RIS305042 Tussenbericht Initiatiefnota Openbaarheid

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

BSD/10075666 RIS305042 Contactpersoon

Robin Aerts Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie JZ Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

16 februari 2021

robin.aerts@denhaag.nl

Onderwerp

Tussenbericht initiatiefnota ‘Openbaarheid’ en initiatiefvoorstel ‘Verstop kritische rapporten niet langer in de kluis’

Op 20 mei 2020 is de initiatiefnota ‘Openbaarheid’ ingediend door de heren Barker, Aydin, Wijsmuller en Partiman (RIS305042). In deze nota signaleren de indieners vier knelpunten omtrent de wijze waarop de gemeente Den Haag omgaat met openbaarheid, in het bijzonder waar het gaat om het afdoen van Wob-verzoeken. De indieners komen vervolgens met vier voorstellen om deze knelpunten op te lossen. De heer Sluijs heeft op 25 mei 2020 het initiatiefvoorstel ‘Verstop kritische rapporten niet langer in de kluis’ aangeboden aan de voorzitter van de gemeenteraad (RIS305368). Met het indienen van dit voorstel wil de indiener stappen zetten om de controlerende rol van de raad zo optimaal mogelijk te maken en de omgang met geheime stukken transparanter te krijgen. Beide initiatiefvoorstellen bevatten voorstellen met betrekking tot (de afhandeling van) Wobverzoeken. Graag willen we u informeren over de wijze waarop wij willen omgaan met deze voorstellen. Onderdelen initiatiefvoorstellen betreffende (de afhandeling van) Wob-verzoeken - Initiatiefvoorstel ‘Openbaarheid’ Op dit moment is het niet mogelijk om digitaal een Wob-verzoek in te dienen. Deze mogelijkheid is destijds uitgesloten bij besluit van 26 januari 2016 (RIS291190).

Aan dit besluit lag de gedachte ten grondslag dat een aantal Wob-verzoeken werd ingediend waarvan het vermoeden bestond dat het de verzoeker niet te doen was om de informatie, maar om het verkrijgen van dwangsommen en/of proceskostenvergoedingen bij niet tijdige besluitvorming op het verzoek. Op 1 oktober 2016 is de Wob gewijzigd. Als gevolg van deze wetswijziging worden niet langer dwangsommen verbeurd bij het niet tijdig nemen van een besluit op Wob-verzoeken. Initiatiefnemers wijzen er terecht op dat hierdoor geen noodzaak meer bestaat om de digitale weg uit te sluiten voor het indienen van Wob-verzoeken. Wij omarmen het voorstel om het online indienen van Wob-verzoeken mogelijk te maken, bijvoorbeeld door het invullen van een formulier op de gemeentelijke website waarbij de indiener inlogt met een DigiD. Om deze reden adviseren wij u om dit onderdeel van punt III van het dictum van het bij het initiatiefvoorstel gevoegde ontwerp-raadsbesluit over te nemen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10075666

Hetzelfde geldt voor het in punt III van genoemd concept-raadsbesluit opgenomen voorstel om het mogelijk te maken bezwaar in te stellen tegen Wob-besluiten via een digitaal formulier. Vooropgesteld wordt dat deze mogelijkheid thans al openstaat. Met initiatiefnemers moet echter worden vastgesteld dat dit niet duidelijk is vermeld op de gemeentelijke website. Om deze reden zal de mogelijkheid om digitaal bezwaar te maken tegen een Wob-besluit afzonderlijk worden vermeld op de pagina ‘bezwaar maken’ op de website van de gemeente. Om recht te doen aan de uitgangspunten van de Wob pleiten initiatiefnemers onder punt IV van voornoemd concept-raadsbesluit verder voor een online Wob-overzicht. Als informatie openbaar wordt gemaakt is deze informatie voor altijd en voor een ieder openbaar, aldus indieners. Wij omarmen dit voorstel en adviseren u om dit onderdeel over te nemen. De burgemeester heeft tijdens de vergadering van de commissie Bestuur van 18 november 2020 medegedeeld voor 1 juli a.s. een online Wob-overzicht beschikbaar te hebben. De voorbereidingen hiervoor zijn in volle gang. - Initiatiefnota ‘Verstop kritische rapporten niet langer in de kluis’ De Wob stelt het algemeen belang van openbaarheid van informatie voorop. Gelet hierop onderschrijven wij dat er de grootst mogelijke aandacht moet zijn voor de proportionaliteit bij het weglakken van teksten bij Wob-verzoeken.

In de praktijk gebeurt dit al doordat bij de behandeling van Wob-verzoeken alleen die delen van een document gelakt worden, indien sprake is van een of meerdere uitzonderingsgronden of beperkingen zoals genoemd in de artikelen 10 en 11 van de Wob. Bij de beantwoording van de vraag of daarvan sprake is, wordt de uitleg gehanteerd zoals geformuleerd in de jurisprudentie. De beoordeling van de documenten waarop het Wob-verzoek betrekking heeft, mondt uit in een concept-besluit. Met de indiener van de initiatiefnota zijn wij van mening dat, juist vanwege het feit dat de Wob het algemeen belang van openbaarheid van informatie vooropstelt, het goed is wanneer er iemand anders dan de behandelend ambtenaar nog een keer controleert of de weggelakte delen terecht zijn weggelakt. Een dergelijk ‘vier-ogenprincipe’ is in de praktijk reeds geborgd doordat het conceptbesluit en de daarbij behorende stukken worden gecontroleerd door de juridisch business-partner van de bij het Wob-verzoek betrokken dienst. Uit het vorenstaande volgt dat we u adviseren om punt 8 van het dictum van het bij het initiatiefvoorstel gevoegde ontwerp-raadsbesluit over te nemen. Overige onderdelen initiatiefvoorstellen De overige onderdelen van beide initiatiefvoorstellen hangen samen met het onderzoek van de Rekenkamer naar de wijze waarop in Den Haag wordt omgegaan met geheimhouding.

De resultaten van dit onderzoek zijn neergelegd in het rapport ‘Openheid over geheimhouding’. Dit rapport is op 14 januari 2021 gepubliceerd (RIS307490). In het rapport doet de Rekenkamer zestien aanbevelingen om het beleid en de praktijk ten aanzien van geheimhouding volledig in overeenstemming te laten zijn met wet- en regelgeving. Eind 2020 is gestart met de duale werkgroep geheimhouding. Met het in het leven roepen van deze werkgroep wordt beoogd om met elkaar duidelijke afspraken te maken over de te volgen uitgangspunten en procedures rond geheimhouding. Tijdens de tweede bijeenkomst van de duale werkgroep op 22 januari 2021 is geconstateerd dat de aanbevelingen van de Rekenkamer een waardevolle bijdrage leveren aan de afspraken die raad en college met elkaar willen maken. Daarom worden deze aanbevelingen besproken in de komende bijeenkomsten van de duale werkgroep.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10075666

De uitkomsten daarvan betrekken we in het preadvies op de overige onderdelen van de initiatiefvoorstellen. Met de deelnemers van de duale werkgroep is afgesproken u, vooruitlopend op het preadvies, alvast te informeren over de voorstellen die betrekking hebben op (de afhandeling van) Wob-verzoeken. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3