RIS300585 Beantwoording SV Armoedeproblemen in Bouwlust Vredelust.def

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

20 november 2018

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Tseggai, luidend Armoedeproblemen in Bouwlust Vrederust

SV/2018.520 RIS300585

Het raadslid mevrouw Tseggai heeft op 25 september 2018 een brief met daarin tien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In het artikel “Armoede in Haagse wijk zeer hoog” uit het Algemeen Dagblad van 22 september 2018 wordt de forse armoedeproblematiek besproken in de Haagse wijken Bouwlust en Vrederust. 1.

Bent u bekend met het artikel in het AD “Armoede in Haagse wijk zeer hoog”?

Ja. 2.

Bent u net als de Haagse PvdA geschrokken van het feit dat 85% van de inwoners in sommige straten van Bouwlust en Vrederust niet rond kunnen komen?

Ja, het percentage van 85% betreft huishoudens die langdurige incassotrajecten hebben lopen. Dit zijn mensen die langere tijd (meer dan drie maanden) een rekening niet hebben betaald en/of gedurende langere tijd op een incasso aan het aflossen zijn. Het risico dat ze niet rond komen of dreigen niet meer rond te komen is dan groot. Dat is zorgwekkend. 3.

Kunt u meer inzicht geven in de aard en grote van de problematiek in deze wijk?

De afgelopen jaren is de raad door het college tweejaarlijks geïnformeerd over de omvang van de minimapopulatie en het gebruik van voorzieningen middels de Armoedemonitor. De meest recente Armoedemonitor (RIS 295339) laat zien dat 32,5% van de huishoudens in Bouwlust en Vrederust van een inkomen moet rondkomen dat lager ligt dan 110% van het van toepassing zijnde sociaal minimum. 37,6% van alle kinderen in Bouwlust en Vrederust groeit op in een gezin met een dergelijk laag inkomen. Den Haag in Cijfers (https://denhaag.buurtmonitor.nl/) gebruikt de gegevens van de Armoedemonitor en vult deze aan met gegevens van de stadsenquête (op stadsdeelniveau) over hoe mensen hun situatie beleven op het gebied van schulden en armoede. De Minima Effect Rapportage (MER) van het Nibud (RIS 289284) geeft inzicht in wat het voor het huishoudboekje betekent om van een laag inkomen rond te moeten komen. Op dit moment zijn nieuwe edities van de armoedemonitor en de minima effectrapportage in voorbereiding. Beide onderzoeken zullen met de raad gedeeld worden. De verwachting is dat deze onderzoeken in december afgerond zijn.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2018.520

4.

Kreeg de gemeente al eerder signalen door van de door het AD benoemde problematiek in Bouwlust en Vrederust? Zo ja, kan het college inzichtelijk maken wanneer deze signalen binnenkwamen, van wie en wat er met deze signalen is gedaan? Zo nee, bent u bereid te onderzoeken of deze signalen wel bekend waren en hoe de gemeente in de toekomst tijdig dit soort signalen kan oppikken?

Ja. Niet alleen laten de onderzoeken, zoals benoemd in de beantwoording van vraag 3, zien dat de armoede problematiek groot is in de genoemde wijken, maar de gemeente krijgt dit ook te horen van de maatschappelijke organisaties en de bewoners die in de wijken actief zijn. In het Deltaplan Armoede en Schulden (RIS 297685) is de raad geïnformeerd over hoe de armoede- en schuldenaanpak wordt afgestemd op het DNA van een wijk. Den Haag werkt daarvoor samen met meerdere organisaties in de stad. Een van deze organisaties is Schuldhulpmaatje. Deze organisatie beschikt over een databestand van een grote incasso organisatie waardoor het voor hen mogelijk is om op postcodeniveau inzichtelijk te maken hoe het gesteld is met het betaalgedrag. Dit is een goede indicator voor schuldenproblematiek. Het artikel in het AD is opgesteld naar aanleiding van een door de gemeente verzorgde presentatie bij de startbijeenkomst van de Helpdesk Geldzaken in Escamp. Hierin werden deze cijfers door de gemeente gepresenteerd aan de aanwezige maatschappelijke organisaties. De gemeente kreeg deze signalen dus al eerder en is er ook mee aan de slag gegaan. Dat is ook een van de aanleidingen geweest om, na Laak, de Helpdesk Geldzaken in Escamp uit te rollen. 5.

Wat zijn de redenen dat met welzijns- schuldhulp- en armoedevoorzieningen de mensen met ernstige problemen in de wijken Bouwlust en Vrederust onvoldoende worden bereikt? Wat gaat het college ondernemen om het bereik van de voorzieningen te vergroten?

Het bereik van de gemeentelijke armoedevoorzieningen in Bouwlust en Vrederust is, zoals beschreven in de armoedemonitor, hoog. Desondanks zien we dat veel mensen zich vaak pas laat melden met financiële problemen. De schulden zijn dan vaak al flink opgelopen. Door informatie uit systemen en onderzoek slim te verbinden komen we steeds meer te weten over het risico op armoede en schulden per buurt en kan er eerder worden geïntervenieerd. We kunnen vervolgens onze dienstverlening qua toon, timing en boodschap beter laten aansluiten op de doelgroep. Een buurt met huishoudens die weliswaar risico lopen op schulden maar waar het inkomen relatief hoog ligt, is meer gebaat bij interventies op het gebied van verlagen van de kosten. Een andere buurt heeft wellicht nauwelijks een ondersteunende sociale structuur. Dan zet je daar meer op in. Onze analyses delen we met onze collega’s van de stadsdelen en de wijkaanpak en met (vrijwilligers)organisaties in de wijk. Zij kennen de wijk immers het best en kunnen ondersteuning dicht bij de burger brengen zodat we hen eerder kunnen ondersteunen. Met de Helpdesk Geldzaken is de gemeente laagdrempelig aanwezig in het stadsdeel, op plekken waar veel mensen komen. Inwoners kunnen – met of zonder afspraak – terecht om hun geldvragen te stellen, en zij krijgen directe hulp bij het vergroten van hun inkomen en/of verlagen van hun uitgaven.

Sinds deze zomer is de Helpdesk Geldzaken in Escamp aanwezig op 5 locaties (waarvan momenteel 1 in Bouwlust) en dat aantal wordt de komende maanden uitgebreid naar 8 à 9 locaties. 6.

In hoeverre is er sprake van “vraagverlegenheid van bewoners”? Kunt u inzichtelijk maken in hoeverre of dit fenomeen een rol heeft gespeeld bij deze problematiek en hoe het college hiermee wilt omgaan?

Als mensen zich melden bij de gemeentelijke schuldhulpverlening is het gemiddelde schuldbedrag € 39.000,- en is er gemiddeld 5 jaar verstreken sinds het ontstaan van de 1e achterstanden. Dit illustreert dat mensen zich vaak pas melden als het water hen tot de lippen staat.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2018.520

Vraagverlegenheid is een van de mogelijke factoren die maken dat mensen pas laat bij de gemeente in beeld komen. Daarom zet het college ook fors in op vroegsignalering en schuldpreventie. Bijvoorbeeld door lessen over omgaan met geld op middelbare scholen, de gratis cursus “weet wat je besteedt” of door vroegsignalering door woningcorporaties en energiebedrijven. Ook werkt de gemeente samen met het Nibud en biedt digitale geldplannen aan burgers die zelf meer grip op hun budget willen. In december zal het college een armoede- en schuldenbrief aan uw raad sturen. Hierin zult u nader geïnformeerd worden welke acties het college neemt om mensen met een laag inkomen en/of schulden te vinden en te ondersteunen. 7.

Kunt u inzicht geven of deze problematiek ook in andere Haagse wijken speelt? Zo ja, kunt u een overzicht per wijk geven van de percentages betalingsachterstanden van inwoners? Zo nee, bent u bereid te onderzoeken of en hoe groot deze problematiek ook in andere wijken speelt?

Ja. Hieronder ziet u op de kaart van Den Haag aangegeven in welke wijken het risico op problematische schulden het grootst is. De groepen met ‘slechter’ betaalgedrag zitten in risiconiveaus 8 t/m 10. De mensen met gemiddeld betaalgedrag in de risiconiveaus 5 t/m 7 en met goed betaalgedrag in 1 t/m 4. Als er in een gebied vooral mensen wonen met bijvoorbeeld een risicoscore van 8 t/m 10 dan wordt aan dit gebied deze risicoscore verbonden.

8.

Bent u het met de PvdA eens dat Escamp extra aandacht nodig heeft om de sociale problematiek van de wijk beter inzichtelijk te krijgen en door maatwerk in de wijk de problemen effectiever te kunnen bestrijden? Zo ja, bent u het dan ook met de PvdA eens dat de wijkaanpak met voor Escamp moet worden voort gezet met nadruk op sociale achterstanden?

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SV/2018.520

Ja. Samen met Centrum en Laak is Escamp het stadsdeel waar de armoedeproblematiek het grootst is. Armoede zorgt voor stress en heeft gevolgen voor de fysieke, mentale en sociale gezondheid. Voor het aanpakken van deze problematiek zijn maatwerk en kennis van de wijk onontbeerlijk. In het coalitieakkoord (RIS 299794) kunt u lezen dat dit college zowel maatwerk als een wijkgerichte aanpak belangrijk vindt bij het bestrijden van armoede. 9.

Kunt u aangeven hoe u op korte termijn van plan bent de problemen in deze wijk aan te pakken? Zou het college hierbij ook kunnen aangeven hoe lokale partners, zoals bijvoorbeeld de voedselbank, schuldenlab, servicepunt arbeid, de servicepunten XL hierin worden meegenomen?

Het college investeert veel in samenwerking met alle maatschappelijke partners in het stadsdeel, om samen de schuldenproblematiek aan te pakken. Op de bijeenkomst waar de cijfers waar het krantenartikel over gaat werden gepresenteerd waren dan ook veel van deze organisaties aanwezig. Niet alleen vragen we hen om hun klanten waarvoor dit relevant lijkt door te verwijzen naar bijvoorbeeld de Helpdesk geldzaken, ook zet de gemeente haar financieel trainers in om hun medewerkers te scholen in het herkennen van financiële problematiek en het bespreekbaar maken hiervan. Tenslotte is de Helpdesk juist gevestigd op locaties van het soort organisaties dat u noemt, juist omdat zij veel in aanraking komen met de doelgroep. Op het Servicepunt Arbeid is elke week een consulent maatschappelijke ondersteuning werkzaam, om de jongeren die zich daar melden te ondersteunen bij hun financiële vragen. 10. Kunt u aangeven hoe u dit probleem structureel wil aanpakken? Zou het college hierbij ook kunnen aangeven hoe zij kijkt naar het concept “incassovrije wijken” en of zij bereid is dit experiment uit te breiden naar Bouwlust en Vrederust? Gaan we verder met de incasso vrije wijken? In december zal het college een armoede- en schuldenbrief aan uw raad sturen. Hierin zult u nader geïnformeerd worden welke acties het college neemt om mensen met een laag inkomen en/of schulden te ondersteunen.

In deze brief zal aandacht zijn voor de mogelijkheden van een verdere uitrol van initiatieven zoals de incassovrije wijk in Moerwijk. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Peter Hennephof

Pauline Krikke

4/4