den Haag:  Vanuit de wijk, door het beter verbinden van het sociale en medische domein in focuswijken;  Vanuit (bovengenoemde) doelgroepen;  Vanuit overstijgende thema’s - de systeemvraagstukken van de 4 thematafels. Wijkgerichte aanpak in focuswijken In de focuswijken werken we gericht aan de verbinding tussen het sociaal domein en het medisch domein, om gezamenlijk te kunnen inzetten op gezondheidswinst. Daarbij gaat het om de samenwerking tussen bewoners, mantelzorgers, welzijn, JMO, stadsdeel, huisartsen, wijkverpleegkundigen, ziekenhuizen. Samen willen we alle zaken die samenhangen met gezondheid positief beïnvloeden.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10031994

Met Moerwijk zijn de eerste stappen gezet door actieonderzoek te doen naar (bepalers van) gezondheid bij bewoners. Zij hebben zelf oplossingsrichtingen aangedragen. Samen met het stadsdeel wordt gekeken hoe de ideeën aansluiten bij de wijkagenda om vervolgens te kijken wat GGDH (het brede zorgnetwerk) kan bijdragen aan de oplossingen door de verbindingen tussen sociaal en medisch domein te leggen. In Moerwijk wordt het sociaal en het medisch domein bijvoorbeeld ook verbonden door de start met een zogenaamd ‘preventieloket’ (vanuit GGD Haaglanden) met als doel te fungeren als een netwerker in wijk op het gebied van preventie en leefstijl. In Laak is de brede zorgketen aangesloten op de coalitie Krachtige Basiszorg. Dit is een aanpak naar voorbeeld van de wijk Utrecht Overvecht, die nu ook in enkele wijken in Rotterdam, Amsterdam en Den Haag wordt ingezet. Het is een vernieuwende, integrale aanpak gericht op bewoners met hoge gezondheidsrisico's en problemen in meerdere leefdomeinen. Het is een manier van kijken, leren en doen door álle professionals op gebied van zorg, sociaal welzijn en preventie in de wijk. Hulpverleners delen kennis en procesinformatie rondom multiproblematiek en gaan samen met de klant op zoek naar een integrale oplossing van het probleem.

In Laak is Krachtige Basiszorg (gefinancierd vanuit de achterstandsfondsen, CZ en Zilveren Kruis) gestart vanuit huisartsen, GGZ, wijkverpleging. Hierbij zijn welzijn en sinds kort ook de JMO aangesloten. Voor GGDH vormt Laak zo een voorbeeld voor de gezamenlijke werkwijze rondom multiproblematiek. Om zo te kijken of dit naar andere wijken kan worden opgeschaald. De organisatie Lijn 1 richt zich van oudsher op de verschuiving van de focus op ‘ziekte en zorg’ naar ‘gezondheid en gedrag’ door de verbinding tussen de eerstelijns professionals (huisarts, tandarts, fysiotherapeut, wijkverpleegkundige) en bewoners in de wijk. Lijn 1 gaat in de wijken Laak en Moerwijk nu ook nadrukkelijk de verbinding leggen met het sociale domein (welzijn, jeugd, Wmo). Inhoudelijke projecten, gericht op de 3 focusdoelgroepen Bij de inhoudelijke projecten waarmee GGDH zich richt op het bevorderen van de gezondheid van de 3 doelgroepen (kwetsbare ouderen, mensen met multiproblematiek/ psychiatrische aandoeningen, mensen met hart- en vaatziekten) is het uitgangspunt steeds: zorgen dat we de goed lopende projecten of programma’s opschalen, zodat ze voor meer mensen in de stad resultaten gaan opleveren. GGDH kijkt in de brede zorgketen welke aanpakken werken en legt de verbindingen om deze succesvolle interventies gezamenlijk verder te brengen, zoals nu: Kwetsbare ouderen

Ruisloze ouderenzorg fase 1

Ruisloze Ouderenzorg fase 2

Mensen met multiproblematiek/ psychiatrische aandoeningen

Verdere opbouw domeinoverstijgend netwerk GGZ

Mensen met hart- en vaatziekten

Opschalen Nationale Diabetes Challenge

Voorkomen ziekenhuisopname op SEH voor kwetsbare ouderen door andere aanpak en andere inzet personeel in de keten. Technologie thuis voor het ontlasten van mantelzorgers en monitoring door arts/ ziekenhuis. Voorkomen overlast in de wijk en betere samenwerking zorgverleners in de wijk. Verbreden stadsbrede aanpak Den Haag 2019-2021 met focus op leefstijlverbetering chronische doelgroepen naar gezonde leefstijl in de wijk.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10031994

Aanpak van de brede systeemvraagstukken voor vernieuwing in de zorg aan de 4 thematafels Naast de aanpak in de focuswijken en de inhoudelijke projecten voor de 3 doelgroepen werken we vanuit de 4 thematafels aan een aantal systeemvraagstukken die moeten leiden tot zorgvernieuwing en tot ‘de juiste zorg op de juiste plek’ krijgen: Preventie tafel

 

Overzicht van effectieve interventies voor de 3 doelgroepen. Preventiecoalitie vormen: structurele samenwerking tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en gemeenten op het gebied van preventieactiviteiten voor risicogroepen vormgeven. Doel 1 - Bereik verhogen: meer vroegsignalering, meer informatie naar patiënt, meer verwijzingen naar zowel collectieve als geïndiceerde preventie, met name door huisartsen en medisch specialisten. Doel 2 - Komen tot een geïntegreerde preventie aanpak afgestemd op de leefomgeving- en situatie van de inwoners.

Systeem tafel



Vanuit levensreizen van inwoner zichtbaar maken welke belemmeringen er in het systeem zijn. In beeld brengen weke succesvolle aanpakken er zijn voor verbetering en vernieuwing voor een gestroomlijnde keten. ICT basisinfrastructuur voor Den Haag organiseren, waarbinnen digitale gegevensuitwisseling tussen sociaal en zorg domein goed plaats kan vinden. Overzicht van effectieve technologie voor de 3 doelgroepen. Samenwerking zorgverzekeraar op inzet technologie in de zorg. Investeringsmodel opzetten voor het gezamenlijk financieren van innovaties (eventueel samen met private partijen)

 ICT/ Ehealth tafel



   Arbeidsmarkt tafel



Samen inzetten op: o Positieve gezondheid onder de medewerkers. o Het benutten van arbeidspotentieel in de focus wijken. o Aansluiting van ziekenhuispersoneel op de wijk. o Het inbedden van succesvolle e-health oplossingen in het onderwijs.

Vervolg Niet alleen binnen GGDH werken we aan het verkleinen van de gezondheidsverschillen. In het Actieplan Preventie dat binnenkort aan uw raad zal worden aangeboden, beschrijven we verder hoe we als gemeente breed werken aan het investeren in een gezonde levensstijl van Hagenaars: het verkleinen van gezondheidsverschillen, gezondheidsachterstanden inlopen en de gezondheid van iedere Hagenaar verbeteren. Met vriendelijke groet, Kavita Parbhudayal

6/6