RIS305176 Toekomst straatvegers Haags Werk Bedrijf

RIS-nummer: 305176

Schriftelijke vragen: Toekomst straatvegers Haags Werk Bedrijf Indiener: Lesley Arp, SP

Datum: 23-04-2020 Aan de voorzitter van de gemeenteraad, In 2015 heeft de gemeente 260 straatvegers in dienst genomen, die voorheen met behoud van uitkering werkzaamheden verrichtten. Deze vegers traden in dienst bij de Dienst Stadsbeheer (DSB), maar het Haags Werk Bedrijf (HWB) bleef verantwoordelijk voor de aansturing en begeleiding. Hiermee zijn echter niet alle vegers die bij het HWB werkzaam waren overgenomen door de gemeente. 230 straatvegers zijn nog altijd in dienst van het HWB. Zij verrichten hetzelfde werk als de gemeentelijke vegers, maar met andere arbeidsvoorwaarden. De twee typen vegers verrichten hun werk bovendien niet gescheiden, maar in gemengde teams, aangestuurd door zowel gemeentelijke managers als HWB-managers. De SP-fractie heeft vernomen dat de Dienst Stadsbeheer de wens heeft om haar eigen leidinggevenden volledig verantwoordelijk te maken voor de aansturing van de vegers op straat. Hiermee blijft het HWB weliswaar werkgever van de 230 straatvegers, maar wordt deze organisatie in een zekere zin op afstand gezet van haar werknemers. Overeenkomstig art.

30 van het Reglement van orde stellen de raadsleden Lesley Arp, Bülent Aydin en Erlijn Wenink de volgende vragen: 1) Klopt het dat er een plan ligt om de gemeentelijke managers volledig verantwoordelijk te maken voor de aansturing op straat van zowel de straatvegers van het HWB als de gemeentelijke straatvegers van het Haags Veegbedrijf (HVB)? Wat is de aanleiding voor en de status van dit plan? 2) Kunt u nader toelichten waarom de gemeente er de afgelopen jaren niet voor heeft gekozen om ook de overige 230 straatvegers die nog in dienst zijn van het HWB als ambtenaar te beëdigen? 3) Wat is het concrete verschil in arbeidsvoorwaarden tussen beide groepen straatvegers? 4) Is er behalve het verschil in arbeidsvoorwaarden nog sprake van een verschil in profiel tussen beide groepen straatvegers (denk aan leeftijd, afstand tot de arbeidsmarkt, etc.)?

5) Klopt het dat beide groepen straatvegers in feite dezelfde werkzaamheden verrichten? Zo ja, hoe rijmt het college dit met het verdringingsprotocol, waarmee Den Haag samen met buurtgemeenten in 2017 de intentie uitsprak richting FNV om verdringing op de arbeidsmarkt tegen te gaan?1 De fracties van de SP, PvdA en GroenLinks vragen zich af in hoeverre de HWB-vegers, zolang zij niet in dienst worden genomen van de gemeente, gebaat zijn bij de voorgenomen organisatorische verandering. 6) Bent u het met ons eens dat het onwenselijk is als de HWB-straatvegers in een ondergeschikte positie terechtkomen ten opzichte van hun gemeentelijke collega’s, terwijl zij in feite jarenlang hetzelfde werk doen? Zo ja, hoe wilt u dit voorkomen? Zo nee, waarom niet? Het Haags Werk Bedrijf Publieke Taken (HWB) is in de jaren negentig opgericht om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te activeren. In de loop der jaren is bepaald dat het HWB uitsluitend

1 https://lokaalfnv.nl/media/48136/verdringingsprotocol-fnv.pdf

opdrachten van de gemeente mag aannemen. Daarnaast worden er vanuit de bijstand geen nieuwe medewerkers meer naar het HWB doorverwezen, waardoor het medewerkersbestand krimpt en vergrijst. De medewerkers van het HWB hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Deze afstand is echter niet groot genoeg om in aanmerking te komen voor beschut werk. In feite valt deze groep tussen wal en schip wanneer zij geen toegang heeft tot werkvormen met extra begeleiding. Bovendien hebben veel medewerkers van het HWB te maken met multiproblematiek. Dit vergt een andere rol van de werkgever, die meer gericht is op het stimuleren van zelfredzaamheid. 7) Wat is nog de concrete meerwaarde van het HWB als deze organisatie op afstand wordt gezet van haar werknemers? Dreigt zij hiermee niet in feite een payroll-constructie te worden? Zolang de 230 straatvegers in dienst zijn van het HWB, blijft deze organisatie een werkgeversrol vervullen.

8) Bent u het ons eens dat het onwerkbaar is als het HWB geen zicht meer heeft op het functioneren van haar medewerkers op straat – omdat DSB deze aansturende en begeleidende rol volledig overneemt – maar nog wel belast is met HR-taken? Hoe zou dit de HWB-vegers ten goede moeten komen? In december 2019 heeft het college het plan van aanpak voor de totstandkoming van ‘Den Haag Werkt’ naar de raad gestuurd (RIS 304096). De doelstelling van dit reorganisatieproces is het creëren van een inclusieve arbeidsmarkt, waarbij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ‘zo gewoon mogelijk werk doen bij een zo gewoon mogelijke werkgever tegen een zo gewoon mogelijk loon’.2 9) Hoe komt het dat de samenwerking tussen de gemeente en het HWB nergens wordt genoemd in dit reorganisatieplan? Was dit een bewuste keuze? Verandert deze samenwerking ten gevolge van de reorganisatie, en zo ja, in welke zin? Op 15 januari 2020 publiceerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) het rapport ‘Het betere werk. De nieuwe maatschappelijke opdracht’. Hierin stelt de WRR dat het sluitstuk van de sociale zekerheid niet de bijstand, maar een basisbaan zou moeten zijn. Werk is immers belangrijk voor het welzijn van mensen. Met een basisbaan wordt niet hetzelfde bedoeld als een Melkertbaan.

Basisbanen zijn volgens de WRR ‘niet per se bedoeld voor de doorstroom naar regulier werk, al mag en kan dit soms gebeuren.’3 Daarnaast stelt de WRR dat basisbanen ‘goed werk moeten bieden en daarom niet tijdelijk moeten zijn. Ze dienen juist bescherming te bieden (‘grip’) tegen de onzekerheid van de arbeidsmarkt.’ Ook adviseert de WRR om het actief arbeidsmarktbeleid te vernieuwen, onder andere door meer aandacht te geven aan persoonlijke begeleiding. 10) Bent u het met ons eens dat het WRR-rapport ‘Het betere werk’ waardevolle adviezen bevat voor het voeren van een actief arbeidsmarktbeleid? Zo nee, waarom niet? 11) Bent u bereid om samen met het HWB te onderzoeken in hoeverre deze organisatie in de toekomst een rol zou kunnen vervullen in het verwezenlijken van basisbanen voor Hagenaars met een grote afstand tot de arbeidsmarkt? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet? 12) Bent u bereid de resultaten van dit onderzoek met de raad te delen? 13) Bent u bereid om voor dit onderzoek is afgerond en besproken in de raad geen onomkeerbare stappen te zetten ten aanzien van de samenwerking tussen gemeente en HWB? Zo nee, waarom niet?

2 Plan van aanpak reorganisatie ‘Op naar Den Haag Werkt’, p. 8, RIS 304096. 3‘Het betere werk. De nieuwe maatschappelijke opdracht’, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, 15 januari 2020, p. 183.

Lesley Arp

Bülent Aydin

Erlijn Wenink

SP

Partij van de Arbeid

GroenLinks