RIS304156 Bijlage 1

JaarplanVergunningverleningToezicht & HandhavingDen Haag 2020

Inhoud 1. Inleiding....................................................................................................................................................... 3 1.1 Wat is het Jaarplan VTH Den Haag 2020 in de aanloop op de Omgevingswet?................................................3 1.2 Leeswijzer............................................................................................................................................................3 1.3 Afkortingenlijst....................................................................................................................................................4 2. Bouwen en Wonen.......................................................................................................................................

5 2.1 Algemeen............................................................................................................................................................5 2.2 Ontwikkelingen en terugblik 2019......................................................................................................................5 2.3 Risicoanalyse en prioriteitstelling......................................................................................................................8 2.4 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving................................................................................10 2.5 Operationele doelen.........................................................................................................................................11 3. Openbare ruimte........................................................................................................................................

15 3.1 Algemeen..........................................................................................................................................................15 3.2 Ontwikkelingen en terugblik 2019....................................................................................................................15 3.3 Risicoanalyse en prioriteitstelling.....................................................................................................................19 3.4 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving................................................................................19 3.5 Operationele doelen.........................................................................................................................................20 4. Milieu........................................................................................................................................................

23 4.1 Algemeen..........................................................................................................................................................23 4.2 Ontwikkelingen en terugblik 2019....................................................................................................................23 4.3 Risicoanalyse en prioriteitstelling.....................................................................................................................23 4.4 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving................................................................................27 4.5 Operationele doelen.........................................................................................................................................27 5. Veiligheid...................................................................................................................................................

29 5.1 Algemeen..........................................................................................................................................................29 5.2 Ontwikkelingen en terugblik 2019....................................................................................................................29 5.3 Toetsing, toezicht en handhaving.....................................................................................................................30 5.4 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving................................................................................30 5.5 Operationele doelen.........................................................................................................................................31 5.6 Lokaal maatwerk en preventie en infrastructurele projecten.........................................................................31 6. Uitvoering ondersteunende voorzieningen.................................................................................................

32 Bijlage 1: Omschrijving van de onderwerpen van DSO..........................................................................................33 Bijlage 2: Omgevingsschets en kengetallen DSO....................................................................................................38 Bijlage 3: Monitoring en indicatoren ODH.............................................................................................................40 Bijlage 4: Risicoclassificering bouwwerken............................................................................................................42

2

1.

Inleiding

1.1 Wat is het Jaarplan VTH Den Haag 2020 in de aanloop op de Omgevingswet? Dit Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2020 (hierna: Jaarplan VTH) bevat het uitvoeringsprogramma voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving in 2020 voor de taken op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo), en een aantal overige taakvelden. Ten opzichte van het jaarplan voor 2019 zijn de onderwerpen: kwaliteitsborging en de omgang met Stikstof nieuw. Stikstof maakt onderdeel uit van een samenloop van onderwerpen en aspecten, die bij de grote en middelgrote projecten een rol spelen op het proces en de voortgang. Op het moment van vaststelling van dit jaarplan is de omvang van het probleem voor Den Haag en het effect op de aantallen omgevingsaanvragen (nog) niet aan te geven, mede omdat regelgeving op dit onderwerp nog onzeker en in ontwikkeling is. Hierdoor is dus niet met zekerheid te zeggen of en in welke mate de stikstofproblematiek van invloed is op projecten. Voorts is de pilot ‘Goed Verhuurderschap’ in september 2019 van start gegaan en zal deze in 2020 worden afgerond. Het aantal meldingen via ‘Meld een vermoeden App’ is aanzienlijk toegenomen. Het gaat hier om zogenoemd hoogwaardige meldingen die direct worden opgepakt. Deze tendens zal naar verwachting in 2020 doorzetten.

Ten opzichte van het jaarplan 2019 is in dit jaarplan ook de handhaving van de huisvestingsvergunning opgenomen. In dit jaarplan is verder beschreven hoe de gemeente Den Haag de beschikbare capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving in 2020 verwacht in te zetten. Ook is beschreven hoe de gemeente tot deze planning is gekomen. Zo bevat het jaarplan voor de verschillende onderwerpen een terugblik op de ontwikkelingen in 2019, een prioriteitstelling (veelal tot stand gekomen aan de hand van een risicoanalyse) en de geplande capaciteit om deze taken uit te voeren. De VTH-taken waar dit jaarplan op ziet worden uitgevoerd door de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO), de Dienst Stadsbeheer (DSB), de Omgevingsdienst Haaglanden (hierna: ODH), de Bestuursdienst (BSD) en de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH/Brandweer). Dit is het vierde jaar dat het jaarplan in deze vorm wordt vastgesteld. De komende jaren zal het jaarplan verder door ontwikkelen qua integraliteit en aantal onderwerpen waar het op ziet. Daarbij wordt tevens zoveel mogelijk vooruitgelopen op de Omgevingswet die naar verwachting in 2021 in werking zal treden. De Omgevingswet bundelt de wetgeving wat betreft de fysieke leefomgeving.

Voor de VTH-organisatie betekent dit dat vanaf de datum van inwerkingtreding een omgevingsvergunning (in samenwerking) wordt verstrekt volgens de nieuwe wetgeving, op basis hiervan (integraal) toezicht wordt gehouden en indien nodig wordt gehandhaafd. Dit vraagt om een heroriëntatie van het werkproces en de bedrijfsvoering (o.a. leges), technologische veranderingen, participatie en dienstverlening. Met de komst van de Omgevingswet wordt het omgevingsrecht verder gestroomlijnd en vereenvoudigd in één systeem en wordt een volgende stap gezet in samenwerking en integratie. Verdere digitalisering zal de samenwerking tussen de verschillende uitvoeringsorganisaties moeten faciliteren en de monitoringinformatie verschaffen. Ontwikkelingen zoals de Omgevingswet maken het noodzakelijk om de informatievoorziening te standaardiseren, processen te uniformeren en aan te sluiten op de landelijke voorziening(en). Het programma voor de invoering van de Omgevingswet is verwoord in een brief aan de commissie Leefomgeving en de commissie Ruimte van 19 november 2019, RIS 303954. 1.2 Leeswijzer In de volgende hoofdstukken wordt per taakveld achtereenvolgens ingegaan op de ontwikkelingen die van invloed zijn op de planning, de risicoanalyse en prioriteitstelling en de beschikbare capaciteit voor de uitvoering. Aan de hand van die gegevens zijn de operationele doelen voor 2020 bepaald.

Het gaat om de volgende taakvelden: - Bouwen en Wonen (DSO); - Openbare Ruimte (DSB); - Milieu (ODH); Veiligheid (BSD en VRH).

1.3 Afkortingenlijst BAG: Basisregistraties Adressen en Gebouwen BEC: Bedrijfsvoeringsexpertisecentrum BRP: Basisregistratie Personen BSD: Bestuursdienst DPZ: Dienst Publiekszaken DSP: Dienst Stadsbeheer DSO: Dienst Stedelijke Ontwikkeling GKB: Gemeentelijke kredietbank HHO: Handhavingsorganisatie HMS: Haagse Milieu Services HPB: Haagse Pandbrigade HWB: Haags Werk Bedrijf JZ: Juridische zaken KPI: Kritieke Prestatie Indicatoren ODH: Omgevingsdienst Haaglanden SZW: Dienst Sociale Zaken & Werkgelegenheidsprojecten VBWT: Vereniging Bouw- en Woningtoezicht VNG: Vereniging van Nederlandse gemeenten VTH: Vergunningverlening, toezicht en handhaving VRH: Veiligheidsregio Haaglanden V&T: Vergunningen & Toezicht

2.

Bouwen en Wonen

2.1 Algemeen Op het gebied van Bouwen en Wonen worden de volgende VTH-taken onderscheiden: - afhandeling van beginsel- en vergunningaanvragen voor: o bouw- en sloopactiviteiten; o handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening (afwijking bestemmingsplan); o handelen met gevolgen voor beschermde monumenten (wijzigen monumenten); o brandveilig gebruik; o woningsplitsing en -onttrekking; - afhandeling van sloopmeldingen; - beginselaanvragen horeca (voorbereiding toetsingscommissie); - adviseren en toezichthouden op bouwkundige aspecten bij evenementen; - afhandeling en het uitzetten naar netwerkpartners van meldingen woonoverlast; - periodieke controles van bepaalde categorieën bouwwerken; - toezicht en handhaving op bouwwerkzaamheden en evenementen, op de fysieke staat en het gebruik van bouwwerken en bij incidenten aan gebouwde omgeving. Deze taken worden uitgevoerd conform de geldende wettelijke regels over en het geldend beleid voor: - Wabo / Besluit omgevingsrecht en Regeling omgevingsrecht; - Woningwet / Bouwbesluit, Bouwverordening en Welstandsnota; - Wet ruimtelijke ordening / Bestemmingsplannen; - Huisvestingswet / Huisvestingsverordening; - Gemeentewet / Algemene plaatselijke verordening; - Wet basisregistratie adressen en gebouwen; - Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. 2.2 Ontwikkelingen en terugblik 2019 - Tijdelijk verblijf (logies) en Vakantieverhuur.

De verhuur van woningen als vakantiewoningen blijft toenemen. Zolang de woonfunctie in stand blijft en het aantal verhuringen incidenteel, heeft de gemeente daar geen probleem mee. In de meeste onderzochte gevallen worden woningen als logiesaccommodatie verhuurd. Deze vorm van woningonttrekking maakt dat woningen niet meer beschikbaar zijn voor het grote aantal woningzoekenden in Den Haag. Dit werkt de schaarste in de hand en drijft de huurprijzen verder op. De HPB pakt dit in samenspraak met andere DSO afdelingen aan. Naast commerciële exploitanten betreft het toegenomen aantal meldingen ook particuliere aanbieders. De HPB werkt samen met DPZ/Belastingzaken bij het opsporen van logiesaanbieders en in 2020 wordt ingezet op verbetering van de informatievoorziening rond de regelgeving richting de Haagse burgers. - Bed & Breakfasts. De afgelopen twee jaar is ingezet op het goed in kaart brengen van de voorraad legale Bed & Breakfasts. Eind 2019 is de focus verlegd naar actieve opsporing van adressen die als B&B worden aangeboden maar niet vergund zijn. Samenwerking met DPZ/Belastingzaken leidt er naar verwachting toe dat hier in 2020 grote vorderingen in kunnen worden gemaakt. Het inregelen van periodieke controle op naleving van voorwaarden kan hierop worden afgestemd. - Pilot woningonderhoud Laak. In 2019 is de Pilot in stadsdeel Laak verder geëffectueerd.

De woningen in het aangeduide gebied zijn geschouwd op achterstallig woningonderhoud. De betreffende eigenaren zijn aangeschreven. Medio maart heeft er een tweede goedbezochte bewonersavond plaatsgevonden. Buiten de HPB waren de GKB en de Sociale Raadslieden aanwezig voor het verstrekken van financieel en juridische advies. Het verdere aanschrijvingstraject wordt binnen de reguliere werkzaamheden opgepakt. - Woonwagens. In 2019 zijn Periodiek controles uitgevoerd op de bestaande woonwagenlocaties. Ter voorbereiding op het periodiek schouwen en ook van de tussentijdse meldingen wordt gebruik gemaakt van luchtfoto’s, het digitaal archief en alle weekrapporten van de beheerder. Ieder kamp wordt ook periodiek fysiek bezocht. Dit om zo eventuele overtredingen, die niet zichtbaar zijn op luchtfoto’s, op te sporen en de binding te houden met de bewoners. Deze handelswijze wordt in 2020 voortgezet. - Escape rooms. In 2019 heeft de HPB projectmatig de Haagse escaperooms onderzocht, naar aanleiding van de fatale brand in een escaperoom in Polen. In totaal zijn er 8 escaperooms bezocht, waarvan er één direct is gesloten. Zes escaperooms zijn akkoord bevonden. Voor één loopt nog een aanvraag om vergunning. - Basis Registratie Personen (BRP). Adresgegevens in de BRP worden door de hele overheid gebruikt. 5

Een onjuiste inschrijving kan o.a. leiden tot het onterecht ontvangen van toeslagen en sociale voorzieningen. Toezicht op de adreskwaliteit vormt daarom een essentieel onderdeel van het samenwerkingsverband tussen DPZ en de HPB, gericht op integrale handhaving. Alle inspecteurs zijn aangewezen als toezichthouder BRP. Tijdens een inspectie op locatie kan direct een controle plaatsvinden op de BRP. In 2019 is met betrekking tot de BRP gewerkt aan het organisatorisch inregelen van de integrale samenwerking met DPZ. Naar verwachting krijgt dit in 2020 definitief vorm. - Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Den Haag heeft deelgenomen aan het project Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Deze aanpak is per 1 oktober 2019 officieel overdragen aan de RvIG (Rijksdienst voor Identiteitsgegevens) en is daarmee een reguliere werkwijze geworden. LAA heeft als doel het verhogen van de kwaliteit van de adresgegevens in de BRP en het bestrijden van adres gerelateerde fraude. Tot november 2019 heeft de HPB voor de LAA ongeveer 650 huisbezoeken afgerond. In 2020 moet de target nog worden vastgesteld in overleg met de RvIG. - Meld een vermoeden App. Naast de meldingen die via het Meld en Steunpunt Woonoverlast binnen komen, ontvangt de HPB meldingen van de politie en gemeentelijke deurwaarders via de ‘Meld een vermoeden App’. Een mooi voorbeeld van innovatief samenwerken.

Het gaat hier om hoogwaardige meldingen want bij vrijwel elke melding gaat het om een daadwerkelijke overtreding. In 2019 ging het om ongeveer 400 meldingen. - Handhaving huisvestingsvergunning. Om de kansen op een woning voor huishoudens met een laag inkomen verder te vergroten, gaat het college ervoor zorgen dat vrijkomende woningen in de sociale huurvoorraad en particuliere goedkope huurvoorraad alleen beschikbaar zijn voor de huishoudens die deze woningen op grond van hun inkomen het hardst nodig hebben. Ten opzichte van het jaarplan 2019 is daarom in dit jaarplan de handhaving van de huisvestingsvergunning opgenomen. Momenteel worden de kaders waarbinnen de handhaving gestalte zal krijgen nader uitgewerkt. Op basis hiervan zal de HPB in 2020 de handhaving op de huisvestingsvergunning, voor huurwoningen met een huurprijs onder de liberalisatiegrens, ter hand nemen. - Pilot Goed Verhuurderschap. In de pilot Goed Verhuurderschap wordt onderzocht of de rol van het huurteam bij de handhaving kan worden versterkt. Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de informatiepositie van huurder, verhuurder en gemeente en er wordt aandacht gegeven aan hoge huren als symptoom van malafide verhuurderschap. In september 2019 is een projectleider Goed verhuurderschap begonnen.

Ten behoeve van de pilot is een database opgezet waarin gegevens worden verzameld die zijn opgehaald bij de gezamenlijke controles die worden uitgevoerd door het huurteam en handhaving. Dat is een arbeidsintensief proces gebleken. Komende tijd wordt gebruikt om het volume van de controles te vergroten, om daarna gefundeerde uitspraken over slecht verhuurderschap te doen en er acties aan te verbinden. Daarnaast wordt er een gedragsonderzoek uitgevoerd om de gedragsdeterminanten bij huurders te achterhalen, zoals de meldingsbereidheid van huurders bij misstanden. Hierbij wordt er ook gekeken naar waar het omslagpunt ligt in het gedrag van huurders en wat hiervoor nodig is. Deze inzichten worden vertaald naar een communicatiestrategie, om zowel huurder als verhuurder bewust te maken van goed verhuurderschap. - Regeling legesvermindering voor duurzame bouwplannen (‘groene leges’). De regeling ‘groene leges’ wordt in 2020 verruimd en voortgezet. De inzet is de regeling te laten voortduren tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2021. Om het aantal grote en middelgrote duurzame bouwplannen te laten toenemen zijn de maximumbedragen voor legesvermindering verhoogd. - Regeling legesvermindering voor sociale huurwoningen. Per 1 januari 2020 ligt het voornemen voor een regeling voor korting (legesvermindering) voor sociale huurwoningen van woningcorporaties.

De bedoeling is om het aantal nieuw gebouwde sociale huurwoningen te bevorderen. Per gerealiseerde sociale huurwoning wordt een korting van €2.000 op de leges gegeven. - Proefprojecten Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen. In 2019 is een bestuursakkoord tussen de VNG en de minister ondertekend, waarin onder meer afspraken zijn gemaakt over de verdere uitwerking van deze wet en de voorwaarden voor inwerkingtreding. De rol van het bevoegd gezag is hierbij aan de orde. De minister beslist in 2020 of de wet in 2021 concreet in werking wordt gesteld, als in de tussentijd voldoende evaluatiemateriaal is verzameld dat ‘bewijst’ dat de wet in de praktijk werkt. De gemeente Den Haag gaat in 2020 samen met aannemers/architecten, opdrachtgevers en de kwaliteitsborger waar mogelijk proefprojecten uitvoeren. - Vertrouwelijke behandeling van omgevingsvergunningen. In juli 2019 is de ‘Beleidsregel vertrouwelijke omgevingsvergunningen Den Haag 2019’ in werking getreden. Daarmee is een bestaande werkafspraak geformaliseerd. In de gemeentelijke praktijk zijn er voorbeelden van aanvragen om omgevingsvergunningen die niet (geheel) openbaar worden gemaakt, vertrouwelijk worden behandeld of onder geheimhouding vallen. Het gaat om dossiers van bijzondere panden of locaties waarbij de staatsveiligheid, de algemene- of internationale veiligheid in het geding kan zijn. 6

Hoewel het college bij het nemen van beslissingen streeft naar een hoge graad van publieksparticipatie, is het voor eigenaren/gebruikers van deze percelen zeer wenselijk de dossiers of een deel daarvan uit veiligheidsoverwegingen af te schermen. Als een object vertrouwelijk is bepaalt het college in overleg met de aanvrager welke stukken wel openbaar zijn in te zien, de zogenoemde ‘publieks-set’. - Stikstofproblematiek. Op 1 juli 2015 (herzien in 2017) is het Programma Aanpak Stikstof van kracht geworden, ook wel bekend als het PAS. Dit programma was erop gericht de natuur te versterken en het maakte tegelijkertijd economische ontwikkeling mogelijk. Op 29 mei 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State twee belangrijke uitspraken over het PAS met grote gevolgen voor Nederland en ook voor de stad Den Haag. Er werd geoordeeld dat het PAS niet langer als basis mag worden gebruikt voor toestemming van activiteiten die extra stikstofuitstoot veroorzaken. Gevolg van deze uitspraak is dat alle projecten die significant negatieve effecten veroorzaken op Natura-2000 gebieden, ook in de vorm van stikstofdepositie, verboden zijn. Den Haag kent drie Natura 2000-gebieden die alle drie stikstofgevoelig zijn en daarom beschermd moeten worden tegen stikstofdepositie. Bij een stikstofdepositie van meer dan 0,00 mol/ha/jr.

is sprake van significante negatieve effecten en geldt er een vergunningplicht of de zogenoemde ADC-toets. In alle gevallen moet de stikstofdepositie worden gecompenseerd. De Provincie is het bestuursorgaan dat moet beslissen op een aanvraag om natuurvergunning of ADC-toets. De gemeente heeft daarbij een belangrijke signaleringsfunctie. Bij elke aanvraag om omgevingsvergunning moet zijn aangegeven wat de te verwachten effecten zijn op Natura-2000 gebieden. Wanneer er significant negatieve effecten zijn te verwachten, moet voorafgaand of uiterlijk gelijktijdig met de aanvraag omgevingsvergunning een natuurvergunning zijn gevraagd. In oktober 2019 zijn de Provinciale beleidsregels bekendgemaakt waaruit blijkt in welke gevallen er een vergunning wordt verleend. Hieruit blijkt dat een project toelaatbaar is wanneer het project leidt tot minder of geen stikstofdepositie na interne of externe saldering. Hierdoor kunnen vooral kleine en middelgrote projecten weer worden vergund. Beleid ten aanzien van de toelaatbaarheid van (grote) projecten die stikstofdepositie zullen veroorzaken is in ontwikkeling. Op Rijksniveau zijn (nood)wetten in de maak. De algehele conclusie is dat Stikstof onderdeel uitmaakt van een samenloop van onderwerpen en aspecten, die bij de grote en middelgrote projecten een rol spelen op het proces en de voortgang.

Op het moment van vaststelling van dit jaarplan is de omvang van het probleem voor Den Haag en het effect op de aantallen omgevingsaanvragen (nog) niet aan te geven, mede omdat regelgeving op dit onderwerp nog onzeker en in ontwikkeling is. Hierdoor is dus niet met zekerheid te zeggen of en in welke mate de stikstofproblematiek van invloed is op projecten. - Asbestsloopmelding. Naar verwachting vindt de afhandeling van asbestsloopmeldingen vanaf 1 juli 2020 plaats bij de ODH, onder verantwoordelijkheid van het college. - Bouw- en sloopveiligheid. In mei 2018 is de beleidsregel Bouw- en sloopveiligheid Den Haag 2018 vastgesteld. Hieruit vloeit voort dat bij een bouwwerk van enige omvang met een beïnvloeding van het gebruik van de openbare ruimte, voordat een omgevingsvergunning wordt verleend, er een bouw- en sloopveiligheidsplan moet worden overgelegd. De beleidsregel stuurt de Landelijke richtlijn bouw- en sloopveiligheid aan, die in samenwerking met de gemeente Den Haag door de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht (VBWT) is ontwikkeld. De in de landelijke Richtlijn bouw- en sloopveiligheid genoemde veiligheidsafstanden en bouwveiligheidszones worden in 2020 opgenomen in het Bouwbesluit 2012 en is dan wetgeving. Om risico’s bij de realisatie van bouwwerken tijdig te onderkennen is door V&T in 2019 een risicomatrix ontwikkeld.

Deze matrix is bedoeld om initiatiefnemers meer bewust en verantwoordelijk te maken voor de realisatieaspecten. Deze werkwijze en bewustwordingslijn sluit aan bij de door het ministerie van BZK in gang gezette beleidslijn om het werken met een veiligheidscoördinator wettelijk te gaan verplichten. V&T is samen met VBWT met het ministerie van BZK in gesprek over hoe en op welke wijze de risicomatrix hierin een plek kan krijgen. - Het Haags Realisatieteam (HRT). De geplande bouwopgaven in Den Haag leiden tot flinke (binnen)stedelijke verdichting, veelal met hoogbouw, die tijdens de bouw een grotere bouwveiligheidszone kennen. Deze bouwveiligheidszones strekken zich vaak uit over de omliggende verkeerswegen. Daarmee kunnen bouwwerkzaamheden in de stad een ingrijpende impact hebben op het verkeer in de omgeving. Voor het functioneren van de stad is het essentieel dat een bouwproject kan worden uitgevoerd, zonder vitale verkeersfuncties te blokkeren. De in 2019 opgerichte projectgroep HRT, bestaande uit de belangrijkste stakeholders binnen DSO en DSB, bespreken de processen rondom bouwinitiatieven. Het doel is om het realisatieaspect voor de bereikbaarheid en de (verkeers- en bouw)veiligheid meer integraal mee te wegen in het voortraject (de plankaderfase) en vooraf te komen tot een gezamenlijke insteek. - MijnDenHaag.nl.

Op MijnDenHaag.nl kunnen bedrijven en particulieren inloggen en hun aanvraag omgevingsvergunning inzien, de status van de aanvraag volgen en in- en uitgaande correspondentie lezen. MijnDenHaag.nl zal eind 2019 Live gaan, waarna een communicatiecampagne begint om aanvragers hierop te wijzen. 7

In 2020 en de jaren daarna zal het product worden doorontwikkeld. Bezwaren kunnen online worden ingediend en de leges kunnen via MijnDenHaag.nl worden bepaald. MijnDenHaag.nl zal in de toekomst, net als Mijn.Overheid.nl, de enige bron zijn waar aanvragers de correspondentie van de gemeente kunnen opvragen. - Omgevingstafel Binckhorst. Na vaststelling van het Omgevingsplan Binckhorst is op 20 februari 2019 de kick-off omgevingstafel en monitor Omgevingsplan gehouden, waarbij rollen, werkwijze en bemensing is besproken. Aan de tafel worden reserveringen en projecten besproken met de adviseurs, projectleiders en aanvragers. De taakafstemming wordt in 2020 geëvalueerd. - Toezichttafel Groot Loosduinen. Overeenkomstig de vergunningentafel is voor groot Loosduinen/Kijkduin een pilot Toezichttafel georganiseerd om de activiteiten in de realisatiefase op elkaar af te stemmen. Deze pilot is geëvalueerd. Vanwege het succes wordt de tafel in 2020 gecontinueerd. - Vergunningenloket voor ondernemers. In september 2018 is begonnen met de pilot Vergunningenloket, gevestigd in het Haags Ondernemershuis. Doel is ondernemers te informeren en te adviseren bij het aanvragen van een omgevingsvergunning. In de praktijk blijkt dat vooral kleine ondernemers gebruik maken van het Vergunningenloket. Ondernemers waarderen de uitgebreide en klantgerichte aanpak van het Vergunningenloket.

Reden waarom de pilot wordt omgezet naar een vaste plek binnen het Ondernemersportaal. 2.3 Risicoanalyse en prioriteitstelling 2.3.1 Algemeen De gemeente heeft de vrijheid om zelf te bepalen hoe zij de taken genoemd onder paragraaf 2.1 uitvoert. Daarbij is altijd sprake van een spanning tussen de (wettelijke) verplichtingen, de kwaliteit van de uitvoering van de taken, de verantwoordelijkheid van derden en de kosten die daarvoor gemaakt moeten worden. Het is (financieel) niet mogelijk of wenselijk om alle taken met 100% zekerheid of dekkingsgraad uit te voeren. De gemeente zou dan alle verantwoordelijkheid van derden overnemen en daarvoor een zeer omvangrijke organisatie moeten optuigen tegen hoge kosten. Vandaar dat per taakveld een risicoanalyse wordt uitgevoerd. De risicoanalyse wordt gebruikt voor het bepalen van de prioriteitstelling. 2.3.2 Vergunningen en toezicht tijdens de bouw Conform het beleidskader Bouwtoezicht Op Maat (RIS 250613) wordt er sinds 2006 gewerkt volgens een systematiek, waarbij vergunningen voor de activiteit bouwen op grond van complexiteit en type bouwwerk worden ingedeeld in een categorie met een bepaald toetsings- en toezicht niveau.

Toelichting op de categorieën: De categorieën A1, A2 en B1 t/m B7 staan voor specifieke controle-intensiteiten van de vergunningaanvraag en de realisatie van de bouwwerkzaamheden, zoals vastgelegd in de nota Bouwtoezicht Op Maat uit 2006 en de actualisatie Bouwtoezicht op Maat uit 2012. Daarin is vastgelegd dat de gemeente in alle gevallen integraal toetst en daarbij de hoogste prioriteit geeft aan de aspecten constructieve veiligheid en brandveiligheid. 2.3.3 Handhaving Conform het beleidskader ‘Handhaven met Beleid’ (RIS 129187) wordt er sinds 2006 jaarlijks een risicoanalyse gemaakt en prioriteiten gesteld. Dit gebeurt aan de hand van het hieronder opgegeven format. De format is gebaseerd op een systematiek die ontwikkeld is door het voormalige ministerie van VROM. Sommige onderwerpen kunnen betrekking hebben op verschillende overtredingen. Onder bijvoorbeeld illegale bouw kunnen allerlei aspecten vallen, van een te hoge schutting tot een zonder vergunning gerealiseerde woning. Ook kan er sprake zijn van verschillende wettelijke kaders, zoals strijd met het bouwbesluit of bestemmingplan of een samenspel van beiden. Voor het overzicht is gekozen om niet iedere overtreding naar wettelijk kader te specificeren of heel specifieke onderwerpen afzonderlijk te benoemen.

Uitzonderingen hierop zijn specifieke onderwerpen met extra bestuurlijke aandacht, zoals hennepkwekerijen en vocht- en schimmelproblematiek. Een toelichting op de diverse onderwerpen wordt gegeven in bijlage 1. Voor 2020 geldt de onderstaande prioriteitstelling.

8

Specificering thematisch en naar

Categori e Fysieke veiligheid

Gezondheid

Milieuveiligheid

Financieel-economisch

Leefbaarheid

Imago

Duurzaamheid

Kans*

Beoordelingsaspecten

Resultaat en prioriteit**

Vakantieverhuur/Tijdelijk verblijf/AirBnB

Gebruik

4

2

1

3

5

3

1

3

8,1 – Hoog

Hennepkwekerijen

Gebruik

5

4

3

2

5

5

4

2

8,0 – Hoog

Onrechtmatig gebruik woningen Woonoverlast

Gebruik

5

4

1

4

5

5

3

2

7,7 – Hoog

Gebruik

2

3

1

2

5

4

1

3

7,7 – Hoog

Achterstallig Staat 5 4 1 3 4 4 4 2 7,1 – Hoog woningonderhoud Illegale bouw Staat 5 3 2 3 4 4 4 2 7,1 – Hoog (ernstig) Bed & Breakfasts Periodiek 3 1 1 3 4 2 1 3 6,4 – Gemiddeld Vergunde kamerbewoning Periodiek 3 1 1 2 4 3 1 3 6,4 – Gemiddeld Woonwagens Periodiek 1 1 2 1 3 5 2 3 6,4 – Gemiddeld Schimmel- en Staa 1 4 1 1 1 5 2 3 6,4 – Gemiddeld vochtproblematiek t/ in gebr Illegale bouw (overig) Staat 1 2 1 2 2 1 2 4 6,2 – Laag Achterstallig Staat 1 1 1 1 2 2 2 4 5,7 – Laag woningonderhoud * Het getal onder kans geeft weer hoe groot de kans op een bepaald type overtreding is. Over het algemeen komen ernstige overtredingen (overig) minder voor dan lichte overtredingen. Het getal wordt bepaald aan de hand van ervaringen uit het verleden. **Het getal onder resultaat is de som van de indicatoren (fysieke veiligheid, gezondheid etc.) maal de kans op dat een dergelijke overtreding zich voordoet. Het totaal wordt vervolgens gedeeld door het aantal indicatoren. Voor de bovenste rij betekent dit: 19 X 3 = 57 / 7 = 8,1.

Toelichting op de prioriteitsstelling Het geven van een prioriteit heeft drie gevolgen: - Wanneer niet alle meldingen direct kunnen worden opgepakt, wordt gekozen om voorrang te geven aan de afhandeling van onderwerpen met een hogere prioriteit. - De proactieve opsporing van overtredingen richt zich op onderwerpen met een hoge en gemiddelde prioriteit. Vooral de digitale schouw wordt gebruikt om proactief overtredingen op te sporen. - Indien er in de loop van het jaar zich ontwikkelingen voordoen, waardoor het college handhavingscapaciteit anders wil inzetten, dan gaat dit in eerste instantie ten koste van onderwerpen met een lagere prioriteit. Voor de afhandeling van onderwerpen met een lage prioriteit is capaciteit beschikbaar om binnenkomende signalen adequaat af te handelen. De prioriteitsstelling is geen instrument om bepaalde onderwerpen niet uit te voeren. Het geeft wel in grote lijnen weer waar de gemeente Den Haag de meeste aandacht voor heeft. Integrale projecten stadsdeelorganisaties (verdere toelichting naar aanleiding van project Zevensprong) De stadsdeelorganisaties (DPZ) hebben intensief contact met de inwoners van buurten en wijken in Den Haag. Zij weten dus wat er speelt en leeft bij de inwoners en welke problematiek ervaren wordt, ook bij de mensen die geen meldingen maken van problematiek bij de HPB.

Vanuit de stadsdeelorganisaties komt met enige regelmaat de vraag of de HPB een bijdrage kan leveren aan de integrale aanpak van een specifiek probleem/gebied. Omdat dit problemen zijn die binnen het ‘lijnwerk’ een lagere prioriteit kunnen hebben, 9

maar die in samenhang met een integrale aanpak met andere diensten wel een bijdrage leveren aan het verbeteren van de leefbaarheid, krijgen dergelijke integrale projecten geïnitieerd vanuit de stadsdeelorganisaties een hogere prioriteit. Bij dergelijke projecten wordt eveneens 2 punten bij het resultaat opgeteld. Vooraf is gevraagd aan de stadsdeelorganisaties (DPZ) in welke gebieden bepaalde problematiek ervaren wordt (zie bijlage 2, onderaan). Indien er binnen de uitvoering van de planning ruimte ontstaat voor extra inzet, dan wordt deze ruimte ingezet in de aangegeven gebieden. 2.4 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving 2.4.1 Capaciteit DSO De capaciteit voor de vergunningverlening en het toezicht op de realisatie van omgevingsvergunningen (V&T) wordt gefinancierd uit de legesinkomsten. De beschikbare formatie zal onder andere over de primaire hoofdtaken worden verdeeld. Het is belangrijk om een goed evenwicht te blijven vinden tussen werkaanbod en capaciteit. De vraag op de arbeidsmarkt voor kwalitatief goed personeel is groot en het aanbod in 2019 was minimaal. Voor het overige toezicht en de handhaving bij de HPB wordt de beschikbare capaciteit gefinancierd uit algemene middelen. Het is belangrijk om de capaciteit slim en effectief in te zetten op basis van de prioriteitsstelling zoals die is gegeven in het vorige hoofdstuk.

Dit houdt de kosten van toezicht en handhaving binnen de perken. De beschikbare capaciteit is de vaste en tijdelijke formatie, inclusief overhead. De actuele aanwezige capaciteit kan daarvan afwijken (bijvoorbeeld vanwege ziekte en vacatures). In de tabel hieronder de formatie van 2020. Functie omschrijving

Afdeling

Aantal fte formatief

DSO Vergunningverleners

V&T

42,7

DSO Toezichthouders

V&T

38,1

DSO Overige vergunningen

V&T

3,8

DSO Ondersteunde functies

V&T

16,8

DSO Adviseurs binnen V&T

V&T

28,8

Totaal*

V&T

130,2

Diverse DSO

25

DSO Toezichthouders

HPB

35,4

DSO Handhavers

HPB

14,3

DSO Meld- en Steunpunt Woonoverlast

HPB

4,2

DSO Case Managers woonoverlast

HPB

2,0

DSO Ondersteunde functies

HPB

9,2

Totaal**

HPB

65,1

DSO Adviseurs vergunningen buiten V&T

BEC Bezwaar en beroep

JZ Adviesteam

DSO Totaal

11,0 231,3

(*) Aantal FTE’s V&T minus 11,8 FTE niet rendabel. (**) Aantal FTE’s HPB minus 5,0 FTE niet rendabel.

10

2.5 Operationele doelen 2.5.1 Operationele doelen vergunningen en toezicht In 2020 worden 4000 Wabo-vergunningsaanvragen verwacht. V&T heeft de regie op deze aanvragen en vervult tevens de rol van toetser. Voor de toezichtstaken van V&T is de frequentie en intensiteit van het toezicht afhankelijk van de omvang en complexiteit van het te realiseren bouwwerk. Kenmerkend voor deze doelen van de vergunning- en toezichtstaken (voor de activiteit bouwen) is dat deze zich richten op de realisatie, het behoud en het verbeteren van de gebouwde omgeving. V&T richt zich specifiek op het mogelijk maken van slopen en bouwen binnen de wettelijke en inhoudelijke kaders. Voor de monitoring van de kernprestaties van V&T zijn de behandelde aanvragen, de doorlooptijden en de ingekomen bezwaarschriften indicatoren. In de tabel hieronder de prognose van 2020. Onderwerp

Aantal te behandelen 4000

KPI (binnen wettelijke termijn) 99%

Inzet V&T

Afstemming met

89,6

Overige WABO Overige vergunningen (splitsing, woningonttrekking, beginsel horeca, gebruik)

2150

99%

23,92

1280

99%

3,8

Adviseurs Bouwfysica, Bouwconstructie, Welstand, MZ, VRH, ODH Adviseurs DSO, DSB, ODH BSD

V&T handhavingstaken (onderzoek t.b.v. HPB, strandpaviljoens,

n.v.t.

99%

12,9

Activiteit Bouwen

Het aantal Wabo-vergunningsaanvragen voor de activiteit Bouwen is de afgelopen jaren flink toegenomen. Hieruit blijkt dat de economische groei duidelijk merkbaar is in de bouw en in de toename van werk voor V&T.

11

12

2.5.2 Operationele doelen handhaving De operationele doelen van toezicht en handhaving bij de HPB zijn in verschillende tabellen weergegeven. De reden hierachter is dat de doelen van periodieke controles, de afhandeling van meldingen of de opsporing van illegale situaties onderling verschillen. De KPI’s in onderstaande tabel zijn de graadmeters voor de afhandeling van meldingen van burgers en het beëindigen van overtredingen. Daarnaast zijn getallen opgenomen over de (geschatte) input en outputcijfers en staat vermeld wie de voornaamste samenwerkingspartners zijn bij de aanpak. De doelen zijn bepaald aan de hand van de behaalde resultaten in 2019 in combinatie met voorgenomen aanpassingen in ambitieniveau. Periodieke controles Onderwerp

Doel (KPI) aantal contro les 400

Verwacht aantal beëindigde overtredin gen 150

Verwacht * aantal aanschrijvingen

Inzet capaciteit in fte

Vergunde Kamerbewon Woonwagens

Tot aal aa nta l1.100

120

4,0

233

120

20

15

1,0

Bed & Breakfasts

70

50

5

2

1,0

*Met controles worden overtredingen opgespoord. Het doel is om deze te beëindigen. In voorkomende gevallen worden overtredingen beëindigd zonder dat een aanschrijving nodig is (bijvoorbeeld al na een waarschuwing bij een lichte overtreding). Hierdoor kan dit getal lager liggen.

Meldingen Onderwerp

Tota al aant al

Doel (KPI) % binnen 5 werkdagen contact met melder

Doel (KPI) % uitgezet bij behandelende organisatie binnen 2 weken

Inzet capaciteit in fte

Woonoverlast*

1.500

95%

95%

3,8

Onrechtmatig gebruik Woningklachten / Illegale Bouw Woningklachten / Achterstallig Woningonderhoud Ongedierte

400

95%

100%

1,5

500

95%

100%

0,75

500

95%

100%

0,75

50

95%

100%

0,8

Meld een vermoeden App**

400

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

*In afstemming en samenwerking met platform woonoverlast: iedere samenwerkingspartner die kan bijdragen aan de oplossing van woonoverlast, zoals de politie, corporaties, Den Haag op Maat, het Huurteam, de VvE-balie en Bureau Bemiddeling en Mediation, de Dierenbescherming, GGD, etc. **Buiten de meldingen via het meld en steunpunt woonoverlast is de verwachting dat er ruim 400 (hoogwaardige) meldingen via de Meld een vermoeden app binnenkomen en worden opgepakt. Deze meldingen komen rechtstreeks binnen bij de inspecteurs handhaving.

13

Thematisch toezicht Onderwerp

Aantal meldinge n 60

Verwac ht aantal controle s* 60

Doel (KPI) aantal beëindigde overtreding en 60

Verwach t aantal besluite n** 60

Hennepkwekerijen

Inzet capaciteit in fte

Onrechtmatig gebruik woningen Vakantieverhuur / AirBnB

800

2.000

400

200

16,5

150

200

150

150

3,0

Illegale bouw***

1.250

1.750

750

450

16,0

Achterstallig woningonderhou d Vocht en Schimmel in corporatiewoninge

600

2.000

500

375

13,0

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

1,0****

2,0

*Naast meldingen kunnen ook de digitale schouw en toezicht op straat aanleiding zijn om ambtshalve op locaties controles uit te voeren. Hierdoor kan het aantal controles hoger liggen dan het aantal meldingen. In de cijfers in de kolom “verwacht aantal controles” zijn ook de her-controles meegenomen. **Met controles worden overtredingen opgespoord. Het doel is om deze overtredingen te beëindigen. In voorkomende gevallen worden overtredingen beëindigd zonder dat een aanschrijving nodig is (bijvoorbeeld al na een waarschuwing). Hierdoor kan het aantal besluiten lager liggen. ***De aantallen bij illegale bouw zijn inclusief de woningsplitsingen (naar verwachting zal de HPB 350 woningsplitsingen/dossiers oppakken in 2020). Daarnaast controleert het cluster Illegale bouw op ongewenste reclame-uitingen aan gevels (het zogenoemde verzorgd gevelbeeld). Het gaat hierbij om ruim 14.000 controles. ****De aanpak van vocht- en schimmelproblematiek sluit aan op de aanpak van de schimmelexpert. Afhankelijk van hoe succesvol de schimmelexpert is, in de aanpak, komen er signalen binnen bij de HPB. Met de gereserveerde capaciteit kunnen circa 50 handhavingszaken worden opgepakt. Als er geen meldingen binnenkomen, zal de capaciteit worden ingezet voor achterstallig woningonderhoud.

Meld- en Steunpunt Woonoverlast Het Meld- en steunpunt Woonoverlast van Den Haag verwerkt meldingen van woonoverlast vanuit de Haagse particuliere woningvoorraad. Het is een centraal punt waar inwoners overlast kunnen melden en tegelijkertijd geven de meldingen de gemeentelijke organisatie zicht op situaties van woonoverlast in de stad. Het Meldpunt onderzoekt de melding en bekijkt welke partner het beste kan worden betrokken bij de aanpak van de overlast. Het Meldpunt ziet toe op de voortgang van de behandeling en treedt op als coördinator, adviseur en als aanjager in het proces. Sinds de oprichting van dit Meldpunt is het aantal woonoverlast-meldingen gestaag opgelopen naar om en nabij 1.800 meldingen op jaarbasis. Overige taken Veel van de DSO handhaving is georganiseerd, als onderdeel van een integrale aanpak. De DSO-controles van woningen leveren ook resultaten op voor andere diensten binnen de gemeenten en dienstonderdelen binnen DSO. Het gaat dan vooral om het zuiver houden van kernregistraties, vooral de BAG en de BRP, en de opsporing van uitkeringsfraude. Deze spin-offproducten worden vooraf niet in de planning benoemd, omdat zij buiten de scope van dit jaarplan vallen. In het jaarverslag van DSO komen deze onderwerpen wel aan de orde. Er wordt namelijk een aanmerkelijke bijdrage geleverd aan de resultaten op deze andere taakvelden.

Medewerkers van zowel V&T als de HPB hebben piketdienst en semafoondienst voor het geval dat zich calamiteiten voordoen. Bij calamiteiten, zoals bij brand, stormschade en gasexplosies, wordt capaciteit ingezet om de Officier van Dienst van de brandweer te adviseren over bouw- en omgevingsveiligheid en waar nodig te assisteren. Binnen en buiten kantorenuren zijn er altijd medewerkers bereikbaar en beschikbaar. De samenwerkingspartners van de HPB worden genoemd in bijlage 1. 14

Openbare ruimte

3.

3.1 Algemeen Op het gebied van de openbare ruimte zijn de volgende VTH taken te onderscheiden: - Afhandelen van vergunningaanvragen voor: o de Wabo activiteiten kappen, uitweg en reclame; o de APV, innemen openbare ruimte; o de APV en Telecommunicatieverordening, opbrekingen; o de verordening Straathandel, standplaatsen; o de verordening Incidentele private markten, incidentele markten; o de Taxiverordening, toegelaten taxi organisaties (TTO’s); o de verordening op de Binnenwateren, recreatie- en woonschepen; o de Wegenverkeerswet. - Toezicht en handhaving op: o de hiervoor genoemde vergunningen; o APV vergunningen voor horeca en evenementen; o algemene regels APV: honden, fietsparkeren, diverse overige onderwerpen als bijvoorbeeld wildplassen, winkelwagens en bescherming groen; o Drank en horecawet en Wet op de kansspelen: horeca, verkoop en gebruik alcohol; o het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990; o de Afvalstoffenverordening. Onder vergunningen worden ook instemmingsbesluiten, ontheffingen, meldingen en andere besluitvorming verstaan. Tot de afhandeling van vergunningaanvragen en de handhaving behoren ook de daaruit voortvloeiende bezwaar- en beroepsprocedures. 3.2 Ontwikkelingen en terugblik 2019 - Vergunningen. Vergunningen hebben een belangrijke rol in het beschikbaar stellen van de schaarse buitenruimte van de stad.

Door aanvragen te vergunnen biedt men binnen de gestelde kaders ruimte om te ondernemen. De aantallen aangevraagde vergunningen over de jaren vertonen een grote mate van continuïteit. Aantallen aanvragen vanaf 2017 en de prognose voor 2020

Kappen Uitweg Reclame Nachtelijke werkzaamheden Opbrekingen Terrassen Containers Steigers Overig in/op straat Standplaats Incidentele private markt Ligplaats woonboten

productie productie 2017 2018 Wabo activiteiten 808 726 129 158 408 466 APV en Telecom 113 91 1119 1279 414 452 398 436 243 252 547 477 Straathandel, Markten, Binnenwateren 231 215 169 174 15 30

productie 2019

prognose 2020

696 97 450

725 125 450

88 1244 520 178 70 521

100 1250 750 100 50 500

180 150 15

180 150 25

De bestuurlijke gevoeligheid rond kapvergunningen blijft onverminderd hoog. De gemeentelijke ambitie vraagt terughoudend te zijn met het afgeven van kapvergunningen. “Bomen worden alleen gekapt als het aantoonbaar niet anders kan”. Daarnaast wordt meer aandacht gevraagd voor de zogenoemde ‘herplantplicht’, een voorwaarde in de kapvergunning om na de kap te herplanten.

In 2019 is de vergunningplicht voor steigers en containers voor een belangrijk deel vervangen door een meldingsplicht. De aantallen vergunningen zijn van 2018 naar 2019 daarom gedaald. Naar verwachting neemt het aantal vergunningen voor containers en steigers in 2020 nog verder af. Er zijn in 2019 minder aanvragen ingediend voor standplaatsen en incidentele private markten. De belangstelling hiervoor uit de markt lijkt minder. Onderzocht wordt het vereenvoudigen van vergunningenprocedures om de medewerkers efficiënter in te zetten. Hierbij wordt gedacht aan meldingen van o.a. vergunningsvrije terrassen en de telecomvergunningen. - Parkeerplaatsterrassen. Binnen de gemeentelijke ambities kondigt het college aan te komen met een soepeler terrassenbeleid. Deze zomer mochten terrassen op parkeerplaatsen worden geplaatst in straten van de hoofdwinkelstructuur en op kades van een aantal, specifiek aangewezen, grachten. Deze proef wordt geëvalueerd en het resultaat wordt meegenomen bij de vaststelling van het nieuwe terrassenbeleid dat met ingang van het nieuwe terrasseizoen (maart 2020) van start moet gaan.

Parkeerplaatsterrassen

- Informatie gestuurd werken. Er is een groeiende noodzaak om flexibel te zijn en om te kunnen bijsturen aan de hand van beschikbare actuele gegevens. Het project Informatie gestuurd werken (IGW) moet invulling geven aan de ambities om data gedreven beslissingen te nemen over de inzet van mensen en middelen. Heel concreet betekent dit voor de Handhavingsorganisatie op de juiste plek, op het juiste moment, de juiste dingen doen. Het eerste resultaat van het project IGW is een analyse- en monitoringsinstrument (dashboard) waarmee op termijn de handhaving minder reactief en meer proactief risicogericht kan worden ingezet. - Integrale handhavingsacties. In vervolg op 2018 zijn ook in 2019 regelmatig integrale handhavingsacties gehouden, onder meer in Oude Centrum en Zeeheldenkwartier, Scheveningen, Ypenburg, Transvaal en Loosduinen. Bij de acties wordt gezamenlijk en gelijktijdig opgetreden door onder andere Politie, Brandweer, HTM, Stedin, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), Douane, Koninklijke Marechaussee, Agentschap Telecom, gemeentelijke Belastingdienst, Haagse Pandbrigade en Handhavingsorganisatie. De acties leveren breed succes op en maken de handhaving zichtbaar voor het grote publiek. Er wordt niet alleen opgetreden tegen overtredingen en misstanden maar ook informatie gegeven over bijvoorbeeld het uitlaten van honden en het aanbieden van afval.

De acties worden in 2020 voortgezet. - Onnodig geluid van voertuigen. Per 1 januari 2019 zijn de buitengewone opsporingsambtenaren van de gemeente (boa’s) bevoegd om op te treden tegen onnodig claxonneren en onnodig geluid met het voertuig veroorzaken. De gemeente Den Haag ontvangt veel meldingen over deze vorm van overlast op mooie zomerdagen op de Strandweg en van toeterende bruidstoeten bij landgoed Clingendael. Gemeente en politie

hebben in gezamenlijkheid meerdere onaangekondigde handhavingsacties uitgevoerd op hotspotlocaties in Scheveningen en Clingendael.

Handhavers en politie zijn zeer tevreden over de resultaten van de gehouden acties en de samenwerking. Er zijn veel boetes uitgedeeld en de acties hebben veel publiciteit opgeleverd. Vanwege het succes van de acties is ervoor gekozen om ook in 2020 een aantal integrale acties in de zomerperiode te plannen.

- Bijplaatsingen ORAC’s. De afgelopen jaren plaatste de gemeente duizenden ondergrondse restafvalcontainers (ORAC’s) in de stad. Toch zetten mensen nog hun afval naast de container. Deze ‘bijplaatsingen’ zorgen voor veel overlast. Den Haag zet op veel manieren in om deze overlast tegen te gaan. Onder andere door bewoners als ‘ORAC-adoptant’ in te schakelen bij het beheer, zogeheten ‘ORAC-tuintjes’ te plaatsen waardoor mensen minder snel hun afval naast de container dumpen en sensoren in de containers te plaatsen waardoor deze tijdig geleegd worden. Ook handhaving blijft een belangrijk element in de strijd tegen bijplaatsingen. Daarbij wordt ook gelet op ondernemers die hun bedrijfsafval niet volgens de regels aanbieden en dumpen in de ORAC’s. - Zwerfafval. Hoe gaat de Hagenaar om met afval, wat zijn de beruchtste hotspots en hoe kan de hoeveelheid verkeerd geplaatste troep op straat een halt toe worden geroepen? Een gedragsbureau heeft het afvalgedrag van de Hagenaar onderzocht. Op grond daarvan is een stadsbrede publiekscampagne “Schoon, doen we toch gewoon” gelanceerd om zwerfafval te bestrijden. De focus ligt onder andere op peuken en kauwgom in school-, winkel- en horecagebieden, zwerfafval op het strand en de Haagse Markt en afval dat naast containers wordt gezet.

Met meer handhavers op hotspots, adoptanten voor afvalbakken en de hulp van scholieren en wijkorganisaties gaat Den Haag zwerfafval te lijf. - Rattenoverlast. In gebieden waar ratten volop etensresten vinden in de buitenruimte, groeit de populatie tot een problematische omvang. In twee overlastgebieden, Moerwijk en Mariahoeve, is in 2019 een aanpak met generieke en wijk specifieke maatregelen beproefd en effectief bevonden. Die aanpak kan vanaf 2020 ook in andere wijken worden uitgerold als sprake is van een overlastgevende rattenpopulatie. Tot de generieke maatregelen behoort strenger handhaving op het weggooien van brood en andere etensresten. Eerder konden handhavers al bekeuren voor onder meer het verkeerd aanbieden van huisvuil en het op straat gooien van voedsel. Nu kan in een gebied een voederverbod worden ingevoerd en kan het voeren van eenden en andere dieren een boete opleveren.

Handhavers voeren extra controles uit en vertellen bewoners wat de gevolgen zijn van het weggooien van brood in de buitenruimte. Zij gaan langs bij scholen, moskeeën en bewoners thuis. Daarnaast laten woningcorporaties voortaan HMS toe in gemeenschappelijke buitenruimtes om effectief ratten te kunnen bestrijden.

- Minder fietsoverlast. Achtergelaten fietsen zijn een grote ergernis voor bewoners. Ook winkeliers storen zich vaak groen en geel aan fietsen voor hun pand. Bovendien zijn achtergelaten, soms ook kapotte, fietsen op straat een rommelig gezicht. Daar komt bij dat er te weinig stallingsruimte overblijft voor fietsen die wel worden gebruikt. Vooral in de oude woonwijken, waar herenhuizen tegenwoordig bewoond worden door meer dan één gezin, is het vechten om de ruimte. In 2019 zijn in heel Den Haag achtergelaten fietsen opgespoord en opgeruimd. Er is gekozen voor een grote aanpak om bewoners op de hoogte te brengen van de handhaving en om hen te stimuleren achtergelaten fietsen te melden: folders, posters, artikelen in de Stadskrant en op www.denhaag.nl en advertenties op Facebook.

Op verschillende locaties in de stad hingen posters en in iedere wijk heeft de ‘abrifiets’ gereden met een poster ‘Meld een achtergelaten fiets’.

Handhaving wordt effectiever als andere interventies daaraan worden gekoppeld. Daarom wordt in 2020 ook ingezet op communicatie en participatie in de gebieden waar wordt gehandhaafd. Het toepassen van de meest actuele gedragsinzichten om fietsers op een positieve en preventieve manier te bewegen de eigen fiets goed te stallen, maakt daar deel van uit. - Deelfietsen en -scooters. In een stad waar het fietsgebruik almaar toeneemt en waarin vooroorlogse wijken al kampen met volle trottoirs met fietsen, kan de deelfiets uitkomst bieden. Voorjaar 2019 is een aantal aanbieders, waaronder één van deelscooters, begonnen aan een proef van een half jaar. De proef moet laten zien hoeveel animo er in Den Haag is voor de deelfiets en -scooter en hoe overlast beperkt kan worden. In 2020 wordt besloten over een vervolgaanpak en een nadere uitwerking daarvan in bijvoorbeeld een vergunningenstelsel. - Ondermijning. Ondermijning is een veelkoppig monster dat niet alleen bestreden kan worden door de Bestuursdienst binnen de gemeente en de strafrechtelijke keten. Vanuit de Handhavingsorganisatie geven handhavers signalen van ondermijning door aan de politie. Zij zijn hier eerder voor getraind in een awareness training. Voor de aanpak van ondermijning is in 2018 een programmatische structuur opgezet rondom de Domeinraad Ondermijning.

Bij komende acties kan voor handhaving een belangrijke rol zijn weggelegd. Handelaren en opkopers van tweedehands goederen moeten een register bijhouden. In dit Digitaal Opkopers Register noteren handelaren en opkopers informatie over producten, verkopers en de prijs. Dankzij het register kan heling van gestolen spullen worden opgespoord. De gezamenlijke controles van politie en Handhavingsorganisatie op het Digitaal Opkopers Register worden in 2020 voortgezet. - Bescherming groen. Binnen de gemeente Den Haag is een team van boswachters actief. Het werkgebied is de gehele gemeente Den Haag en dan specifiek alle groenvoorzieningen, stadsparken, landgoederen en natuurlijk het Westduinpark wat een beschermd Natura 2000 gebied is. Daarnaast zijn boswachters op het water te vinden ten behoeve van de Visserijwetcontrole en behandelt de boswachterij alle meldingen of overtredingen

op het gebied van illegale bomenkap binnen de gemeente Den Haag. Enkele gebieden, zoals landgoed Ockenburg zijn in beheer bij het Zuid Hollands Landschap. Omdat deze landgoederen wel liggen binnen de gemeentegrenzen, is met het Zuid Hollands Landschap een convenant afgesloten ten behoeve van het toezicht aldaar. Voor de Wet natuurbescherming (Wnb) is de provincie bevoegd gezag. De provincie Zuid-Holland laat het toezicht en de handhaving onder mandaat uitvoeren door de Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid (ODZHZ). De boswachters van Den Haag zijn bevoegd voor opsporing op grond van de Wnb. Voorgesteld is dat de boswachters (op offerte basis voor de ODZHZ) de opsporing Wnb in Den Haag op zich nemen. Voor de stikstofproblematiek bij omgevingsvergunningen voor het bouwen, zie paragraaf 2.2 op blz. 7. - Recreatievaartuigen. De kwaliteit van veel recreatievaartuigen in de Haagse wateren laat te wensen over. Er zijn boten die niet meer worden gebruikt om mee te varen en boten die zelfs dreigen te zinken. Ook is er sprake van illegale bewoning en van overlast en criminaliteit in de vorm van vervuiling, geluidshinder en drank- en drugsgebruik. In 2019 is het project “Aanpak overlast recreatievaartuigen” gestart.

In het actiegebied Laak, Escamp en Centrum worden recreatievaartuigen in twee fasen gecontroleerd op administratieve bepalingen, wijze van aanmeren en technische staat van het vaartuig. In de eerste fase van het project is al zichtbare verbetering in de situatie te zien. Booteigenaren lijken meer aandacht te geven aan hun vaartuig. Er wordt minder overlast ervaren, zowel van oneigenlijk gebruik als van het verloederde aanzicht van de recreatievaartuigen. Omdat het vaak lastig blijkt om contactgegevens van booteigenaren te achterhalen is het project wel vertraagd. De uitvoering loopt door in 2020. 3.3 Risicoanalyse en prioriteitstelling Het verwerken van vergunningaanvragen is vraagvolgend. Het streven is om alle aanvragen zo snel mogelijk en tenminste binnen de wettelijke termijn af te handelen. De handhavingsthema’s moeten zo goed mogelijk aansluiten bij de beleving van overlast die inwoners van de stad hebben. De Veiligheidsmonitor en het Stadspanel geven hier onder andere een beeld van. Afval op straat (handhaving afvalstoffenverordening), hondenoverlast, fietsparkeren en parkeeroverlast zijn op basis hiervan prioriteiten bij de handhaving in de openbare ruimte. Per stadsdeel volgt uit een jaarlijks door het stadsdeel opgestelde gebiedsanalyse waar de grootste probleemlocaties liggen.

In de ‘interventieprogramma’s per stadsdeel wordt de inzet van de beschikbare handhavingscapaciteit verder ingevuld. Interventieprogramma’s maken ook duidelijk welke andere interventies dan handhaving worden gedaan. Handhaving is immers niet het enige middel om ongewenst gedrag van bewoners en bedrijven aan te pakken. De ambitie informatie gestuurd te werken betekent ook dat informatie gebruikt wordt om te bepalen wat het meest effectieve middel is om leefbaarheidsproblemen aan te pakken. 3.4 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hieronder de beschikbare capaciteit voor de VTH taken in de openbare ruimte. De beschikbare capaciteit is de vaste en tijdelijke formatie, inclusief overhead. De actueel aanwezige capaciteit kan daarvan afwijken (bijvoorbeeld vanwege ziekte en vacatures). Capaciteit Vergunningverlening Functie DSB medewerker Vergunningen BEC (jr-sr)Juridisch adviseur Advies, bezwaar en beroep

Afdeling Aantal fte formatief Wabo activiteiten kappen, uitweg en reclame Handhavingsorganisatie V&H 10 BEC JZ Adviesteam DSB 1,0

DSB medewerker Vergunningen BEC (jr-sr)Juridisch adviseur Advies, bezwaar en beroep DSB medewerker Vergunningen DSB coördinator binnenwateren BEC (jr-sr)Juridisch adviseur Advies, bezwaar en beroep

Capaciteit Toezicht en Handhaving

APV en Telecom Handhavingsorganisatie V&H BEC JZ Adviesteam DSB

10 2,0

Straathandel, Markten, Binnenwateren Handhavingsorganisatie V&H DSB Stedelijk Beheer BEC JZ Adviesteam DSB

2,0 0,5 0,5

Functie Afdeling Aantal fte formatief Wabo, APV en Telecom, Straathandel, Markten, Binnenwateren, Drank en Horeca, Wegenverkeerswet, RVV, Taxiverordening DSB handhaver (boa, toezichthouder) Handhavingsorganisatie Operaties 145 DSB handhaver (parkeercontroleur) Handhavingsorganisatie Operaties/ 20 team Mulder DSB controleur binnenwateren DSB Stedelijk Beheer 2,0 DSB Juridisch medewerker Handhavingsorganisatie V&H 5,0 BEC (jr-sr)Juridisch adviseur BEC JZ Adviesteam DSB 3,0 Advies, bezwaar en beroep Afvalstoffenverordening DSB handhaver (boa) Handhavingsorganisatie Operaties 30 DSB Juridisch medewerker Handhavingsorganisatie V&H 3,0 BEC (jr-sr)Juridisch adviseur BEC JZ Adviesteam DSB 2,0 Advies, bezwaar en beroep HWB medewerker openbare ruimte HWB 43

3.5 Operationele doelen Gelet op de prioriteitstelling en beschikbare capaciteit gelden de volgende operationele doelen. De inzet volgt uit paragraaf 3.4 en is indicatief. Vergunningverlening 2020 Onderwerp

Aantal te behandelen aanvragen*

KPI: % afgehandeld binnen wettelijke termijn** Wabo 99%

Inzet HHO/BEC capaciteit in fte

Kappen

775

Uitweg

125

99%

1,0

Reclame

450

99%

3,5

Nachtelijke werkzaamheden

100

Opbrekingen

1200

99%

4,5

Terrassen

450

99%

3,5

Containers Steigers Overig in/op straat

100 50 500

99% 99% 99%

0,5 0,5 2,5

Standplaats

Straathandel, Markten, Binnenwateren 175 99%

1,5

Incidentele private markt

150

99%

1,0

Ligplaats

25

99%

0,5

APV en Telecom 99%

6,5

0,5

Afstemming / samenwerking

DPZ/groenbeheer DSB/beleidsafdeling DSO/V&T, BEC/JZ, ODH DPZ/wegbeheer DPZ/groenbeheer DSO/Mobiliteit ACOR, Politie, DSO/V&T BEC/JZ DPZ/wegbeheer ACOR, DSO/V&T, BEC/JZ Welstandscommissie Monumenten DSB/Beleidsafdeling DPZ/wegbeheer Politie Brandweer DPZ/wegbeheer Politie Brandweer DPZ/wegbeheer DSO/Mobiliteit ACOR DPZ/wegbeheer DPZ/wegbeheer DPZ/wegbeheer ACOR DPZ/wegbeheer ACOR DPZ/wegbeheer Politie Brandweer Bureau Bereikbaarheid Delfland

*De prognose voor 2020 is gebaseerd op de extrapolatie gegevens 2019, de productie in 2017 en 2018 en voor zover mogelijk rekening gehouden met nieuwe ontwikkelingen. **De doelstelling is dat niet automatisch positief wordt beschikt op aanvragen vanwege het verlopen van de wettelijke beschikbare termijn een beschikking te nemen.

Toezicht en handhaving 2020 De handhaving in de openbare ruimte volgt een gebiedsgerichte aanpak. Elk stadsdeel heeft een eigen Handhavingsprogramma waarin de inzet per thema nog verder wordt gespecificeerd naar aandachtsgebieden en hot-spots. De belangrijkste thema’s zijn afval, parkeer- en verkeersoverlast, overlast achtergelaten en fout gestalde fietsen, honden, innemen openbare ruimte, drank & horeca en evenementen. Er is dus sprake van een thematisch gebiedsgerichte aanpak. Binnen de gemeentelijke ambities is ook zeker aandacht voor concrete actiepunten zoals: - de grachten worden vrij gehouden van scheepswrakken; - de weesfietsen-aanpak wordt stadsbreed voortgezet; - de handhaving op illegale taxi’s wordt versterkt. Stadsdeel