RIS300851 Beantwoording SV Staatlozen in Den Haag

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

4 december 2018

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Mahmood, luidend: “Staatlozen in Den Haag”

SV/2018.614 RIS300851

Het raadslid de heer Mahmood heeft op 23 oktober 2018 een brief met daarin vier vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In Nederland wonen er 'staatlozen', individuen die tot geen enkel land in de wereld behoren. Omdat zij door geen enkel land als burger worden erkend, maken zij geen aanspraak op bescherming en/of bestaanszekerheid vanuit een overheid. Tevens bezitten staatlozen geen paspoort en/of nationaliteit. AT5 heeft in 2017 aandacht gevraagd voor deze 'vergeten' groep in Amsterdam.1 Nader onderzoek wijst uit dat het aantal staatloze mensen in Amsterdam het afgelopen jaar fors is toegenomen. Momenteel zijn er 446 mensen in de stad die staatloos zijn, terwijl dat vorig jaar nog 292 waren. Het aantal staatloze kinderen in Amsterdam staat voor dit jaar op 96 en hebben 243 kinderen momenteel een onbekende nationaliteit. In totaal staan er 2204 mensen geregistreerd als 'onbekendenationaliteit'.2 NIDA maakt zich zorgen over het welzijn en welbevinden van mogelijke staatlozen in Den Haag. 1.

Heeft het college overzichtelijk hoeveel staatlozen, gecategoriseerd naar kinderen en volwassenen, er momenteel verblijven in Den Haag?

Ja. Zo ja, wat zijn de meest recente cijfers hierover? Volgens informatie van de rijksoverheid staan er in Nederland ongeveer 4000 personen als staatloos geregistreerd in de Basisregistratie personen (BRP). In de Haagse BRP stonden op 1 november 2018 in totaal 343 personen als staatloos geregistreerd. Hiervan waren er 114 kinderen (tot 18 jaar). Zo nee, is het college bereid om hier nader onderzoek naar te verrichten en de bevindingen te delen met de raad? 2.

Is er momenteel zicht op de leefomstandigheden van staatlozen en kinderen die hier geboren zijn maar waarvan de ouders staatloos zijn?

Er is geen inzicht in de leefomstandigheden van Hagenaars die zijn ingeschreven in de Haagse BRP. Dit geldt dus ook voor personen die als staatloos in de BRP zijn ingeschreven. Er kan dan ook niet worden vastgesteld of de leefomstandigheden van in Den Haag wonende staatlozen in strijd zijn met de door Nederland ondertekende verdragen op het terrein van staatloosheid.

1

https://www.at5.nl/artikelen/176415/wel-hier-geboren-maar-gn-nationaliteit-112-amsterdamsekinderen-zijn-staatloos

2

https://www.nu.nl/amsterdam/5528747/aantal-staatlozen-in-amsterdam-fors-toegenomen.html

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2018.614

Wél blijkt uit de antwoorden van Staatssecretaris Justitie en Veiligheid (Tweede Kamer, vergaderjaar 2017-2018 --1066--), ook naar aanleiding van het artikel van at5 ‘wel hier geboren, maar géén nationaliteit: 112 Amsterdamse kinderen zijn staatloos’, dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen staatloosheid en verblijfstatus. Volgens de Staatssecretaris kunnen alle rechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen aanspraak maken op verstrekkingen, voorzieningen en uitkeringen, ook als zij staatloos zijn. Deze aanspraak is gekoppeld aan de aard van het verblijf en niet aan de nationaliteit of het ontbreken daarvan. Verreweg de meeste staatlozen in Nederland verblijven hier rechtmatig. Zo ja, acht het college deze leefomstandigheden afdoen aan Staatloosheidsverdragen, welke zijn erkend door Nederland? Zie hierboven. Zo nee, is het college bereid om hier nader onderzoek naar te verrichten en de bevindingen te delen met de raad? Er zijn geen aanwijzingen bij het college bekend dat de leefomstandigheden van staatlozen beter of slechter zijn dan die van personen die met een geregistreerde nationaliteit staan ingeschreven in de BRP. De toegang tot eventueel noodzakelijke sociale voorzieningen is niet afhankelijk van de wijze van registratie van de nationaliteit, of het ontbreken daarvan (zie ook hierboven het antwoord van de Staatssecretaris).

Het college vindt een onderzoek dan ook niet zinvol. 3.

Wat is het gemeentelijke beleid en aanpak omtrent het inschrijven van staatlozen en kinderen die hier geboren zijn maar waarvan de ouders staatloos zijn? Graag toelichting.

De gemeente Den Haag heeft voor het inschrijven van staatlozen en kinderen die hier geboren zijn maar waarvan de ouders staatloos zijn, geen eigen beleid. De gemeenten zijn voor de inschrijving van personen in de BRP strikt gebonden aan de Wet basisregistratie personen (Wet BRP) en de daarop gebaseerde regelingen. Voor het inschrijven in de BRP is niet de nationaliteit van belang, maar het feitelijk verblijf én de rechtmatigheid daarvan. De voorwaarden voor inschrijving zijn dwingend vastgelegd in artikel 2.4 van de Wet BRP. Net als in alle andere gemeenten in Nederland vindt in Den Haag registratie van persoonsgegevens in de BRP plaats op basis van de Wet BRP. Op grond van artikel 2.15 Wet BRP wordt een nietNederlandse nationaliteit geregistreerd aan de hand van een brondocument (meestal een paspoort) of met toepassing van het betreffende vreemde nationaliteitsrecht (zie ook het antwoord op vraag 4). Als iemand geen nationaliteit heeft (derhalve staatloos is) dan moet dit gegeven op grond van artikel 2.15 Wet BRP worden vermeld. Ook hier is geen sprake van gemeentelijk beleid maar van uitvoering van nationale wetgeving. 4.

Wanneer verleent de gemeente een persoon de status ‘staatloos’ en wanneer de status ‘nationaliteit onbekend’ ?

De gemeente ‘verleent’ geen staatloosheid of onbekende nationaliteit; zoals hierboven is uiteengezet, registreert de gemeente een feitelijke nationaliteitsrechtelijke situatie in de BRP. Dit gebeurt op grond van de Nederlandse en toepasselijke internationale wet- en regelgeving op dit terrein. Ook kan op grond van een mededeling ex artikel 2.17 Wet BRP van de Minister van Justitie en Veiligheid een nationaliteit, of de vermelding van een onbekende nationaliteit, of staatloosheid geregistreerd worden in de BRP.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2018.614

Volledigheidshalve wijst het college er nog op dat in Nederland op dit moment geen uniforme procedure tot vaststelling van staatloosheid bestaat. Een wetsvoorstel tot vaststelling van staatloosheid door de rechter is weliswaar ingediend, maar nog niet door het parlement aangenomen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Peter Hennephof

Pauline Krikke

3/3