RIS306285 Derde voortgangsrapportage kostenbeheersing Wmo en Jeugd 2020

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Kavita Parbhudayal Wethouder van Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Uw brief van

Aan de leden van de Rekeningencommissie en commissie Samenleving

Uw kenmerk

Ons kenmerk

OCW/112812 RIS306285

rm-

Contactpersoon

M. Kersbergen Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Datum

Stad en Bestuur OCW

29 september 2020

Telefoonnummer

14070 Onderwerp

E-mailadres

Derde voortgangsrapportage kostenbeheersing Wmo en Jeugd 2020

martijn.kersbergen@denhaag.nl

Inleiding In de afgelopen jaren zijn de kosten voor Wmo en Jeugdhulp opgelopen. In de begroting 2020 zijn oplossingen voorgesteld om de meerkosten terug te dringen langs 5 verschillende begrotingslijnen. Het uitgangspunt daarbij is dat iedereen passende zorg & ondersteuning krijgt en dat we vooral met gezond verstand en kritisch kijken naar wat nu echt nodig is. In de door uw raad aangenomen motie ‘Nadere onderbouwing bezuinigingen Zorg en Jeugd’ (RIS 304269) is gevraagd om de raad driemaandelijks over de voortgang van de vijf verbeterlijnen te berichten. In deze voortgangsrapportage lichten we de huidige stand van zaken toe. Samenvatting De gemeente is er voor alle inwoners van Den Haag die zorg en ondersteuning nodig hebben op het gebied van de Wmo en de jeugdhulp. Tegelijkertijd staat de gemeente voor een grote uitdaging door de meerkosten op de Wmo en jeugdhulp. Bij bijna alle gemeenten in Nederland zijn zowel het beroep op de jeugdhulp als het gebruik van de Wmo in de afgelopen jaren fors toegenomen. In de begroting 2020 e.v. zijn oplossingen voorgesteld. De totale begrote lasten op programma 8 bedragen jaarlijks bijna € 600 miljoen. Een flink deel daarvan komt voor rekening van jeugdhulp en Wmo (meer dan € 400 mln.). Met het vaststellen van de begroting is een besparingsopgave in 2020 van € 20,6 mln vastgesteld. (circa 5% van het aandeel jeugdhulp en Wmo).

Naar verwachting wordt € 16,6 mln. van deze opgave gerealiseerd. Dit is tot stand gekomen door 0.a. het leveren van zorg op maat, het tegengaan van oneigenlijk gebruik van zorggeld en samen goede afspraken te maken met zorgaanbieders en andere samenwerkingspartners. Er zijn grote stappen gemaakt met behoud van de kwaliteit van de zorg. Iedereen in Den Haag krijgt de zorg die hij of zij nodig heeft en die passend is. Opbouw rapportage In deze voortgangsrapportage gaan we eerst op de verbeterlijnen in de begroting in. Waar mogelijk hebben we uw opmerkingen uit de vergadering van 17 juni verwerkt bij de relevante begrotingslijnen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

Vervolgens gaan we nog in op enkele opmerkingen en suggesties die niet goed pasten in één van de verbeterlijnen. Ten slotte gaan we kort in op de financiële prognose. Voor een uitgebreidere financiële toelichting verwijzen we naar de 8-maandrapportage die tegelijkertijd aan de rekeningencommissie wordt aangeboden. Vijf verbeterlijnen In bijlage 1 is een samenvatting van de indicatoren opgenomen. In de vorige rapportage is een set indicatoren vastgesteld waarmee we de voortgang van de kostenbeheersing inzichtelijk proberen te maken. Per verbeterlijn lichten we toe welke ontwikkeling zichtbaar is in de indicatoren en welke acties zijn ingezet. We gaan er nu mee werken en kijken steeds of de indicatoren aanscherping nodig hebben om goed te kunnen sturen. De indicatoren zijn weliswaar toegerekend aan een verbeterlijn, maar moeten in samenhang worden bezien. De verbeterlijnen kennen een zekere mate van overlap en daarmee de indicatoren ook. A. Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik (bijdrage aan taakstelling in 2023 € 3,0 mln.) Zorggeld moet naar de zorg gaan. We zetten stevig in op de aanpak van misbruik en oneigenlijk gebruik van zorggeld. Samenwerking in de zorgketen is de basis van onze aanpak. Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O wordt tegengegaan op meerdere fronten.

Aan de voorkant van het proces kijken we naar de kaders die de uitvoering gebruikt, de werkprocessen en bevorderen we fraudealertheid van onze medewerkers. We sturen strak op de aanbieders om misbruik & oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Hieronder is het verloop van de indicatoren in de afgelopen periode inzichtelijk gemaakt: A. Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik

Q1 2019

Q2 2019

Q3 2019

1-1 tm 30- 1-1 tm 314-2020 08-2020

Q4 2019

Aantal binnengekomen bruikbare signalen

8

5

10

30

38

64

Aantal afgeronde bruikbare signalen met (financiële) besparing

2

4

12

7

10

12

Aantal afgeronde bruikbare signalen zonder directe (financiële) besparing

0

0

1

2

12

12

Het team M&O is nog in opbouw en zal uiteindelijk bestaan uit 9,5 fte. Het team M&O richt zich naast de bestuursrechtelijke aanpak ook op de strafrechtelijke aanpak van zorgaanbieders. Om die reden worden de nieuwe medewerkers opgeleid en beëdigd tot ‘buitengewoon opsporingsambtenaar’ (BOA). In de vergadering van de rekeningencommissie van 17 juni kwam naar voren dat er behoefte is aan een nadere toelichting op het type BOA. Een ambtenaar die geen BOA is heeft geen opsporingsbevoegdheden. Voor het mogen aanleggen van (strafrechtelijk te gebruiken) dossiers en het kunnen doen van onderzoek naar mogelijk misbruik en oneigenlijk gebruik zijn daarom bijzondere bevoegdheden nodig (zodat bijvoorbeeld verhoren kunnen worden afgelegd). De belangrijkste resultaten in deze verslagperiode zijn: • Blokkeren zorgaanbieders: In de periode t/m juni 2020 hebben we in totaal 7 (PGB) zorgaanbieders geblokkeerd vanwege onrechtmatigheden. Hiermee is een bedrag gemoeid van € 141.000. Dit betekent dat burgers geen declaraties meer kunnen indienen voor deze zorgaanbieders. Burgers die ondersteuning nodig hebben kunnen ervoor kiezen om de zorg voort te zetten met zorg in natura of met PGB een andere aanbieder te contracteren. Omdat nog niet inzichtelijk is of cliënten hun PGB gaan voortzetten of het omzetten in zorg in natura

2/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

•

•

• •

B.

(ZIN) kunnen we op zijn vroegst na een termijn van twee maanden zien of het tot een besparing leidt. In totaal is tot en met juni een PGB-budget van bijna € 561.000 beëindigd, omdat om diverse redenen niet langer recht bestond op de voorziening. Dit gaat om het totale bedrag waarop geen recht meer bestond. Het betreft hier in totaal 83 betrokken klanten. In de afgelopen periode is ingezet om, daar waar mogelijk, zaken waar strafbare feiten een rol spelen via het strafrecht te laten afhandelen. Het gaat op dit moment om 8 zaken. In één van deze zaken zijn inmiddels door de FIOD doorzoekingen verricht en is de administratie in beslag genomen. Naar aanleiding van het debat in de commissie samenleving op 10 september over het fraude meldpunt kijken we nog een keer hoe we daar beter ruchtbaarheid aan kunnen geven. Tot en met juni zijn 345 klanten aangeschreven naar aanleiding van ongewenst declaratiegedrag. Gebleken was dat deze klanten tegen de beleidsregels in de uitbetaling van de aan hen toegewezen budgetten lieten verlopen via een maandloon. Bij een maandloon is een vaste vergoeding per maand afgesproken. Dat is vanuit kostenbeheersing bezien kwetsbaar omdat er dan geen direct verband meer is tussen de afgesproken vergoeding en de daadwerkelijk geleverde zorg. Klanten moeten dit omzetten naar declaraties op basis van uurloon.

Dit voorkomt en bespaart toekomstige onrechtmatige betalingen. Hier is een bedrag mee gemoeid van €511.000,-.

Doelmatig en doeltreffend zorgaanbod (bijdrage aan taakstelling € 10,0 mln. in 2023)

Bij deze verbeterlijn gaat het om de voordelen die we kunnen halen bij de inkoop van de maatwerkarrangementen (mwa) en de gespecialiseerde jeugdhulp. Wmo De belangrijkste maatregel is de invoering van het nieuwe contract voor de mwa per 1-1-2020. In eerdere rapportages is toegelicht dat de belangrijkste verbeteringen waren het ontdubbelen van dubbele financiering en het scherper afbakenen van resultaatgebieden. In onderstaande grafiek wordt het verloop van het gemiddeld aantal afgegeven beschikkingen en gemiddelde prijzen getoond van zowel de voorzieningen uit het oude als het nieuwe contract. In de bijlage kunt u de bijbehorende precieze aantallen nalezen. De indicatoren geven de aantallen indicaties en de gemiddelde prijzen weer per resultaatgebied. Er is voor gekozen om gemiddelde prijzen te gebruiken omdat dit iets zegt over de mate waarin we er gemiddeld genomen in slagen om de benodigde ondersteuning doelmatiger te organiseren.

3/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

Bij voeren van huishouding lijkt de stijging van het aantal beschikkingen te zijn gestabiliseerd.

U heeft ook gevraagd om het aantal klanten in beeld te brengen. Voor het voeren van een huishouding en dagbesteding is het aantal lopende indicaties gelijk aan het aantal klanten. (1 klant=1 indicatie). Voor begeleiding kan één klant meerdere indicaties hebben, afhankelijk van het aantal resultaatgebieden dat een klant nodig heeft: Aantal unieke klanten

Q1 2019

Q2 2019

Q3 2019

Q4 2019

1-1 tm 30- 1-5 tm 04 30-06

Voeren huishouding

12.632

13.063

13.314

13.447

13.390

13.354

Dagbesteding

2.226

2.262

2.244

2.150

1.841

1.698

Begeleiding

6784

6974

7008

6753

5.906

5.809

Uit deze rapportage komt eenzelfde beeld als de vorige rapportage. De daling van het aantal beschikkingen, die in 2019 is ingezet, zet door, maar vlakt wel af. Deze daling heeft ook een relatie met verbeterlijn C verbeterde indicatiestelling en mogelijk voor een deel met corona. Het aantal indicaties voor het voeren van een huishouden is gestabiliseerd. Naar mate meer burgers worden geherindiceerd zullen meer burgers onder het nieuwe contract komen te vallen en zal naar verwachting de gemiddelde prijs per indicatie iets dalen. Het jaar 2020 is voor beschermd wonen en de doorstroomvoorzieningen van de maatschappelijke opvang een overgangsjaar. Nieuwe cliënten stroomden tot 1 april 2020 nog in onder het overgangstarief. Er is begin dit jaar een planning gemaakt om de omzettingen voor bestaande cliënten vorm te geven. Vanwege het coronavirus zijn de omzettingen later gestart en langzamer op gang gekomen dan gepland. Dit betekent dat cliënten die nog niet zijn omgezet onder het overgangstarief blijven vallen, ook als de omzetting pas in Q1-2021 plaatsvindt. Uit voortgangsgesprekken met MO-aanbieder(s) blijkt dat de inpassing van de doorstroomvoorzieningen in de MWA 2020 voor een aantal locaties en instellingen tot discussies leidt met de gemeente over de ondersteuningsbehoefte van de cliënt en de inrichting van de ondersteuning op de locaties.

Met name bij een aantal grote locaties blijkt meer ‘crowd control’ nodig te zijn dan soms wordt geïndiceerd. Om hierover het gesprek goed af te kunnen ronden met zorgaanbieders is besloten

4/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

dat cliënten die op de plaatsingslijst staan tot 1 januari 2021 kunnen instromen tegen het overgangstarief. Naast de daadwerkelijke uitvoering van de omzettingen is er ook veel aandacht voor trainingen in de uitvoering. Zowel voor de uitvoering van de gemeente als de uitvoering van de zorgaanbieders: • In januari 2020 heeft er een trainingsronde bij de wijkteams en de specialistenteams plaats gevonden. Hierbij was er aandacht voor de inrichting van de MWA2020, de veranderingen ten opzichte van MWA2017, de werkwijze in de systemen en vernieuwde afspraken met aanbieders. • In juni en juli zijn de trainingen voor medewerkers (in aangepaste vorm vanwege corona) weer opgepakt: er zijn vier Webinars gegeven over de volgende onderwerpen: Indiceren & Sezer, Contract- en relatiemanagement (CRM), PGB en Daklozenloket & wonen, met een gemiddelde deelname van 140 casemanagers. • Ook worden Webinars georganiseerd voor aanbieders waarbij er training wordt gegeven over het invullen van ondersteuningsplannen (juli, 80 deelnemers, herhaling eind augustus), en over de inhoud van het keukentafelgesprek (september).

Jeugdhulp Voor de jeugdhulp hebben we als gevolg van het kort geding overbruggingsovereenkomsten gesloten voor 2020. Dat brengt voor 2020, door het prijseffect, meerkosten met zich mee van circa € 7,3 mln. (bij gelijkblijvend aantal jeugdigen met jeugdhulp). In onderstaande grafiek wordt de ontwikkeling van het aantal jeugdigen en het aantal lopende voorzieningen weergegeven: B. Doelmatig en doeltreffend zorgaanbod (Jeugd)

Q1 2019

Q2 2019

Q3 2019

Q4 2019

1-1 tm 3004

1-5 tm 31-8

Aantal jeugdigen

8.933

9.130

8.910

8.909

8.970

€ 8.269

Lopende voorzieningen

15.731

16.035

15.503

15.174

15.007 *

* Deze indicator kan op dit moment niet geleverd worden doordat het rapport op dit moment uitgebreid wordt. In de volgende rapportage is dit cijfer weer beschikbaar. Opgemerkt moet worden dat de tijdigheid van declaraties op dit moment iets achterloopt (zie capita selecta), waardoor het cijfer mogelijk nog met terugwerkende kracht wordt aangepast. Met RIS 305688 is de Raad geïnformeerd over de inkoop voor 2021. De nieuwe tarieven voor 2021 zijn na doorrekening van het advies van de externe procesbegeleider vastgesteld. Helaas komt hier een kostenstijging uit (ten opzichte van de tarieven 2020) die voor de regio kan oplopen tot maximaal € 7 mln in 2021. Vanaf 2021 wordt gewerkt met nieuwe overeenkomsten, waaronder gewerkt wordt aan meer kwaliteit, minder aanbieders en betere kostenbeheersing. De nieuwe overeenkomsten bieden de flexibiliteit om jaarlijks aanpassingen door te voeren en zo het stelsel voortdurend te verbeteren. Om meer sturing te realiseren voeren we daarnaast nog een aantal andere relevante activiteiten uit: • We analyseren regelmatig het declaratiegedrag van aanbieders. Met aanbieders die opvallend declaratiegedrag vertonen bespreken we de oorzaken daarvan en waar nodig spreken we de aanbieders hierop aan. • We hebben een richtinggevend kader ingevoerd, met voor een aantal jeugdhulp voorzieningen de inzet en looptijd die voor dat product passend is.

In specifieke gevallen kan hiervan

5/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

onderbouwd worden afgeweken. Door het toepassen van het richtinggevend kader borgen we dat de ingezette jeugdhulp realistisch en passend is bij de problematiek van de jeugdige. Het richtinggevend kader wordt de komende tijd uitgebreid met meer voorzieningen. Het richtinggevend kader gaan we ook toepassen voor de verwijzingen via de huisarts. Vanaf 1 januari 2021 wordt in de jeugdhulpregio de zogenaamde Q-controle aangezet. Dit betekent dat declaratie van zorgaanbieders automatisch uitvallen als er meer wordt gedeclareerd dan er is geïndiceerd. Vanaf 1 januari 2021 gaan we in de jeugdhulpregio werken met een bestedingsruimte per aanbieder. Hierbij signaleren we vroegtijdig per aanbieder (namelijk bij het bereiken van 70%1 van deze bestedingsruimte) dat de daadwerkelijke omzet boven de verwachte omzet dreigt uit te stijgen, en kunnen we samen met de betreffende aanbieder daar waar nodig bijsturen. Het gaat dus niet om een bestedingsplafond. Het is een middel om dreigende overschrijdingen eerder te kunnen adresseren.

•

•

We kijken samen met aanbieders verder dan de huidige jeugdhulp die een kind krijgt, en kijken naar wat nodig is om een kind verder te helpen naar een volgende, lichtere stap. Zo is de overgang van 1 op 1 begeleiding vanuit de jeugdhulp naar onderwijs groot; eerder overstappen op een tussenvorm van lichtere begeleiding bereidt het kind én beter voor op de overstap naar onderwijs, én betekent een verlaging van kosten vanuit de jeugdhulp.

C. Preventieve inzet/verbeterde indicatiestelling (bijdrage aan taakstelling € 3,0 mln. in 2023) We zetten in op laagdrempelige zorg en ondersteuning. We bevorderen de participatie van mensen in de stad en ondersteunen informele netwerken. We organiseren zo licht mogelijk passende zorg voor iedereen die dat nodig heeft. In de vergadering van 17 juni heeft u de suggestie gedaan om een indicator voor scootmobielen toe te voegen. In de jaarrapportage (RIS 305544, p27) is een indicator beschikbaar over scootmobielen. In deze rapportage is een deze indicator daarom niet opgenomen. In onderstaande grafiek wordt inzichtelijk gemaakt hoe de bezoekersaantallen van Haags Ontmoeten zich ontwikkelen:

Ontwikkeling Haags ontmoeten 2500 2000 aantal unieke bezoekers ouderen (stedelijk) Haags Ontmoeten

1500 1000 500 0 Q3 2019

Q4 2019

1-1 tm 1-5 tm 30-04 30-06

NB In de eerste 2 kwartalen van 2019 was de registratie nog niet juist ingericht.

1

Zie ook RIS305692

6/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

Haags Ontmoeten is een laagdrempelig (en goedkoper) alternatief voor dure geïndiceerde dagbesteding. Waar de locaties begin dit jaar startten met het uitvoeren van Haags Ontmoeten ’nieuwe stijl’ (in 2019 is Haags Ontmoeten doorontwikkeld naar een structurele voorziening met een hogere kwaliteit), moesten in maart alle locaties hun deuren sluiten vanwege de Corona-maatregelen van het kabinet. De activiteiten zijn grotendeels herstart vanaf 11 juni. Daardoor is de toename van het aantal klanten nog niet zichtbaar in bovenstaande grafiek. Het grootste deel (ca. twee derde) van de deelnemers komt weer. Uiteraard volgen de locaties de hygiëneregels en de regels om afstand te houden, en ook werken de locaties op afspraak. Sommige locaties kunnen daardoor minder klanten ontvangen. Het is afhankelijk van de ontwikkeling van corona hoelang het duurt voordat de Haags ontmoeten weer volledig op het oude niveau kan draaien. De belangrijkste activiteiten die naar verwachting tot kostenbeheersing leiden zijn de volgende: • Inventarisatie door alle JMO-teams over preventief aanbod en het aanbod van voorzieningen per stadsdeel. Inventarisatie loopt en op basis van uitkomsten gaan we kijken of we voorliggend aanbod op onderdelen moeten versterken. • We onderzoeken of we de pilot POH-JGGZ verder uit kunnen breiden in 2021 naar 60 huisartsenposten.

Zie het kopje ‘eerdere maatregelen’ onder D voor een nadere toelichting. • een deel van de kinderen hulp krijgt nu ondersteuning vanuit de Jeugdhulp, terwijl ze in aanmerking komen voor Wlz op grond van hun beperking. Zo heeft bijvoorbeeld een deel van de kinderen met een licht verstandelijke beperking 24 uur per dag begeleiding nodig. Deze zwaardere doelgroep zou eigenlijk vanuit de Wlz moeten worden ondersteund. Er wordt gewerkt aan een leidraad waarmee gezinscoaches deze afweging beter kunnen maken. We doen onderzoek naar de bestaande klanten en kijken welke eventueel voor Wlz in aanmerking zouden komen en bieden deze casussen opnieuw aan bij het betrokken zorgkantoor. Bij iedere Wlz-aanvraag wordt een gezinscoach van MEE op de achtergrond betrokken.

D. Kwaliteitsverbeteringen en synergie JMO (bijdrage aan taakstelling € 5,0 mln. in 2023) In de programmabegroting noemen we 3 categorieën binnen deze verbeterlijn: 1. Vergroten inzicht in cliëntstromen & betere ketensamenwerking Binnen de JMO-organisatie werken onder meer CJG’s, jeugdteams en Wmo wijkteams samen. We intensiveren ook de inzet op samenwerking met andere ketenpartners binnen het sociaal domein, zoals GGZ-teams, de huisartsen, de woningcorporaties en de politie, maar ook daar buiten. We zien in tijden van Corona ook hechtere samenwerkingen ontstaan, bijvoorbeeld in het geval van het Maatwerklab schulden. In het kader van maatwerkaanpak van het Sociaal Hospitaal blijkt dat door intensieve samenwerking besparingen gerealiseerd kunnen worden, terwijl gezinnen en jeugdigen beter zorg- en ondersteuning krijgen door een aanpak die speciaal op hun situatie is gericht. In 2019 is daarmee een besparing gerealiseerd van circa 0,5 mln. Daarom wordt de aanpak nu uitgebreid met 200 casussen. Op dit moment worden verschillende medewerkers ingewerkt om deze aanpak te hanteren. 2. Efficiëntere programma uitvoering (Socrates) In 2018 is besloten dat we het oude ICT systeem voor de zorgverlening, zijnde Socrates-Zorg, vervangen. Dat is op dat moment eveneens aangekondigd aan de leverancier van het oude systeem.

Het project MO-Platform zorgt voor de implementatie van het nieuwe systeem MO-Platform van de leverancier Stipter. De licentiekosten voor deze applicatie liggen ca € 1 mln. lager dan die voor het huidige systeem Socrates Zorg. Het project MO-Platform ligt op koers om per 1 januari 2021 het nieuwe administratiesysteem operationeel te hebben.

7/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

Naast de besparingen op de licentie is het doel van het project om meer automatiseringen in het systeem in te bouwen waardoor besparingen in gebruik ontstaan. Bovendien worden wijzigingen vanuit de front-office in het administratiesysteem niet meer toegestaan, waardoor minder afwijkingen tussen de klant-administratie van de front-office en het administratiesysteem van de backoffice zullen optreden, ook hiervan wordt een positief effect op gebruikskosten verwacht. 3.

Eerdere maatregelen waarover we aan de Rekeningencommissie hebben gerapporteerd (w.o. POH jeugd) We gaan in 2020 door met de maatregelen waarover we sinds 2018 periodiek rapporteren aan de Rekeningencommissie(zie o.a. RIS 303663). Het gaat hierbij met name nog om de pilot met de praktijkondersteuner JGGZ. Deze pilot wordt in 2020 uitgebreid. Hiermee wordt een besparing gerealiseerd omdat het vaak niet nodig blijkt om door te verwijzen naar (specialistische) Jeugdhulp. Vaak kan door de POH-JGGZ zelf en/of in samenwerking met het CJG ook passende dienstverlening worden geboden, die goed aansluit op de behoefte van de ouders/ verzorgers en jongeren. In onderstaande grafiek wordt weergegeven in hoeveel gevallen de praktijkondersteuner Jeugd niet doorverwees naar Jeugdhulp:

In de vergadering van 16 juni heeft u aangegeven dieper in te willen gaan op de vraag in hoeverre uit deze indicator een kwaliteitsverbetering kan worden afgeleid en hoe deze bijdraagt aan de kostenbeheersing. De verwachting achter deze indicator is dat met de inzet van een POH-JGGZ de vraagverheldering en triage verbeteren. Immers een POH-JGGZ ondersteunt de huisarts in het achterhalen en verhelderen van de vraag van de jeugdige en/of diens ouders. Op basis van de verhelderde vraag beslist de POH-JGGZ met de jeugdige welke ondersteuning nodig is. De indicator geeft aan dat de ondersteuning in ca. de helft van de gevallen goed geleverd kan worden door de POH-JGGZ zelf (gemiddeld 3 consulten) of door het CJG en het preventieve voorliggende veld. Een verwijzing naar de ingekochte specialistische jeugdhulp is dan niet (meer) nodig. Aanname is dat zonder POH-JGGZ de huisarts sneller verwijst naar de ingekochte jeugdhulp en de vraagverheldering daar plaats vindt. Zonder POH-JGGZ is ook de samenwerking van de huisarts met het CJG laag: in 2019 is voor slechts 1 % van de gezinsdossiers de huisarts de verwijzer (zie jaarrapportage 2019 Jeugd en WMO, RIS305544). In 2021 wordt de pilot uitgebreid naar ca. 60 huisartsen.

We zijn tevens bezig een monitor op te stellen om te meten wat het effect is van de POH-JGGZ op de verwijzingen van huisartsen naar ingekochte jeugdhulp en de kosten ervan. Tenslotte zijn we aan het onderzoeken hoe we

8/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

huisartsen, zonder POH-JGGZ, verder kunnen ondersteunen in de vraagverheldering en triage. We zijn hierover in gesprek met huisartsen. Het instellen van een directe Servicelijn voor huisartsen behoort tot de mogelijkheden. E. Zorg- en beleidsvernieuwing (bijdrage aan taakstelling € 3,6 mln. in 2023) Deze verbeterlijn gaat over het vernieuwen van de zorg en het realiseren van vernieuwend beleid om adequate zorg en ondersteuning bieden, tegen lagere kosten. In onderstaande grafiek wordt de voortgang op de huidige indicatoren in beeld gebracht:

*1 Op verzoek van de rekeningencommissie is deze indicator veranderd. We rapporteren nu apart over vervoersvoorzieningen, woningaanpassingen en woonvoorzieningen. In eerdere rapportages is ook gerapporteerd over het aantal no shows. Het aantal no shows is in verband met corona sterk afgenomen en is niet meer vergelijkbaar met andere perioden. Daarom is deze niet opgenomen in de grafiek. Afhankelijk van de ontwikkeling van corona kan deze in één van de komende rapportages weer worden opgenomen. Aantal voorzieningen

Q1 2019

Q2 2019

Q3 2019

Q4 2019

1-1tm 30-04

1-5 tm 3006

vervoersvoorzieningen

10.250

10.391

10.643

10.306

10.342

10.278

woonvoorzieningen

507

585

599

545

524

523

woningaanpassingen

162

258

245

155

142

143

Het aantal voorzieningen is redelijk constant. Bij de gemiddelde prijs van woningaanpassingen is een piek te zien in Q3 2019 en een lichte daling te zien in het tweede kwartaal. De piek wordt veroorzaakt doordat met terugwerkende kracht tarieven zijn geïndexeerd. De ingezette daling lijkt zich in het derde kwartaal door te zetten. Dit is conform verwachting, omdat sinds eind vorig jaar nadrukkelijker gekeken wordt naar welke woningaanpassing passend is bij een klant. Doordat woningaanpassingen enige tijd duren om gerealiseerd en gefactureerd te worden wordt dat effect pas in de komende kwartalen zichtbaar in de cijfers.

9/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

In de vorige rapportage is aangegeven dat we een leidraad Wmo hebben ontwikkeld om consulenten te ondersteunen bij hun professionele afwegingen. Digitale hulpmiddelen worden ontwikkeld (e-learning modules en gamification) om Wmo-casemanagers te leren en laten ervaren hoe zij de leidraad in de praktijk kunnen toepassen. Inmiddels is ook een leidraad Jeugd in ontwikkeling voor gezinscoaches en teammanagers. Die bevindt zich in de fase van consultatie en voorvisie, waarbij tevens een uitvoeringstoets binnen de JMO zal plaatsvinden. Hierna wordt de leidraad geïmplementeerd. Het beter afbakenen van Wmo t.o.v. Wet langdurige zorg (Wlz). Nu ontvangen inwoners soms een Wmo voorziening, terwijl de zorg soms beter passend is in de Wlz. We blijven in gesprek met zorgaanbieders en het Rijk om de Wlz en Wmo beter op elkaar aan te laten sluiten. In de vorige rapportage hebben we aangegeven dat we samen met het CIZ een onderzoek (data-analyse) gestart hebben naar de instroom/doorstroom Wmo/Wlz. De onderzoeksresultaten hiervan worden in Q4 van 2020 verwacht. Het terugbrengen van no shows bij collectief vervoer. Een no-show wordt alleen geteld als de vervoerder op tijd arriveert bij de klant. De gemeente Den Haag stimuleert de vervoerder om zo veel mogelijk op tijd te rijden. De stiptheid is onderdeel van de maandelijkse gesprekken tussen de gemeente en de vervoerder.

Bij de pashouders creëert de vervoerder bewustzijn doordat zij de pashouders nabelt bij een no show. Hierin wordt besproken wat de oorzaak is. Op het snijvlak van onderwijs en Jeugd loopt een aantal projecten voor kostenbesparing, veelal komen deze innovatieve ideeën voort uit de samenwerking tussen scholen en jeugdhulpaanbieders. Daarbij hebben wij er speciale aandacht voor dat kostenbesparingen niet leiden tot onnodige extra werkdruk in het onderwijs. Mede door dicht bij de werkpraktijk te blijven zorgen we ervoor dat de maatregelen die we nemen voor deze kostenbesparingen er niet leiden tot toename van werkdruk in het onderwijs. Een voorbeeld van een van deze projecten is Passende Kinderopvang en de bijbehorende pilot die start in september 2020 op de Blokpoelschool. De kinderen op deze school hebben een zware zorgvraag ook na schooltijd en mede daarom gaat een aanzienlijk deel na schooltijd met busjes naar de gespecialiseerde dagopvang in de jeugdhulp. Wordt echter gekeken naar de (ondersteunings)behoeften van het kind, dan kan gesteld worden dat deze kinderen gebaat zijn bij buitenschoolse opvang, echter bestaat dit (nog) niet voor deze doelgroep gezien de zware ondersteuningsbehoefte.

Momenteel onderzoeken wij wat de mogelijkheden zijn om de eigen school en/of de reguliere kinderopvang uit te rusten met voorzieningen, zodat de kinderen die nu in de zwaardere vormen jeugdhulp zitten, lichtere en meer passendere vormen van ondersteuning kunnen krijgen. Voor de langere termijn zijn we bezig met het realiseren van besparingen door middel van innovatie oplossingen in de zorg. Gezond en Gelukkig Den Haag (GGDH) is een regionaal netwerk, gestart in 2018, waarin gemeente Den Haag, zorg- en welzijnspartners, LUMC-Campus Den Haag, Stichting Transmurale Zorg, GGD Haaglanden, burgerinitiatieven, kennisinstituten, zorgverzekeraars en NZa samenwerken. GGDH streeft er naar dat iedere Haagse inwoner zich – binnen zijn eigen mogelijkheden – zo gezond en gelukkig mogelijk kan voelen. Een van de pijlers van GGDH is het werken aan preventie en wegnemen van gezondheidsverschillen en daarmee het terugbrengen van de zorgkosten. Door samen te werken tussen de ketens kunnen kosten worden bespaard. In oktober wordt een ‘ronde tafel’ gehouden waar we concretere business cases ophalen waarmee zorg kan worden bespaard. Kansrijke business cases worden vervolgens in 2021 verder worden uitgewerkt en waar mogelijk geïmplementeerd.

10/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

Capita selecta uit vorige vergadering In de vergadering van 17 juni is een groot aantal onderwerpen benoemd. In deze en de vorige rapportage hebben wij deze opmerkingen en suggesties zoveel mogelijk verwerkt bij de relevante kopjes. Een aantal onderwerpen paste niet goed in een kopje en wordt daarom separaat benoemd. Uitbreiden historie tot 2017 en 2018 U heeft de suggestie gedaan om een langere historie toe te voegen aan de kengetallen, zodat de trend beter kan worden onderkend. Het is lastig om de historie uit te breiden. Op een aantal onderwerpen gaat het om zaken waar we pas in 2019 of 2020 mee zijn begonnen. (bv Haags ontmoeten). Daarnaast speelt dat hoe verder we terug in de tijd gaan hoe onvergelijkbaarder deze worden. Daardoor worden mogelijk sprongen zichtbaar, die we niet goed kunnen verklaren. 2019 en 2020 zijn in die zin relatief vergelijkbaar omdat de kostenbeheersing in 2019 van start gegaan is. Door vanaf 2019 te vergelijken wordt juist goed zichtbaar in welke mate de maatrelen hebben bijgedragen aan kostenbesparing. Wrap up van oude indicatoren In de voortgangsrapportage van 14 oktober 2019 (RIS 303663) is aangekondigd dat de kostenbeheersing een nieuwe fase in is ingegaan. Tot 2019 is vooral inzicht opgebouwd in de kosten. Op basis van dat inzicht zijn in de begroting 2020 oplossingen weergegeven waarmee de kostenbesparing een impuls kon worden gegeven.

De oude indicatoren waren vooral gebaseerd op het verkrijgen van inzicht en het op orde krijgen van de administratie. Omdat we nu een nieuwe fase zijn ingegaan hebben we gekozen voor indicatoren die meer recht doen aan de daadwerkelijke maatregelen die we nemen. Daarom zijn de oude indicatoren niet meer opgenomen. U heeft aangegeven dat u graag een toelichting wil in hoeverre de indicatoren voor wachtlijsten, doorlooptijden (van VOT’s) en de tijdigheid van declaraties zijn verbeterd. In bijlage 2 ziet u dat het percentage tijdig aangeleverde VOT’s langzaam blijft stijgen. We hebben hier continu aandacht voor. De tijdigheid van declaraties bij Jeugd kent in de afgelopen maanden een dalende trend (zie bijlage 2). Dit wordt veroorzaakt door achterstallig declaratiegedrag door Corona. In de gesprekken met aanbieders wordt hier aandacht voor gevraagd. U heeft ook gevraagd om wachtlijstinformatie. In de jaarrapportage zijn deze cijfers opgenomen. Zoals in de wrap-up van 14 oktober 2019 is aangegeven is door één telefoonnummer de bereikbaarheid toegenomen. Inmiddels zijn de verschillende telefoonnummers samengevoegd tot één nummer.

Prikkel voor zorgaanbieders In de vorige vergadering van de rekeningencommissie en in de commissie samenleving van 10 september zijn vragen gesteld over hoe we ervoor kunnen zorgen dat zorgaanbieders prikkels behouden om efficiënt te werken, aangezien gemeenten gehouden te zijn een reëel kostprijs te betalen aan zorgaanbieders. Bij de aanbestedingen worden marktconsultaties gehouden. Daarbij kijken we ook naar de overhead van aanbieders. Deze verschilt uiteraard per zorgaanbieder. We hebben ons laten adviseren door Berenschot over wat een reëel overhead percentage is. We proberen, binnen de kaders van de AMvB reële kostprijs zo scherp mogelijk tarieven vast te stellen waardoor we aanbieders prikkelen zo doelmatig mogelijk te werken. Corona In maart 2020 is het coronavirus uitgebroken. Dit heeft uiteraard ook effect op de beheersing van de kosten. Conform de inzet van het Rijk is aan aanbieders van zorg en vervoer een omzetgarantie verstrekt en worden extra kosten gemaakt voor bijvoorbeeld beschermingsmiddelen, maaltijdvoorzieningen, etc. Daarnaast zijn er mogelijk coronaeffecten die we nog niet goed in beeld

11/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

hebben. In deze rapportage gaan we ervan uit dat het Rijk de financiële gevolgen van corona zal compenseren. Zodra het Rijk meer duidelijkheid verstrekt komen we hierop terug. Financieel resultaat tot en met augustus De verbeterlijnen als geheel zullen uiteindelijk de genoemde besparing moeten realiseren. In de vergadering van 17 juni heeft u aangegeven toe te willen naar een kwantificering van de gerealiseerde bezuiniging per verbeterlijn. Doordat de verbeterlijnen nauw met elkaar samenhangen en de effecten van de ingezette acties in veel gevallen niet één op één zijn toe te rekenen wordt gerapporteerd op de totale prognose gesplitst naar Wmo en Jeugdhulp. Uit de tweede voortgangsrapportage bleek dat we op dat moment verwachten circa €15,5 mln van de benodigde € 20,6 mln. te behalen. Uit de 8 maandsrapportage blijkt dat de besparing is opgelopen naar € 16,6 mln. Deze rapportage ontvangt u gelijktijdig met deze voortgangsrapportage. Voor de Wmo liggen we op schema om de verbeterlijnen te realiseren. Voor de jeugdhulp blijft de situatie complex doordat de gemeente meer afhankelijk is van ketenpartners en wordt de beoogde besparing niet gerealiseerd. De verbeterlijnen voor de Wmo werken tot dusverre goed. De interventies zoals onder andere in deze brief beschreven werken en inwoners behouden passende zorg.

In dit verband monitoren we ook het aantal klachten en bezwaren dat we binnen krijgen. Het aantal ingediende klachten is weliswaar gestegen (van 88 in 2019 tot 108 in 2020), maar we hebben ook ca 3.537 meer beschikkingen verstrekt. Relatief gezien worden er minder klachten en bezwaren ingediend: 1ste halfjaar 2019 1ste half jaar 2020 Percentage klachten tov beschikkingen 0,55% 0,55% Percentage bezwaren tov beschikkingen 0,78% 0,69% Conclusie In deze rapportage ben ik ingegaan op de financiële prognose voor Wmo en jeugdhulp voor dit jaar en op de belangrijkste inhoudelijke voortgang op de verbeterlijnen. Voor de Wmo liggen we op schema om de verbeterlijnen te realiseren en hebben we ten opzichte van de vorige rapportage een verdere besparing gerealiseerd. Voor de jeugdhulp blijft de situatie complexer doordat de gemeente meer afhankelijk is van ketenpartners. Zo doen we slechts 30% van de verwijzingen naar jeugdhulp zelf. De sturingsmogelijkheden om de instroom te beperken en jeugdigen een passende, adequate en doelmatigere voorziening te bieden zijn daarom duidelijk minder groot dan bij de Wmo. Daar komt bij dat regionaal wordt ingekocht, waardoor complexe samenwerkingsverbanden ontstaan. Dit alles zorgt ervoor dat bijsturen de nodige tijd en inspanning kost. Het is nog moeilijk te voorspellen wat het uiteindelijke financiële effect van corona zal zijn.

We gaan ervan uit dat het Rijk de gevolgen zal compenseren. Met vriendelijke groet, Kavita Parbhudayal

12/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

Bijlage 1: Overzicht van de indicatoren per verbeterlijn A.

Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik Q1 2 01 9

Aantal binnengekom en bruikbare signalen

Q2 2 01 9 8

Q3 2 01 9 5

Q4 2 01 9

10

30

1 -1 tm 3 0-04

1 -1 tm 3 1 -8

38

64

Aantal afgeronde bruikbare signalen m et 2 4 12 7 10 12 (financiële) besparing Aantal afgeronde bruikbare signalen zonder directe 0 0 1 2 12 12 (financiële) besparing B. Doelmat ig en doelt reffend zorgaanbod 1 -1 tm 1 -5 tm 3 0Q1 2 01 9 Q2 2 01 9 Q3 2 01 9 Q4 2 01 9 (Wmo) 3 0-04 06 Voeren huishouding

1 2 .63 2

1 3 .063

1 3 .3 1 4

1 3 .447

1 3 .3 90

1 3 .3 54

Dagbesteding

2 .2 2 6

2 .2 62

2 .2 44

2 .1 50

1 .841

1 .698 7 .03 7

Begeleiding (indicaties)

9.505

9.598

9.3 53

8.7 50

7 .47 5

Begeleiding (klanten)

6.7 84

6.97 4

7 .008

6.7 53

5.906

B. Doelmat ig en doelt reffend zorgaanbod (Jeugd)

Q2 2 01 9 2 01 9

Q1

Q3 2 01 9

Q4 2 01 9

1 -1 tm 3 0-04

Aantal jeugdigen

8.9 3 3

9.1 3 0

8.91 0

8.909

Lopende v oorzieningen

1 5.7 3 1

1 6.03 5

1 5.503

1 5.1 7 4

C. Prevent iev e inzet /v erbet erde indicat iest elling aantal unieke bezoekers ouderen (stedelijk) Haags Ontm oeten

Q1 2 01 9

Q2 2 01 9

-

-

Q3 2 01 9 2 1 08

Q4 2 01 9 2 1 90

8.9 7 0

1 964

D. Kwalit eit sverbet eringen en sy nergie JMO

Q1 2 01 9 Q2 2 01 9 Q3 2 01 9 Q4 2 01 9

% dat niet w ordt doorv erw ezen naar ingekochte Jeugdhu lp (POH-Jeu gd)

-

50,2 %

E. Zorg- en beleidsv ernieuwing

Q1 2 01 9

v erv oersv oorziening gem kosten per boeking

€ 91

Q2 2 01 9

€ 95

52 ,0%

8.2 69

1 5.007 1 -1 tm 3 0-04

1 -1 tm 3 004

55,0% -

5.809 1 -5 tm 3 1 08

Q3 2 01 9

Q4 2 01 9

1 -1 tm 3 004

€ 32

€ 93

€ 97

€ 2 02

1 -5 tm 3 006 1 27 1

1 -5 tm 3 0-06

53 ,6%

1 -5 tm 3 0-06 € 94

woonv oorziening gem kosten per boeking

€ 235

€ 31 0

€ 86

€ 2 06

€ 2 09

woningaanpassing gem kosten per boeking

€ 2 .3 7 2

€ 1 .7 3 3

€ 1 .909

€ 2 .047 € 2 .62 7

€ 2 .3 1 0

aantal v erv oersv oorziening

1 0.2 50

1 0.3 91

1 0.643

1 0.3 06

1 3 .03 7

1 2 .806

aantal w oonv oorziening

507

585

599

54 5

715

662

aantal w oningaanpassing

1 62

2 58

2 45

1 55

1 94

2 07

E. Zorg- en beleidsv ernieuwing

Aantal no show s bij collectief v erv oer (AV07 0)

Q1 2 01 9

6.7 83

Q2 2 01 9

8.855

Q3 2 01 9

Q4 2 01 9

8.007

8.463

1 -1 tm 3 004 7 .7 1 8

1 -5 tm 3 1 -07 3 .7 2 0

13/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/112812

Bijlage 2 : Indicatoren waar voorheen over werd gerapporteerd

% van de prognose binnen een maand gedeclareerd 90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0%

14/14