RIS304667 Bijlage

Watersysteem De impact op het watersysteem van Den Haag in het algemeen en het centrum in het bijzonder is zeer gering. Lokaal zal de berging iets toenemen en zullen een aantal laag liggende gebieden beter (direct op de nieuwe gracht) kunnen afwateren waardoor het risico op wateroverlast vermindert (klimaat bestendiger). Het streefpeil (Hoogheemraadschap van Delfland) van de grachten is -0.43m+NAP. Peil variaties die verwacht kunnen worden zijn ~0.2m omlaag en ~0.3m omhoog ten opzichte van het streefpeil. In extreme situatie kan het peil ~0.5m stijgen. De diepte van de huidige grachten ligt rond 1.9m.

66

Paviljoensgracht - Veerkade - Spui

4.2

Paviljoensgracht - Veerkade - Spui De Paviljoensgracht, Stille/ Amsterdamse Veerkade en Spui vormde vroeger een aaneengesloten netwerk van grachten vergelijkbaar met grachtengordels die je nu nog kan vinden in Delft of Leiden. De historische stedelijke structuur is nog aanwezig meer veel van het monumentale karakter is verdwenen. Vooral het gebied tussen Amsterdamse Veerkade, Gedempte Gracht en Spui heeft een grote transformatie doorgaan. Goed voorbeeld is de gedateerde Q-park parkeergarage die prominent de entree van het gebied domineert. Net als bij de Prinsegracht en Brouwersgracht wordt ook hier het gebied gedomineerd de infrastructuur. Naast het autoverkeer wordt het gebied bovendien extra belast door vrachtverkeer voor de bevoorrading van het winkelgebied. De Stille/ Amsterdamse Veerkade staat al jaren hoog in de lijstjes van meest vervuilde straten van Nederland. Terugbrengen van de grachten, gekoppeld aan een update van het verkeerssysteem en de afwikkeling van logistiek, biedt kansen voor een algehele ruimtelijke, programmatische en economische kwaliteitsimpuls in het gebied. De locatie vormt immers ook een strategische schakel tussen Winkelgebied, Chinatown en Bierkade.

Vragen haalbaarheid • Verminderen impact logistieke route • Verbeteren verkeersstructuur • Verbeteren bereikbaarheid langzaam verkeer • Impuls openbare ruimte • Waardevermeerdering vastgoed • Aansluiten bij en stimuleren van ruimtelijke ontwikkelingen

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

69

Winkelgebied

Logistiek winkels

Ge

m de

pt

e

a Gr

ch

t

Nieuwe Kerk Dominant autoverkeer

H

Rabbijn Maarsenplein

Q-park Veerkade

Chinatown

Am Dominant autoverkeer

st

e

a rd

m

se

e Ve

r

d ka

e

et

Sp

ui

Kans op wateroverlast Verharde openbare ruimte

Lucht- en geluidsoverlast

Parkeren centrum Terrassen aan gracht Parkeren op maaiveld

Verharde openbare ruimte

St

e

rk

Stedelijk plein

Bi

k er

ad

e

Huijgenspark

vi Pa ljo en

Heiligegeesthofje

ill

e Ve

e ad

sg ra ch t

Prostitutiezone

70

Voorstel: Basisvariant De basisvariant voor de Paviljoensgracht, Stille/ Amsterdamse Veerkade en Spui zet niet alleen in op het terugbrengen van de grachten maar biedt ook oplossingen voor het opwaarderen van de openbare ruimte, beter organiseren van logistiek en herontwikkeling van de Q-park parkeergarage. In de basisvariant worden Paviljoensgracht en Amsterdamse/ Stille Veerkade weer een gracht en blijft de inrichting van het Spui ongewijzigd. Gezien de complexte infrastructuur wordt hier een duiker in plaats van een gracht voorgesteld. De Paviljoensgracht wordt volledig ingericht op de voetganger. Een autoluwe gracht met veel verblijfsruimte, groen en een speelplaats voor kinderen. Bij de Amsterdamse/ Stille Veerkade wordt de auto naar één kant van de gracht verplaatst zodat aan de noorzijde ruimte voor voetgangers en fietsers vrijkomt. Een intieme boulevard met terrassen op het zuiden aan het water. Samen met de herontwikkeling van de Q-park parkeergarage tot markthal, vormt de nieuwe gracht een stedelijke verbindingen tussen Winkelgebied, Chinatown en Bierkade. Deze impuls in de openbare ruimte biedt kansen voor toerisme, opwaardering van vastgoed en nieuwe bedrijvigheid in de plint. De basisvariant gaat uit van de volgende maatregelen: Paviljoensgracht • Terugbrengen Paviljoensgracht: symmetrisch profiel met centrale brede gracht (ca.

8m), autoluwe verblijfsruimte en speelaanleiding • Bestaande wegcategorisering auto aanpassen: openbare ruimte autoluw inrichten (auto is te gast) • Opwaarderen openbare ruimte: extra brede voetgangerszone langs het water, kinderspeelplaats en groen voor waterretentie en biodiversiteit • Terugbrengen gracht koppelen aan herontwikkeling prostitutie zone Stille/ Amsterdamse Veerkade • Terugbrengen gracht Stille/ Amsterdamse Veerkade: asymmetrisch profiel met centrale gracht (ca. 5m), één kant (Noordzijde = zonnige kant) boulevard voor fietsers en voetgangers en één kant autoverkeer • Bestaande wegcategorisering auto behouden: tweerichtingsstraat 50km (wijkontsluitingsweg). Eventueel tot Q-park garage 50km en daarna 30km.

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

• Beperken parkeren op maaiveld: parkeren verplaatsen naar parkeergarage Q-park • Q-park parkeergarage herontwikkeling tot gemixt stedelijk blok met ondergrondse parkeergarage, commerciële functies (markthal) en woningen. P-garage bereikbaar via insteek Verkade vanuit Spui • Parkeergarage Lutherse Burgwal alleen beschikbaar maken voor parkeren bezoekers • Logistiek winkels omleiden via Spui en Gedempte Gracht • Opwaarderen openbare ruimte: brede voetgangerszone met vrijliggend fietspad aan Noorzijde kanaal, verblijfsplekken aan het water, dubbele bomenrij en ruimte voor stedelijk groen • Toevoegen collectie van bruggen en drijvende terrassen op het water Spui • Straatprofiel behouden en gracht aansluiten d.m.v. van duiker onder maaiveld

Bewoners

herontwikkelen Q-park garage, logistiek via Gedempte Gracht, aanpassen verkeercirculatie, Veerkade erftoegangsweg 50km (Eventueel tot Q-park garage 50km en daarna 30km.), vrijliggende fietsroute Veerkade, Paviljoensgracht autoluw

71

Basisvariant Logistiek winkels via Gedempte gracht

Q-park parkeergarage herontwikkeling

Wijkontsluitingsweg 2 richtingen Aansluiten gracht d.m.v. duiker

Collectie van bijzondere bruggen Brede voet- en fietszone langs het water Verbinden en update openbare ruimte omgeving

Autoluwe gracht en kinderspeelplaats

72

Paviljoensgracht: Basisvariant

sport en spel op het water

speelplaats voor kinderen

groen voor infiltratie en biodiversiteit waterelement

+0.5 -0.5 -2

9

8

9.1

voet + groen

kanaal

voet + groen

26.1

DISCLAIMER: De maatvoering van de profielen is gebaseerd op algemene verkeers- en ontwerpprincipes (CROW). In een volgende fase dient de maatgeving van de publieke ruimte verder te worden gedetailleerd HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

73

Stille Veerkade

The Court Geest Hofje

Drijvende speelelementen op het water

Autoluwe gracht en kinderspeelplaats

Verbinden openbare ruimte omgeving

tstraat

Verblijfsplekken aan het water Paviljoensgracht

Double

Groen voor waterzuivering en biodiversiteit

Spinozahuis

74

Veerkade: Basisvariant 1

fiets en voet boulevard water voor koeling, berging en recreatie

terrassen op boot

entree naar parkeergarage Markthal en publieke verbinding

+0.5 -0.5 -2

2.5

3.5

2.5

5

1.5

7

2.2

voet

fiets

voet

kanaal + brug

groen

auto

voet

24.2

DISCLAIMER: De maatvoering van de profielen is gebaseerd op algemene verkeers- en ontwerpprincipes (CROW). In een volgende fase dient de maatgeving van de publieke ruimte verder te worden gedetailleerd HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

75

Brug naar entree parkeergarage Kranestraat

Verbinden en update openbare ruimte omgeving

MARKTHAL

Brede voet- en fietszone langs het water

Drijvende terrassen op het water

Kranestraat

Q-park parkeergarage herontwikkeling

Markthal met publieke verbinding

Amsterdamse Veerkade

Wijkontsluitingsweg 2 richtingen

76

Het Spui: Basisvariant

behouden positie trambaan en halte

groene trambaan

terugbrengen parkeerplaatsen

duiker onder straat

3

2.1

3

4.8

5.8

5.5

3

2.1

3

voet

fiets

auto

voet + groen

tram

voet + groen

auto

fiets

voet

32.3

DISCLAIMER: De maatvoering van de profielen is gebaseerd op algemene verkeers- en ontwerpprincipes (CROW). In een volgende fase dient de maatgeving van de publieke ruimte verder te worden gedetailleerd HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

77

che s

traat

Het Spui

Apro

Huidige straatprofiel met tramlijn behouden

Aansluiten gracht d.m.v. duiker

Wijkontsluitingsweg en vrijliggend fietspad Verbinding water zichtbaar maken in verharding

Het Spui

Terugbrengen aantal parkeerplaatsen

78

Voorstel: Plusoptie Belangrijkste verschil tussen de basisvariant en de plusoptie is het alternatief afwikkelen van logistiek en herinrichting van het Spui. Omdat logistiek nu een belangrijke stempel druk op de stedelijke verblijfskwaliteit wordt voorgesteld het vrachtverkeer naar een logistiek hub te leiden via een tunnel onder het Spui en de Veerkade. Voorstel is de huidige Q-park te transformeren tot gemixt stedelijk blok met ondergrondse parkeergarage en logistieke hub. Via een ondergrondse goederentunnel kunnen de goederen vervolgens naar de winkels worden getransporteerd. Door de prominente aanwezigheid van de tram is het terugbrengen van een centrale gracht bij het Spui niet aannemelijk. Voorstel is de positie van de tram te behouden en de gracht terugbrengen aan de kant van Chinatown. De andere zijde van de straat wordt ingericht voor voetgangers en fietsers. Evenals voor de locatie Prinsgracht en Brouwersgracht geldt dat de bestaande wegcategorisering hiervoor moet worden aangepast. Het terugbrengen van het water (vooral bij het Spui) is een grote ingreep maar maakt de totale waterbelevenis sterker en het gebied attractiever en leefbaarder voor bewoners en bezoekers.

hub en goederentunnel • Vrijkomende plots achter winkels Gedempte Gracht herontwikkeling tot woningen en/of commercieel programma Spui • Terugbrengen gracht Spui: asymmetrisch profiel met centrale trambaan en aan één kant gracht (ca. 6m) en één kant boulevard voor fietsers en voetgangers • Positie trambaan en tramhalte behouden. Tramhalte vanuit Chinatown toegankelijk via voetgangersbrug • Opwaarderen openbare ruimte: centrale trambaan met dubbele bomenrij, verblijfsplekken aan het water en ruimte voor stedelijk groen

De plusoptie verschilt van de basisvariant op de volgende maatregelen: Paviljoensgracht • Terugbrengen Paviljoensgracht: Beperkt verschil tussen basisvariant en plusoptie (speelelement) Stille/ Amsterdamse Veerkade • Terugbrengen gracht Stille/ Amsterdamse Veerkade: asymmetrisch profiel met centrale gracht (ca. 6m), één kant (Noordzijde = zonnige kant) boulevard voor fietsers en voetgangers en één kant autoverkeer • Bestaande wegcategoriseringauto aanpassen: tweerichtingsstraat 30km (erftoegangsweg) • Q-park parkeergarage herontwikkeling tot gemixt stedelijk blok met ondergrondse parkeergarage, logistieke hub, commerciële functies (markthal) en woningen. P-garage en logistieke hub bereikbaar vanaf Ammunitiekade via tunnel onder Spui en Verkade • Logistiek winkels (Beijenkorf, Hema, C&A, etc.) afwikkelen via logistieke

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

Bewoners

herontwikkelen Q-park garage tot logistieke hub, logistiek via tunnel onder Spui en Verkade, aanpassen verkeercirculatie, Veerkade erftoegangsweg 30km, vrijliggende fietsroute Veerkade, Paviljoensgracht en Spui autoluw

79

Plusoptie Logistiek via logistieke hub en goederentunnel

Q-park parkeergarage herontwikkeling Erftoegangswegen 2 richtingen Centrale trambaan en gracht aan één kant

Collectie van bijzondere bruggen Brede voet- en fietszone langs het water Verbinden en update openbare ruimte omgeving

Verbrede gracht

Autoluwe gracht en kinderspeelplaats

80

Paviljoensgracht: Plusoptie

glijbaan over het water speelplaats voor kinderen groen voor infiltratie en biodiversiteit waterelement

+0.5 -0.5 -2

9

8

9.1

voet + groen

kanaal

voet + groen

26.1

DISCLAIMER: De maatvoering van de profielen is gebaseerd op algemene verkeers- en ontwerpprincipes (CROW). In een volgende fase dient de maatgeving van de publieke ruimte verder te worden gedetailleerd HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

81

Stille Veerkade

The Court Geest Hofje

Drijvende speelelementen op het water

Autoluwe gracht en kinderspeelplaats

Verbinden openbare ruimte omgeving Iconisch speelelement over het water tstraat

Verblijfsplekken aan het water Paviljoensgracht

Double

Groen voor waterzuivering en biodiversiteit

Spinozahuis

82

Veerkade: Plusoptie - Asymmetrisch profiel

water voor koeling, berging en recreatie fiets en voet boulevard

terrassen op boot

Markthal en publieke verbinding

parkeergarage en logistieke ingang

+0.5 -0.5 -2

2.5

3.5

2.5

6

1,5

5

3.2

voet

fiets

voet

kanaal

groen

auto

voet

24.2

DISCLAIMER: 10 tunnel logistiek +(CROW). parkeren De maatvoering van de profielen is gebaseerd op algemene verkeers- en ontwerpprincipes In een volgende fase dient de maatgeving van de publieke ruimte verder te worden gedetailleerd HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

83

Groen voor waterzuivering en biodiversiteit

Voetgangersbrug en eventruimte

Kranestraat

Verbinden en update openbare ruimte omgeving

MARKTHAL

Brede voet- en fietszone langs het water

Drijvende terrassen op het water

Q-park parkeergarage herontwikkeling

Kranestraat

Verbrede gracht

Markthal met publieke verbinding

Amsterdamse Veerkade

Erftoegangswegen 2 richtingen

84

Veerkade: Plusoptie - Symmetrisch profiel

fiets en voet boulevard

water voor koeling, berging en recreatie

terrassen op boot

Markthal en publieke verbinding

parkeergarage en logistieke ingang

+0.5 -0.5 -2

2.5

4

3.1

5

3.1

4

2.5

voet

fiets + auto

voet

kanaal + brug

voet

fiets + auto

voet

24.2

DISCLAIMER: De maatvoering van de profielen is gebaseerd op algemene verkeers- en ontwerpprincipes (CROW). In een volgende fase dient de maatgeving van de publieke ruimte verder te worden gedetailleerd HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

85

Groen voor waterzuivering en biodiversiteit

Voetgangersbrug en eventruimte

Kranestraat

Verbinden en update openbare ruimte omgeving

MARKTHAL

Brede voet- en fietszone langs het water

Drijvende terrassen op het water

Kranestraat

Q-park parkeergarage herontwikkeling

Markthal met publieke verbinding

Amsterdamse Veerkade

Erftoegangswegen en fietsers mengen

86

Het Spui: Plusoptie

behouden positie trambaan en halte

groene openbare ruimte

terrassen

groene trambaan

water voor koeling, berging en recreatie

+0.5 -0.5 -2

4.5

6

2.3

5.8

5

3.5

5.2

voet

kanaal

groen + voet

tram

voet + groen

fiets

voet

32.3

DISCLAIMER: De maatvoering van de profielen is gebaseerd op algemene verkeers- en ontwerpprincipes (CROW). In een volgende fase dient de maatgeving van de publieke ruimte verder te worden gedetailleerd HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

87

che s

traat

Huidige positie tramlijn behouden Het Spui

Apro

Groen voor waterzuivering en biodiversiteit Brug naar entree tramhalte

Centrale trambaan en gracht aan één kant

Brede voet- en fietszone

88

Varianten herontwikkelingparkeergarage Voor de herontwikkeling van de Q-park parkeergarage zijn vier modellen onderzocht: een eenvoudig gesloten bouwblok, een samengesteld bouwblok, een bouwblok met terrassen en een markthal met overdekte publieke ruimte. De modellen hebben ieder specifieke kwaliteiten die ofwel meer interessant zijn voor woon, werk of commercieel programma. De markthal, met publieke doorgang, is het meest interessant om een stedelijke verbinding te maken tussen winkelgebied, Veerkade en Bierkade.

Optie 1. Eenvoudig bouwblok

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

Optie 2. Samengesteld bouwblok

89

Optie 3. Terras bouwblok

Optie 4. Markthal

90

Technische haalbaarheid Verkeer en parkeren Paviljoengracht: Het deel van deze gracht die geherintroduceerd wordt heeft in het verkeersysteem vooral een lokale functie. De intensiteiten zijn dan ook laag (circa 2.500 mvt/etmaal) en de weg heeft al een 30 km/uur regime. Deze straat zorgt voor de toegang tot de huidige, en in de toekomst her te ontwikkelen, prostitutiezone en deze weg kan behouden blijven. Veerkades: Met de afwaardering naar 30 km/uur en menging van auto en fietsverkeer wordt afgeweken van het mobiliteitsplan (categoriseringsplan). De Veerkade is nu een wijkontsluitingsweg met meer dan 10.000 mvt/ etmaal en onderdeel van de parkeerroute naar de Q Park Parkeergarage en de parkeergarages langs de Gedempte Burgwal en Gedempte Gracht. Afwijken van het mobiliteitsplan is mogelijk aangezien in de voorkeursoptie de aanrijroute naar de (her) ontwikkelende Q Park Parkeergarage inclusief expeditie hof onder de terug te brengen gracht in de Veerkade gesitueerd en dit verkeer dus niet langs de gracht rijdt. Deze route die aanvangt op de Schedeldoekshaven, is geschikt voor auto en expeditieverkeer gaat onder het Spui door, onder de nieuwe gracht in de Veerkade komt onder maaiveld binnen in de parkeergarage.

De ruimtelijke inpasbaarheid van deze ondergrondse toegang zal qua hellingen, profielbreedte, tramlijn, halte, toegang tot bestaande parkeergarage in een vervolg qua haalbaarheid nader onderzocht dienen te worden.

(300m*2 zijden/6m) en er kunnen in de P-garage veel meer terugkomen. Om het autoverkeer nog verder terug te dringen in dit deel van het centrum van Den Haag dienen parkeergarages aan de Lutherse Burgwal en de Gedempte Burgwal bewonersgarages te worden (en geen openbare bezoekersgarages). Dit kan alleen als er voor de bezoekers voldoende parkeergelegenheid aan de rand van het centrum geboden kan worden. Dit dient nader onderzocht te worden. Wellicht kan dit worden meegenomen bij de herinrichtingsopgave van het Prins Bernard viaduct en directe omgeving aan de stadzijde. De Veerkades vormen ook een belangrijk onderdeel van de route voor het expeditie verkeer naar de Gedempte Gracht. Grote warenhuizen als de Bijenkorf, Hema en de C&A hebben hier aan de Gedempte gracht hun expeditie ruimten. Dit expeditie verkeer komt niet meer in dit relatief smalle deel van het centrum. Dit wordt geleid naar het nieuwe expeditiehof onder het te ontwikkelen Q-park parkeergarage. Vanuit dit expeditiehof

Om de hoeveelheid verkeer op de Veerkade verder te verlagen kan de verkeercirculatie in het centrum te worden aangepast waarbij het niet meer mogelijk is om Stationsweg/Wagenstraat een route door het centrum te rijden. Van een opsplitsing in sectoren waarbij een sector vanuit meerdere inprikkers bereikbaar is, dient het centrum te worden ingedeeld in een sector per inprikker. Een mogelijkheid betreft het afsluiten van de Stationsbuurt van het Oude Centrum (fysiek of middels camera’s). Dit zal nader onderzocht moeten worden. Het straatparkeren op de Veerkades kan worden ondergebracht in nieuw te ontwikkelen Q-park parkeergarage. Er zijn nu ongeveer 100 pp op straat Aanpassen verkeercirculatie in het centrum

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

91

zal in kleinere eenheden de goederen worden gedistribueerd. Dit kan met elektrische voertuigen maar ook een ondergronds distributiesysteem onder de Bezemstraat en de Gedempte Gracht is een optie. Dit zal nader uitgewerkt dienen te worden. Ook de nood-en hulpdiensten maken gebruik van de Veerkades. Een inrichting behorend bij een snelheidsregime van 30 km/uur conflicteert met de uitgangspunten voor deze aanrijroutes. Mengen van gemotoriseerd verkeer met fietsverkeer heeft geen voorkeur aangezien de snelheid (en dus de aanrijtijd) op de route afneemt en de kans op ongevallen groter wordt. Een rijbaan met rijtstroken in beide richtingen heeft wel de voorkeur boven twee éénrichtingswegen. De basisvariant voor de Veerkade gaat ervan uit dat de toegang tot de nieuw te ontwikkelen parkeergarage op maaiveld gebeurd. Dit deel van de Veerkade blijft dan wel druk qua autoverkeer. Het expeditie verkeer naar de Gedempte gracht wordt in deze optie niet meer via de Veerkades en de Paviljoengracht geleid. Toegang via het Spui en een gecontroleerd (eventueel geregeld met een om-en-om systeem vanwege de beperkte breedte) toegangssyteem op de Gedempte Gracht zorgt ervoor dat de expeditieruimten van de grote warenhuizen bereikbaar blijven. Op het P-terrein van de Bijenkorf of inpandig dienen de vrachtwagens de mogelijkheid krijgen om te keren.

Ook dit systeem dient nader onderzocht te worden in combinatie met de aanpassing van de verkeerscirculatie voor het autoverkeer en de aanwezigheid van fietsverkeer. Spui: Spui is voor de tramlijnen door het centrum van Den Haag een essentiële schakel. Deze tramlijnen blijven dan ook aanwezig in de voorkeursoptie. Met circa 8.000 mvt/etmaal vervult het Spui nu voor het wegverkeer ook een belangrijke functie. Om ruimte te kunnen bieden voor een gracht zal in de plusoptie de verkeerscirculatie in dit deel van het centrum te worden aangepast. Dit zal nader onderzocht moeten worden.

Watersysteem De impact op het watersysteem van Den Haag in het algemeen en het centrum in het bijzonder is zeer gering. Lokaal zal de berging iets toenemen en zullen een aantal laag liggende gebieden beter (direct op de nieuwe gracht) kunnen afwateren waardoor het risico op wateroverlast vermindert (klimaat bestendiger). Het streefpeil (Hoogheemraadschap van Delfland) van de grachten is -0.43m+NAP. Peil variaties die verwacht kunnen worden zijn ~0.2m omlaag en ~0.3m omhoog ten opzichte van het streefpeil. In extreme situatie kan het peil ~0.5m stijgen. De diepte van de huidige grachten ligt rond 1.9m. Aangezien het tracé en profiel van de gracht, behalve voor het Spui, vrijwel gelijk is geldt voor plusoptie hetzelfde als voor de basisvariant. Door het toepassen van een leiding in plaats van een gracht in het Spui zal de doorstroombaarheid iets afnemen ten opzichte van de voorkeursvariant. Kabels en Leidingen Er ligt een Dunea transport waterleiding in het Spui; deze ligt aan de kant waar de gracht gepland is. Deze leiding zal verplaats moeten worden. Bovendien gelden er bijzonder eisen ten aanzien van werkzaamheden in de nabijheid van een dergelijke leiding.

Onder de Veerkades en de Paviljoensgracht ligt een riool (1000/1500mm) in de as van het bestaande profiel dat verplaatst dient te worden; gezien de overige kabels en leidingen (Eneco Warmtenet, telecom, drinkwater en verzamel rioolleidingen) in de Stille/Amsterdamse Veerkade zal het een uitdaging worden deze in het aangepaste profiel in te passen. Aangezien het tracé en profiel van de gracht, behalve voor het Spui, vrijwel gelijk is geldt voor plusoptie hetzelfde als voor de basisvariant. Door het toepassen van een leiding in plaats van een gracht in het Spui zal de inpasbaarheid—met name in relatie met de Dunea transport waterleiding— toenemen ten opzichte van de plusoptie.

92

Kosten en baten

5

Mogelijke baten bij hergrachten Realisatie van beide projecten leidt tot meer waterbergingscapaciteit, minder autoverkeer, minder parkeren op straat en meer lopen en fietsen. Het Oude Centrum wordt aantrekkelijker om te recreëren, hetgeen ook tot meer bedrijvigheid leidt. Het stromende water in de grachten maakt het bovendien mogelijk om gebruik te maken van aquathermie, waardoor de CO2-uitstoot wordt teruggebracht.

+10.000m2

Minder autoverkeer betekent minder lawaai en schonere lucht. Meer water en groen betekent minder hittestress. Mensen gaan meer bewegen, omdat ze vaker lopen of de fiets pakken. Hergrachten draagt bij aan de gezondheid van de inwoners van Den Haag. Door een betere waterafvoer is er op termijn minder schade door wateroverlast. Het terugbrengen van de oude grachten heeft ook een belangrijke cultuurhistorische waarde.

Gebaseerd op het netwerk van historische grachten: voor de 2 focusgebieden en de oude grachtengordel in totaal

Voornoemde waarden maken het wonen, werken en verblijven in het Oude Centrum plezieriger. Als het ergens fijner wordt dan gaan de prijzen van het vastgoed omhoog. Vastgoedeigenaren profiteren dus van de investeringen die worden gedaan. De toename van de vastgoedprijzen is een goede benadering van de waarde die de grachten leveren aan het plezieriger wonen en werken. DISCLAIMER:

De hiernaast gepresenteerde getallen zijn een grove inschatting, gebaseerd op de voorstellen van de 2 projecten. In een volgende fase, wanneer de visie en varianten verder worden uitgewerkt, is een preciezere inschatting te maken.

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

(+21.500m2 totaal)

+50% m Gebaseerd op de aanname dat veel bestaande straten geen fietspaden hebben en bij het terugbrengen van de grachten hier ruimte voor vrijkomt

95

+40%

-60%

-145

Gebaseerd op de aanname dat minsten 60% van de bestaande parkeerplaatsen beschikbaar komt voor groen en bomen

Gebaseerd op de aanname dat wanneer straten worden opgeknipt en de snelheid wordt teruggebracht het centrum minder aantrekkelijk wordt voor auto’s

Gebaseerd op het gemiddelde van 120gr. of CO2 per gereden kilometer per auto (European Environment Agency)

+20%

-60%

Gebaseerd op de aanname dat veel ruimte langs de grachten ingericht wordt voor voetgangers en verblijfsruimte

Gebaseerd op de aanname dat parkeren wordt teruggebracht en verplaatst naar P-garages

P

ton/ year

-40% Gebaseerd op het gegeven dat de meest geluidsoverlast wordt veroorzaakt door verkeer

96

Inschatting van de waardestijging

Stappenplan waardestijging

Om een inschatting te maken van de waardestijging van het vastgoed rond de twee projecten hebben we de prijsverschillen onderzocht tussen huizen die wél en huizen die níet aan een gracht staan. Daarbij hebben we alleen huizen met elkaar vergeleken die ook echt op elkaar lijken. De verschillen kunnen dan dus niet worden verklaard door andere factoren dan de aanwezigheid van een gracht. We hebben natuurlijk gekeken naar huizen in Den Haag, maar omdat er in Den Haag niet zoveel grachten zijn hebben we ook naar Delft en Leiden gekeken. Steden die in de buurt liggen en wel veel grachten hebben. In het hiernaast gepresenteerde stappenplan hebben we onze methode verder toegelicht. We hebben onderscheid gemaakt naar woningen in de vrije sector en sociale huurwoningen. Dat hebben we gedaan omdat de huurprijzen in de sociale sector zijn gemaximeerd. Een waardestijging kan dan niet worden verwerkt in de huurprijs, waardoor de verhuurder er financieel in beginsel niet zoveel mee opschiet. Tenzij hij het pand verkoopt. NB: We hebben gekeken naar het effect van het terugbrengen van de gracht. Bijvoorbeeld het onder de grond brengen van de tram zal een extra effect hebben. Dat effect doet zich echter ook voor in de 0-variant (alleen verlangen van de tramtunnel, geen gracht). Het effect van het verminderen van het straatparkeren hebben we niet meegenomen.

Stap 1 Inventariseer per gebied de huizen Op basis van: - Woningtype (Flat, appartement, rijtjeshuis, etc.) - Eigendom (Koop/Huurwoning) - Bouwperiode - Oppervlakte

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

97

Stap 2 Kijk naar waardeverschil van deze woningen bij een controle gebied

Stap 3 Schat de waardestijging in het gebied

- Zuid-Hollandse steden hebben al grachten, denk aan Delft, Leiden en de grachten die al in Den Haag liggen - Dus kunnen we kijken naar het verschil in vraagprijzen in deze locaties - Waardestijging door het liggen aan een gracht =

- Per soort woning weten we nu de percentuele waardestijging - Oude Prijs * %Waardestijging = Totale Waardestijging - Prijs is gebaseerd op de marktprijs vanuit Jumba; niet beschikbare woningprijzen zijn geschat op basis van gemiddelde verschil tussen prijs en woz-waarde per, indien beschikbaar, PC6, en anders buurt

gem. €

gem. €

98

Overzicht realisatiekosten Op basis van de ruimtelijke voorstellen is een grove kostenraming gemaakt voor het terugbrengen van de grachten in de twee pilotgebieden. De kosten voor het heropenen van de Prinsegracht en Brouwersgracht variëren tussen de 36 en 34 miljoen. Voor de Paviljoensgracht, Stille/ Amsterdamse Veerkade en Spui variëren de kosten tussen de 36.5 en 75 miljoen (met een maximum van 90 miljoen). Het grote verschil heeft vooral te maken met onzekerheid in realisatiekosten voor de tunnel onder het Spui en de Amsterdamse Veerkade in de Plusoptie. De raming is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Raming van kosten op basis van grove kostenkengetallen. • Bedragen zijn investeringskosten exclusief BTW, prijspeil 2019. • Ingecalculeerde opslagen: directe bouwkosten +15% nader te detailleren, +35% indirecte kosten aannemer, +20% voorbereiding en engineering, +5% overige kosten, +20% risicoreservering totaal opslag op directe kosten (cumulatief gerekend) 2,35. • Geen grondverwerving of andere schadeloosstellingen. • Kostentoedeling met gekoppelde projecten van toepassing (tramtunnel!)

HAAGSE GRACHTENGORDEL - HAALBAARHEIDSSTUDIE

Resultaat

Basisvariant

Plusoptie

Prinsegracht

27.0 mio

27.0 mio

Brouwersgracht

9.0 mio

7.0 mio

sub totaal

36.0 mio

34.0 mio

Paviljoensgracht

9.0 mio

9.0 mio

Veerkade (west) ca 250m

11.0 mio

11.0 mio

Veerkade (oost/kruising Spui)

ca 10.0 mio

ca. 45 mio (30 tot 60mio)

Spui

ca. 6.5 mio

ca. 10.0 mio

sub totaal

36.5 mio

75.0 mio (60 tot 90 mio)

TOTAAL (euro ex. BTW)

75.5 mio

109 mio (94 tot 124 mio)

99

100