RIS306154 Beantwoording SV Groeiende kloof verkrachtingsmeldingen en aangiftes

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

17 november 2020

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Van der Werf, luidend: ‘Groeiende kloof verkrachtingsmeldingen en -aangiftes’

BSD/10041780 RIS306154

Het raadslid mevrouw Van der Werf heeft op 3 september 2020 een brief met daarin zeven vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Het aantal slachtoffers dat in Nederland een verkrachting meldt bij de politie steeg de afgelopen zeven jaar met 60 procent. Dat heeft echter niet geleid tot een even grote toename in aangiften. Ook het aantal rechtszaken en veroordelingen van daders van verkrachtingen bleef vrijwel gelijk. In 2015 resulteerde 49% van de meldingen van verkrachting in een aangifte, vorig jaar was dit nog maar 38%. Dit blijkt uit onderzoek gedaan door het platform voor onderzoeksjournalistiek Investico voor Trouw en De Groene Amsterdammer. 1) 1.

Is het college bekend met dit onderzoek van Investico, gepubliceerd op 2 september 2020?

Het college is op de hoogte van bestaan van dit onderzoek. Hierbij wordt aangetekend dat het hier gaat om zaken die plaatsvinden in de strafrechtketen. Opsporing en vervolging vinden plaats onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie. Vervolgens is het aan de rechter om uitspraak te doen. Het college heeft hierbij geen enkele bevoegdheid of verantwoordelijkheid. Het onderzoek van Investico is gebaseerd op landelijke cijfers van de Nationale Politie. 2.

Kan het college cijfers verschaffen over het aantal meldingen en het aantal aangiften van verkrachting in Den Haag? Hoe heeft het aantal meldingen en aangiften zich in onze stad ontwikkeld in de afgelopen jaren? Is er in Den Haag ook sprake van een groeiende kloof tussen het aantal meldingen en aangiften?

Zoals volgt uit het antwoord op vraag 1 beschikt het college niet over gegevens over dit onderwerp. Desgevraagd hebben de politie en het Openbaar Ministerie een overzicht geleverd van het aantal informatieve gesprekken en het aantal aangiften van juni 2016 tot en met augustus 2020. Een melder van een verkrachting krijgt een informatief gesprek aangeboden bij de zedenpolitie. Een melder kan na het informatieve gesprek beslissen om aangifte te doen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10041780

Informatieve gesprekken en aangiften in Den Haag n.a.v. verkrachtingen Jaar Informatief Aangifte % aangiften t.o.v. gesprek inf. gesprek 2016 33 12 36% 2017 77 38 49% 2018 60 36 60% 2019 75 27 36% 2020 45 13 29% Tabel 1: De cijfers betreffen de periode juni 2016 t/m augustus 2020 3.

In het geval van een groeiende kloof tussen het aantal meldingen en aangiften, wat is de verklaring hiervoor?

Het aantal informatieve gesprekken stijgt sinds 2018, maar het aantal aangiftes blijft achter. Hieruit kan worden afgeleid dat mensen de weg naar de politie beter weten te vinden en dat de meldingsbereidheid hoger is. Het slachtoffer beslist uiteindelijk zelf of er aangifte gedaan wordt. De politie is hierin niet bepalend. Elke aangifte leidt tot een opsporingsonderzoek. 4.

Is er inzicht in het aantal meldingen van verkrachting door bekenden van het slachtoffer versus meldingen van verkrachting door onbekenden? In het geval dit inzicht niet bestaat kan het college hierover getallen achterhalen?

Bij het overgrote deel van de zedenzaken is vrijwel direct een verdachte in beeld, vaak in een afhankelijkheidsrelatie met het slachtoffer. Exacte cijfers zijn niet te noemen omdat deze niet bijgehouden worden. Het aantal strafdossiers dat de politie aanlevert bij het OM schommelt al jaren rond hetzelfde aantal. Per saldo, na opsporing en vervolging, belanden niet méér daders achter de tralies dan zeven jaar geleden. Dit valt te lezen in het onderzoek. 5.

Hoeveel inwoners worden er in Den Haag per jaar veroordeeld voor verkrachting en hoe heeft dat cijfer zich de afgelopen jaren ontwikkeld?

Overzicht van eindvonnissen in verkrachting zaken (art. 242 Sr.) pleeggemeente ’s-Gravenhage Eindvonnis 2016 2017 2018 2019 Ontslag van alle rechtsvervolging 1 Schuldigverklaring zonder oplegging van straf 1 Schuldigverklaring zonder oplegging van straf of maatregel 2 5 Strafoplegging 6 1 3 Strafoplegging en/of ‐maatregel 6 8 7 17 Vrijspraak 2 1 3 Eindtotaal 14 14 15 20

2020

3 2 1 6

Dit overzicht kan niet zonder meer worden vergeleken met het overzicht in het antwoord op vraag 2. Verkrachtingszaken worden over het algemeen niet afgerond met een eindvonnis in het jaar waarin aangifte is gedaan. Hierdoor treedt een verschuiving tussen de jaren op. Ter toelichting: Wanneer een intakegesprek en de aangifte eind 2016 is gedaan, moet eerst een onderzoek door de politie plaatsvinden, waarna de zaak bij het OM wordt aangebracht. Het besluit tot vervolging kan dan in 2017 plaatsvinden en wanneer de zaak voor de rechter is gebracht, is er weer

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10041780

enige tijd verstreken. Ook dan vindt er een uitspraak in eerste aanleg plaats waartegen het OM maar ook de verdediging in beroep kan gaan. Een uitspraak in hoger beroep zou in dat geval in 2018 kunnen plaatsvinden. Daarna kan een verdachte nog in cassatie. Daarbij kan het OM ook besluiten om zonder intakegesprek of aangifte een zaak ambtshalve op te pakken. Voordat een slachtoffer aangifte doet van verkrachting is er eerst een informatief gesprek met een zedenrechercheur. Uit het onderzoek komt naar voren dat veel slachtoffers het gevoel hebben in deze gesprekken ontmoedigd te worden van het doen van aangifte vanwege de lage kans op een succesvolle vervolging. In het onderzoek valt te lezen dat er daarom nu meer aandacht vanuit de politieleiding is voor deze informatieve gesprekken. 6.

Op welke manier gaat de Haagse politie deze gesprekken aan? Is er in Den Haag zicht op het effect dat deze informatieve gesprekken hebben op slachtoffers? Vinden er in Den Haag ook gesprekken binnen de politie hierover plaats, zodat zedenrechercheurs zich bewust zijn van de impact van deze gesprekken op slachtoffers en de kans dat het slachtoffer aangifte doet?

Het slachtoffer wordt uitgelegd wat aangifte doen inhoudt en hoe een opsporingsonderzoek in zijn werk gaat. Er is ook een animatievideo ontwikkeld, waarmee het slachtoffer geïnformeerd wordt. Vervolgens besluit het slachtoffer om wel of geen aangifte te doen. De politie geeft geen advies. Tijdens studie- en themadagen is er veel aandacht voor het houden van een goed informatief gesprek en het voorkomen van ontmoediging. Er is ook een plan van aanpak dat zich richt op het informatief gesprek, de bedenktijd en het informeren en contact houden met het slachtoffer. Recent is gestart met intervisie waarbij geluidsopnames van gesprekken worden teruggeluisterd. 7.

Er is landelijk een groot tekort aan zedenrechercheurs. Bestaat dit tekort ook binnen het Haagse politiekorps? Zo ja: om hoeveel FTE gaat het? Zo ja, wat is de impact hiervan op de gesprekken met slachtoffers, het onderzoeken van zaken en het vervolgen van daders? Hoe verwacht het college dat de capaciteit van de Haagse zedenpolitie zich de komende jaren zal ontwikkelen?

Met de gelden uit de motie Klaver wordt gewerkt aan structurele versterking van de zedenpolitie, met als doel om een stevige impuls te geven aan de kwaliteit en capaciteit in de behandeling van zedenzaken en daarmee ook aan het verbeteren van de doorlooptijden. Deze gelden worden ingezet voor het structureel ophogen van de capaciteit van zedenrechercheurs, digitaal rechercheurs en informatierechercheurs. Daarnaast worden extra docenten voor het zedenonderwijs aangesteld en wordt extra forensische capaciteit voor zedenonderzoeken georganiseerd. Ook op andere manieren wordt doorlopend geïnvesteerd in zedenteams op het gebied van sturing en efficiency. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

1) Bron: https://www.platform-investico.nl/artikel/stijgende-verkrachtingscijfers-falendeopsporing-geannoteerd-verhaal/ (zie bijlage)

3/3