RIS304003 Beantwoording SV Aanpak kindermishandeling in Den Haag

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

12 mei 2020

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Davituliani en mevrouw Roopram, luidend: “Aanpak kindermishandeling in Den Haag”

SV/2019.711 RIS304003

De raadsleden mevrouw Davituliani en mevrouw Roopram hebben op 20 november 2019 een brief met daarin zeventien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. “Sinds 2013 vindt ieder jaar de Week tegen Kindermishandeling plaats. Dit jaar is het thema van de Week tegen Kindermishandeling, van 18 november tot 24 november, ‘Leren van elkaar’. Daarom staan in deze editie de verhalen van professionals, ouders en kinderen centraal die zich geconfronteerd zagen met kindermishandeling. Doet uw gemeente ook mee?” Deze tekst staat vermeld op de website(1) van de VNG. 1.

Heeft gemeente Den Haag zich aangemeld om mee te doen? Zo neen, waarom niet?

De gemeente Den Haag heeft zich niet aangemeld via de website van de VNG. Op deze website is gevraagd om ervaringen te delen door een mail te sturen met een korte beschrijving van de casus. De gemeente Den Haag had al gekozen om zich te richten op andere activiteiten in en rondom deze week. Deze zijn bekend gemaakt via posts op social media. Zie ook het antwoord op vraag 3 voor alle georganiseerde activiteiten. Op de website (2) van gemeente Amsterdam en gemeente Rotterdam wordt er aandacht besteed aan de Week tegen Kindermishandeling. 2.

Kan het college aangeven, als derde stad van Nederland, waarom er niet of nauwelijks berichten te vinden zijn over de Week tegen Kindermishandeling op de gemeentelijke website?

Het college heeft ervoor gekozen om in de Week tegen Kindermishandeling zich specifiek te richten op kinderen. Die worden het beste bereikt met social media. Er is bijvoorbeeld een filmpje van spelers van ADO Den Haag en wethouder Kavita Parbhudayal die zich uitspreken tegen kindermishandeling1, gedeeld via de gemeentelijke social media accounts. Zie ook het antwoord op vraag 3. Volgend jaar wordt er ook weer gebruik gemaakt van de gemeentelijke website. In Nederland groeien bijna 119.000 kinderen op in onveilige gezinssituaties. Samen hebben we een belangrijke verantwoordelijkheid om de veiligheid van deze kinderen te vergroten. In de Week tegen Kindermishandeling wordt niet alleen aandacht gevraagd voor de aard en omvang van het probleem, maar vooral ook voor wat we kunnen doen om de aanpak van kindermishandeling te versterken.

1

https://www.facebook.com/gemeenteDH/posts/3583778788329676

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2019.711

3.

Op wat voor manier wordt er in Den Haag door de gemeente aandacht besteed aan de Week tegen Kindermishandeling?

Via de volgende manieren is er aandacht aan besteed: • Virtual Reality evenement ‘Vergeet mij niet’ op 19 november door de GGD Haaglanden (hierna: GGD). Met de VR-bril op wordt het beeld geschetst van een 7-jarige die haar ouders ernstig ruzie ziet maken. Het doel van de simulatie is om de bewustwording en kennis van professionals met betrekking tot deze vorm van kindermishandeling te vergroten. Op deze manier zorgen we voor: o ervaren wat kindermishandeling is; o weten hoe je in gesprek kan gaan om passender hulp te verlenen; o leren hoe je deze ervaring in kan zetten in je werk. • Lanceren van het puberboekje ‘Niet Okay’. Een klein boekje met illustraties voor jonge pubers, waarin wordt aangegeven hoe belangrijk praten over huiselijke geweld en kindermishandeling is. Daarmee wordt een eerste stap gezet in het doorbreken van de cirkel en het voorkomen van intergenerationeel geweld. • Lancering film Kinderrechten; praten met kinderen (ervaringsdeskundige Kim van Laar en een professional geven informatie over de kinderrechten en het belang van praten over wat er is gebeurd. Voor kinderen vanaf 9 jaar). • Lotgenotendag ‘Sporen van trauma’ op 22 november 2019. • Filmpje van spelers van ADO Den Haag en wethouder Kavita Parbhudayal die zich uitspreken tegen kindermishandeling en de laagdrempelige oproep doen om erover te praten.

• Vanuit het stadhuis: Orange the world (Op 25 november 2019 was de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen, er werden oranje schijnwerpers op lokale gebouwen (o.a. het stadhuis) en andere objecten gericht om aandacht te vragen voor het wereldwijde probleem van geweld tegen vrouwen). • Veilig Thuis Haaglanden (hierna: VTH) heeft in aanloop naar en in de Week tegen Kindermishandeling twee blogs gepubliceerd over kindermishandeling. 4.

Welke gesubsidieerde organisaties besteden in deze week extra aandacht aan de bewustwording en aanpak van kindermishandeling en op welke manier?

Er zijn vanuit gesubsidieerde organisaties geen specifieke vragen binnen gekomen om in deze week extra aandacht te besteden aan de bewustwording en aanpak van kindermishandeling, zie ook het antwoord op vraag 16. 5.

Is het college bereid om, naar Rotterdams voorbeeld (3), een Haagse Kinderrechten Award op te zetten? Zo neen, waarom niet?

Nee, naast de uitreiking van het Haags Jeugdlintje, waarbij uitvoerig aandacht wordt besteed aan jonge Hagenaars die zich belangeloos in zetten voor een ander of voor de stad, zijn tal van activiteiten georganiseerd rondom kinderrechten. Zo ook de jaarlijkse verschijning van een nieuwe Kinderrechtenkrant, zie ook het antwoord op vraag 16. 6.

In een artikel van RTV Oost (4) is vermeld dat de privacyregels het lastiger maken voor hulpverleners om kinderen te helpen die mishandeld worden. Wat vindt het college hiervan?

Hoewel de meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld (hierna: meldcode) vóór de AVG gaat, blijkt uit onderzoek naar de implementatie van de meldcode, uitgevoerd door de GGD (2018), dat hulpverleners onvoldoende op de hoogte zijn van dit feit en dat ze de AVG als een obstakel zien als het

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2019.711

gaat over de veiligheid van kinderen. In de trainingen en voorlichtingen over de meldcode, die de GGD en VTH gezamenlijk organiseren, is daarom aandacht voor privacy-aspecten in relatie tot het gebruik van de meldcode. De ervaring leert dat uitleg geven over de stappen van de meldcode vaak leidt tot inzicht en handelingsperspectief bij professionals hoe om te gaan met informatie over cliënten. 7.

Hoe gaat het college ervoor zorgen dat de veiligheid van het kind altijd voorop staat ondanks de privacywetgeving?

Door middel van onder andere inzet vanuit de GGD en VTH worden professionals geïnformeerd en verhogen zo de kennis omtrent de privacywetgeving in relatie tot de (on)veiligheid. Zie ook het antwoord op vraag 6. 8.

Kan het college aangeven wat de status is van het onderzoek naar de samenwerking tussen verschillende organisaties die ingezet worden om kwetsbare kinderen en hun ouders te helpen? (Zie RIS302163 (5))

Zoals eerder aangegeven zal het onderzoek naar de relatie passend onderwijs – jeugdhulp en integrale zorg, door het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden, in het eerste kwartaal van 2020 gaan starten (RIS302163). De samenwerking tussen ketenpartners in het veiligheidsdomein heeft veel aandacht. Zo is de gemeente gestart met het meerjarige programma Beter Samenspel voor veilig opgroeien waarbij de ambitie is om kinderen duurzaam veilig te laten opgroeien én de hoogste kwaliteit te bieden voor kinderen die hierin gevaar lopen. In het programma Beter Samenspel voor veilig opgroeien werken de jeugdteams en de jeugdbeschermingsorganisaties (GI’s) samen in de wijk in lokale teams aan een betere afstemming van de werkzaamheden, integratie van werkprocessen, continuïteit bij regievoering en gezamenlijke verantwoordelijkheid bij inzet van jeugdhulp. Gedurende het traject wordt toegewerkt naar werkzame bestanddelen die de samenwerking structureel kunnen verbeteren. Dit programma is verankerd in de inkoop en contracten met de Gecertificeerde Instellingen vanaf 2020 en verder. De ontwikkelfase van Beter Samenspel is ondertussen afgerond, in Den Haag gaat nu de implementatiefase beginnen. In 2020 krijgen alle 350 jeugdteamleden een training over de visie en werkwijze van Beter Samenspel.

Daarnaast worden in 2020 56 ambassadeurs Beter Samenspel geworven (2 per jeugdteam) die de uitgebreide training Beter Samenspel gaan volgen. De Haagse Hogeschool start met een tweejarig actiegericht onderzoek om Beter Samenspel te volgen. 9.

Maandag 18 november heeft de begrotingsbehandeling Jeugd plaatsgevonden in de Tweede Kamer. Hoeveel extra geld heeft gemeente Den Haag nodig zodat de Jeugdzorg betaalbaar blijft en wat is de inzet van uw college op dit punt?

Voor 2019, 2020 en 2021 heeft het Rijk extra middelen toegekend voor de Jeugdhulp. Voor 2020 en 2021 is dit € 11,3 miljoen euro. Dit is ook verwerkt in de concept-programmabegroting 2020-2023 (RIS304372). De inzet van het college is er op gericht dat het Rijk deze middelen structureel maakt. 10. Kan het college reageren op het artikel van de NOS (6) met als koptekst “Kindermishandeling weinig gemeld door leraren, ondanks strengere meldcode” en wat gaat het college doen met deze berichtgevingen? Scholen zijn verplicht om met de meldcode te werken. De bedoeling is dat scholen dit inbedden in de zorgstructuur van de school. De inspectie van het onderwijs houdt toezicht en handhaaft hierop.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2019.711

Vanuit het onderzoek naar de implementatie van de meldcode, uitgevoerd door de GGD (2018), kwam naar voren dat er op scholen en zeker in het basisonderwijs wel aandacht is voor de meldcode, maar dat scholen ook tegen belemmeringen aanlopen. Een voorbeeld is docenten die moeite hebben om signalen te herkennen, de hoge werkdruk of handelingsverlegenheid. Ook missen scholen soms de benodigde protocollen of (trainingen voor) aandachtsfunctionarissen. Met de GGD en VTH blijft het college dan ook inzetten op het geven van voorlichting en trainingen aan het onderwijs. Zie ook de antwoorden op vragen 13 en 14. 11.

Gemiddeld twee kinderen per klas hebben in Rotterdam te maken met geweld thuis, zo meldt de gemeente Rotterdam (7). Zijn er cijfers bekend van scholen in Den Haag van meldingen van kindermishandeling? Zo neen, waarom niet? Zo ja, graag een uitgebreid antwoord.

Uit het prevalentieonderzoek van het WODC (De prevalentie van huiselijk geweld en kindermishandeling in Nederland, Cahier 2019-1)2 blijkt dat ongeveer 3% van de kinderen van 0 t/m 17 volgens de onderzoekers slachtoffer is van kindermishandeling. Het college heeft cijfers over het aantal meldingen en adviesvragen door het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs bij VTH in Den Haag. In 2017 waren dit 297 adviezen en 91 meldingen, in 2018 waren het 344 adviezen en 98 meldingen (cijfers van VTH, voor 2019 zijn de cijfers per beroepsgroep nog niet bekend). 12. Herkent het college dit signaal voor wat betreft Haagse basisscholen? Zo ja, wat onderneemt het college hiertegen? Ja, zie voorgaande antwoorden en het antwoord op vraag 13. 13. Op welke manier ziet het college toe dat alle Haagse basisscholen gebruikmaken van de verplichte meldcode en welke maatregelen neemt het college wanneer een school de verplichte meldcode nauwelijks gebruikt? Het college stimuleert het aanstellen van getrainde aandachtsfunctionarissen. Schoolbesturen beslissen zelf of zij dit doen. Vanuit onze aanpak huiselijk geweld, vastgelegd in de Regiovisie aanpak huiselijk geweld 2019-2022 (RIS303030), is er veel inzet om het gebruik en naleven van de meldcode te stimuleren. 14.

Is het college bereid om met alle Haagse scholen in gesprek te gaan over de ernst van en risico op kindermishandeling alsmede de gesprekken tussen scholen en Veilig Thuis te faciliteren zodat de signalen van kindermishandeling en huiselijk geweld tijdig in kaart worden gebracht? Zo ja, bent u bereid de raad over de uitkomsten van deze gesprekken te informeren? Zo nee, waarom niet? Afgelopen jaren heeft het college vanuit de GGD alle scholen (o.a. intern begeleiders (IB-ers) en schoolmaatschappelijk werkers) de mogelijkheid gegeven om met VTH in gesprek te gaan om kennis te delen over ieders rollen en verantwoordelijkheden. Met als uiteindelijk doel de veiligheid te bevorderen door betere samenwerking. Op dit moment gebeurt dit nog door middel van bijeenkomsten op thema waarbij zowel de GGD en VTH aanwezig zijn. En naar aanleiding van verzoeken vanuit scholen zelf. Daarnaast is het ingebed in de reguliere samenwerking dat scholen in gesprek kunnen met VTH. Waar nodig wordt hier altijd op gewezen.

2

https://www.wodc.nl/onderzoeksdatabase/2668i-synthese-prevalentieonderzoek-hg-en-kimi.aspx

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2019.711

15.

De Wet Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verplicht professionals om bij vermoedens van kindermishandeling of huiselijk geweld advies in te winnen of te melden bij Veilig Thuis. Welke rol speelt de gemeente bij de uitvoering van de wet en de voorlichting over Veilig Thuis?

Er is een CJG brede meldcode geïmplementeerd die de wet vertaald naar de praktijk. Ook is er een risicotaxatie instrument geïmplementeerd binnen de jeugdteams. Het risicotaxatie instrument wordt gebruikt om de veiligheid en de risico’s op (herhaling van) kindermishandeling te inventariseren, te wegen en te evalueren. In samenwerking met de GGD en VTH organiseert de gemeente bijeenkomsten voor medewerkers van de sectoren die moeten voldoen aan de meldcode om voor te lichten over de meldcode en de nieuwe werkwijze en samenwerking met VTH. Dit wordt ook gedaan voor de eigen organisatieonderdelen Jeugd en Maatschappelijke Ondersteuning (JMO). 16. Preventiebeleid loont. Op welke niveaus kan de gemeente preventie inzetten? En welke maatregelen en programma’s zijn daarvoor beschikbaar? Gebleken is dat als kinderen weten wat kindermishandeling is, dit ervoor kan zorgen dat ze eerder erover gaan praten: • In 2020 worden actief lespakketten verspreid op de scholen. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van zogenaamd confrontatietheater wat bedoeld is om maatschappelijke thema’s, taboes en diversiteit bespreekbaar te maken (voorbeeld confrontatietheater ‘Blauwe Plekken’). Daarbij wordt op alle niveaus breed ingezet, ook op ouders en leerkrachten.

De GGD heeft lesbrieven ontwikkeld voor de verschillende schooltypes (basisonderwijs, praktijkonderwijs, VMBO, HAVO/VWO en MBO) in samenwerking met de producenten van confrontatietheater en het onderwijs. De GGD zorgt dat de zorgstructuur rond de voorstellingen is geregeld in samenwerking met de desbetreffende school en/of wijkvoorziening. De lesbrieven en de zorgstructuur worden uitdrukkelijk gekoppeld aan de meldcode. • Tijdens en rondom de Kinderrechtendag (20 november) wordt door verschillende activiteiten extra aandacht besteed aan de kinderrechten: o De uitgave van de Kinderrechtenkrant; o Het kinderrechtendebat; o Acties vanuit de Crownies; o Het boekje: ‘Omdat alle kinderen rechten hebben’ dat wethouder Kavita Parbhudayal op de Dag van Rechten van het Kind (20 november) heeft gepresenteerd. Het boekje is een volledige uitgave van de gemeente Den Haag. Deze zal vanaf 2020 bij de aangifte van geboorte worden meegegeven aan de ouders. Tevens is het boekje te lezen in de bibliotheken en de CJG's. Deze acties zijn niet specifiek gericht op kindermishandeling, maar op alle kinderrechten. • De Regiovisie aanpak huiselijk geweld 2019-2022 (RIS303030) zet ook in op preventie.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2019.711

17.

Kan het college aangeven of er aandacht wordt besteed op scholen over het thema kindermishandeling? Zo ja, op wat voor manier en hoe vaak? Zo neen, waarom niet?

Ja, scholen besteden hier aandacht aan. De GGD en Stichting 1 Wereld hebben het confrontatietheater ‘Blauwe Plekken’ met een speciale lesbrief voor scholen ontwikkeld. Net als in 2019 wordt dit in 2020 aan minimaal 24 groepen gegeven en in totaal aan circa 600 leerlingen / studenten. Zie ook het antwoord op vraag 16. Wat scholen verder organiseren is de verantwoordelijkheid van de school zelf. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris a.i., de wnd. burgemeester, Ilma Merx

Johan Remkes

6/6