Document · PDF

Openbare brandbrief LGBT Asylum Support

Commissie Samenleving 10 april 2025, gemeente Den HaagBij agendapunt: Veilige opvang voor queer vluchtelingen3.175 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Minister van Asiel en Migratie, mevr. M.H.M. Faber-van der Klashorst, Turfmarkt 147, 2511 DP Den Haag Betreft Twaalfde brandbrief nalatige overheid: minderjarige trans asielzoekster overlijdt in opvang voor volwassenen Referentie 2025-04-01 Twaalfde brandbrief nalatige overheid minderjarige trans asielzoekster overlijdt in opvang voor volwassenen Groningen 1 april 2025, pagina 1 van 5 Aan

Afschrift naar: Minister-President dhr. D. Schoof, Directie en bestuur COA, Voorzitter Tweede Kamer, Vaste commissie Asiel en Migratie, Justitie en Veiligheid, Inspectie Ministerie Justitie & Veiligheid, VluchtelingenWerk Nederland, UNHCR Nederland, verenigingen voor asieladvocaten VAJN en SVMA, gemeenteraad Amsterdam

Geachte excellentie, mevr. M.H.M. Faber-van der Klashorst,

Waar ben je veilig als bescherming niet langer gegarandeerd is? Wereldwijd staan de rechten van transpersonen onder druk, vindt uitsluiting, discriminatie, bedreiging en vervolging plaats. Recent hebben we u op de hoogte gebracht van trans personen in de VS die sinds de beëdiging van Donald Trump als president worden geconfronteerd met ernstige en escalerende bedreigingen en waarvan de eerste inmiddels asiel hebben aangevraagd. Het gaat daarbij ook om situaties van minderjarigen. Echter vrijwel de grootste groep van transpersonen die naar Nederland vluchten, zijn afkomstig uit Rusland. Vanaf 9 maart 2023 hebben we u middels verschillende brandbrieven op de hoogte gesteld over suïcides bij Russische transpersonen. U heeft telkens onze verzoeken in het doen van onderzoek en risico-analyses, deze verzoeken bij herhaling volledig genegeerd. Wetende dat u niet in kan gaan op individuele procedures, wil ik u met deze 12e brandbrief u op de hoogte stellen van het tragisch overlijden van een minderjarige trans asielzoekster, geplaatst in een opvang voor volwassenen en waarbij zij zich volledig verwaarloosde. Als jonge vrouw heeft Alice S. veel in Rusland meegemaakt, maar ook in Nederland kreeg zij het zwaar te verduren. In haar eerst week Ter Apel werd zij als 16-jarige verkracht. Een traumatische gebeurtenis waar de juiste zorg uitbleef.

Haar mentale klachten werden steeds erger en gaf ook bij het COA aan te kampen met suïcide gedachtes. Psychologische hulp bleef opnieuw uit. In onderstaande brief neem ik u graag mee in de tijdlijn van ernstige gebeurtenissen vanaf december 2023, sinds Alice S. in Nederland asiel aanvroeg als minderjarige. Zedendelict in azc Ter Apel: verkracht door een volwassene In december 2023 diende de toen 16-jarige Alice S. in Nederland, een asielaanvraag in met het verzoek om bescherming. Als een zeer introvert trans meisje dat was gevlucht uit homofoob Rusland, werd zij bij de IND geregistreerd als man. Ze verbleef in het AMV-gedeelte (Alleenstaande Minderjarige Vreemdeling) van het azc Ter Apel. Op 28 december 2023 heeft LGBT Asylum Support een melding met haar toestemming gedaan aan het COA over een ernstig delict in het azc Ter Apel. Na een bezoek aan het hoofdgedeelte, waar zij in contact kwam met andere Russische lhbtiq+ asielzoekers, werd Alice S. door een volwassen bewoner achtervolgd en bruut verkracht. Er was sprake van meerdere tekortkomingen, zoals het aanbieden van water door een COA-medewerker waardoor het sporenonderzoek belemmerde en een gebrek aan vertalers.

Stichting LGBT Asylum Support zet zich breed in voor lhbtiq+ (lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender, interseksuele en queer) asielzoekers in Nederland en werkt nauw samen met diverse lhbtiq+ belangenorganisaties in Nederland om zo niet alleen een vangnet maar ook een gids te zijn. IBAN NL47 TRIO 0212 4621 72 KvK-nummer 65463269 p/a Noorderstationsstraat 40 , 9717 KP Groningen Sandro Kortekaas, voorzitter 06 1940 70 30 www.lgbtasylumsupport.nl www.facebook.com/LGBT-Asylum-Support

pagina 1/5

info@.lgbtasylumsupport.nl

Omwille van haar veiligheid werd Alice S. door het COA overgebracht naar azc Den Helder, ver van haar vrienden, wat leidde tot gevoelens van depressie en eenzaamheid. LGBT Asylum Support verzocht bij het COA om extra ondersteuning voor Alice S., gezien haar kwetsbaarheid en om haar te helpen het traumatische incident te verwerken, evenals om een gevoel van veiligheid in Nederland te waarborgen. Op 29 december 2023 heeft LGBT Asylum Support het COA van azc Den Helder geïnformeerd over de suïcidale gevoelens die Alice S. uitte na het ernstige zedenmisdrijf waarvan onbekend is of de dader is aangehouden. Ze gaf via een Telegram-kanaal aan dat ze overwoog om zichzelf te verwonden door haar aderen op te snijden, maar meldde ook dat ze contact had met een medewerker van Nidos. Op 7 januari 2024 deed LGBT Asylum Support een melding aan het GZA (Gezondheidszorg Asielzoekers) van azc Den Helder met het verzoek om hormoontherapie, als ook dat er zorgen bestonden over het gebrek aan psychosociale ondersteuning na het ernstige zedenmisdrijf. Dit verzoek werd op 29 februari 2024 herhaald, waarbij Alice S. haar bezorgdheid uitte over het ontbreken van medicatie en psychologische zorg, ondanks haar status als slachtoffer van het delict en signalen van suïcide.

Het GZA bevestigde dat de signalen serieus werden genomen gezien de ernst van het misdrijf en dat zij toegang had tot psychologische zorg. Desondanks meldde Alice S. op dezelfde dag aan het COA van azc Den Helder dat zij geen toegang had tot medicatie en psychologische zorg. Het COA van azc Den Helder antwoordde enkele dagen later dat de melding was ontvangen en dat het onder de aandacht was gebracht van de desbetreffende voogd en mentor. AZC Amsterdam, Willinklaan: verblijf tussen volwassenen Van haar Russisch-sprekende vrienden weten we enkel achteraf dat zij na haar verblijf in azc Den Helder een aantal maanden in een gesloten instelling verbleef. Totdat op 27 en 28 maart 2025 meerdere meldingen kwamen vanuit bezorgde lhbtiq+ bewoners van azc Amsterdam, Willinklaan. Onderstaande is een ooggetuigenverslag van één van de huisgenoten van Alice S. De persoon in kwestie die dit geschreven heeft, lhbtiq+ asielzoeker, heeft een medische achtergrond. “Alice was een 17-jarig Russisch transgendermeisje dat twee maanden eerder was overgeplaatst naar een eenpersoonskamer in een regulier kamp (AZC Amsterdam, Willinklaan) voor volwassenen. Ze sprak voornamelijk Russisch, met beperkt Engels en Nederlands. In haar unit sprak niemand Russisch. Naast de taalbarrière had Alice schizofrenie, waardoor ze geïsoleerd raakte.

Ze bleef meestal op haar kamer, hield haar raam dicht, at slecht en verwaarloosde haar zelfzorg. Het COA controleerde haar dagelijks rond 19:00 uur. Ze klopten op haar deur, vroegen hoe het met haar ging en voerden soms een gesprek met haar door de gesloten deur. Haar huisgenoten zagen naaldsporen op haar onderarm en meerdere littekens van zelfbeschadiging. Daarnaast zagen ze verschillende tekenen van heroïnegebruik, waaronder ontwenningsverschijnselen zoals braken, een kenmerkende lichaamsgeur, injectiespuiten en katoen met bloedvlekken. Het COA werd in eerste instantie op de hoogte gesteld van deze symptomen, evenals haar onvermogen om voor zichzelf te zorgen. Bijna drie weken geleden was Alice ernstig verdoofd en vertoonde ze mogelijke tekenen van een overdosis. Haar unitgenoten brachten het COA op de hoogte en moesten verschillende keren naar de beveiliging om hun aandacht te krijgen. De situatie werd uiteindelijk opgelost nadat Het COA contact had opgenomen met een Russisch-sprekende zorgverlener om de details van haar toestand te bespreken en haar veiligheid te garanderen.

In de ochtend van donderdag 27 maart zag één van haar huisgenoten haar wankel lopen, bijna in elkaar zakken, ernstig verdoofd en niet in staat om welke taak dan ook uit te voeren. Deze huisgenoot ging onmiddellijk naar het COA om hen te waarschuwen voor haar toestand en stuurde een e-mail naar de manager. Het COA arriveerde ‘s middags – zonder medisch personeel – sprak met haar en vertelde haar huisgenoten dat het goed met haar zou komen en dat ze zich geen zorgen hoefden te maken. pagina 2/5

IBAN NL47 TRIO 0212 4621 72 KvK-nummer 65463269 p/a Noorderstationsstraat 40 , 9717 KP Groningen Sandro Kortekaas, voorzitter 06 1940 70 30 www.lgbtasylumsupport.nl www.facebook.com/LGBT-Asylum-Support info@.lgbtasylumsupport.nl

Desondanks bleven haar huisgenoten bij haar kijken. Nadat ze enkele uren in haar kamer was gebleven zonder naar buiten te komen, ging één van hen weer naar het COA om te vragen of hij even bij haar wilde kijken omdat hij naar zijn werk moest. Het COA controleerde haar rond 20:00 uur. Volgens hun eigen verklaring vonden ze dat ze abnormaal ademde en niet reageerde, maar ze namen aan dat het normaal was omdat ze haar eerder zo hadden gezien. Rond 21:30 uur kwamen ze terug om nog eens te kijken. Haar huisgenoten hoorden wat lawaai en COA -medewerkers praatten aan de telefoon met iemand die luid sprak en schreeuwde in het Nederlands. Kort daarna kwamen bewoners van de unit uit hun kamers om COA-medewerkers aan te treffen die Alice op de grond trokken en probeerden te reanimeren. De ambulance arriveerde voordat ze zelfs maar één cyclus van reanimatie konden voltooien. Alice was bleek, alsof er al veel tijd was verstreken sinds haar dood. Paramedici snelden de unit binnen en bevestigden een defibrillator op haar borst. Een paar minuten later verwijderden ze de defibrillator en bleven bijna 10 minuten in de unit voordat een van hen naar buiten ging om een zuurstoffles te halen. Alice werd uiteindelijk uit het gebouw gehaald met een rode plastic zak, zuurstof en een luchtweg aan haar vastgemaakt. Ze was grotendeels bedekt, met weinig zichtbaar voor omstanders.

Op dat moment ontdekten enkele Russischtalige bewoners een bericht van Alice waarin stond dat Elon Musk en Donald Trump tegen haar samenspanden en dat ze daarom zelfmoord moest plegen. Nadat Alice was afgevoerd door de ambulance, verklaarden COA-medewerkers, samen met enkele politieagenten, aanvankelijk dat er geen reactie was geweest op de reanimatie. Later meldden ze echter dat ze enige hartactiviteit hadden waargenomen. COA probeerde andere bewoners gerust te stellen door te zeggen: “Ze heeft die beslissing zelf genomen en je kunt niet veel doen als iemand besluit een einde aan zijn leven te maken.” De volgende dag bezocht COA de unit en zei dat ze niet op de hoogte waren van de toestand van Alice en er geen details over konden geven. Ze beweerden dat ze alleen steun wilden bieden aan andere bewoners, maar toonden weinig interesse in het verzamelen van details over het incident. Toen bewoners hun bezorgdheid uitten over mogelijke verwaarlozing en slecht situatiemanagement door COA-medewerkers en om een onderzoek vroegen, toonde het COA zich niet bereid om de zaak te onderzoeken. Op zaterdagmiddag informeerde het COA de bewoners van de unit dat Alice helaas was overleden als gevolg van “zelfdestructief gedrag”.

Ze verzamelden vervolgens Alice’s bezittingen, die later in een vuilcontainer buiten de eenheid werden gegooid.” Meldingen aan het COA door medebewoners Verslag van meldingen door huisgenoten aan het COA met betrekking tot nalatig handelen door het COA ten aanzien van een minderjarige transgender asielzoekster. Dit verslag is opgesteld op basis van meldingen die per e-mail vrijwel wekelijkse zijn verzonden aan het COA door huisgenoten, medebewoners van azc Willinklaan, die in dezelfde unit als Alice verblijven en waar LGBT Asylum Support inzage in heeft gehad. Deze drie gedetailleerde meldingen gaan over de in toenemende mate zorgwekkende situaties en het verontrustende gedrag van de uit Rusland gevluchte, minderjarige transgender asielzoekster, Alice. Waarbij ondanks een overleg met het COA en de medebewoners van deze unit op 3 maart, de situatie enkel escaleerde. Op deze e-mails, die stelselmatig zeer ernstige signalen bevatten waarbij in toenemende mate verwaarlozing van zichzelf, is telkens niet adequaat door het COA gereageerd ondanks dringend verzoek. Dit heeft geleid tot herhaalde escalatie van situaties, waarbij de zorgen telkens opnieuw bij hogere instanties binnen het COA door deze unitgenoten onder de aandacht zijn gebracht. Echter heeft het COA zonder terugkoppeling deze e-mails genegeerd.

Meldingen 10, 18 en 27 maart 2025 De medebewoners van Alice haar unit, schetsen vanaf 10 maart 2025 in deze e-mails een beeld van Alice die door grote psychische problemen en drugsgebruik volledig de controle over haar leven kwijt is geraakt en zich niet meer bewust is van haar leefomgeving.

pagina 3/5

info@.lgbtasylumsupport.nl

“Haar gebrek aan persoonlijke hygiëne is zeer zorgwekkend waarbij sprake is van ernstige verwaarlozing. Ze heeft haar kleding sinds haar verblijf in de unit op 19 februari niet gewassen en heeft in 1 1/2 maand verblijf slechts 2 maal de douche gebruikt. Ze opent haar kamerraam niet, wat leidt tot een onaangename geur die de hele unit verspreidt zodra ze haar deur opent. Medebewoners zijn genoodzaakt de voordeur van de unit te openen om te luchten, ondanks de koude weersomstandigheden. Haar lichamelijke toestand is zorgwekkend; ze is vaak onder invloed van drugs en verliest regelmatig de controle over zichzelf, wat resulteert in o.a. braken op de afdeling. Slechts éénmaal (melding 10 maart) is er opvolging geweest van een situatie op zondag 9 maart waarbij Alice helemaal high van de drugs was en haar hoofd op de grond lag met gesloten ogen. Nadat medebewoners de beveiliging ingelicht hadden, kwam het COA en werd vervolgens GZA gebeld. Alice vertoont bovendien schokkende en zeer verontrustend gedrag door gebruikte sigarettenpeuken op de grond te verzamelen en opnieuw te roken. Dit gebeurt zowel overdag als ‘s nachts, waarbij ze constant in en uit het AZC gaat en veel lawaai maakt. In haar unit zijn overal sigarettenpeuken en -filters te vinden, en tijdens een inspectie door huisgenoten is zelfs een gebruikte injectiespuit aangetroffen.

Haar handen zijn constant bevuild met zwart, verbrande tabak onder haar nagels, wat leidt tot verdere vervuiling van de unit met overal zwarte sporen als ook haar eigen omgeving. Daarnaast zijn er aanwijzingen van ernstige geheugenproblemen. Huisgenoten bespreken met haar de huisregels, die ze in minder dan een minuut vergeet om vervolgens dezelfde dingen steeds weer opnieuw te doen zonder het te beseffen. Alice vergeet zelfs de kraan dicht te draaien na het handenwassen. Het is belangrijk te vermelden dat dit gedrag zich niet beperkt tot het weekend, maar de hele dag door voorkomt. Huisgenoten hebben geprobeerd hun zorgen via de juiste hiërarchische stappen aan COA-medewerkers te communiceren. Tijdens een gesprek met twee COA-medewerkers op 3 maart werd hen aangeraden ‘vriendelijk met haar te onderhandelen’. Dit bleek echter ineffectief, aangezien de medewerkers slechts van buitenaf, met een dichte deur, controleerden of Alice in orde was. Pogingen om met haar te praten mislukten, omdat zij door haar geheugenproblemen alles ter plekke vergeet. Ook heeft het COA haar huisgenoten verzocht om verantwoordelijk voor haar te zijn. Echter geven huisgenoten met deze meldingen bij herhaling bij het COA aan, zelf te kampen met psychisch problemen. En daardoor niet verantwoordelijk voor haar zijn om haar de juiste manier van leven aan te leren en om een gevoel van samenleven te krijgen.

Door geen passend beleid van het COA negeert het COA daarmee letterlijk de mentale en fysieke gezondheid van andere bewoners van de genoemde unit ten gunste van één persoon die juist dringend intensieve observatie en zorg nodig heeft. Deze huisgenoten hebben hun klachten geregistreerd bij de infobalie en eerdere e-mails gestuurd naar het algemene e-mailadres van het COA, Amsterdam Willinklaan. Omdat hierop geen reactie kwam, is uiteindelijk besloten om ook de manager te informeren, in de hoop dat het COA nu passende maatregelen zal nemen om de situatie van deze kwetsbare minderjarige asielzoekster te verbeteren.” Dringende eis in het doen van onderzoek Transasielzoekers zijn de meest kwetsbare groep onder lhbtiq+ asielzoekers. Neem daarbij het feit dat Alice S. als 16-jarige, en daarmee minderjarig, in haar azc verkracht werd, zij onder toezicht behoort te staan van Nederlandse overheid maar onvoldoende zorg ontving, maakt dat zij meer dan extra kwetsbaar is.

Stichting LGBT Asylum Support zet zich breed in voor lhbtiq+ (lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender, interseksuele en queer)

Het is dan ook onbegrijpelijk en ontoelaatbaar hoe het COA van azc Willinklaan nalatig gehandeld heeft wat in alle verklaringen van huisgenoten naar voren komt. Het is onbegrijpelijk en ontoelaatbaar dat zij tussen volwassenen geplaatst is en zij zich enkel verwaarloosde, zich isoleerde en drugs kon gebruiken en dit bekend was bij het COA. Het is onbegrijpelijk dat tevens bij huisgenoten nooit een Nidos beschermer is waargenomen en wat in deze situatie nooit had mogen kunnen gebeuren. Het is intriest en inhumaan dat een minderjarige lhbtiq+ asielzoekster zo aan haar lot is overgelaten met haar dood tot gevolg terwijl de Nederlandse overheid verantwoordelijk is en waarbij dit door het COA wordt afgedaan als “zelfdestructief gedrag”.

asielzoekers in Nederland en werkt nauw samen met diverse lhbtiq+ belangenorganisaties in Nederland om zo niet alleen een vangnet maar ook een gids te zijn. IBAN NL47 TRIO 0212 4621 72 KvK-nummer 65463269 p/a Noorderstationsstraat 40 , 9717 KP Groningen Sandro Kortekaas, voorzitter 06 1940 70 30 www.lgbtasylumsupport.nl www.facebook.com/LGBT-Asylum-Support

pagina 4/5

info@.lgbtasylumsupport.nl

Bij alle meldingen naar het COA geven we aan begrip te hebben voor de structurele capaciteitsproblemen in opvanglocaties, zo ook de meldingen over Alice S. Waarbij het COA ons verwijst sinds de eerste berichtgeving over haar overlijden, AGV niet te respecteren. Echter gaat het hier om telkens terugkerende situaties, waarbij we telkens moeten aandringen op verandering van beleid waar u als minister voor verantwoordelijk bent. Want overduidelijk uit al deze verklaringen is, dat Alice S. als 17-jarige als gevolg van grove nalatigheid in haar veilig gewaande opvanglocatie overleden is en waarbij het COA structureel alle meldingen van medebewoners tot grote frustratie heeft genegeerd. En we daarom telkens de vraag blijven stellen: “Wat moet er nog meer gebeuren?” In alle eerdere zaken waar lhbtiq+ asielzoekers door suïcide om het leven zijn gekomen en waar LGBT Asylum Support bij herhaling verzocht heeft om onderzoek, is het nu geen verzoek meer maar inmiddels een eis. Het is tevens een zeer dwingend verzoek tot het instellen van aparte opvang waar begeleiding op maat door het COA gegeven kan en moet worden aan kwetsbare lhbtiq+ asielzoekers. Want het tragisch overlijden van Alice S. staat niet op zichzelf. We verwijzen hiervoor naar de vele brandbrieven die hieraan voorafgingen als ook de aangenomen motie in 2016. Waarbij ik nogmaals de vraag stel: “Wat moet er nog meer gebeuren?”

In afwachting van uw antwoord, met hoogachting, Sandro Kortekaas, Voorzitter LGBT Asylum Support

info@.lgbtasylumsupport.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15395179/2