Reactie klankbordgroep (ex)sekswerkers Den Haag op de Nota sekswerk

Den Haag, 27 Mei 2025

Aan dhr. Noorlander, de voorzitter van de raadscommissie samenleving t.b.v. de vergadering van 5 Juni 2025, 13u30.

Betreft : Reactie klankbordgroep (ex)sekswerkers Den Haag op de nota sekswerk van de gemeente Den haag

Geachte leden van de raadscommissie samenleving

Als klankbordgroep (ex)sekswerkers willen wij graag reageren op de nieuwe nota sekswerk Den Haag, de opvolger van de prostitutienota 2020-2022 (RIS304625). Het sekswerkbeleid in de gemeente Den Haag is een onderwerp wat ons nauw aan het hart ligt en direct invloed heeft op ons leven. Wij zijn verheugd dat wij hier sinds vorig jaar met de komst van de klankbordgroep meer betrokkenheid in mogen ervaren. Allereerst vinden wij het belangrijk dat de gemeente Den Haag aandacht heeft voor de terminologie. Sekswerk is een term die veel alomvattender is dan prostitutie en waar meer sekswerkers zich in kunnen herkennen. Wij voelen ons gerespecteerd omdat hier in de nota aandacht aan is gegeven want de woorden prostitutie zijn in deze nota vervangen door het woord sekswerk. Enkel binnen het tekstonderdeel dat over de algemene plaatselijke verordeningen gaat (verder: apv) niet, maar dit zegt misschien meer iets over de apv die net zoals de sekswerksector ook wel eens aan modernisering toe is. Wij juichen toe dat er belangstelling is voor de verdere ontwikkeling van de sekswerksector. Wij zijn verheugd dat er wordt nagedacht over hoe sekswerk nog kan plaatsvinden buiten de al bestaande sekswerkplekken.

Zo waren wij heel blij met de ingediende motie ‘vergund thuiswerk in de seksbranche (RIS319287)’ omdat er binnen deze motie oog is voor het feit dat er veel sekswerkers zijn die graag zonder tussenkomst van een exploitant werken zoals ook andere ondernemers graag vrij en solo werken. Het verrichten van seksuele handelingen tegen betaling is niets meer of minder dan een beroepsmatige activiteit van de sekswerker. Dit zou moeten kunnen plaatsvinden binnen of buiten een seksbedrijf dat dit organiseert. Dus met of zonder exploitant. Dat dit nu enkel kan onder het toeziend oog van een exploitant vinden wij stigmatiserend. Dit is ook één van de redenen waarom veel van onze collega’s in de onvergunde sector werken. Omdat je daar voor jezelf kan werken zonder exploitant. We nemen u verder mee in waarom sekswerkers ervoor kiezen onvergund te werken. -

In de Kadernota prostitutie en mensenhandel 2015-2018 waren er nog 85 vergunningen. In deze nota wordt nog gesproken over 61 vergunningen. De vergunde werkplekken zijn in 10 jaar tijd met 24 werkplekken teruggelopen. Dat geeft te denken dat onze collega’s niet alleen door online ontwikkelingen, zoals in de nota beschreven, in de niet vergunde sector gaan werken, maar dat dit ook gebeurt omdat er steeds minder vergunde werkplekken zijn.

-

Het gebeurt dat binnen de vergunde sector door selectie van exploitanten collega sekswerkers uit de boot vallen die niet aan bepaalde uiterlijke kenmerken voldoen. Denk aan een dikke collega, transgendercollega of mannelijke collega’s. De vergunde sector is niet inclusief.

-

Daarnaast is het lucratiever om te betalen voor een hygiënisch en verzorgd hotel dan geld afdragen aan een exploitant.

-

En last but least: Naast dat er minder en minder vergunde werkplekken beschikbaar zijn, is er geen enkele plek waar wij zonder exploitant kunnen werken. Als je voor jezelf werkt, heb je meer controle over wat je wel en niet doet en welke klant je wel en niet wil zien.

Wij willen met klem benadrukken dat er binnen de sector een enorm grote behoefte is aan zelfstandig werken zonder exploitant. Wij willen gerust mee nadenken over manieren waarop dit veilig kan zoals geven van trainingen voor een startende sekswerker of een sekswerker die wil bijscholen in de veiligheid van diens beroep. Het is prettig dat de gemeente nog steeds en blijvend inzet op de de-stigmatisering van sekswerk. Dit is helaas nog steeds hard nodig. De gemeente zet veel in op activiteiten die stigma tegengaan. Dit wordt binnen onze community enorm geapprecieerd. We hopen dan ook dat deze activiteiten die inzetten op destigmatisering blijven doorgaan. Ook als de financiering voor bijvoorbeeld de SWAD zou stoppen. Desalniettemin vinden wij het opmerkelijk dat de gemeente enerzijds onderkend dat stigma op sekswerk ervoor zorgt dat sekswerkers hun bestaansrecht in het gedrang komt maar anderzijds inzet op stigmatiserende maatregelen zoals gemeentelijke registratie van sekswerkers. Door het nodig achten van registratie van sekswerkers, onderstreept men tegelijkertijd dat het beroep sekswerker automatisch een kwetsbaar beroep is waarover controle zou moeten zijn. Hierdoor gaat men voorbij aan het feit dat het registreren van sekswerkers net gevaarlijk is voor de sekswerker en ze nét kwetsbaar maakt.

Zoals eerder genoemd zorgt het stigma die op het beroep rust ervoor dat sekswerkers anonimiteit opzoeken. Het risico bestaat dus dat collegae uit zelfbescherming liever kiezen voor veilige anonimiteit versus registratie. Op termijn zal registratie waarschijnlijk het aantal sekswerkers in de onvergunde sector vergroten met als bijkomend risico, het ontstaan van een moeilijk beheersbare sector. Kiezen voor veilige anonimiteit, beschermt ons voor discriminatie door de omgeving maar ook soms voor discriminatie door instanties zoals jeugdzorg als collega’s bijvoorbeeld naast sekswerker ook moeder zijn. Door dit tweesnijdend zwaard, komen sekswerkers uiteindelijk in een situatie waarin seksuele uitbuiting gefaciliteerd word. Want werken buiten een registratiesysteem betekent ook chanteerbaar zijn. Registratie zal de kwetsbaarheid vergroten en mensenhandel faciliteren. Hierdoor zijn wij ervan overtuigd dat het vooropgestelde doel namelijk, het meer zichtbaar maken van de sector, niet zal behaald worden. Wij missen in de nota bij het onderdeel dat over toezicht gaat, aandacht voor de wijze waarop het welzijn van de sekswerker gewaarborgd zal worden. Hiermee bedoelen we de gezondheid en veiligheid van sekswerkers in de brede zin. Veiligheid is meer dan het wel of niet naleven van de wet en regelgeving maar gaat ook over welbevinden.

In de andere delen van de nota daarentegen zijn facetten als welzijn wel goed belicht. Hierop aansluitend vinden wij het goed dat er wordt gezocht naar creatieve oplossingen van toezicht die bijdragen aan een veilige en gezonde seksbranche. Het zou een idee kunnen zijn trainingen te geven aan sekswerkers en exploitanten in het signaleren van mensenhandel. De focus zou meer

hierop kunnen liggen in plaats van registratie van sekswerkers. Sekswerkers en exploitanten zijn bij uitstek de ideale spilfiguren om mensenhandel binnen de sekswerkbranche te signaleren. Sekswerkers bijvoorbeeld hebben direct contact met een collega die misschien uitgebuit wordt. Zij zouden meteen actie kunnen ondernemen mits er de veiligheid gecreëerd wordt voor de sekswerker om hiervan een melding te maken. Daarnaast wordt er een gevoel van betrokkenheid gecreëerd als sekswerkers geëngageerd worden via een training. Naast het geven van trainingen aan sekswerkers en exploitanten is het belangrijk dat er nagedacht wordt over een systeem waarbij sekswerkers zonder angst voor het verlies van een huis, of van hun werkplek (door sluiting van de plek waar potentiële slachtoffers werkzaam waren) of het krijgen van een boete of het registreren van persoonsgegevens wel een melding kunnen maken bij de politie of de hulpverlening van vermoedelijk mensenhandel. Op dit moment voelt de sekswerker zich niet veilig de hulpdiensten te contacteren bij problemen. Wij denken dat als je sekswerkers kan laten signaleren, er meer signalen zullen binnenkomen en dat de branche transparanter zal worden, wat kan resulteren in minder slachtoffers van mensenhandel.

Hieropvolgend vindt de klankbordgroep het waardevol dat de gemeente extra wil inzetten op de bewustwording van mensenhandel in de hotelbranche. Wel willen wij benadrukken dat er collega’s zijn die kiezen om in een hotel gasten te ontvangen en waar geen sprake is van mensenhandel. Wij hopen hierbij wel dat bij deze themabijeenkomsten geen stigmatiserende misvattingen in stand worden gehouden, dus dat de focus op mensenhandel ligt. De sekswerkers die in hotels werken zijn bij uitstek ondernemers die daarnaast ook bezig zijn met hun eigen veiligheid voorop te stellen. Gezien een hotel een plek is waar veel andere mensen aanwezig zijn waar zij beroep op kunnen doen moest er iets misgaan. Bij het experimenteren in het kader van een pilot project lijkt het ons in die zin nuttig ook eens aan een plek als een hotel te denken voor de uitvoering ervan. In deze reactie willen wij nog iets zeggen over de toekomst van het raamsekswerk. Uiteraard hebben wij hier een opvatting over en zijn wij geïnteresseerd om mee na te denken over dit onderwerp. Het verrast ons dat wij geen deel zijn van het projectteam dat wordt voorgesteld in het adviesrapport van radar advies. Wij willen mee nadenken tijdens de voorbereiding van de pilots en niet achteraf Tot slot willen wij u bedanken.

Wij vinden het fijn betrokken te zijn en samen met elkaar na te denken over een klimaat waarin mensenhandel geen ruimte heeft om te floreren en sekswerk zonder stigma de norm is. Als u verder met ons in gesprek wil gaan, graag! Als u met ons contact wil nemen kan dit op dit e-mailadres: klankbordgroep@shop-denhaag.nl.

Hoogachtend

Namens de leden van de klankbordgroep (ex)sekswerkers Den Haag Sandra (werknaam), escort