RIS306245 Preadvies initiatiefvoorstel Gooi die luiken open

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

020

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DPZ/10141302 RIS306245 Contactpersoon

Frans van de Vaart Dienst

Publiekszaken Afdeling

Bureau Stadsdelen en Wijken Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

19 juli 2021

frans.vandevaart@denhaag.nl

Onderwerp

Pre-advies op het initiatiefvoorstel Gooi de luiken open

Geachte voorzitter, Het initiatiefvoorstel "Gooi die luiken open" presenteert een aantal projecten om de bewoners meer invloed te geven, "van top-down naar bottom-up". Het college onderschrijft deze denkrichting en geeft ook in het coalitieakkoord 'Samen voor de stad' al aan dat meer invloed en betere participatie een speerpunt is. Om daar invulling aan te geven is vorig jaar een nieuw programma Haags Samenspel gestart. Er wordt bijvoorbeeld gewerkt aan wijkbudgetten en wijkagenda's waarbij bewoners directe invloed hebben op besteding van budget en prioriteiten voor de wijk. Ook wordt gewerkt aan bewonersfora met een (gelote) groep bewoners, aan oproepen (zoals de Challenge Energie uit de wijk) en een Uitdaagrecht (Spaarwaterveld) waarbij bewoners direct invloed hebben. Het college deelt dus de ambitie van het initiatiefvoorstel. Dat blijkt ook uit de raadsmededeling 'Vitalisering democratie in Den Haag' die het college als discussiestuk aan de gemeenteraad heeft aangeboden. In die mededeling wordt aangegeven op welke wijze het college invulling wil geven aan de versterking en vernieuwing van de lokale democratie. Dan gaat het om representatieve democratie, participatieve democratie, doe-democratie en vormen van directe democratie.

Voor de korte termijn wordt gekozen voor een focus op wijkdemocratie en digitale democratie, voor de langere termijn worden de gemeenteraad en de stad uitgenodigd om samen aanvullende voorstellen te doen voor een Haagse Democratiseringsagenda. Er zijn ook tal van onderwerpen die het wijkbelang overstijgen. De gemeenteraad is het orgaan dat de belangenafweging moet en kan maken voor de stad als geheel. Het beleggen van verantwoordelijkheden op wijkniveau mag dit niet doorkruisen. Denk bijvoorbeeld aan OVverbindingen, wijkoverstijgende voorzieningen, etc. We maken in ons participatiebeleid en democratiseringsbeleid scherp waar verantwoordelijkheden liggen. Hoe scherper we dat aan de voorkant definiëren, hoe groter de tevredenheid over onze participatieprocessen. Het pre-advies op de 6 voorstellen uit het initiatiefvoorstel ‘Gooi die luiken open’: 1. We laten kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen niet alleen stemmen op personen en partijen, maar ook op onderwerpen. Pre-advies: gedeeltelijk overnemen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoon : 14070 publiekszaken@denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10141302

Stemmen op een onderwerp is nieuw voor Nederland. In de raadsmededeling ‘Vitalisering democratie in Den Haag’ doet het college een suggestie die er sterk op lijkt: een experiment met hetnieuwekiezen.nl, een vorm van themastemmen dat in Den Haag bijvoorbeeld op niveau van stadsdeel of wijk kan worden uitgeprobeerd. Ook hierover is een goed gesprek met de gemeenteraad essentieel, omdat er verwachtingen mee worden gewekt over prioriteiten waar politiek rekening mee moet worden gehouden. Als de gemeenteraad voorstander is van zo'n experiment dan kunnen we dat verder verkennen. 2. Voor wijken – of zelfs stadsbrede – belangrijke thema’s gaan we middels burgertops voorleggen aan de bevolking. Om de inbreng van de bevolking recht te doen, dienen burgertops afgesloten te worden met een (dwingend) burgerbesluit Pre-advies: gedeeltelijk overnemen Over een burgertop met dwingend burgerbesluit en een burgerjury om het beleid van het college te beoordelen adviseert het college om eerst het gesprek aan te gaan met de gemeenteraad. Het zijn voorstellen die vooral implicaties hebben voor de rol en positie van de gemeenteraad zelf. Zo moet vooraf heel duidelijk zijn hoe een burgerjury of burgertop zich verhoudt tot de gemeenteraad.

Overigens doet het college wel een suggestie voor een Haags ParticipatieBoard waarbij de kwaliteit van participatie wordt beoordeeld door een onafhankelijke groep bewoners en experts. 3. Stel burgers in de gelegenheid een burgerbegroting over de hele 100% van de begroting op te stellen. Ons voorstel is niet om de uitkomst bindend te maken, maar om als spiegel te dienen voor onze volksvertegenwoordigers. Er komt daardoor dialoog tussen bestuur en samenleving Pre-advies: gedeeltelijk overnemen Er wordt door het college al gewerkt aan de doorontwikkeling van wijkbudgetten en wijkagenda's als instrumenten om wijkdemocratie verder in te vullen. Ook een vorm van burgerbegroting over een percentage van het hele gemeentelijke budget of het stadsdeelbudget is een suggestie om over door te praten. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van de ervaringen elders en met onze Haagse digitale participatietrajecten. Het college vindt het de moeite waard om dit voorstel met de gemeenteraad te bespreken en vervolgens verder te verkennen hoe door middel van pilots stappen kunnen worden gezet met een burgerbegroting. 4. Stel een burgerjury in die het beleid van het college gaat beoordelen Pre-advies: gedeeltelijk overnemen Zie de reactie onder 2. 5.

Geef bewoners meer directe invloed op hun wijk of stadsdeel door inspraak via de app Pre-advies: overnemen (reeds in gang gezet) Digitale participatie krijgt steeds beter vorm in Den Haag. Onlangs hebben we zelfs een VNG-prijs ontvangen voor de manier waarop we online participatieprocessen vormgeven. Daarmee krijgen wijkbewoners direct invloed middels een digitale interface (via Open Stad). De afgelopen jaren zijn 24 van dit soort online participatieprocessen afgerond, waaronder bijvoorbeeld vier KnaptOp-projecten waarbij wijkbewoners direct invloed hebben bij het opknappen van de openbare ruimte. Tevens wordt gewerkt aan digitale participatieplatforms waarbij per wijk zichtbaar is wanneer en waarop bewoners invloed kunnen uitoefenen in participatietrajecten in de wijk.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10141302

6. Gooi de luiken open, ontwikkel een ‘omgekeerde toets’, waar niet de regels centraal staan, maar het vraagstuk dat opgelost moet worden. Pre-advies: overnemen De uitgangspunten van een 'omgekeerde toets' onderschrijft het college: de maatschappelijke vraagstukken staan centraal en niet de 'systeemwereld'. In samenspel met bewoners en bedrijven werken we samen aan de stad. Dat gebeurt binnen de regels die we daarvoor vaak zelf hebben afgesproken. Als die regels een oplossing in de weg staan zullen we samen met de gemeenteraad moeten kijken naar aanpassing van die regels. Hoe een 'omgekeerde toets' in de praktijk werkt kunnen we samen met de raad verder verkennen. Het college ziet vitalisering van de lokale democratie nadrukkelijk als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en heeft daarom een raadsmededeling met meerdere voorstellen geschreven om met de gemeenteraad over in gesprek te gaan. Daarbij kan overigens ook de inspiratienota van de raadswerkgroep Participatie & Democratie worden betrokken die deze zomer wordt opgesteld. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3