RIS306190 Bijlage
Tekst van het document
Queer in Den Haag; veilig, zichtbaar en geaccepteerd
Actieprogramma 2020-2022
2
Voorwoord | wethouder Bert van Alphen Met het actieprogramma “Queer in Den Haag; veilig, zichtbaar en geaccepteerd” werken we aan een stad waar je in vrijheid zelf bepaalt hoe jij je identificeert en wie jij wilt zijn. Jij bent de baas over je genderidentiteit. In 2008 vroeg ik al aandacht voor het openlijk jezelf kunnen zijn en het belang van respect voor iedereen. Destijds lag de aandacht vooral op homo-emancipatie, en zo heette de nota toen ook. De laatste jaren is de politieke en maatschappelijke belangstelling voor genderdiversiteit toegenomen. Waar het voorheen vooral ging over op wie je verliefd wordt, gaat het nu ook over hoe je je identificeert en hoe je (publiekelijk) uitdrukking geeft aan je eigen gender. Er zijn mensen die zich niet thuis voelen binnen de algemene gendernormen en hun ontwikkeling zien als een zoektocht naar een voor hen passende gendercategorie. In dit actieprogramma gaat het dan ook over queer emancipatie, een breder begrip dan homoemancipatie. Met de term queer wil ik verder kijken dan de bestaande terminologie en behalve aan seksuele diversiteit ook erkenning geven aan genderidentiteit en genderexpressie, en zeker niemand uitsluiten. Dit actieprogramma richt zich op grotere zichtbaarheid en acceptatie van, en meer veiligheid voor alle queers in Den Haag.
Binnen de brede groep van queer inwoners van onze stad, zijn er vier groepen waar ik extra aandacht voor wil: • bi-culturele jongeren, • transgender personen, • queer ouderen en • asielzoekers en statushouders. Deze extra aandacht is nodig, omdat uit onderzoek blijkt dat hun emancipatie ten opzichte van andere queers achterblijft. Ook ten aanzien van deze vier aandachtsgroepen nemen we veiligheid, zichtbaarheid en acceptatie als belangrijkste speerpunten. De actiepunten zijn gericht op resultaat op de middellange en korte termijn en zijn daarom zo praktisch mogelijk geformuleerd. Samen met de stad zetten we ons in voor de realisatie. Draagvlak en het delen van ambities is daarbij van groot belang. Daarom is voor de totstandkoming van dit plan gesproken met tal van organisaties en mensen in de stad. De komende jaren blijven we deze gesprekken voeren, om zo goed mogelijk in te kunnen spelen op de maatschappelijke ontwikkelingen rondom queer emancipatie. Ik dank de gesprekspartners voor de inzichten, zorgen en ideeën die ze met ons deelden. Bert van Alphen, Wethouder Emancipatie
3
4
Inhoudsopgave 1. Inleiding
7
1.1. Het actieprogramma in een overzicht
9
2. Veiligheid, zichtbaarheid en acceptatie
10
2.1 Actiepunten Veiligheid
11
2.2 Actiepunten Zichtbaarheid
11
2.3 Actiepunten Sociale Acceptatie
11
3. Bi-culturele Jongeren
13
3.1 Actiepunten Bi-culturele Jongeren
13
4. Transgender Personen
15
4.1 Actiepunten transgender Personen
15
5. Queer Ouderen
17
5.1 Actiepunten Queer Ouderen
17
6. Asielzoekers en Statushouders
19
6.1 Actiepunten Asielzoekers en Statushouders
19
7. Interne organisatie gemeente Den Haag
21
7.1 Actiepunten Interne organisatie gemeente Den Haag
8. Financiën
21
23
5
Haags inclusief queer beleid
6
1. Inleiding Veel mensen ervaren de geëigende “hokjes” homoseksueel, lesbienne, biseksueel, transgender en heteroseksueel als knellend en onnodig beperkend. In gesprekken met jongeren en andere stadsgenoten kwam dit meermaals naar voren. “Queer” is een veelomvattend begrip; het benoemt eenieder die zich niet (altijd) aan de heteronorm conformeert, en die zijn of haar identiteit niet louter aan seksualiteit of gender bij geboorte verbindt. De naam “queer” deelt niet in, sluit niet uit, maar daagt juist uit. In onze stad moet het niet uitmaken hoe je je identificeert en kleedt, op wie je verliefd wordt of wat je achtergrond is. In Den Haag moet je met trots jezelf kunnen zijn. Dat is immers de basis van een inclusieve samenleving. Helaas is de realiteit minder rooskleurig. In onze stad Den Haag kunnen en durven veel queer personen nog onvoldoende zichzelf te zijn, voelen ze zich niet veilig en niet geaccepteerd. Onderzoek laat zien dat queers vaker dan niet-queers last hebben van geweld, pesterijen en stigmatisering. Voor een Haags inclusief beleid is het van belang om de seksuele en genderdiversiteit en gender expressie van al onze inwoners onder ogen te zien. Ongeveer 11 procent1 van de mensen in Nederland identificeert zich als queer. Dan hebben we het naar schatting over zo'n 59.000 inwoners in Den Haag.
In het coalitieakkoord ‘Samen voor de Stad’ staat het belang van een inclusieve stad ondubbelzinnig beschreven. Wij zien het als taak van “de stad” om ervoor te zorgen dat discriminatie, uitsluiting en geweld wordt bestreden en dat iedereen gelijk wordt behandeld. Queers moeten zich veilig kunnen bewegen en ondersteuning krijgen waar nodig om zichzelf te kunnen zijn. Het doel van dit actieprogramma is het vergroten van de veiligheid, zichtbaarheid en acceptatie van queer personen in de stad. Naast de acties die gericht zijn op de gehele gemeenschap zijn er acties gericht op queers in een kwetsbare positie. Dit zijn bi-culturele jongeren, transgender personen, queer ouderen en asielzoekers en statushouders. De specifieke acties dragen bij aan de verbetering van hun positie en weerbaarheid. Niet alleen de inwoners van onze stad worden aangesproken maar ook onze gemeentelijke organisatie moet naar zichzelf durven kijken in de rol van werkgever.
1
Movisie: https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2018-05/Handreiking%20LHBTI-Ondersteuning-sociaal-domein.pdf; blz. 12
7
Het actieprogramma in een overzicht
8
1.1. Het actieprogramma in een overzicht Domein thema >
Algemeen
Veiligheid
Zichtbaarheid
Acceptatie
Deelnemen aan het overleg over queer veiligheid georganiseerd door COC Haaglanden
Hijsen van de regenboogvlag tijdens de queer bewustwordingsdagen op stadsdeelkantoren en onderzoeken van de mogelijkheden om tot het hijsen van de transgendervlag op de Internationale dag van Transgendervisibiliteit en op de Internationale Transgender Gedenkdag
Activiteiten steunen in zorg, onderwijs en sport
Formuleren van een gezamenlijke aanpak om de aangifte- en meldingsbereid te verhogen
We organiseren jaarlijks met de stad een inclusief en inhoudelijk programma tijdens het Pride Festival
Onderzoeken hoe de veiligheid van queer personen in de openbare ruimte kan worden vergroot
Faciliteren en promoten van Coming Out Dag-activiteiten
Gender & Sexuality Alliances (GSA) uitbreiden naar 24 onderwijsinstellingen
Continueren John Blankensteinprijs
The Hang-Out 070 en COC Haaglanden vergroten hun bereik onder jongeren in de stad
De inhoud van de voorlichting op scholen uitbreiden, minimaal 150 lesuren behouden
De queer emancipatie werker ondersteunt organisaties bij de implementatie van queerbeleid en bij het organiseren van activiteiten COC Haaglanden biedt gespecialiseerd maatschappelijk werk en psychosociale hulpverlening aan bi-culturele jongeren
Bi-culturele jongeren
Safe Space “The Hang Out 070” ondersteunen
Transgender Personen
Extra aandacht voor transgender personen in onze overleggen met queer- en sekswerkorganisaties
Achterhalen van de hulpvraag van transgender personen door gesprekken met lokale queer organisaties en belangenorganisaties zoals Transgender Netwerk Nederland
We onderzoeken de mogelijkheid voor een pilot van de ‘Trans Health Clinic Den Haag'
Queer Ouderen
Zorginstellingen ondersteunen bij queer-beleid
Roze Loper: uitbreiding naar 10 zorgcentra faciliteren
Roze 50+ ambassadeurs werven
Onderzoek i.s.m. andere gemeenten naar realisatie “Safe Houses”
Overleg met hulpverlenings- en queerorganisaties om het ondersteuningsaanbod voor queer asielzoekers en statushouders met elkaar af te stemmen.
Ontmoeting, informatie en netwerk via LGBT-refugees wordt gefaciliteerd
Wij communiceren duidelijk over het recht op buitengewoon verlof voor de transitie van transgender medewerkers
Onderzoeken van de mogelijkheden tot het realiseren van genderneutrale toiletten op stadsdeelkantoren
Met Den Haag Pride organiseren wij bijeenkomsten over queer gerelateerde onderwerpen
De training ‘Contact met transgender personen in de publieke dienstverlening’ wordt als standaard geïmplementeerd door alle medewerkers met een publieksfunctie
Asielzoekers en Statushouders
Interne organisatie gemeente Den Haag
We communiceren duidelijk over de meldmogelijkheden van misstanden
In gesprek over het regelen van transitieverlof aan met andere grote steden, werkgeversorganisaties en vakbonden
In de hierop volgende hoofdstukken geven we per domein en doelgroep een inleiding en de huidige stand van zaken. Vervolgens schetsen we de gewenste situatie en de acties die die moeten helpen realiseren.
9
In Den Haag ben je veilig, zichtbaar en word je geaccepteerd 2. Veiligheid, zichtbaarheid en acceptatie De Haagse gemeente heeft een lange traditie in het voeren van queer (voorheen homospecifiek) beleid. De acceptatie van seksuele diversiteit, genderdiversiteit en genderexpressie is de afgelopen jaren toegenomen door de continue aandacht die organisaties, overheid en individuen eraan gaven. Toch voelen niet alle queer personen zich veilig genoeg
De Monitor Discriminatie 2019 Haaglanden en
om zichzelf te zijn. Problemen doen zich thuis, op
Hollands Midden geeft aan dat in Den Haag 91
school, op het werk en op straat voor in de vorm van
incidenten op grond van seksuele gerichtheid zijn
scheldpartijen, pesterijen, seksueel geweld, bedreigin-
gemeld bij de politie-Eenheid Den Haag en 8 meldingen
gen en fysiek geweld. Een te hoog percentage queers
bij antidiscriminatievoorziening Den Haag Meldt4.
heeft dit aan den lijve ervaren.
Waarschijnlijk geeft dit cijfer niet het werkelijke aantal gevallen weer van discriminerend gedrag of fysiek
Onder groepen met een religieuze of migratieachter-
geweld jegens queer personen. De bereidheid om
grond kunnen andere opvattingen bestaan over
melding te maken van incidenten is nog te laag.
seksuele en genderdiversiteit en genderexpressie dan
Redenen hiervoor zijn onder andere het idee dat
onder groepen met een westerse achtergrond2.
melden of aangifte doen geen zin heeft, het gevoel
Hierdoor kan het proces van identiteitsvorming en uit
onheus te worden bejegend door de politie, of de
de kast komen anders verlopen. In het hoofdstuk over
overtuiging dat ‘het incident’ niet meldingswaardig of
bi-culturele jongeren gaan we hier dieper op in.
aangiftewaardig is5.
Ook bij jongeren is acceptatie niet vanzelfsprekend.
Ten aanzien van de groepen, bi-culturele jongeren,
Queer scholieren voelen zich niet altijd vrij om op
transgender personen, queer ouderen en asielzoekers
school te zijn wie ze willen zijn. Dit kan leiden tot
en statushouders nemen we specifieke acties op in dit
slechte schoolprestaties, depressies en vereenzaming.
programma. Daarover in de betreffende hoofdstukken.
Het aantal suïcidepogingen onder queer jongeren is
Ten aanzien van veiligheid, acceptatie en zichtbaarheid
hoger dan gemiddeld .
van queers in het algemeen, nemen we de volgende
3
acties; 2
Onderzoek van SCP 2018 ‘opvattingen over seksuele en genderdiversiteit’.
3
https://www.movisie.nl/artikel/movisie-aan-slag-suicide-preventie-onder-lhbt-jongeren
4
Monitor Discriminatie 2018 Haaglanden en Hollands Midden: blz. 27 vermeldt 6 geregistreerde klachten door antidiscriminatievoorziening en blz. 27
5
Actieplan Veiligheid LHBTI: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/04/02/tk-actieplan-veiligheid-lhbti
vermeldt 50 geregistreerde klachten door de politie
10
2.1 Actiepunten Veiligheid
4 We faciliteren en promoten als regenbooggemeente
1 We nemen deel aan het overleg dat COC Haaglanden
activiteit ter bevordering van queer acceptatie en
elk jaar in aanloop naar Coming Out Dag een
4 keer per jaar organiseert samen met de politie, Roze
zichtbaarheid.
in Blauw6, Den Haag Meldt en queer organisaties om
5 Jaarlijks wordt de John Blankensteinprijs7 uitgereikt
de gezamenlijke aanpak van incidenten af te
aan een organisatie, persoon of groep van personen
stemmen.
die aantoonbaar bijdragen aan het Haagse queer
2 Tijdens dit overleg wordt er een gezamenlijke aanpak
emancipatiebeleid.
gemaakt om de aangifte- en meldingsbereid te
2.3 Actiepunten Sociale Acceptatie
verhogen. 3 We onderzoeken hoe we de veiligheid van queer personen in de openbare ruimte kunnen vergroten.
2.2 Actiepunten Zichtbaarheid
1 We steunen activiteiten die de acceptatie van seksuele diversiteit, genderdiversiteit en genderexpressie bij migrantengroepen, maatschappelijke organisaties, zorginstellingen en sportverenigingen
1 De regenboogvlag wordt vanaf 2020 ook gehesen op
aantoonbaar bevorderen. Hierover maken we jaarlijks
stadsdeelkantoren op:
prestatieafspraken met diverse organisaties.
• 31 maart, Internationale Dag van
2 Het bereik van de voorlichtingsactiviteiten van COC
Transgendervisibiliteit
Haaglanden in het onderwijs om acceptatie van
• 17 mei, Internationale Dag tegen Homo-, Trans- en
seksuele diversiteit, genderdiversiteit en genderex-
Bifobie
pressie bij leerlingen en studenten te vergroten, zien
• tijdens het Pride Festival (zomer)
we graag voortgezet en uitgebreid.
• 11 oktober, Internationale Coming Out Dag
3 We streven naar het uitbreiden van het aantal
• 20 november, Internationale Transgender
onderwijsinstellingen met een Gender & Sexuality
Gedenkdag
Alliance (GSA)8 van 10 naar 24 in 2022.
• 2e vrijdag van december, Paarse Vrijdag
4 We werken met The Hang-Out 070 en COC Haaglanden aan het vergroten van hun bereik onder jongeren
We faciliteren of haken aan bij evenementen in het
in de stad.
kader van bovenstaande dagen en we vragen daar
5 De Queer Emancipatie Werker agendeert seksuele en
actief aandacht voor, onder andere in de media en op
genderdiversiteit bij sociaal maatschappelijke
de eigen online communicatiekanalen.
organisaties en migrantenorganisaties. Daarnaast ondersteunt de Queer Emancipatie Werker deze
2 We onderzoeken de mogelijkheden om de transgen-
organisaties bij de implementatie van queerbeleid en
dervlag vanaf 2021 te hijsen op de Internationale Dag
bij het organiseren van activiteiten.
van Transgendervisibiliteit en op de Internationale Transgender Gedenkdag. 3 We organiseren met de stad jaarlijks een inclusief en inhoudelijk programma tijdens het Pride Festival om ervoor te zorgen dat er aandacht is voor de positie en de emancipatie van queers.
6
Roze in Blauw: een netwerk binnen de Nederlandse nationale politie dat zich speciaal bezighoudt met de bestrijding van antihomoseksueel geweld en de
7
De John Blankensteinprijs is de Haagse queer emancipatieprijs. Met de uitreiking markeert de gemeente Den Haag het belang van het bespreekbaar
8
Een GSA is een groep van queer- en niet queer-leerlingen en -docenten die samen op school zorgen voor meer zichtbaarheid en bespreekbaarheid van
ondersteuning van slachtoffers daarvan. maken en behouden van queer emancipatie seksuele en genderdiversiteit. Uit onderzoek blijkt dat queer leerlingen beter in hun vel zitten dan queer leerlingen zonder GSA, GSA-netwerk: https:// www.gsanetwerk.nl/gender-and-sexuality-alliance/
11
Het vergroten van de eigen kracht en acceptatie van bi-culturele queer jongeren
12
3. Bi-culturele Jongeren Den Haag met zijn 178 verschillende nationaliteiten9 is de stad van veel bi-culturele queers die binnen twee of meer culturen zijn opgegroeid. Het is niet vanzelfsprekend dat queer jongeren met een niet-Westerse achtergrond uit de kast komen als stap in hun identiteitsvorming. Als inclusieve stad hebben we oog voor deze individuele keuzes; het westerse ideaal van uit de kast zijn kunnen en mogen we niet opdringen aan jongeren.
Praten over gender en seksualiteit is in veel gezinnen
3.1 Actiepunten Bi-culturele Jongeren
niet vanzelfsprekend of geaccepteerd. Velen van hen leiden daarom een dubbelleven, vaak uit angst om hun familie kwijt te raken. Sommigen van hen gaan hier behendig en ogenschijnlijk zonder al te veel problemen mee om. Veel bi-culturele queers blijken vindingrijk in
1 The Hang-Out 070 ondersteunt bi-culturele
het leren leven met hun ‘geheim’. Waar niet over
queer jongeren in hun proces van zelfaccepta-
gesproken wordt bestaat ook niet. Te veel bi-culturele
tie en de uitdagingen die zij hierin tegenko-
queers zijn kwetsbaar en onzeker door het dubbelleven
men. We willen het werk van The Hang-Out
dat ze leiden, zo laat onderzoek zien . Hun problema-
070 blijven ondersteunen.
10
tiek is vaak onzichtbaar voor professionals op school of
2 Voortzetten van de ondersteuning aan het
in de wijk.
gespecialiseerd maatschappelijk werk van COC Haaglanden. Psychosociale hulpverlening
Bi-culturele jongeren ervaren extra uitdagingen
wordt geboden aan bi-culturele jongeren die
omdat zij naast hun eigen identiteitsvorming vaak
hulp zoeken bij het versterken van hun eigen
ook te maken krijgen met discriminatie en uitsluiting
kracht en het verminderen
vanwege hun culturele of religieuze achtergrond.
gezondheidsklachten.
Voor psychosociale ondersteuning bij hulpvragen met betrekking tot gender en seksuele identiteit kunnen bi-culturele jongeren terecht bij het gespecialiseerd maatschappelijk werk van COC Haaglanden. Ook hebben veel queer jongeren met een niet-westerse achtergrond behoefte aan een safe space; een veilige plek waar zij zichzelf kunnen zijn en waar ze hun ervaringen kunnen delen met gelijkgestemden. Sinds 2015 organiseren bi-culturele jongeren bij The Hang-Out 070 activiteiten voor andere jongeren op zo’n veilige plek. Naast het vergroten hun netwerk wordt er een veilige sfeer gecreëerd waarin jongeren de ruimte ervaren om op hun eigen tempo en eigen manier richting geven aan hun proces van zelfacceptatie en een eventuele coming out. In 2018 bezochten ruim 620 deelnemers de activiteiten van The Hang-Out 070.
9
Het merk Den Haag: https://www.denhaag.nl/nl/bestuur-en-organisatie/werken-bij-de-gemeente.htm
10 Bron; Dienst Stedelijke ontwikkeling gemeente Den Haag
13
In beeld brengen van en inspelen op de behoefte van transgender personen
14
4. Transgender Personen Het woord ‘transgender’ is een parapluterm voor een breed scala aan genderidentiteiten en genderexpressies. Het wordt gebruikt voor kinderen, jongeren en volwassenen die zich niet, of in mindere mate, kunnen identificeren met het geslacht dat hen bij geboorte is toegekend. Een deel van deze groep besluit tot een geheel of gedeeltelijke genderbevestigende operatie. Dit is een lang traject van minstens 2 jaar wachten en vervolgens een behandeling en begeleiding bij het Amsterdam Universitair Medisch Centrum. De sociale acceptatie van transgender personen en
De ervaringen in Amsterdam zijn positief. Daarom
mensen die zich gendernon-conform kleden, gedragen
willen wij samen met de Trans Health Clinic Amster-
of identificeren is lager dan de acceptatie van andere
dam en verschillende queer- en sekswerkorganisaties
queer personen. In het algemeen ervaren transgender
onderzoeken hoe wij in Den Haag een pilot kunnen
personen vaker onveiligheid, geweld en eenzaamheid,
starten en hoe naast medische en psychische ook
hebben zij een slechtere sociaaleconomische positie en
maatschappelijke ondersteuning kan worden aangebo-
is suïcidaal gedrag relatief hoog . Het is nog steeds
den. Een deel van de Haagse transgender gemeenschap
lastig om deze groep goed te bereiken. Transgender
wordt door de komst van de Trans Health Clinic en de
personen komen niet of in mindere mate af op het
activiteiten die hier mogelijk uit voortkomen zichtbaar,
huidige aanbod aan activiteiten.
zodat er op de behoefte van deze groep kan worden
11
ingespeeld. Trans Health Clinic Amsterdam is een project voor en door transgender personen. Een keer per maand
4.1 Actiepunten transgender Personen
kunnen zij hier terecht voor medische en sociaal maatschappelijk ondersteuning. De arts die aan de kliniek is verbonden, is bevoegd om recepten voor hormonen voor te schrijven, dit geeft transgender personen de kans om hun transitie al deels te starten
1 We onderzoeken de mogelijkheid voor een
terwijl zij op de tweejarige wachtlijst staan. Ook is de
pilot van de “Trans Health Clinic Den Haag’’
arts geautoriseerd om een verklaring af te geven
waarin medische en sociale support van
waarmee bij de gemeente een aanpassing van het
transgender personen wordt geboden. Wij
geslacht in het paspoort kan worden aangevraagd.
gaan hiervoor in gesprek met queer- en
Daarnaast heeft de kliniek een sociaal maatschappe-
sekswerkorganisaties en de GGD.
lijke functie. Onder de patiënten in Amsterdam zijn
2 Via de Trans Health Clinic Den Haag ontstaat
veel kwetsbare groepen zoals migranten, sekswerkers
een completer beeld van de behoeften van
en ongedocumenteerden. Zij ontmoeten elkaar, delen
transgender personen. Om de hulpvraag van
verhalen en vergroten hun netwerk. Door de Trans
transgender personen beter te kunnen
Health Clinic zijn er andere activiteiten ontstaan zoals
beantwoorden gaan we ook in gesprek met
bijvoorbeeld gespreksbijeenkomsten, kookavonden,
lokale queer organisaties en belangenorgani-
taallessen, zelfverdedigingslessen.
saties zoals Transgender Netwerk Nederland. 3 We hebben extra aandacht voor transgender personen in onze overleggen met queer- en sekswerkorganisaties.
11 https://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2017/Transgender_personen_in_Nederland
15
Queer ouderen hebben recht op een veilige en queer vriendelijke woonomgeving
16
5. Queer Ouderen Het komt voor dat queer ouderen de kast weer in gaan in als ze naar een woon-zorginstelling verhuizen. De al dan niet reële angst voor pesterijen, ongepaste grappen en uitsluiting door medebewoners is de oorzaak. Queer ouderen met een migranten achtergrond12 of transgender ouderen zijn extra kwetsbaar13. Sociaal wetenschapper Roos Pijpers van de Radboud
5.1 Actiepunten Queer Ouderen
Universiteit Nijmegen onderzoekt ook de oorzaken van dit uitsluitingsgedrag onder ouderen. Een voorlopige conclusie is onder andere dat zorgprofessionals vaak niet eens weten dat ze te maken hebben met een queer oudere. Bewustwording en aandacht kan in dit opzicht
1 Het uitvoeren van een inventarisatieonderzoek
een groot verschil maken om het gevoel van veiligheid
bij woonzorginstellingen voor ouderen. Aan de
bij de queer ouderen te vergroten en eenzaamheid en
hand van de bevindingen maken we een plan
depressie te voorkomen.
om zorginstellingen te stimuleren en waar nodig te ondersteunen in het ontwikkelen van
Om ervoor te zorgen dat queer ouderen zichzelf kunnen
queer beleid of om de Roze Loper14 te behalen.
zijn en zich veilig voelen, zowel thuis als in een
In 2022 willen we dat minstens 10 instellingen
woon-zorginstelling, is het belangrijk dat de instellin-
het Roze Loper keurmerk hebben behaald.
gen queer beleid ontwikkelen en uitvoeren. We gaan in
2 Het werven, trainen en begeleiden van
gesprek met woon-zorginstellingen die hier hulp bij
minimaal 5 Roze 50+-ambassadeurs in
nodig hebben. Instellingen kunnen worden begeleid in
samenwerking met COC Haaglanden.
het ontwikkelen van queer beleid of in het behalen van de Roze Loper. Met de inzet van “Roze 50+-ambassadeurs” helpen we woon-zorginstellingen en andere organisaties voor ouderen bij het organiseren van activiteiten, zoals informatiebijeenkomsten, netwerkactiviteiten en culturele (film-)avonden rondom een queer thema. We gaan samen met COC Haaglanden in 2020 en 2021 minimaal 5 ambassadeurs werven en trainen.
12 Lee, J., Kim H.-J. en Fredriksen Goldsen, K. (2019), The Role of Immigration in the Health of Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Older Adults in the United States. The International Journal of Aging and Human Development, 89 (1), 3–21. 13 Kuyper, L. (2017), transgender personen in Nederland. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. 14 https://www.rozezorg.nl/
17
Niemand zou moeten vluchten om wie je bent of wie je lief hebt
18
6. Asielzoekers en Statushouders Amnesty International, Vluchtelingenwerk en andere NGO’s wijzen ons al jaren op de misstanden wereldwijd waarmee queer personen te maken hebben: dagelijkse discriminatie, vervolgingen en bedreiging met opsluiting of de dood. Families verstoten hun kinderen, mensen hebben problemen met het vinden van werk of huisvesting en kunnen niet openlijk relaties hebben of samenwonen met degene van wie ze houden. Om in veiligheid en vrijheid te kunnen leven ontvluchten queer personen hun land, ook naar Nederland. Uit de gesprekken met queer asielzoekers en status-
6.1 Actiepunten Asielzoekers en Statushouders
houders, is gebleken dat een aantal van hen zich onveilig voelt in de asielzoekerscentra. Queer en niet queer vluchtelingen worden in dezelfde (slaap)ruimtes ingedeeld, anonimiteit en discretie is lang niet altijd gewaarborgd. Dit zorgt voor een gevoel van onveiligheid. Verdachtmakingen, sociale uitsluiting, pesterijen,
1 Wij organiseren tenminste 3 keer per jaar een
bedreigingen en mishandeling zijn reële risico’s.
overleg met Haagse organisaties die met queer vluchtelingen werken om kennis en ervaringen
Ook na het verkrijgen van een verblijfsstatus is voor
te delen en samen te bepalen hoe wij hen
velen de situatie nog niet veilig. Onderlinge verdacht-
beter kunnen ondersteunen.
makingen, chantage en fysiek geweld sluimeren steeds.
2 We onderzoeken samen met andere steden de
Samen met vluchtelingenorganisaties, de politie en
mogelijkheid voor safe houses, voor zowel
queer organisaties willen we meer aandacht vragen
vluchtelingen in de asielprocedure als status
voor deze kwetsbare situatie.
houders die zich vanwege hun geaardheid niet veilig voelen in de bestaande
Queer asielzoekers en statushouders ervaren vaak een
huisvestingsvormen.
sociaal isolement. Voor ontmoeting, informatie en
3 We stimuleren activiteiten die gericht zijn op
netwerken kunnen queer vluchtelingen terecht bij LGBT
ontmoeting, netwerkvorming en persoonlijke
Refugees Den Haag. Dit is een project van Stichting
aandacht voor queer asielzoekers en
Rainbow Den Haag. Zij organiseren maandelijks
statushouders.
bijeenkomsten. De bijeenkomsten trekken gemiddeld 60 queer vluchtelingen aan.
19
Wij geven het goede voorbeeld
20
7. Interne organisatie gemeente Den Haag Ook als gemeentelijke organisatie werken we aan een inclusief werkklimaat. Iedereen hoort erbij én kan zichzelf zijn, ongeacht seksuele en genderidentiteit en genderexpressie. We hebben als gemeente in 2015 de Verklaring van
7.1 Actiepunten Interne organisatie gemeente Den Haag
Dordrecht15 ondertekend, dat betekent dat we werken aan een veilige en gelijkwaardige werkplek voor transgender personen. Daarnaast hebben wij in 2012 de Verklaring van Amsterdam16 ondertekend waarmee wij onderschrijven dat we een queervriendelijke werkomgeving bevorderen. Wij werken daarbij samen
1 Transgender medewerkers hebben recht op
met het gemeentelijke queer-medewerkersnetwerk
buitengewoon verlof voor hun transitie. Wij
Den Haag Pride. Dit netwerk draagt bij aan de
communiceren duidelijk over deze regeling in
bespreekbaarheid en zichtbaarheid van seksuele en
de vorm van een richtlijn. Hierin worden de
genderdiversiteit en genderexpressie binnen de
rechten en plichten van zowel de managers als
gemeente.
medewerkers beschreven. 2 Ook in het overleg met de andere grote steden,
Nu is het ondertekenen van verklaringen alleen nooit
werkgeversorganisaties en vakbonden gaan we
voldoende. Daarom hebben we aandacht voor een
het gesprek aan over het regelen van het
veilig en inclusief werkklimaat met voldoende meldmo-
transitieverlof.
gelijkheden van misstanden.
3 We implementeren de training ‘Contact met transgender personen in de publieke dienst-
We communiceren duidelijk over de meldmogelijkhe-
verlening’ als standaard voor alle medewerkers
den van misstanden.
met een publieksfunctie. Medewerkers leren sensitief te zijn in de omgang met transgen-
Ook naar buiten toe draagt Den Haag als stad actief uit
der- en gender non-conforme personen.
dat queer rechten ons allen aangaan, bijvoorbeeld door
4 We werken samen met het gemeentelijke
de mogelijkheden te onderzoeken tot het realiseren van
queer-netwerk Den Haag Pride in het organi
genderneutrale toiletten. Wanneer een genderneutraal
seren van bijeenkomsten over queer gerela-
toilet onderdeel is van onze locaties, geven we als
teerde onderwerpen voor alle medewerkers.
gemeente een signaal af van herkenning en erkenning
5 We communiceren duidelijk over de meld
naar alle personen die zich niet thuis voelen in een
mogelijkheden van misstanden.
genderspecifiek toilet (ruimte). Dat heeft grote
6 We onderzoeken mogelijkheden tot het
betekenis als onderdeel van de inclusieve aanpak die
realiseren van genderneutrale toiletten op
we nastreven.
stadsdeelkantoren.
15
Verklaring van Dordrecht: https://www.transgendernetwerk.nl/wp-content/uploads/20162106-De-verklaring-van-Dordrecht-NL.pdf
16
Verklaring van Amsterdam: https://workplacepride.org/download/declaration-of-amsterdam/
21
22
8. Financiën Binnen de bestaande financiële kaders van de activiteit Emancipatie, onderdeel programma 8 ‘Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid’ is in 2020 voor het beleidsterrein queer emancipatie, een budget beschikbaar van €490.000,-. Dit budget is inclusief rijksgelden Regenboogsteden (€50.000). Voor de komende jaren is een vergelijkbaar budget beschikbaar. De subsidieregeling Emancipatie is in ontwikkeling en is bedoeld voor het subsidiëren van activiteiten die zich richten op de doelstellingen en actiepunten, zoals geformuleerd in dit actieprogramma. Hieronder vallen activiteiten die een bijdrage leveren aan • het vergroten van de veiligheid, zichtbaarheid en sociale acceptatie van queers in Den Haag, • en specifieke activiteiten gericht op vergroten van de veiligheid, zichtbaarheid en sociale acceptatie van bi-culturele jongeren, transgender personen, queer ouderen en asielzoekers en statushouders.
23
24
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag OCW Stad en Bestuur Afdeling Emancipatie emancipatie@denhaag.nl 14070 Denhaag.nl Vormgeving Intern Dienstencentrum Multimedia Augustus 2020
25