RIS305871 Bijlage

Verslag |Straatpuzzel Van St. Aldegondeplein Inleiding Uit de voorinformatie: Het Geuzenkwartier (gebouwd vanaf 1910) kent een stedenbouwkundige opzet van smalle straten en woningen zonder voortuin. Door het toegenomen autobezit bestaat het straatbeeld uit steen (gevels, trottoirs, rijbaan) en blik (auto’s). Trottoirs zijn smal en de doorgang wordt beperkt door gestalde fietsen en dergelijke. Ten tijde van de haalbaarheidsstudie werd een ondergrondse garage gezien als dé oplossing om de wijk te verbeteren. Door het ondergronds parkeren ontstaan bovengronds kansen voor groen, speel- en ontmoetingsruimte en andere voorzieningen (fiets parkeren, afvalcontainers enz.). Het referentiebeeld van de ‘leefstraat’ werd daarbij gehanteerd. Inmiddels is de doelstelling van het project niet de bouw van een garage per sé, maar is deze breder getrokken: het gaat om de verbetering van de leefbaarheid in het Geuzenkwartier. En die kan op verschillende manieren worden behaald, wellicht ook zonder garage. Denk aan alternatieve oplossingen door (gestimuleerd) autodelen, fietsvlonders, mobiliteitshub aan de rand en wat al dies meer zij.”

Afbeelding 1 Straatpuzzel van Sint Aldegondeplein

Er is gekozen om de Straatpuzzel als methodiek in te zetten om op een laagdrempelige en informele manier in contact te komen met buurtbewoners. Hierin lag onze focus op zowel het blootleggen van weerstand en steun voor de geplande parkeergarage als het vergaren van nieuwe ideeën voor verbetering van de openbare ruimte.

Aanpak Nadat alle direct omwonenden van het Van Sint Aldegondeplein op de hoogte zijn gesteld van het participatietraject door middel van een huis-aan-huis bezorgde flyer (zie afbeelding) zijn wij gestart met de uitvoering. De flyer is bezorgd bij alle huishoudens rondom het plein en vijf omliggende straten. In totaal zijn er drie puzzelsessies op het plein georganiseerd, waarvan één overdag en twee in de (vroege)avond. Ondanks het slechte weer was de opkomst goed, gemiddeld 30 bewoners per bijeenkomst. In totaal hebben 78 huishoudens deelgenomen aan het traject, inclusief een aantal reacties per mail. Naast bewoners zijn er eveneens gesprekken gevoerd met de architecten die betrokken zijn geweest in het voortraject ter voorinformatie.

Afbeelding 2 Flyer ter aankondiging

De situaties die werden gevisualiseerd in de puzzel leidde gemakkelijk tot gesprek. Men vond de situatie op de puzzel goed herkenbaar en het lukte deelnemers goed om met de puzzelstukken de huidige en gewenste situatie kenbaar te maken. Er volgden al snel lange gesprekken waarbij wij konden doorvragen om zo te achterhalen wat de ‘echte’ zorg of kans is.

Ondanks het feit dat de geplande parkeergarage niet als hoofdonderwerp is gecommuniceerd bleek al snel dat er onder bewoners veel onrust en onzekerheid bestaat over dit plan.

Resultaten Ervaringen rond de huidige situatie Alle keren dat wij op locatie waren werd er druk gespeeld op het plein door kinderen van verschillende leeftijdscategorieën. De allerjongsten in de speeltuin en de tieners speelden in de voetbalkooi, deze laatste groep werd in de avond afgewisseld door wat hangjongeren. Bewoners geven zelf aan dat het plein een hele sterke sociale functie heeft en dat meerdere bezoekers uit andere straten en buurten gebruik maken van het plein. Moeders, kinderen, ouderen, hondenbezitters zien het plein als een ontmoetingsplek waar je altijd wel een buurtbewoner treft en een praatje maakt. De onderlinge contacten zijn goed en niet alleen “analoog”: Er is sprake van een actieve Facebookpagina voor bewoners en een drukbezochte Whatsappgroep van buren. Het overgrote deel van de bewoners is zeer tevreden met de huidige woonomgeving. Men waardeert de kindvriendelijkheid van de omgeving en het sociale karakter van de buurt. Daar waar bewoners verbeterpunten aangeven wordt het vaakst genoemd dat de omgeving weliswaar wat stenig is en dat meer groen is gewenst. Een enkeling noemt geluidsoverlast van de voetbalkooi. Men maakt zich grote zorgen over de plannen omtrent de bouw van een parkeergarage onder het plein. Het overgrote deel van de bewoners heeft vooral zorgen over de gevolgen van de bouw voor de fundering van de omliggende woningen.

Daarnaast is er een groot deel van de bewoners dat weerstand voelt tegen een langdurige verbouwing of afsluiting van plein en straat. De meeste bewoners op en rond het plein voelen geen draagvlak voor de bouw van de garage en zijn wantrouwend ten opzichte van de besluitvorming rondom deze plannen.

Waar laten we de auto? De eerste vraag binnen de puzzelsessie was, ‘waar laat u uw auto?’ Een opvallende uitkomst hierin is dat de parkeerdruk door de meeste bewoners niet als te hoog wordt ervaren. Veel bewoners geven aan dat zij in de buurt vrijwel altijd een plekje voor de auto kunnen vinden, zij het niet voor de deur, maar vaak een paar straten verder. De overgrote meerderheid geeft aan dit geen probleem te vinden, dat hoort bij het wonen in de grote stad. Hierbij ervaren bewoners overigens zelf een onderscheid tussen de “pleinbewoners” en de “mensen uit de zijstraten”. Alhoewel uit het onderzoek dit onderscheid niet helemaal duidelijk naar voren komt, leeft onder bewoners het idee dat de “mensen uit de zijstraten” het parkeerprobleem als heftiger ervaren dan de pleinbewoners zelf. Dit door bewoners ervaren onderscheid wordt ook in verband gebracht met de ideeën over de parkeergarage. “Zij willen graag een parkeergarage omdat ze te lui zijn om te lopen, maar zij zitten straks niet in de rotzooi!”. Onderstaande grafiek toont aan dat 67% van de deelnemers geen parkeerprobleem ervaart en in de buurt altijd wel terecht kan. Slechts vier personen geven aan voorkeur te geven aan de geplande parkeergarage, dit zijn allen bewoners uit een van de zijstraten. Slechts een bewoner heeft aangegeven de parkeergarage als oplossing te zien om de buurt te kunnen vergroenen.

Mobiliteitshub In de puzzel kon men tevens een mobiliteitshub (een ruimte met deelfietsen, -auto en –scooters, een wijkbusje en een OV-halte) als middel inzetten om zo ruimte te creëren op straat. Deze is door 13% van de participanten op de puzzel geplaatst, die hebben aangegeven daar gebruik van te willen maken. Er waren meer deelnemers

enthousiast over het principe van de mobiliteitshub, maar deze gaven aan er niet in te geloven dat mede bewoners er gebruik van zouden maken.

Leefstraten Bij de uitleg van het concept ‘leefstraten’ werd deze door de meerderheid niet als aantrekkelijk bevonden. Eerst reageert men zeer sceptisch en vindt men het moeilijk zich het idee voor te stellen. Daarbij gaat de voorkeur bij het merendeel uit om de auto ‘voor de deur’ te hebben staan. Toch, bij het neer leggen van de ‘leefstraat-bordjes’ op de plattegrond is de reactie dan weer positief maar blijft de overweging om de auto weg te doen of over te gaan naar een ‘deel-auto’ achterwege. De belangrijkste bezwaren ten opzichte van een deelauto waren de twijfel over directe beschikbaarheid en het soort auto. Deze reactie kregen we vooral bij de wat oudere generatie. Jongere mensen zagen het concept als kansrijk en staan er open voor. Het vergroenen van een nogal versteende buurt leeft onder veel bewoners. Men ziet die vergroening dan vooral te realiseren op het plein zelf of door het plaatsen van bloembakken of bomen daar waar de straat het toelaat. In verschillende gevallen hebben bewoners aangegeven hier graag over mee te willen denken. Een enkeling zou hier een actieve rol in willen spelen in de vorm van groenonderhoud en schoonhouden.

A

Alternatieve plannen Volgens de gesproken bewoners zijn er alternatieve oplossingen voor het creëren van parkeerplaatsen die minder ingrijpend zijn. Zo zou de middenberm aan de Willem de Zwijgerlaan anders ingedeeld kunnen worden waardoor er een verdubbeling aan parkeerplaatsen kan worden gecreëerd. Een andere bewoner ziet een kans in een parkeergarage op het verversingskanaal. Loze ruimte die direct op één van de aanrijroutes ligt. “Ook handig voor de Duitser”. Deze bewoner heeft eerder zijn plannen inclusief tekening bij het Stadsdeelkantoor ingeleverd.

Conclusies De bouw van de parkeergarage leeft zeer onder de bewoners. Veel bewoners maken zich zorgen over het gebrek aan informatie over de voortgang van de plannen, maar ook over het plan in het algemeen. Dit maakt dat er verschillende scenario’s rondzingen in de wijk, wat voor meer onrust zorgt. Het overgrote deel van de bewoners heeft vooral angst en zorg over de bouw. Hierdoor ligt alle focus op de bedreigingen die de bouw met zich meebrengt (schade aan fundering/scheuren in huis) en zijn de kansen voor de buurt nauwelijks bespreekbaar. Men ziet de parkeergarage niet als kans om de buurt te vergroenen: Enerzijds omdat de behoefte aan meer groen niet dominant aanwezig is, anderzijds vanwege de angst bij bewoners over de nadelen van de bouw van een garage. Momenteel is er hierdoor geen draagvlak onder de bewoners voor de bouw van de garage. Er is onder bewoners behoefte aan meer groen op en rond het plein, maar dit kan wellicht ook gerealiseerd worden in een andere indeling of beter onderhoud van het huidige groen.

Advies en aanbevelingen •

•

Er is op dit moment geen draagvlak voor de bouw van een parkeergarage aan het van Sint Aldegondeplein. Een groot deel van de weerstand tegen deze bouw wordt veroorzaakt door angst voor gevolgen van de bouw voor de eigen woning. Bewoners hebben weinig tot geen informatie over de concrete invulling van de bouw, waardoor deze angst is ontstaan. Om het draagvlak goed te kunnen meten is het eigenlijk noodzakelijk dat bewoners over de juiste informatie beschikken over de gevolgen (positief en negatief) van de garage. Vanwege het heersende wantrouwen ten opzichte van de gemeente is het aan te raden een onafhankelijk expert hierover de bewoners te laten informeren. Vergroening is de gemeenschappelijke deler, zowel in de kansen als de bedreiging wordt deze veel genoemd. De bouw gaat ten koste van de bomen op het plein en de bouw is een kans om te kunnen vergroenen. Er is een aantal bewoners dat zich graag inzet om de buurt te kunnen vergroenen. Het ondersteunen van kleine initiatieven op dit gebied kan tot duurzame vergroening van de woonomgeving leiden. Het concept van leefstraten is voor de meeste bewoners een brug te ver.