CConstaterende datDen Haag
Koppel je AI →
Document · PDF

RC2025.53.2 Toezeggingenoverzicht jrk 2024 versie nov 2025

Rekeningencommissie 19 november 2025, gemeente Den HaagBij agendapunt: Stand van zaken toezeggingen jaarrekeningonderzoek 20243.111 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

Stand van zaken betreffende Toezeggingen door het college aan de Rekeningencommissie inzake jaarrekeningonderzoek 2024 Versie: 2 (update van RIS323183) Datum: 12 november 2025

Legenda:

 De uitvoering van de toezegging is nog onderhanden of de termijn is nog niet verstreken.

✓

De toezegging is gestand gedaan.

 De toezegging is nog niet nagekomen.

Nr

Deadline

Toezegging

A

31-12-‘25

Onderzoek interne weerbaarheid tegen ondermijning De wethouder meldt dat het onderzoek tot zijn spijt niet heeft plaatsgevonden als gevolg van capaciteitsproblemen. Het voornemen is om het project ‘weerbaar ambtenarenapparaat’ alsnog te doen. De wethouder zegt toe het plan van aanpak daarvoor nog in 2025 gereed te hebben.

pag.a

10

Stand van zaken en aandachtspunten

PoHob

De Rekeningencommissie heeft de wethouder in een nawoord gevraagd het plan van aanpak te mogen ontvangen. Het college heeft laten weten het plan van aanpak na afronding naar de Rekeningencommissie te sturen.

OJSD

a pag./par.: pagina of paragraaf in het RC-rapport over de jaarrekening van 2024 (RIS322684) waar de desbetreffende toezegging wordt genoemd b PoHo: portefeuillehouder

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

pag.a

Nr

Deadline

Toezegging

C

31-12-‘25

Complexe administratie van investeringen in openbare ruimte De wethouder begrijpt het ongemak van de Rekeningencommissie over soms grote correcties na afronding van een project en vindt het een belangrijk aandachtspunt dat de afhechting van een project goed gebeurt. Hij zegt toe te onderzoeken hoe met partners afspraken kunnen worden gemaakt over de verdeling van meerkosten vóór afronding van een project en over de tussentijdse monitoring daarop.

22

Begrotingsonrechtmatigheid Buitenruimte Op de portefeuille Buitenruimte deed zich vóór 2024 jaarlijks een onderbesteding voor. Daarom is gestuurd op een grotere mate van overprogrammering en het inlopen op een deel van de werkvoorraad. De Rekeningencommissie heeft de wethouder gevraagd een notitie naar de raad te sturen waarin overprogrammering (of overcommittering) nader wordt uitgelegd. De wethouder zegt toe de gevraagde notitie naar de Rekeningencommissie te sturen.

26

✓

D

30-09-‘25

✓

Stand van zaken en aandachtspunten

PoHob

De Rekeningencommissie heeft per brief (RIS323489) geïnformeerd naar de stand van zaken.

EMG

Reactie college d.d. 11-11-2025 (RIS232733): “Deze toezegging heeft betrekking op, en werd gedaan naar aanleiding van, vragen over de financiering bij samenwerking met de partners MRDH en de HTM, waarbij in de vergadering van de RC op 11 juni jl. al kort werd stilgestaan. De gemeente bereidt infrastructurele aanpassingen voor om nieuwe lagevloerstrams door de stad te laten rijden. Hiervoor worden lijn per lijn aanpassingen gedaan aan de sporen en de haltes. Binnen de overlegstructuur die de gemeente met de MRDH en de HTM heeft voor het programma Instroom Nieuwe Tram Haagse Regio (INTHR) zijn afspraken gemaakt over de verdeling van meerkosten. Wat nieuw is, is dat gedurende de uitvoering van de projecten de afwijkingen en scopewijzigingen, die kunnen leiden tot meerkosten, worden vastgelegd en periodiek met de partners worden besproken. Door de periodieke agendering vindt er monitoring en waar nodig bijsturing plaats. De voorgestelde maatregelen worden ingevoerd bij de tramlijnen die de komende jaren in uitvoering gaan, namelijk Lijn 6 en Lijn 12. Het college heeft de toezegging op bovenstaande manier afgedaan.”

Op 16 oktober 2025 is van het college de toegezegde notitie ontvangen (RIS323457). Het onderwerp is geagendeerd voor de vergadering van 19 november 2025.

BDM

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

pag.a

Nr

Deadline

Toezegging

E

31-12-‘25

Rechtmatigheid van aanbestedingen De wethouder scherpt het contractmanagement verder aan. Alle raamcontracten voor inhuur zijn doorgelicht en daarop is reeds actie ondernomen naar nieuwe aanbestedingen. In het systeem zijn nu signaleringen ingebouwd om overschrijding van de contractwaarde te voorkómen. Zo gaat er 9 maanden, 6 maanden en 3 maanden vóór het aflopen van een raamcontract een signaal naar de contractmanager. Dit gebeurt ook als 70% van de contractwaarde is besteed. Deze informatie wordt ook in dashboards opgenomen. Desgevraagd zegt de wethouder toe na te gaan of het wenselijk is om nog eerder een signaal af te geven.

27

Onvolkomenheden in IT-beheer Voor meerdere IT-applicaties zijn noodzakelijke beheersmaatregelen nog onvoldoende ingericht (zie voor een overzicht per IT-applicatie bijlage 3 van het Accountantsverslag, RIS322001, pag. 29). De Rekeningencommissie heeft de wethouder gevraagd dit nog in 2025 op te lossen. Als te nemen maatregelen voor het wegwerken van alle bevindingen in 2025 noemt de wethouder: 1. een intensieve opvolging. Elk systeem krijgt een business partner als verantwoordelijke om de bevindingen op te lossen; 2. prioritering conform de aanbeveling van de Accountantsorganisatie. De kritieke bevindingen worden als eerste opgepakt; 3. het IT-beheer wordt opgepakt vanuit het securityperspectief. Met het oog op de NAVO-top worden alle onderdelen en systemen nu handmatig voorzien van updates. Structurele, procesmatige en planmatige verbeteringen zijn voor de in de audit onderzochte systemen in voorbereiding. De wethouder zegt toe over de voortgang bij de 8-maandsrapportage in 2025 te rapporteren.

31

✓

F

04-12-‘25

Stand van zaken en aandachtspunten

PoHob

De Rekeningencommissie heeft per brief (RIS323489) geïnformeerd naar de stand van zaken.

EMG

Reactie college d.d. 11-11-2025 (RIS232733): “Inmiddels is duidelijk geworden dat het technisch mogelijk is om eerder gewaarschuwd te worden door extra signalen toe te voegen. Vóór het einde van 2025 zullen de volgende aanvullende signalen worden gerealiseerd, waarbij contractmanagers een automatisch gegenereerd bericht ontvangen: a. wanneer 50% van de contractwaarde is besteed; b. wanneer de looptijd van een raamcontract over 12 maanden afloopt.”

“Voor ieder systeem is een business partner verantwoordelijk. De business partner ziet erop toe dat de bevindingen per applicatie met spoed worden opgepakt. Er is ook een dashboard gemaakt waar door de CIO actief op wordt gestuurd. Kritieke bevindingen worden per direct en met de hoogste prioriteit opgepakt. De wethouder zegt toe over de voortgang bij de Najaarsnota in 2025 te rapporteren. Ten tijde van de Najaarsnota zal de wethouder een brief sturen over de voortgang op de bevindingen van de GAD omtrent de algemene IT-controls“ (RIS322763).

OJSD

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

Nr

Deadline

Toezegging

I

30-09-‘25

Digitale veiligheid Inmiddels is gestart met een project om de digitale weerbaarheid versneld te verhogen. De specifieke maatregelen voor de NAVO-top zullen ook een blijvend effect hebben. Voor wat betreft het domein detecteren en beschermen is het geautomatiseerd beeld van het IT-landschap voor 98% voltooid. Er zijn uitgebreide threat intelligence-rapporten opgesteld en er worden anti-DDoS en anti-phishing maatregelen genomen.

✓

Aanvullende toelichting van het college: In scope van dit project ‘Versneld verhogen digitale weerbaarheid’ zit het oplossen van alle bevindingen uit auditrapporten op het gebied van digitale veiligheid. Het gaat dan om de audit rapporten van de rekenkamer, de GAD en Secura. Technische maatregelen vergen tijd vanwege aanbestedingsprocedures en de implementatie van de gekozen oplossingen. Organisatorische maatregelen zoals het opzetten van nieuwe processen, of het verhogen van de bewustwording bij medewerkers en leidinggevenden, het invoeren van nieuwe beleid vragen daarentegen meer tijd om stevig ingebed te raken binnen de organisatie (RIS322763). Aanvullende toezegging van het college: De Raad zal op korte termijn schriftelijk (geheim) worden geïnformeerd over de voortgang op het verbeteren van digitale veiligheid en in Q3 (geheim) naar aanleiding van de NAVO-top (RIS322763).

pag.a

Stand van zaken en aandachtspunten

PoHob

Deze informatie is verstrekt in de geheime bijlagen bij het Overzicht van aanbevelingen en opvolging en Programmaplan Versneld Verhogen Digitale Weerbaarheid (RIS322869 GEHEIM, bijlagen bij RIS322867) die in juli naar de commissie Bestuur zijn gestuurd.

OJSD

De commissie Bestuur heeft deze brief geagendeerd voor de begrotingsbehandeling op 5 november 2025.

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

pag.c

Nr

Deadline

Toezegging

2

31-01-‘26

Verbetering procesbeschrijvingen In 2024 heeft de gemeentelijke organisatie gewerkt aan gedetailleerde procesbeschrijvingen voor de financiële administratie en de uitvoering daarvan. Het doel is om in 2025 alle benodigde werkzaamheden en afspraken te hebben beschreven en in uitvoering te hebben genomen. De gemaakte werkafspraken zorgen voor een meer uniforme gemeentebrede aanpak van de uitvoering van de werkzaamheden. De Rekeningencommissie wil na afronding van het project eind 2025 worden bijgepraat over de resultaten ervan. Het college onderschrijft het belang van actuele en kwalitatief toereikende procesbeschrijvingen voor de financiële administratie. Het doel is inderdaad om deze eind 2025 gereed te hebben. Het college praat u hier, begin 2026, graag over bij.

11

Te betrekken bij het onderzoek naar de jaarrekening 2025.

Indicatoren: werkwijze voor begroten toelichten Sommige indicatoren zijn eigenlijk kengetallen en worden derhalve niet begroot, maar hebben een peildatum. De Rekeningencommissie heeft het college gevraagd om in (bijlage 5 van) de begroting en verantwoording toe te lichten welke indicatoren een beleidsmatige streefwaarde hebben en dus begroot moeten worden en eveneens aan te geven wanneer dit niet het geval is, zoals bij kengetallen. Het college zal als toevoeging op bijlage 5 (vervallen, gewijzigde en nieuwe indicatoren) vanaf de eerstvolgende begroting toelichten welke indicatoren een beleidsmatige streefwaarde hebben en dus begroot moeten worden en wanneer dit niet het geval is, zoals bij kengetallen. Bij de verantwoording zal hier ook inzicht in worden gegeven.

16

Op de laatste pagina van bijlage 6 van de programmabegroting 2026 (RIS323103) is een tabel opgenomen waarin is vermeld welke indicatoren begroot worden.

10

16-09-‘25

✓

Stand van zaken en aandachtspunten

c pag./par.: pagina of paragraaf in het RC-rapport over de jaarrekening van 2024 (RIS322684) waar de desbetreffende toezegging wordt genoemd

RC/2025.53 Rekeningencommissie

pag.c

Stand van zaken en aandachtspunten

Indicatoren: toelichten afwijkingen van meer dan 10% De Rekeningencommissie heeft het college gevraagd om alsnog in de financiële verordening op te nemen dat afwijking tussen begroting en verantwoording van meer dan 10% moeten worden toegelicht in de programmarekening, zoals afgelopen jaar is toegezegd. In de eerstvolgende versie van de financiële verordening zal worden opgenomen dat een afwijking tussen begroting en verantwoording van meer dan 10% moet worden toegelicht in de programmarekening.

16

In afwachting van nadere informatie van het college

Achterstanden in compliance gegevensbescherming: de FG concludeert in zijn jaarverslag dat de gegevensbescherming binnen de gemeente nog niet in control of compliant is. De FG waarschuwt dat nieuwe ontwikkelingen als AI een extra risico voor de gemeente vormen, omdat een aantal basisonderwerpen niet op orde is. De Rekeningencommissie wil alsnog worden geïnformeerd over het concrete aantal van de grootschalige en risicovolle verwerkingen dat per 13 mei 2026 een afgeronde DPIA zal hebben en hoe lang het daarna nog duurt voordat de rest van de DPIA’s is afgerond. De Rekeningencommissie heeft het college gevraagd een overzicht van uitgevoerde DPIA’s te verstrekken. De Wethouder kan toezeggen voor het eind van het jaar in het nog te publiceren verwerkingsregister ook op te nemen of een DPIA voor de betreffende verwerking verplicht is en of deze is uitgevoerd, onderhanden is of nog moet gebeuren. Op basis van dit verwerkingsregister kan worden gezegd hoe groot de werkvoorraad van grootschalige en risicovolle verwerkingen is.

35

Te betrekken bij het onderzoek naar de jaarrekening 2025. In de termijnplanning opgenomen voor behandeling op 13 mei 2026.

Informatievoorziening over opvolging van aanbevelingen FG: de Rekeningencommissie wil voortaan gedetailleerder worden geïnformeerd over de opvolging van bevindingen en aanbevelingen die in het voorgaande jaarverslag waren opgenomen, zodat duidelijker wordt wat de voortgang is. In de Collegereactie op het Jaarverslag van de FG zal het college voortaan ook de aanbevelingen van de eerdere jaren opnemen, zodat er een gedetailleerd overzicht ontstaat over de opvolging van de bevindingen en aanbevelingen.

35

Te betrekken bij het onderzoek naar de jaarrekening 2025. In de termijnplanning opgenomen voor behandeling op 13 mei 2026.

Nr

Deadline

Toezegging

11

31-12-‘25

19

31-12-‘25

20

01-05-‘26

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

pag.c

Nr

Deadline

Toezegging

21

01-05-‘25

Dashboards privacybeleid: in sommige gevallen bestonden nog onduidelijkheden over rollen en verantwoordelijkheden. De proceseigenaar is (ook) verantwoordelijk voor de bescherming van persoonsgegevens, maar is zich daar niet altijd voldoende van bewust. Daarom is in het privacybeleid een governancestructuur vastgelegd dat is uitgewerkt in procedures. Er zijn dashboards gemaakt voor verschillende kengetallen. De Rekeningencommissie wil dat ook de raad wordt geïnformeerd door middel van deze dashboards. In 2026 zullen op basis van de GRC-tool rapportages worden opgesteld, die ook met de raad kunnen worden gedeeld.

35

Te betrekken bij het onderzoek naar de jaarrekening 2025. In de termijnplanning opgenomen voor behandeling op 13 mei 2026.

Publicatie DPIA’s: de Rekeningencommissie vraagt het college een openbaar register van DPIA’s te maken, naar analogie van het algoritmeregister. Het openbaar maken van DPIA’s en een register daarvan is in tegenstelling tot het algoritme register geen wettelijke verplichting. Voor de verwerkingen waarvoor een DPIA noodzakelijk is zal op termijn in het gepubliceerde verwerkingsregister (dat op dit moment in onderhoud is) aangegeven worden of er een DPIA is uitgevoerd.

35

Te betrekken bij het onderzoek naar de jaarrekening 2025. In de termijnplanning opgenomen voor behandeling op 13 mei 2026.

Bevindingen nieuwe Wpg-audit in 2025: de voortgang van de verbetering van de gegevensbeheersing in het kader van de Wpg wordt dit jaar in een nieuwe audit onderzocht. De Rekeningencommissie wil de uitkomsten van deze audit van het college ontvangen. De audit loopt nog. Naar verwachting kan het college voor het eind van dit jaar de uitkomsten van deze audit delen met de Raad.

35

In afwachting van nadere informatie van het college

22

31-12-‘26

23

31-12-‘25

Stand van zaken en aandachtspunten

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

pag.c

Nr

Deadline

Toezegging

24

30-11-‘25

Jaarrekeningen verbonden partijen: voor de jaarrekeningen van verbonden partijen die de rechtspersoonlijkheid hebben van een besloten vennootschap (B.V.) wordt in de jaarrapportage verwezen naar de Kamer van Koophandel. De Rekeningencommissie is van mening dat dit onnodig belemmerend werkt voor controlerende taak van de raad. De Rekeningencommissie vraagt het college om de raad in de jaarrapportage ook te voorzien van een link naar de jaarrekeningen van BV’s. Het college zal waar mogelijk de jaarrapportage voorzien van een link naar website waarop de jaarrekening gepubliceerd staan. Indien dit niet mogelijk is, zal het college de jaarrekeningen die bij de Kvk zijn gepubliceerd als bijlage bij de jaarrapportage Verbonden Partijen voegen, indien gedeponeerd.

36

In de termijnplanning opgenomen voor behandeling op 10 december 2025.

Programma doelmatigheidsonderzoeken: de Rekeningencommissie wil door het college worden geïnformeerd wanneer de uitkomsten van de onderzoeken tegemoet kunnen worden gezien. De raad ontvangt het onderzoeksrapport van het DDO Dienstverlening begin van het vierde kwartaal van 2025, nadat het door het college is vastgesteld. De overige onderzoeken worden opgepakt en zodra die zijn afgerond zal de raad over de uitkomsten worden geïnformeerd.

37

In de termijnplanning opgenomen voor behandeling op 10 december 2025.

25

30-11-‘25

Stand van zaken en aandachtspunten

RC/2025.53 Rekeningencommissie

Update Toezeggingenoverzicht november 2025

Vragen en opmerkingen van de Rekeningencommissie waarop een schriftelijke reactie van het college is gevraagd

Nr

Onderwerp

paga

Antwoord college (RIS322763)

6

Vroegtijdiger controle van (delen) van de jaarrekening Nawoord: de Rekeningencommissie benadrukt dat vroegtijdiger controle van genoemde onderdelen als inkopen, rechtmatigheidsverantwoording en grondexploitaties haalbaar moet zijn als de cijfers ‘bij’ zijn en de systemen zijn ingericht op tussentijdse verantwoording. De Rekeningencommissie adviseert met klem om zo spoedig mogelijk te stoppen met het extracomptabel administreren van grondexploitaties om fouten en fraude te voorkómen. De commissie verwacht van het college dat hiertoe in 2025 stappen worden gezet.

12

Het college sluit zich hierbij aan en onderschrijft het belang van actuele administratie en is vastberaden ook dit jaar, in samenwerking met de GAD, weer een stap te zetten om tot een betere planning voor de administratieve jaarafsluiting en de eindejaarscontrole te komen. Aan de andere kant leidt een actuele administratie niet automatisch tot een eerdere eindejaarscontrole. Voor sommige onderwerpen is het namelijk vereist dat het jaar administratief volledig is afgesloten, voordat de eindejaarscontrole kan starten. Daarnaast geldt voor enkele onderwerpen dat niet alle benodigde informatie wordt bijgehouden in de financiële administratie, omdat de financiële systemen daar niet geschikt voor zijn. Daardoor is het onvermijdelijk dat tijdens het controleproces informatie uit verschillende systemen wordt gecombineerd om tot een volledig beeld te komen. Voor de administratie van de grondexploitaties geldt dat de realisatie van baten en lasten volledig en tijdig intracomptabel worden geadministreerd. De meerjarenprognose van grondexploitaties vindt nu extracomptabel plaats. Het is niet mogelijk om dit in de financiële administratie te berekenen. Voor dit deel is de wens om over te stappen naar een gestandaardiseerd financieel ondersteunend systeem. Dit wordt momenteel onderzocht, met het streven om in 2025 nog te implementeren.

Bij de behandeling van de boardletter in het vierde kwartaal, kan eveneens worden vooruitgeblikt op de jaarafsluiting in de context van onder meer het bovenstaande.

Geen eerdere controle van grondexploitaties in 2024: de nieuwe grondexploitatie Juliana van Stolberglaan 1 kon niet gedurende het jaar 2024 door de accountant worden gecontroleerd. De toegezegde actualisatie van de omvangrijke grondexploitatie Dreven, Gaarden & Zichten bleek zodanig vertraagd dat net als vorig jaar deze controle alleen na jaareinde kon worden gedaan. De Rekeningencommissie vraagt het college te onderzoeken hoe ervoor gezorgd kan worden dat grondexploitaties eerder gecontroleerd kunnen worden en wil worden geïnformeerd over de uitkomsten hiervan.

19

De grondexploitatie Juliana van Stolberglaan is in het voorjaar 2024 vastgesteld. De GAD heeft deze grondexploitatie betrokken in de interim controle / controle tussentijdse afsluiting. Hiervoor zijn alle benodigde gegevens aangeleverd aan de GAD. In 2024 is de grondexploitatie DGZ geactualiseerd. Een actualisatie van deze omvang vraagt een zorgvuldig proces met een lange doorlooptijd. Middels een uitstelbericht is de Raad geïnformeerd over de langere doorlooptijd dan gewenst. Ook de GAD is hierover geïnformeerd. In 2024 is de nieuwe verordening Grondexploitaties opgesteld en in procedure gebracht (RIS321606). Op basis van deze verordening wordt de raad 3 keer per jaar (programmarekening, Voorjaarsnota en Najaarsnota) geïnformeerd over de financiële voortgang van de actieve grondexploitaties. Indien eerder sprake is van substantiële wijzigingen zoals genoemd in de verordening, dan wordt tussentijds een herziening aan de raad voorgelegd. Gezien de tijd tussen de verschillende peilmomenten in betreft het actualiseren en rapporteren over de stand van de grondexploitatie nu al een continu proces. Voor ieder rapportagemoment geldt dat sprake is van een momentopname waarop rekenkundig het resultaat inzichtelijk wordt gemaakt. Het is een zo goed mogelijke inschatting van het verwachte toekomstige resultaat op basis van alle informatie die op dat moment beschikbaar is.

Er is altijd een kans dat het werkelijke resultaat zal afwijken. Door bijvoorbeeld uit te gaan van het resultaat bij de herziening of bij de Najaarsnota periode kan reeds een inhoudelijke controle plaatsvinden over de situatie van dat moment.

✓

12

✓

a

pag./par.: pagina of paragraaf in het RC-rapport over de jaarrekening van 2024 (RIS322684) waar de desbetreffende toezegging wordt genoemd

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16218263/1