RIS306549Tussenrapportage IGJ

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Kavita Parbhudayal

Wethouder van Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

DSO/10032221 RIS306549 Contactpersoon

Bahar Yavuz Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 E-mailadres Datum

16 oktober 2020 Onderwerp

Tussenrapport IGJ

Geachte voorzitter, Op 15 oktober 2020 heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) de Tussenrapportage “Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd” gepubliceerd. Dit rapport is een vervolg op het rapport uit november 2019, waarin de Inspecties oordeelden dat jeugdigen met een Jeugdbeschermings- of jeugdreclasseringsmaatregel onvoldoende bescherming kregen en Gecertificeerde Instellingen (GI) hun wettelijke opdracht onvoldoende konden uitvoeren. Hierbij informeren wij u over de stand van zaken in onze regio. De inhoud wordt onderschreven door de GI’s Jeugdbescherming-west (JB-west), William Schrikker Stichting Jeugdbescherming & Jeugdreclassering (WSS) en het Leger des Heils Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (LJ&R). Conclusies Tussenrapportage Inspectie In vervolg op haar eerste onderzoek volgt IGJ in 2020 en 2021 de activiteiten die moeten leiden tot een verbetering op korte en op de langere termijn. In de Tussenrapportage doet IGJ verslag van de eerste bevindingen.

IGJ stelt enerzijds een positieve beweging richting de langere termijn vast en concludeert tegelijkertijd dat de jeugdbescherming en jeugdreclassering anno mei 2020 nog niet op orde zijn gebracht:  De beschikbaarheid van specialistische jeugdhulp voor kinderen met complexe problematiek is volgens IGJ eerder verslechterd dan verbeterd;  Er zijn teveel kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel die wachten op een vaste jeugdbeschermer. IGJ verwacht dat de Gecertificeerde Instellingen, gemeenten, lokale teams en zorgaanbieders onmiddellijk na het uitbrengen van deze tussenrapportage starten met een onorthodoxe actiegerichte aanpak en dat zij hierin ondersteund worden door het Rijk (doorbraakaanpak). Het vervolgtoezicht dat uiterlijk 4 maanden na het uitbrengen van de Tussenrapportage wordt uitgevoerd bestaat uit twee onderdelen:  Het toetsen van de doorbraakaanpak; De Inspecties toetsen kort na het uitbrengen van dit voortgangsbericht of de doorbraakaanpak in de jeugdhulpregio’s in gang is gezet en of deze aanpak leidt tot het gewenste resultaat. De aanpak moet zijn gericht op de kinderen die wachten op een jeugdbeschermer en op de kinderen met een maatregel die wachten op passende hulp.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10032221



Het toetsen of kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel tijdig een jeugdbeschermer en passende hulp hebben.

Indien de doorbraakaanpak niet direct tot stand komt, of indien deze onvoldoende leidt tot passende hulp aan kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel en hun ouders, gaan de inspecties over tot een interventie. Situatie in Den Haag / Haaglanden Evenals in 2019 heeft IGJ de rapportage als generiek document uitgebracht, waardoor regionale verschillen niet herleidbaar zijn. Ook de aanbevelingen zijn algemeen van aard. Wij hebben u vorig jaar gemeld (RIS303926) de conclusies van het toenmalige rapport van de Inspecties te onderschrijven en bevestigd dat de jeugdbeschermingsketen beter kan worden georganiseerd. Overigens waren niet alle bevindingen van de Inspecties in even grote mate van toepassing voor Haaglanden. In vervolg op het rapport van de Inspectie en in lijn met landelijke afspraken tussen de gemeenten, de VNG en het Rijk heeft Den Haag als accounthoudende gemeente voor Jeugdbescherming west het voortouw genomen in het maken van een Verbeterplan voor JB-west. Dit hebben we niet alleen voor Haaglanden gedaan, maar voor alle bij JB-west betrokken regio’s (Midden Holland, Holland Rijnland en Zuid Holland Zuid). Belangrijk onderdeel van dit verbeterplan waren de financiële afspraken met alle betrokken regio’s.

Met het verbeterplan is JB-west in staat gesteld de geïnventariseerde knelpunten de komende periode op te lossen, te weten: te hoge caseload voor jeugdbeschermers en te hoge administratieve lasten. Eind april 2020 zijn deze afspraken definitief geworden, per 1 juli 2020 zijn ze in werking getreden. Hierover hebben wij u gerapporteerd op 30 juni 2020 (RIS305645). Samengevat zijn de volgende afspraken gemaakt:  Per 1 januari 2021 de tarieven van de vier betrokken jeugdhulpregio’s te uniformiseren en de verantwoordingseisen te harmoniseren;  Per 1 juli 2020 tot 1 januari 2022 via een tijdelijke regeling het bedrag te vergoeden dat gemoeid is met een verlaging van de caseload voor de jeugdbeschermers, waarmee ook tijd vrijkomt voor hun noodzakelijke coördinatiewerkzaamheden;  In de periode tot 1 januari 2022 willen we met het Rijk en betrokken ketenpartners in de regio’s een model voor hervorming van de veiligheids-/ (jeugd)beschermingsketen creëren, alsmede concrete stappen zetten. De Inspecties beoordelen vanuit een landelijk perspectief alle GI’s. Vanuit de accounthoudende rol die we als Den Haag vervullen voor JB-west, ligt de focus op de regionale GI JB-west, maar Den Haag spreekt ook met de landelijke GI’s WSS en het LJ&R over knelpunten en de maatwerkoplossingen per organisatie voor onze regio.

Voor deze organisaties geldt derhalve dat, net als voor JB-west, de tarieven per 1 januari 2021 in de vier regio’s worden geüniformeerd en de verantwoordingseisen worden geharmoniseerd. Gezien de nog beperkte verstreken tijd sinds het eerste Inspectierapport zijn nog niet alle problemen opgelost. Naast een wel opgelost vraagstuk rond tarieven speelt vooral ook in belangrijke mate arbeidsmarktproblematiek een rol, evenals beschikbaarheid van zorg. Evenwel herkennen wij ons niet in de constatering van IGJ dat jeugdbeschermers niet binnen gestelde termijnen beschikbaar zouden zijn. Navraag afgelopen week bevestigt dat de drie GI’s momenteel geen jeugdigen hebben die wachten op een vaste jeugdbeschermer. Wij herkennen wel dat er sprake is van een beperkte beschikbaarheid van zorg; onder andere een tekort aan intensief ambulant aanbod, passende pleegzorg en gezinshuizen en wachtlijsten in de GGZ.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10032221

Het bieden van een perspectief biedende plek/ aanbod, voor jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel, staat hierdoor onder druk. Hier spelen meerdere factoren een rol, zoals de eerder genoemde arbeidsmarktvraagstukken, de algehele (financiële) druk in het jeugddomein alsmede de traag vorderende transformatie. Voor bepaalde zorgvormen bestaan nog steeds wachttijden. Voor een zo effectief mogelijke toedeling hebben wij in Haaglanden het project ‘Zorglogistiek bij de zogenaamde ‘Experttafel Complexe Zorg’ opgezet: een project met als inzet het vermijden dat kinderen tussen wal en schip vallen. Een groot deel van de casuïstiek die aan deze tafels wordt besproken en geprioriteerd is afkomstig van de GI’s. Meer in zijn algemeenheid, dus niet specifiek gekoppeld aan knelpunten vanuit de GI’s met betrekking tot wachtlijsten voor zorg hebben we recentelijk de knelpunten met betrekking tot het zorgaanbod met de partijen verbonden aan de Experttafel Complexe Zorg besproken. Op basis daarvan hebben we geconcludeerd dat voor noodzakelijk maar schaars benodigd aanbod (zoals specialistisch aanbod rond autisme) de inzet van een tijdelijke projectleider gewenst is die naast aard en omvang van het gevraagde aanbod ook concrete voorstellen opstelt hoe deze te realiseren. Deze projectleider wordt momenteel geworven.

Breder investeren dan alleen in één schakel Het treffen van maatregelen bij één schakel, in dit geval de GI, verbetert nog niet de gehele keten. Om die reden is de afgelopen jaren in onze gemeente en in de regio geïnvesteerd in Beter Samenspel; een intensievere samenwerking tussen de GI’s en de lokale teams. Ook investeren we in de samenwerking tussen Veilig Thuis, Crisisdienst en de lokale teams. Daarbij wordt tevens uitvoering gegeven aan de actiepunten uit het landelijke programma Geweld hoort nergens thuis. In de bredere Veiligheidsketen is op basis daarvan onder andere geïnvesteerd in toepassing van de aangescherpte meldcode huiselijk geweld en het trainen van lokale teams daarin. In Den Haag wordt met het Veilig Verder Team geïnvesteerd in gezinssysteemgericht casemanagement voor gezinnen waar structureel sprake is van onveiligheid als gevolg van huiselijk geweld Het is ook een van de redenen dat wij als Den Haag mede-opdrachtgever zijn van een groot, landelijk longitudinaal onderzoek naar de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling door het Verweij Jonker Instituut. Dit in navolging op het G4-onderzoek, waarbij gezinnen waarin sprake van HGKM was vanaf 2009 gevolgd zijn. In het huidige landelijke onderzoek doen hieraan meer dan 1200 ouders en ruim 15oo kinderen mee die bij Veilig Thuis zijn aangemeld. Ook cliënten van Veilig Thuis Haaglanden zijn bevraagd.

In dat onderzoek wordt niet specifiek naar de jeugdbescherming gekeken, maar juist naar de aanpak in brede zin en ook de hele keten van vroegsignalering tot specifieke thema’s als kindermishandeling of partnergeweld (eerder al publiceerde het Verwey Jonker instituut al deelstudies, binnenkort verwachten we de uitkomsten van het langjarige onderzoek). Door te investeren in langjarig onderzoek naar beschermende factoren en risicofactoren in de aanpak, hopen we ons inzicht in de effectiviteit van de aanpak van huiselijk geweld en het doorbreken van de cirkel van geweld te vergroten. Kennis en inzicht die we kunnen gebruiken voor het verbeteren van de aanpak in brede zin. Verder juichen we toe dat het ministerie van Justitie en Veiligheid landelijk een kwartiermaker heeft aangesteld die nog voor het einde van het jaar met een scenario moet komen om de jeugdbeschermingsketen te verkorten en te vereenvoudigen. Vanuit Den Haag en Veilig Thuis zijn sinds de zomer 2020 twee verkenners actief: met alle betrokken ketenpartners verkennen zij welke maatregelen & pilots we kunnen inzetten voor het verbeteren van de jeugdbeschermingsketen in onze regio. Deze verkenning vormt de start voor een plan van aanpak voor onze regio. Dit plan wordt getoetst aan het landelijk scenario.

Hoewel IGJ vanuit hun opdracht smal toetst en specifiek kijkt naar de jeugdbescherming, zien wij onze opgave breder en verwachten wij de gewenste verbeteringen ook van een beter functionerende keten.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10032221

Daarvoor hebben we stappen gezet, bijvoorbeeld in het scholen van professionals in de meldcode en het bieden van handelingsperspectief, als in de inrichting van het stelsel, bijvoorbeeld de investering in de jeugdbeschermingsorganisatie of de inrichting van jet project Zorglogistiek, maar geldt ook dat we niet van vandaag op morgen klaar zijn. Het blijft een ontwikkeling van lange adem. Dat geldt ook voor de specifieke vraag die voorligt met betrekking tot de vereenvoudiging van de jeugdbescherming waarbij een herziening van taken en rollen van de verschillende actoren in die keten is voorzien. Tot slot De patstelling waarover IGJ rapporteert heeft te maken met de kosten die met de verdere verbetering van de uitvoering van de jeugdbescherming zijn gemoeid en de caseload waarmee jeugdbeschermers maximaal zouden mogen worden belast. Het is correct dat dit onderwerp van gesprek is tussen Rijk en gemeenten en dat de zienswijzen uiteenlopen. Dit onder meer omdat de verwachting is dat beoogde verbeteringen in de keten jeugdbeschermers ook zullen ontlasten. Tegelijkertijd is hier pas in meer definitieve zin iets van te zeggen bij verdere concretisering van de verbeterde jeugdbeschermingsketen. Daar wachten we niet op. Om deze reden zijn de afgelopen periode tal van verbeteracties in gang gezet en is extra in de regionale jeugdbeschermingsorganisatie geïnvesteerd.

Dit schetsten wij u bovenstaand en reeds in onze brief van 30 juni 2020. Tevens zullen wij zo spoedig mogelijk de gevraagde doorbraakaanpak vormgeven en maken daarvoor gebruik van het in Den Haag reeds lopende project Doorbraaklab1. Met vriendelijke groet, Kavita Parbhudayal

11

In Den Haag hebben de diensten OCW en SZW sinds 2020 het Doorbraaklab, een lab waarbinnen 18 Haagse professionals uit het sociaal domein, onder meer (jeugd)regisseurs, gezinscoaches, Wmo casemanagers en casemanagers vanuit SZW zijn opgeleid volgens de maatwerkmethode van het Instituut voor Publieke Waarde. Het Doorbraaklab heeft tot doel om in 200 vastgelopen cases een doorbaak te organiseren.

4/4