RIS305802 Openbare ruimte Spuikwartier

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Boudewijn Revis Wethouder van Financiën en Stadsontwikkeling

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

100008962 RIS305802 Contactpersoon

Erik Hiel Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Projectmanagement Den Haag Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

14 juli 2020

eric.hiel@denhaag.nl

Onderwerp

Openbare ruimte Spuikwartier

Geachte Voorzitter, In de Halfjaarrapportage Nieuwbouw Amare over Q4 2019 en Q1 2020 (RIS305641) bent u op hoofdlijnen geïnformeerd over de voortgang van de openbare ruimte Spuikwartier. In de voorliggende brief is per deelgebied van de openbare ruimte een nadere toelichting op het ontwerp, de fasering en de aanpak voor het vervolg gegeven. Overzicht deelgebieden en kaders uitwerking De openbare ruimte Spuikwartier is verdeeld in de deelgebieden: Turfmarkt, Wijnhaven, Stadhuis, Spuiplein, Turfhaven, Stadsbalkon en Schedeldoekshaven. Het deelgebied Stadhuis valt buiten de Grondexploitaties Spuikwartier en Spuikwartier fase 2 en 3 Haagse Loper, maar is vanwege de ruimtelijke samenhang is het ontwerp van dit deelgebied toch meegenomen. Voor een indruk van de deelgebieden zijn deze indicatief weergegeven in de afbeelding hieronder. Uitgangspunt voor de inrichting van de openbare ruimte is het programma van eisen van maart 2019 (RIS302527). Voor de uitwerking, realisatie en het beheer en onderhoud gelden de beschikbare budgetten als financieel kader. Voor nieuw toe te voegen openbare ruimte kan besloten worden extra budget beschikbaar te stellen (RIS 292663). Turfmarkt Stadhuis Deelgebied Stadhuis

Deelgebied Wijnhaven:

Wijnhaven Spuiplein

Deelgebied Turfmarkt Deelgebied Turfhaven

Deelgebied Spuiplein

Turfhaven Stadsbalkon

Amare Toren A

Schedeldoekshaven Deelgebied Stadsbalkon Mercure Hotel

Toren C

Toren B

Deelgebied Schedeldoekshaven

Indicatie deelgebieden openbare ruimte Spuikwartier

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

100008962

Deelgebied Turfmarkt De Turfmarkt is ‘Haagse Loper’ tussen Den Haag Centraal en het Spuiplein. Het reeds eerder gerealiseerde gedeelte van de Haagse Loper tussen Den Haag Centraal en de Wijnhaven wordt doorgetrokken tot het Spuiplein. In het ontwerp voor deze straat is ruimte voor bomen en terrassen aan de gevels. De vloer wordt afgewerkt met klinkers in een patroon conform het reeds ingerichte deel van Haagse Loper. Het Voorontwerp (VO) van de Turfmarkt is bijna gereed. De komende weken worden de kostenraming, aanbestedingsstrategie en beheerparagraaf afgerond. De Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) heeft het concept-VO reeds goedgekeurd. Zie de bijlage voor het conceptVO voor de Turfmarkt. De inrichting van de Turfmarkt dient voorafgaand aan de ingebruikname van Amare gereed te zijn. De uitvoering start in de eerste helft van 2021, zodat de inrichting voor september 2021 is afgerond. Eventuele werkzaamheden aan kabels en leidingen dienen voor die tijd plaats te vinden, waardoor de Turfmarkt mogelijk al eerder wordt opengebroken. Een beperkt deel van de Turfmarkt wordt pas later ingericht. Het betreft het gedeelte tussen de deelgebied Wijnhaven en Turfhaven. Hier is de komende jaren namelijk nog een bouwweg aanwezig ten behoeve van de bouwwerkzaamheden aan Amare en de Turfmarktgarage onder toren A.

Dit deel van de Turfhaven wordt gelijktijdig met het deelgebied Wijnhaven ingericht (zie verderop in deze brief).

Impressie Turfmarkt met links Amare en rechts het Stadhuis Deelgebied Wijnhaven Het deelgebied Wijnhaven ligt tussen het Stadhuis, de Turfmarkt en de Kalvermarkt. Het hardsteen op maaiveld wordt vervangen en er worden meer bomen en groen ingepast. Het wordt een groene verblijfsplek waar ook ruimte is voor voetgangers en fietsers, laden en lossen, hulpdiensten en de tram. Ook het concept-VO voor de Wijnhaven is bijna gereed (kostenraming, aanbestedingsstrategie en beheerparagraaf worden afgerond). De ACOR heeft het concept-VO goedgekeurd. Zie de bijlage voor het concept-VO. Tot begin 2023 loopt er door het deelgebied een tijdelijke bouwweg ten behoeve van de werkzaamheden aan Amare en de Turfmarktgarage (onder toren A).

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

100008962

Als de bouwweg is opgeheven wordt gestart met de inrichting van de Wijnhaven. De bouwweg kruist ook een deel van de Turfmarkt. Dit deel van de Turfmarkt wordt meegenomen met de inrichting van de Wijnhaven.

Impressie Wijnhaven Deelgebied Stadhuis Bij de aanpak van het deelgebied Stadhuis gaat het hoofdzakelijk om het vervangen van de natuursteenvloer. Om zeker te weten dat de nieuwe vloer voldoende stroef is (ook tijdens neerslag) wordt eerst een proefvak met verschillende steensoorten aangelegd. Pas daarna wordt een steensoort gekozen. Naast het vervangen van de natuursteenvloer worden ook de vakken voor het openbaar stallen van fietsen geoptimaliseerd en zal het parkeervak voor de motoren op deze locatie vervallen. Dat is nodig om ruimte te maken voor looproutes, bijvoorbeeld tussen Amare en de tijdelijke touringcarhalte die aan de Kalvermarkt wordt ingepast. Net als voor de Turfmarkt en de Wijnhaven is ook het concept-VO voor de omgeving Stadhuis bijna gereed (kostenraming, aanbestedingsstrategie en beheerparagraaf worden afgerond) en heeft de ACOR het concept-VO goedgekeurd. Zie de bijlage voor het concept-VO omgeving Stadhuis. Het is de ambitie dat de aanpak van het deelgebied Stadhuis tegelijk met de Turfmarkt start. Voorwaarde daarbij is dat het gebied voldoende bereikbaar blijft tijdens de gelijktijdige uitvoering van de twee deelgebieden en er moet rekening worden gehouden met de levertijd van het natuursteen. Het deelgebied Stadhuis betreft een investeringsproject met een eigen budget.

In tegenstelling tot de andere deelgebieden valt dit deelgebied financieel gezien buiten de Grondexploitatie Spuikwartier. Deelgebied Spuiplein De uitgangspunten voor de inrichting van het Spuiplein zijn opgenomen in het programma van eisen van maart 2019 (RIS302527, bijlage 4). Het Spuiplein moet een groen verblijfsplein worden met ruimte voor evenementen en terrassen aan de gevel. Het plein wordt omkaderd door de gevels van gebouwen en een groene zone. De middenruimte van het plein wordt geschikt voor evenementen. Het plein moet uitnodigend zijn van alle kanten door goede routes en zichtlijnen. Het moet een prettige plek worden voor alle leeftijden en achtergronden. Het programma van eisen is uitgewerkt in stedenbouwkundige uitgangspunten die een duidelijke structuur aan het Spuiplein geven.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

100008962

Belangrijk daarbij is dat ook de culturele instellingen aan de overzijde van de trambaan, door bijvoorbeeld goed looproutes en zichtlijnen, ruimtelijk worden betrokken bij het Spuiplein. De omgeving wordt betrokken bij het opstellen van het ontwerp voor het Spuiplein. Hiermee wordt voortgebouwd op de stadsgesprekken die hebben plaatsgevonden (RIS276520). Hiervoor wordt een groep uit de omgeving intensief betrokken bij het ontwerpproces. Ook wordt een aantal bijeenkomsten georganiseerd voor geïnteresseerden uit de hele stad (op locatie en/of digitaal). Voor het ontwerp wordt een extern bureau ingehuurd. De aanbesteding hiervoor is in voorbereiding. Het ontwerpproces met het externe bureau en de omgeving zal na de zomer van 2020 aanvangen. Het blijkt niet haalbaar om bij de ingebruikname van Amare in september 2021 een definitieve inrichting van het Spuiplein gereed te hebben. Dat komt onder andere door een bouwterrein dat nog tot begin 2022 op een deel van het Spuiplein aanwezig is. Daarnaast bestaat de behoefte om voldoende tijd te nemen voor ontwerpproces en het daarbij betrekken van de omgeving. Het Spuiplein valt binnen de Grondexploitatie Spuikwartier, er zijn dus reeds middelen beschikbaar voor de inrichting. Het VO van het Spuiplein wordt ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad.

De verwachting is dat de definitieve inrichting van het Spuiplein in de eerste helft van 2022 kan starten. Aangezien Amare al in september 2021 in gebruik wordt genomen, wordt het Spuiplein van een tijdelijke inrichting voorzien (buiten het dan nog aanwezige bouwterrein). Hiervoor wordt gedacht aan een pleinzone met een klinkerbestrating en zone met groen en bomen. U wordt hierover geïnformeerd middels de Halfjaarrapportages inzake de nieuwbouw Amare. Dat geldt ook voor het ontwerp voor de overige deelgebieden van de openbare ruimte Spuikwartier. Deelgebied Turfhaven Het deelgebied Turfhaven betreft de openbare ruimte rondom toren A. Onder het deelgebied ligt de Turfmarktgarage, die wordt gerenoveerd. De openbare ruimte van de Turfhaven kan pas worden ingericht als de ruwbouw van zowel toren A als de Turfmarktgarage gereed zijn. Naar verwachting is dat in het voorjaar van 2023. Vanzelfsprekend dient Amare bij de ingebruikname bereikbaar te zijn. Daarom wordt de zone langs de gevel van Amare alvast (tijdelijk) ingericht, zodat alle functies van Amare bereikbaar zijn. Vanwege de beschikbare tijd tot de inrichting van het deelgebied Turfhaven is nog niet met het ontwerp gestart. De focus ligt op dit moment op de deelgebieden die op kortere termijn moeten worden ingericht.

Uitgangspunt voor het ontwerp is dat de openbare ruimte op een reeds bestaande ondergrondse constructie van de Turfmarktgarage wordt gerealiseerd. Het dek van deze constructie vormt straks de maaiveldvloer. De peilmaat van de maaiveldvloer ligt daardoor vast. Omdat deze relatief hoog ligt ten opzichte van de omliggende bebouwing is er weinig hoogte beschikbaar voor de afwerking van de maaiveldvloer. Het is bijvoorbeeld niet mogelijk om de openbare ruimte te voorzien van klinkers (inclusief een onderliggend zandbed). Tijdens de ontwerpfase zal binnen deze kaders nadrukkelijke aandacht zijn voor een hoogwaardige afwerking van de maaiveldvloer. Stadsbalkon Het stadbalkon betreft het verhoogde maaiveld tussen de torens B en C en Amare. Het stadsbalkon kan met diverse trappen vanuit de openbare ruimte worden bereikt. Deze trappen worden integraal met de gebouwen en de openbare ruimte ontworpen. De constructie van het stadsbalkon wordt in twee hoofdfasen gerealiseerd. De eerste fase wordt gerealiseerd tijdens de bouw van toren B en is begin 2022 gereed. Onder dit deel van het stadsbalkon bevindt zich straks het overdekte expeditiehof van Amare met zes loadingdocks. De tweede fase van het stadbalkon wordt gerealiseerd tijdens de bouw van toren C. Er bestaat nog geen zekerheid over wanneer de bouw van toren C start.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

100008962

Uitgaande van een startbouw van toren C begin 2022 en bouwperiode van drie jaar, zou de tweede fase van het stadbalkon in 2025 gereed zijn. De inrichting van de bovenzijde van het stadsbalkon is nog afhankelijk van de afweging of het stadsbalkon openbaar gebied wordt of niet (RIS 305641). Hoe dit precies wordt ingevuld zal nader worden overwogen. Hierbij zijn bijvoorbeeld de kwaliteit van de plek en sociale veiligheid van belang. Schedeldoekshaven Bij de oplevering van torens B en C wordt de openbare ruimte rond deze torens ingericht. Dat geldt ook voor de zone rond de reguliere entree van de parkeergarages aan de Schedeldoekshaven. Deze entree ligt op het bouwterrein van toren B en kan daardoor tijdelijk niet worden gebruikt. Daarom is de entree aan de Ammunitiehaven voor die periode ook in gebruik als entree van de Stadhuisgarage. Na de werkzaamheden aan toren B wordt de reguliere entree aan de Schedeldoekshaven weer bereikbaar gemaakt en in gebruik genomen. De entree wordt daarbij niet verplaatst. De ambitie voor de herinrichting van de gehele Schedeldoekshaven is onderdeel van de plannen voor de Campusboulevard en kent een eigen besluitvorming. Tot slot De openbare ruimte van het Spuikwartier zal gefaseerd worden ingericht. Wanneer de openbare ruimte kan worden aangepakt is mede afhankelijk van wanneer gebouwen gereed zijn en bijbehorende bouwterreinen worden opgeheven.

Het duurt nog enkele jaren voordat het gehele gebied is ingericht. Vanzelfsprekend wordt ingezet om deze periode zo kort mogelijk te houden en de hinder waar mogelijk te beperken. Ik verwacht u hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd over de openbare ruimte Spuikwartier. In de Halfjaarrapportages zal ik u op de hoogte houden van de verdere voortgang. Met vriendelijke groet, Boudewijn Revis & Hilbert Bredemeijer

5/5