DSB 10035569 Bijlage 1
Tekst van het document
Bomen Effect Analyse
Warmtetransportleiding Gemeente Den Haag
OPDRACHTGEVER WarmtelinQ PROJECTCODE (BWNL) 20084 DOCUMENTNUMMER (WARMTELINQ) LdM-T-413-RP-010 STATUS RAPPORTAGE Definitief DATUM RAPPORTAGE 22 oktober 2020 PROJECTTEAM I. Bredius, Projectleider E. Koppelaar, Adviseur Bomen S. van der Heijden, Adviseur Bomen S. van der Burg, Adviseur Bomen
INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING .......................................................................................................... 1 2. TOELICHTING WERKZAAMHEDEN EN BENODIGDE RUIMTE ....................... 3 2.1 Open ontgraving .........................................................................................................3 2.2 Sleufbekisting .............................................................................................................3 2.3 Expansieslagen...........................................................................................................3 2.4 Gestuurde boringen (HDD) ........................................................................................4 2.5 Gesloten front boring .................................................................................................4
3. MIDDACHTENWEG ............................................................................................ 7 3.1 Situatie .........................................................................................................................7 3.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden .................................................................... 7 3.2 Resultaten bomenbestand .........................................................................................7 3.2.1 Sortiment ............................................................................................................... 7 3.2.2 Conditie ................................................................................................................. 8 3.2.3 Toekomstverwachting............................................................................................ 9 3.3 Resultaten prognose projectinvloed.........................................................................9 3.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed .......................
10 3.4 Herplant .....................................................................................................................11 3.5 Verplantbaarheidsonderzoek...................................................................................12 3.6 Samenvatting resultaten Middachtenweg ..............................................................12 3.6.1 Overzichtstekeningen .......................................................................................... 13 3.6.2 Beknopt registratieformulier................................................................................. 15 3.6.3 Foto-overzicht...................................................................................................... 17
4. MOERWEG ....................................................................................................... 24 4.1 Situatie .......................................................................................................................24 4.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden .................................................................. 24 4.2 Resultaten bomenbestand .......................................................................................24 4.2.1 Sortiment ............................................................................................................. 24 4.2.2 Conditie ............................................................................................................... 25 4.2.3 Toekomstverwachting.......................................................................................... 26 4.3 Resultaten prognose projectinvloed.......................................................................26 4.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed .......................
27 4.4 Herplant .....................................................................................................................28 4.5 Verplantbaarheidsonderzoek...................................................................................29 4.6 Samenvatting resultaten Moerweg..........................................................................29 4.6.1 Overzichtstekeningen .......................................................................................... 30
4.6.2 Beknopt registratieformulier................................................................................. 32 4.6.3 Foto-overzicht...................................................................................................... 33
5. DE LA REYWEG ............................................................................................... 40 5.1 Situatie .......................................................................................................................40 5.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden .................................................................. 40 5.2 Resultaten bomenbestand .......................................................................................40 5.2.1 Sortiment ............................................................................................................. 40 5.2.2 Conditie ............................................................................................................... 41 5.2.3 Toekomstverwachting.......................................................................................... 42 5.3 Resultaten prognose projectinvloed.......................................................................42 5.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed .......................
43 5.4 Herplant .....................................................................................................................44 5.5 Verplantbaarheidsonderzoek...................................................................................45 5.6 Samenvatting resultaten De la Reyweg ..................................................................45 5.6.1 Overzichtstekeningen .......................................................................................... 46 5.6.2 Beknopt registratieformulier................................................................................. 48 5.6.3 Foto-overzicht...................................................................................................... 51
6. KEMPSTRAAT .................................................................................................. 60 6.1 Situatie .......................................................................................................................60 6.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden .................................................................. 60 6.2 Resultaten bomenbestand .......................................................................................60 6.2.1 Sortiment ............................................................................................................. 60 6.2.2 Conditie ............................................................................................................... 61 6.2.3 Toekomstverwachting.......................................................................................... 62 6.3 Resultaten prognose projectinvloed.......................................................................62 6.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed .......................
63 6.4 Herplant .....................................................................................................................64 6.5 Verplantbaarheidsonderzoek...................................................................................65 6.6 Samenvatting resultaten Kempstraat .....................................................................66 6.6.1 Overzichtstekening .............................................................................................. 66 6.6.2 Beknopt registratieformulier................................................................................. 67 6.6.3 Foto-overzicht...................................................................................................... 68
7. TRANSVAALPARK .......................................................................................... 76 7.1 Situatie .......................................................................................................................76 7.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden .................................................................. 76 7.2 Resultaten bomenbestand .......................................................................................76 7.2.1 Sortiment ............................................................................................................. 76
7.2.2 Conditie ............................................................................................................... 77 7.2.3 Toekomstverwachting.......................................................................................... 78 7.3 Resultaten prognose projectinvloed.......................................................................78 7.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed ....................... 79 7.4 Herplant .....................................................................................................................80 7.5 Verplantbaarheidsonderzoek...................................................................................81 7.6 Samenvatting resultaten Transvaalpark .................................................................82 7.6.1 Overzichtstekeningen .......................................................................................... 82 7.6.2 Beknopt registratieformulier................................................................................. 84 7.6.3 Foto-overzicht...................................................................................................... 86
8. HERMAN COSTERSTRAAT............................................................................. 90 8.1 Situatie .......................................................................................................................90 8.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden .................................................................. 90 8.2 Resultaten bomenbestand .......................................................................................90 8.2.1 Sortiment ............................................................................................................. 90 8.2.2 Conditie ............................................................................................................... 91 8.2.3 Toekomstverwachting.......................................................................................... 92 8.3 Resultaten prognose projectinvloed.......................................................................92 8.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed .......................
93 8.4 Herplant .....................................................................................................................94 8.5 Verplantbaarheidsonderzoek...................................................................................94 8.6 Samenvatting resultaten Herman Costerstraat ......................................................95 8.6.1 Overzichtstekening .............................................................................................. 95 8.6.2 Beknopt registratieformulier................................................................................. 96 8.6.3 Foto-overzicht...................................................................................................... 97
9. UITENHAGESTRAAT ..................................................................................... 104 9.1 Situatie .....................................................................................................................104 9.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden ................................................................ 104 9.2 Resultaten bomenbestand .....................................................................................104 9.2.1 Sortiment ........................................................................................................... 104 9.2.2 Conditie ............................................................................................................. 105 8.2.3 Toekomstverwachting........................................................................................ 106 9.3 Resultaten prognose projectinvloed.....................................................................106 9.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed .....................
107 9.4 Herplant ...................................................................................................................108 9.5 Verplantbaarheidsonderzoek.................................................................................108 9.6 Samenvatting resultaten Uitenhagestraat ............................................................108
9.6.1 Overzichtstekening ............................................................................................ 109 9.6.2 Beknopt registratieformulier............................................................................... 110 9.6.3 Foto-overzicht.................................................................................................... 111
10. TRIPSTRAAT ................................................................................................ 116 10.1 Situatie ...................................................................................................................116 10.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden .............................................................. 116 10.2 Resultaten bomenbestand ...................................................................................116 10.2.1 Sortiment ......................................................................................................... 116 10.2.2 Conditie ........................................................................................................... 117 10.2.3 Toekomstverwachting...................................................................................... 118 10.3 Resultaten prognose projectinvloed...................................................................118 10.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed ...................
119 10.4 Herplant .................................................................................................................120 10.5 Verplantbaarheidsonderzoek...............................................................................120 10.6 Samenvatting resultaten Tripstraat.....................................................................120 10.6.1 Overzichtstekening .......................................................................................... 121 10.6.2 Beknopt registratieformulier............................................................................. 122 10.6.3 Foto-overzicht .................................................................................................. 123
11. CONCLUSIE EN ADVIES ............................................................................. 124 11.1 Conditie .................................................................................................................124 11.2 Toekomstverwachting ..........................................................................................124 11.3 Prognose projectinvloed ......................................................................................124 11.4 Verplantbaarheid ..................................................................................................126 11.5 Herplant .................................................................................................................126 11.6 Vergunnings- c.q. meldingsplichtig ....................................................................127 11.7 Advies boombescherming te behouden bomen ................................................127 11.7.1 Schadebeperkende maatregelen .................................................................... 128
BIJLAGEN Bijlage A Bijlage B Bijlage C Bijlage D Bijlage E Bijlage F
Registratieformulier bomen per straat Onderzoeksmethode Bomen Effect Analyse Soortenlijst houtige gewassen toegestaan op leidingtracé Grens bebouwde kom Wet natuurbescherming Overzichtstekening ligging tracé Den Haag Verplantbaarheidsonderzoek Den Haag (separaat)
1. INLEIDING In opdracht van WarmtelinQ heeft Bomenwacht Nederland een Bomen Effect Analyse uitgevoerd bij in totaal 301 bomen in de gemeente Den Haag. Aanleiding van de Bomen Effect Analyse vormt het voornemen om een warmtetransportleiding aan te leggen van Vlaardingen naar Den Haag. Dit project van Gasunie heeft als projectnaam ‘WarmtelinQ’. Met WarmtelinQ wil Gasunie de bestaande en toekomstige warmtelevering verduurzamen, maar ook nieuwe warmtenetten ontwikkelen in de overige WarmtelinQ-gemeenten. In totaal gaat het om 23,5 km aan transportleiding, een pompstation in Delft en een Warmte Overdracht station in Den Haag. Gasunie streeft ernaar met haar werkzaamheden de beeldkwaliteit van het werkgebied een positieve impuls te geven. Het werkgebied is onder te verdelen in het tracé, een belemmerende strook en een werkstrook. Het tracé is de locatie waar de leidingen (2 stuks: een aanvoer- en retourleiding) in de grond komen te liggen. De belemmerende strook is een fictieve strook van 4 meter breed, vanuit het hart van de leiding en aan beide zijden. Op deze strook mogen na afronding van de werkzaamheden, zonder toestemming van Gasunie geen bomen geplant worden. Het doel van deze strook is om schade door wortels aan de leiding in de toekomst te voorkomen. Overigens omvat de aanduiding ‘Tracé’ in de kolom ‘Locatie t.o.v.
tracé’ in het registratieformulier (bijlage A) de plaats waar de leidingen in de grond komen te liggen (tracé) en de strook van 4 meter breed aan beide zijden, vanuit het hart van de leiding (belemmerende strook). De werkstrook beslaat vrije werkruimte rondom het tracé die benodigd is om werkzaamheden, transport en opslag van machines / bouwmaterialen et cetera mogelijk te maken. Deze werkstrook heeft over de gehele lengte van de leiding een variabele afmeting. In hoofdstuk 2 wordt deze benodigde werkruimte nader toegelicht. De 301 bomen staan binnen de beïnvloedingssfeer van het werkgebied. Deze bomen kunnen mogelijk (negatieve) gevolgen ondervinden van de uit te voeren werkzaamheden. De doelstelling van de Bomen Effect Analyse is meerledig: • In kaart brengen van de algemene boomgegevens en de toekomstmogelijkheden (bij ongewijzigde omstandigheden) voor de bomen. • Bepalen van de effecten die de werkzaamheden kunnen hebben op de aanwezige bomen. • In geval onderzoeksbomen moeten worden verwijderd, adviseren bij het zoeken naar alternatieven zoals her- en verplant. • In geval onderzoeksbomen kunnen worden behouden, adviseren bij het nemen van maatregelen om de bomen te beschermen. Op basis van de bevindingen kan een weloverwogen besluit worden genomen over de toekomst van de bomen.
Ten behoeve van de BEA is op 10 maart en 3 april 2020 een rondgang gemaakt op de onderzoekslocatie met een vertegenwoordiger van de gemeente Den Haag. De Bomen Effect Analyse is uitgevoerd (op basis van het beschikbare ontwerp) in de periode van 10 en 15 april en 13 en 14 mei 2020 door S. van der Burg, Adviseur Bomen bij Bomenwacht Nederland.
1 Warmtetransportleiding Den Haag
In dit rapport wordt ten eerste een nadere toelichting gegeven op de aanleg van de warmtetransportleiding en de daarbij benodigde werkruimte. Vervolgens worden de resultaten van de BEA per straat in een apart hoofdstuk behandeld. In de conclusie en het advies wordt een totaaloverzicht gegeven. Het betreft de volgende straten: • Middachtenweg • Moerweg • De la Reyweg • Kempstraat • Transvaalpark • Herman Costerstraat • Uitenhagestraat • Tripstraat
2 Warmtetransportleiding Den Haag
2. TOELICHTING WERKZAAMHEDEN EN BENODIGDE RUIMTE Het tracé Vlaardingen – Den Haag betreft een warmtetransportsysteem. Voor de aanleg voor dit type leidingsysteem is veel werkruimte nodig om de aanleg mogelijk te maken. Er worden leidingen gelegd met een (maximale) uitwendige diameter van 800 mm welke op minimaal 1,25 meter diepte komen te liggen. Direct onder leidingniveau wordt de sleuf opgeschoond. Dit resulteert in sleuven of bouwkuipen tot een (minimale) diepte van 2,50 meter. Alle werkruimte wordt afgeschermd met bouwhekken en daarmee wordt de ruimte hierbinnen gezien als bouwplaats waar in opdracht van WarmtelinQ bouwwerkzaamheden plaatsvinden.
2.1 OPEN ONTGRAVING Grote gedeeltes van het tracé worden aangelegd middels open ontgraving: er wordt een sleuf gegraven waarin de leiding wordt neergelaten. Vanwege de omvang van de leidingen zijn de sleuven minimaal 2,50 meter diep. Bij kruisingen met bijvoorbeeld riolering, water- of gasleidingen neemt deze diepte nog verder toe. Bij ondiepe sleuven (1 meter diepte) kan de sleuf over het algemeen recht naar beneden worden (af)gegraven. Bij sleuven van 2,50 meter diepte kan dit niet en zal onder talud moeten worden gegraven. De ruimte in het stedelijk gebied is echter beperkt. De toe te passen werkmethode dient per tracédeel, locatie en uitvoeringsperiode in het jaar te worden bepaald zodat de veiligheid te allen tijde gewaarborgd blijft.
2.2 SLEUFBEKISTING Als het graven onder talud niet mogelijk is, dienen additionele voorzieningen worden getroffen in de vorm van sleufbekisting. In het stedelijk gebied is het gebruik van voorzieningen zoals sleufbekisting (bijvoorbeeld stalen damwanden, krings-schotten, berlinerwanden etc.) eerder regel dan uitzondering. De breedte van de sleufbekisting op maaiveld zal circa 3,50 meter bedragen. Bij het toepassen van sleufbekisting op een diepte van 2,50 meter is het grondverzet circa 10 tot 11 m3 per strekkende meter tracé. Als dit naast de sleuf wordt gestort is alleen al voor de grondopslag een ruimte nodig van 7 tot 11 meter breed afhankelijk van de grondslag. Op de locaties waar wordt aangesloten op een gestuurde boring zijn over het algemeen diepe ontgravingen nodig tot wel 5 meter diepte. Op dergelijke locaties worden damwanden geslagen.
2.3 EXPANSIESLAGEN Een bijkomende factor bij warmteleidingen is dat er expansie optreedt ten gevolge van het opwarmen en afkoelen van leidingen. Het water heeft in de winter een aanvoertemperatuur van 120°C en in de zomer een aanvoertemperatuur van 105°C. Om de krachten ten gevolge van het uitzetten en krimpen op te kunnen vangen worden expansieslagen ingebouwd. Een gemiddelde expansieslag heeft een afmeting 10 bij 10 meter.
3 Warmtetransportleiding Den Haag
Expansieslagen zijn aanwezig bij elk uiteinde van gestuurde boringen (HDD) en in de open ontgraving met een bepaalde tussenliggende afstand. Bij werkruimte voor aanleg middels open ontgraving moet er rekening worden gehouden met: • Ruimte voor de sleuf. • Ruimte langs de sleuf voor hijskranen, mobiele kranen of sidebooms om leidingen of ander materiaal/ materieel in te kunnen hijsen. • Ruimte langs de sleuf voor grondverzetmachines. • Ruimte langs de sleuf voor een heikraan om damwanden te slaan. • Ruimte voor grondopslag en verhardingsmaterialen. • Ruimte voor bemalingsvoorzieningen zoals pompen, aggregaten, afvoerslangen en filterinstallaties.
2.4 GESTUURDE BORINGEN (HDD) Bij het maken van gestuurde boringen (HDD) wordt de boorstreng op maaiveld volledig uitgelegd, gelast en getest alvorens de streng wordt ingetrokken. Het intrekken moet in één gaande en vloeiende beweging gebeuren om risico op vastlopen en inklappen van het boorgat te voorkomen. In Den Haag worden gestuurde boringen uitgevoerd ter plaatse van de Erasmusweg en onder het Laakkanaal. Bij werkruimte voor een gestuurde boring moet er rekening worden gehouden met: • Ruimte voor een uitlegstrook waar de leidingdelen achter elkaar uitgelegd kunnen worden. • Ruimte voor een werkstrook langs de boorstreng om lassen te maken, lassen te testen en lassen te coaten. • Ruimte voor de booropstelling inclusief mud installatie. • Ruimte langs de uitlegstrook voor hijskranen benodigd voor het intrekken. • Ruimte om de locaties van de -in en uittredepunten en de uitlegstrook met zwaar materieel te kunnen bereiken (trucks met opleggers).
2.5 GESLOTEN FRONT BORING Voor het maken van een gesloten front boring wordt vooraf vanaf maaiveld een pers- en ontvangstkuip gerealiseerd met damwanden. Vervolgens wordt vanuit de perskuip een persing gemaakt naar de ontvangstkuip. Met de persing wordt een mantelbuis ingevoerd waar later de warmteleiding doorheen wordt geschoven. Het verschil met een gestuurde boring (HDD) is dat er bij een gesloten front boring geen uitlegstrook benodigd is. Bij een gesloten front boring worden de leidingdelen één voor één neergelaten in de kuip en gelast (verbonden) aan het reeds ingevoerde leidingdeel. In Den Haag worden gesloten front boringen uitgevoerd onder de Delftselaan en onder de Loosduinsekade door, het betreft hier beide kruisingen met een trambaan.
4 Warmtetransportleiding Den Haag
Bij werkruimte voor een gesloten front boring moet er rekening worden gehouden met: • Ruimte voor de boorkuipen zelf. • Ruimte voor de heikraan om damwanden te slaan. • Ruimte rondom de boorkuipen voor hijskranen of mobiele kranen om leidingen of ander materieel/ materieel in te kunnen hijsen. • Ruimte om de locatie van de kuipen met een heikraan te kunnen bereiken (trucks met opleggers). • Ruimte voor grondopslag en verhardingsmaterialen. Naast de hiervoor genoemde punten is er in binnen de werkstrook ruimte nog nodig voor: • Opslag leidingen. • Opslag ander leidingmateriaal (afsluiters, teestukken, coatingmateriaal etc.) al dan niet opgeslagen in magazijnruimtes zoals een container. • Opslag ander materieel (lasequipment, gereedschappen, brandstoftanks, gas- en zuurstofflessen, kabelhaspels, stophout, afvalcontainers etc.) al dan niet opgeslagen in magazijnruimtes zoals een container. • Kantine-, kleed- en wasruimtes. • Prefab-werkplaats. • Parkeerruimte voor uitvoerend personeel. Ter illustratie van de benodigde werkruimte zijn hieronder enkele voorbeeldfoto’s van een eerder uitgevoerde aanleg van een warmtetransportleiding opgenomen.
5 Warmtetransportleiding Den Haag
6 Warmtetransportleiding Den Haag
3. MIDDACHTENWEG 3.1 SITUATIE De onderzoeksbomen staan in de groenstrook langs de Middachtenweg. Het gaat om individueel aangeplante straat- en laanbomen en bomen die deel uitmaken van bosplantsoen. Voor de Bomen Effect Analyse is gebruik gemaakt van het beschikbare ontwerp voor WarmtelinQ, waarin het tracé van de warmteleiding is opgenomen. Aan de Middachtenweg wordt een sleuf gegraven om de leiding aan te leggen. Tevens worden 2 damwandkuipen gegraven; 1 ten behoeve van de boring waarmee de leiding vanaf de Prinses Beatrixlaan aankomt vanuit Rijswijk, en 1 voor de boring waarmee het tracé wordt vervolgd naar de Moerweg. Naast het tracé is een werkstrook (vrije werkruimte) in het ontwerp opgenomen. Van het ontwerp zijn diverse tekeningen beschikbaar. Tekening X-805-KT-000-6 geeft het totaaloverzicht van het tracé. Deze tekening is bijgevoegd in bijlage E. 3.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden De leiding komt via een boring vanaf de Prinses Beatrixlaan in Rijswijk aan in de Middachtenweg en zal hier middels een open ontgraving aangelegd worden. Aan het einde van de Middachtenweg gaat de leiding via een boring onder de trambaan door naar de Moerweg. De bomen die op of direct naast het tracé of de werkstrook staan, zijn onderzocht.
3.2 RESULTATEN BOMENBESTAND Hieronder worden de resultaten van de inventarisatie besproken. Per boom zijn de resultaten van de inventarisatie terug te vinden op de overzichtstekening in paragraaf 3.6.1 en op het beknopte registratieformulier in paragraaf 3.6.2. In bijlage A is een volledig registratieformulier opgenomen. In totaal zijn aan de Middachtenweg 41 bomen aangetroffen en beoordeeld. 3.2.1 Sortiment De grafiek op de volgende pagina geeft voor de 41 bomen de 6 meest voorkomende soorten weer. Alle andere soorten staan in de categorie ‘Overig’. In totaal zijn 18 soorten aangetroffen.
7 Warmtetransportleiding Den Haag
Sortiment 8
Esdoorn
6
Boomsoort
Paardenkastanje Es
4
Iep
4
Els
3
Wilg
3 13
Overig 0
2
4
6
8
10
12
14
41 bomen
3.2.2 Conditie De conditie is bij 15 bomen als voldoende tot goed beoordeeld. Bij deze bomen is sprake van een jaarlijks toenemend kroonvolume. Bij 26 bomen is de conditie als onvoldoende tot slecht aangemerkt. 24 bomen hebben een onvoldoende conditie als gevolg van een stagnerende groei. Bij de overige 2 bomen zijn afstervingsverschijnselen waargenomen. De volgende grafiek geeft het conditiebeeld van de bomen weer.
Conditie
Conditie
Afgestorven
2
Slecht
Onvoldoende
24
13
Voldoende
2
Goed 0
5
10
15
41 bomen
8 Warmtetransportleiding Den Haag
20
25
30
3.2.3 Toekomstverwachting De volgende grafiek laat zien hoe de toekomstverwachting is beoordeeld. Bij de toekomstverwachting wordt uitgegaan van ongewijzigde omstandigheden.
Toekomstverwachting
Toekomstverwachting
< 1 jaar
2
1-5 jaar
16
5-15 jaar
> 15 jaar
23 0
5
10
15
20
25
41 bomen
3.3 RESULTATEN PROGNOSE PROJECTINVLOED Tussen Vlaardingen en Den Haag gaat WarmtelinQ een warmteleiding aanleggen. In het beschikbare ontwerp is ruimte opgenomen voor het tracé van de leiding, en voor een werkstrook. Na aanleg van de leiding mogen op de belemmerende strook zonder toestemming van Gasunie geen bomen herplant worden, tenzij het soorten zijn van de lijst met ondiep wortelende soorten van Gasunie. Op sommige locaties in Den Haag is voor maatwerk gekozen, waardoor bomen behouden, verplant of op dezelfde locatie herplant kunnen worden. In de Bomen Effect Analyse is beoordeeld welke bomen niet gehandhaafd kunnen worden tijdens de werkzaamheden. Voor de overige bomen wordt beoordeeld wat de invloed van de werkzaamheden is. Voor de bomen worden de volgende knelpunten verwacht bij aanleg van de leiding: • Bomen die op het tracé staan, kunnen niet worden gehandhaafd. Op de werkstrook kunnen enkele bomen behouden blijven. Dit komt voort uit de benodigde werkruimte en voor het ontgraven van de sleuf. Daarnaast stelt Gasunie (veiligheids)vereisten aan het aanleggen en beheren van een warmtetransportleiding. • Van bomen die dichtbij de werkzaamheden staan en/of relatief laag vertakt zijn, kan de kroon beschadigd raken bij graaf-, hijs- of transportwerkzaamheden.
• Bij bomen kan schade ontstaan aan de (stabiliteits)wortels, bijvoorbeeld door graafwerkzaamheden voor de leiding, maar ook bij het verwijderen van bomen (stobbe frezen/rooien). In bijlage B (onderzoeksmethode) wordt toegelicht wat de gevolgen kunnen zijn van wortelschade bij bomen.
9 Warmtetransportleiding Den Haag
De volgende tabel geeft aan welke knelpunten er bij welke projectinvloed worden verwacht. Knelpunten
Aantal bomen
Geen projectinvloed
6
Geen knelpunten
6
Beperkte projectinvloed
9
Kroonschade
4
Kroonschade en wortelschade buiten stabiliteitskluit
2
Verlies groeiplaats kwaliteit of kwantiteit
3
Aanzienlijke projectinvloed
7
Kroonschade en wortelschade buiten stabiliteitskluit
1
Kroonschade en wortelschade buiten stabiliteitskluit en verlies groeiplaats kwaliteit of kwantiteit
3
Wortelschade buiten stabiliteitskluit en verlies groeiplaats kwaliteit of kwantiteit
3
Onhoudbaar
19
Verlies groeiplaats door werkzaamheden
19
Eindtotaal
41
Bij verschillende projectinvloeden kunnen dezelfde knelpunten een rol spelen. Hierbij wordt gekeken naar de soort en afmeting van de boom. Maar ook de afstand tot de werkzaamheden speelt een rol in het bepalen van de projectinvloed op de desbetreffende boom.
Van bomen aan de Middachtenweg die mogelijk gekapt worden, zijn per boom 3 foto’s gemaakt. Deze foto’s zijn weergegeven in paragraaf 3.6.3. 3.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed Bij 19 bomen wordt verwacht dat ze niet behouden kunnen blijven vanwege het project. Het voornemen is om deze bomen te kappen of te verplanten.
10 Warmtetransportleiding Den Haag
De volgende grafiek geeft aan hoe de toekomstverwachting is beoordeeld voor de bomen die niet kunnen worden behouden.
Toekomstverwachting bomen projectinvloed onhoudbaar
Toekomstverwachting
< 1 jaar
1-5 jaar
1
5-15 jaar
4
14
> 15 jaar
0
2
4
6
8
10
12
14
16
19 bomen
Voor 1 boom is de toekomstverwachting (zeer) beperkt en voor 4 bomen verminderd. Bij deze bomen kan bijvoorbeeld sprake zijn van een ziekte of aantasting of een ontoereikende groeiplaats. De toekomstverwachting voor 14 bomen is goed te noemen. Hier zijn geen bijzonderheden waargenomen. De toekomstverwachting is gebaseerd op de huidige situatie met onveranderde omstandigheden, de uit te voeren werkzaamheden zijn niet meegenomen in de beoordeling.
3.4 HERPLANT Het voornemen is om 19 bomen te kappen, omdat deze niet kunnen worden behouden bij uitvoering van het project. Het gaat om: • •
7 bomen op het tracé 12 bomen op de werkstrook
Voor de 12 bomen op de werkstrook schat WarmtelinQ in dat op dezelfde locatie herplant kan plaatsvinden.
11 Warmtetransportleiding Den Haag
Voor de bomen op het tracé kan niet op dezelfde locatie worden herplant, daarom moet naar een geschikte alternatieve locatie worden gezocht. Voor het tracé en de werkstrook aan de Middachtenweg stelt Gasunie een herinrichtingsplan op. Hierin zijn alternatieve locaties voor de bomen opgenomen. Deze locaties moeten aan de volgende criteria voldoen om in aanmerking te komen voor herplant: • Er is voldoende bovengrondse en ondergrondse groeiruimte aanwezig; • In de ondergrondse groeiruimte bevinden zich geen kabels- en/of leidingen; • De bodem bevat voldoende (niet te veel of te weinig) voeding, zuurstof en vocht.
3.5 VERPLANTBAARHEIDSONDERZOEK Van 19 bomen is beoordeeld dat ze niet kunnen worden behouden vanwege de aanleg van de warmteleiding. Om het aantal te kappen bomen mogelijk te beperken, is de verplantbaarheid van deze bomen onderzocht. Door het onderzoeken van de verplantbaarheid kan inzicht worden verkregen in de slagingskans van een eventuele verplanting. Bij elke verplanting bestaat het risico dat de boom niet aanslaat. Het is daarom wenselijk om bomen niet meerdere keren te verplanten en om alleen bomen te verplanten waarbij verplanting een hoge slagingskans heeft. Met meerdere keren verplanten worden bomen bedoeld die eerst naar een tijdelijk depot verplant worden. Na afloop van de werkzaamheden worden de bomen opnieuw verplant naar de huidige standplaats, of daar in de directe omgeving conform het herinrichtingsplan. Bij het verplantbaarheidsonderzoek is onder andere gekeken naar de toekomstverwachting, soorteigenschappen, conditie en standplaats. Voor 13 bomen geldt een negatief verplantbaarheidsadvies. Bij een aantal van deze bomen is in het profiel voornamelijk humusarm tot matig humeus zand aangetroffen. Op een aantal plaatsen is ook puin waargenomen. Door deze beperkingen in de ondergrond hebben de bomen geen fijn vertakt en in gelijke mate verdeeld wortelpakket kunnen vormen.
Vanwege de losse structuur van het zand in de bodem en het extensief ontwikkelde wortelgestel is het niet mogelijk een stabiele verplantingskluit te vormen. Voor de overige 6 bomen geldt een terughoudend verplantbaarheidsadvies. Ook bij deze bomen is in het bodemprofiel voornamelijk humusarm tot matig humeus zand aangetroffen. Het betreft echter jonge bomen in een onverharde standplaats, waarbij met aanvullende maatregelen een verplanting mogelijk is. Het volledige verplantbaarheidsonderzoek, inclusief onderzoeksmethode en de resultaten van het ondergronds onderzoek, is terug te vinden in bijlage F.
3.6 SAMENVATTING RESULTATEN MIDDACHTENWEG Op de volgende pagina’s zijn de onderzoeksresultaten samengevat in een overzichtstekening, een beknopt registratieformulier en een foto-overzicht.
12 Warmtetransportleiding Den Haag
3.6.1 Overzichtstekeningen Onderstaande overzichtstekeningen* geven de locatie van de onderzoeksbomen weer. Met symbolen en kleuren zijn per boom de toekomstverwachting en de projectinvloed weergegeven.
Noord *De aftakking die gerealiseerd wordt ter hoogte van de bomen 413-417 staat nog niet op de tekening. Dit ontwerp is nog in ontwikkeling
13 Warmtetransportleiding Den Haag
Zuid
14 Warmtetransportleiding Den Haag
3.6.2 Beknopt registratieformulier Onderstaande tabel geeft per onderzoeksboom aan de Middachtenweg een samenvattend overzicht van de onderzoeksresultaten. Boomnr.
Boomsoort
Stamdiam. (cm)
Toekomst- Conditie verwachting
Projectinvloed
Verplantbaarheidsadvies
1
Witte paardenkastanje
39
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
2
Witte paardenkastanje
43
1 - 5 jaar
Slecht
Onhoudbaar
Negatief
42
Zwarte els
6
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Terughoudend
43
Zwarte els
6
> 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Terughoudend
44
Amberboom
6
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
396
Veldesdoorn
67
> 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
397
Veldesdoorn
54
> 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
398
Veldesdoorn
40
> 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
399
Veldesdoorn
37
> 15 jaar
Onvoldoende
Geen
400
Veldesdoorn
67
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Geen
401
Appelboom
31
> 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
402
Gewone esdoorn
38
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
403
Gewone esdoorn cv.
42
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
404
Witte paardenkastanje
65
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Aanzienlijk
405
Witte paardenkastanje
46
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
406
Witte paardenkastanje
43
1 - 5 jaar
Slecht
Aanzienlijk
407
Gewone es
54
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Aanzienlijk
408
Gewone es
75
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
409
Gewone es
78
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Aanzienlijk
410
Schietwilg
118
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Aanzienlijk
411
Schietwilg
94
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
412
Schietwilg
107
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Aanzienlijk
413
Kardinaalsmuts
18
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
414
Sierappel cv.
33
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
415
Zelkova
42
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
416
Sierappel cv.
38
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
417
Zomereik
13
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
418
Zwarte els
39
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Geen
593
Iep cv.
12
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
594
Iep cv.
13
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Terughoudend
595
Iep cv.
13
> 15 jaar
Goed
Onhoudbaar
Terughoudend
596
Gewone esdoorn
10
> 15 jaar
Goed
Onhoudbaar
Terughoudend
597
Iep cv.
12
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Terughoudend
598
Gewone es
10
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
599
Gewone lijsterbes
8
> 15 jaar
Voldoende
Geen
15 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnr.
Boomsoort
Stamdiam. (cm)
Toekomst- Conditie verwachting
Projectinvloed
600
Gewone lijsterbes
8
> 15 jaar
Voldoende
Geen
601
Gewone lijsterbes
8
> 15 jaar
Voldoende
Geen
602
Gele pavia
59
> 15 jaar
Onvoldoende
Aanzienlijk
2069
Hulst
20
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Verplantbaarheidsadvies
Negatief
2070
Hulst
15
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
2071
Venijnboom
12
> 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
16 Warmtetransportleiding Den Haag
3.6.3 Foto-overzicht
Boomnummer 1.
Boomnummer 1.
Boomnummer 1.
Boomnummer 2.
Boomnummer 2.
Boomnummer 2.
Boomnummer 42.
Boomnummer 42.
Boomnummer 42.
17 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 43.
Boomnummer 43.
Boomnummer 43.
Boomnummer 44.
Boomnummer 44.
Boomnummer 44.
Boomnummer 413.
Boomnummer 413.
Boomnummer 413.
18 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 414.
Boomnummer 414.
Boomnummer 414.
Boomnummer 415.
Boomnummer 415.
Boomnummer 415.
Boomnummer 416.
Boomnummer 416.
Boomnummer 416.
19 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 417.
Boomnummer 417.
Boomnummer 417.
Boomnummer 593.
Boomnummer 593.
Boomnummer 593.
Boomnummer 594.
Boomnummer 594.
Boomnummer 594.
20 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 595.
Boomnummer 595.
Boomnummer 595.
Boomnummer 596.
Boomnummer 596.
Boomnummer 596.
Boomnummer 597.
Boomnummer 597.
Boomnummer 597.
21 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 598.
Boomnummer 598.
Boomnummer 598.
Boomnummer 2069.
Boomnummer 2069.
Boomnummer 2069.
Boomnummer 2070.
Boomnummer 2070.
Boomnummer 2070.
22 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 2071.
Boomnummer 2071.
23 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 2071.
4. MOERWEG 4.1 SITUATIE De onderzoeksbomen staan in de groenstrook langs de Moerweg. Het gaat om individueel aangeplante straat- en laanbomen en bomen die deel uitmaken van bosplantsoen. Voor de Bomen Effect Analyse is gebruik gemaakt van het beschikbare ontwerp voor WarmtelinQ, waarin het tracé van de warmteleiding is opgenomen. Aan de Moerweg wordt een sleuf gegraven om de leiding aan te leggen. Tevens worden 2 damwandkuipen gegraven ten behoeve van de boring waarmee de leiding vanuit de Middachtenweg naar de Moerweg komt, en voor de boring waarmee de leiding vanuit de Moerweg naar de De la Reyweg aangelegd wordt. Naast het tracé is een werkstrook (vrije werkruimte) in het ontwerp opgenomen. Ter hoogte van de 2 vleugelnoten (boomnummers 621 en 623) wordt de leiding tegen de kade langs het water aangelegd. Van het ontwerp zijn diverse tekeningen beschikbaar. Tekening X-805-KT-000-6 geeft het totaaloverzicht van het tracé. Deze tekening is bijgevoegd in bijlage E. 4.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden De leiding komt via een boring vanaf de Middachtenweg aan in de Moerweg en zal hier middels een open ontgraving aangelegd worden. Aan het einde van de Moerweg gaat de leiding via een boring naar de De la Reyweg. De bomen die op of direct naast het tracé of de werkstrook staan, zijn onderzocht.
4.2 RESULTATEN BOMENBESTAND Hieronder worden de resultaten van de inventarisatie besproken. Per boom zijn de resultaten van de inventarisatie terug te vinden op de overzichtstekening in paragraaf 4.6.1 en op het beknopte registratieformulier in paragraaf 4.6.2. In bijlage A is een volledig registratieformulier opgenomen. In totaal zijn 30 bomen aangetroffen en beoordeeld. 4.2.1 Sortiment De grafiek op de volgende pagina geeft voor de 30 bomen de 6 meest voorkomende soorten weer. Alle andere soorten staan in de categorie ‘Overig’. In totaal zijn 16 soorten aangetroffen.
24 Warmtetransportleiding Den Haag
Sortiment 5
Boomsoort
Venijnboom Anna Paulownaboom
4
Es
4 3
Esdoorn Watercipres
2
Japanse notenboom
2 10
Overig 0
2
4
6
8
10
12
30 bomen
4.2.2 Conditie De conditie is bij 10 bomen als voldoende beoordeeld. Bij deze bomen is sprake van een jaarlijks toenemend kroonvolume. Bij 20 bomen is de conditie als onvoldoende tot slecht aangemerkt. 17 bomen hebben onvoldoende conditie als gevolg van een stagnerende groei. Bij de overige 3 bomen zijn afstervingsverschijnselen waargenomen. De volgende grafiek geeft het conditiebeeld van de bomen weer.
Conditie
Conditie
Afgestorven
3
Slecht
Onvoldoende
17
10
Voldoende
Goed 0
5
10
30 bomen
25 Warmtetransportleiding Den Haag
15
20
4.2.3 Toekomstverwachting De volgende grafiek laat zien hoe de toekomstverwachting is beoordeeld. Bij de toekomstverwachting wordt uitgegaan van ongewijzigde omstandigheden.
Toekomstverwachting
Toekomstverwachting
< 1 jaar
1-5 jaar
4
12
5-15 jaar
> 15 jaar
14 0
2
4
6
8
10
12
14
16
30 bomen
4.3 RESULTATEN PROGNOSE PROJECTINVLOED Tussen Vlaardingen en Den Haag gaat WarmtelinQ een warmteleiding aanleggen. In het beschikbare ontwerp is ruimte opgenomen voor het tracé van de leiding, en voor een werkstrook. Na aanleg van de leiding mogen op de belemmerende strook zonder toestemming van Gasunie geen bomen herplant worden, tenzij het soorten zijn van de lijst met ondiep wortelende soorten van Gasunie. Op sommige locaties in Den Haag is voor maatwerk gekozen, waardoor bomen behouden, verplant of op dezelfde locatie herplant kunnen worden. In de Bomen Effect Analyse is beoordeeld welke bomen niet gehandhaafd kunnen worden tijdens de werkzaamheden. Voor de overige bomen wordt beoordeeld wat de invloed van de werkzaamheden is.
26 Warmtetransportleiding Den Haag
Voor de bomen worden de volgende knelpunten verwacht bij aanleg van de leiding: • Bomen die op het tracé staan, kunnen niet worden gehandhaafd. Op de werkstrook kunnen enkele bomen behouden blijven. Dit komt voort uit de benodigde werkruimte en voor het ontgraven van de sleuf. Daarnaast stelt Gasunie (veiligheids)vereisten aan het aanleggen en beheren van een warmtetransportleiding. • Van bomen die dichtbij de werkzaamheden staan en/of relatief laag vertakt zijn, kan de kroon beschadigd raken bij graaf-, hijs- of transportwerkzaamheden. • Bij bomen kan schade ontstaan aan de (stabiliteits)wortels, bijvoorbeeld door graafwerkzaamheden voor de leiding, maar ook bij het verwijderen van bomen (stobbe frezen/rooien). In bijlage B (onderzoeksmethode) wordt toegelicht wat de gevolgen kunnen zijn van wortelschade bij bomen. De volgende tabel geeft aan welke knelpunten er bij welke projectinvloed worden verwacht. Knelpunten
Aantal bomen
Geen projectinvloed
0
Geen knelpunten
0
Beperkte projectinvloed
7
Kroonschade
6
Kroonschade, wortelschade buiten stabiliteitskluit en verlies groeiplaats door werkzaamheden
1
Aanzienlijke projectinvloed
3
Kroonschade en wortelschade buiten stabiliteitskluit
1
Kroonschade, wortelschade buiten stabiliteitskluit en verlies groeiplaats door werkzaamheden
2
Onhoudbaar
20
Verlies groeiplaats door werkzaamheden
20
Eindtotaal
30
Bij verschillende projectinvloeden kunnen dezelfde knelpunten een rol spelen. Hierbij wordt gekeken naar de soort en afmeting van de boom. Maar ook de afstand tot de werkzaamheden speelt een rol in het bepalen van de projectinvloed op de desbetreffende boom.
Van bomen aan de Moerweg die mogelijk gekapt worden, zijn per boom 3 foto’s gemaakt. Deze foto’s zijn weergegeven in paragraaf 4.6.3.
4.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed Bij 20 bomen wordt verwacht dat ze niet behouden kunnen blijven vanwege het project. Het voornemen is om deze bomen te kappen.
27 Warmtetransportleiding Den Haag
De volgende grafiek geeft aan hoe de toekomstverwachting is beoordeeld voor de bomen die niet kunnen worden behouden.
Toekomstverwachting bomen projectinvloed onhoudbaar
Toekomstverwachting
< 1 jaar
1-5 jaar
2
5-15 jaar
8
10
> 15 jaar
0
2
4
6
8
10
12
20 bomen
Voor 2 boom is de toekomstverwachting (zeer) beperkt en voor 8 bomen verminderd. Bij deze bomen kan bijvoorbeeld sprake zijn van een ziekte of aantasting of een ontoereikende groeiplaats. De toekomstverwachting voor 10 bomen is goed te noemen. Hier zijn geen bijzonderheden waargenomen. De toekomstverwachting is gebaseerd op de huidige situatie met onveranderde omstandigheden, de uit te voeren werkzaamheden zijn niet meegenomen in de beoordeling.
4.4 HERPLANT Het voornemen is om 20 bomen te kappen, omdat deze niet kunnen worden behouden bij uitvoering van het project. Het gaat om 20 bomen op het tracé. Voor 2 bomen op het tracé schat WarmtelinQ in dat op dezelfde locatie herplant kan plaatsvinden.
28 Warmtetransportleiding Den Haag
Voor de overige bomen op het tracé kan niet op dezelfde locatie worden herplant, daarom moet naar een geschikte alternatieve locatie worden gezocht. Voor het tracé en werkstrook van de Moerweg stelt Gasunie een herinrichtingsplan op. Hierin zijn alternatieve locaties voor de bomen opgenomen. Deze locaties moeten aan de volgende criteria voldoen om in aanmerking te komen voor herplant: • Er is voldoende bovengrondse en ondergrondse groeiruimte aanwezig; • In de ondergrondse groeiruimte bevinden zich geen kabels- en/of leidingen; • De bodem bevat voldoende (niet te veel of te weinig) voeding, zuurstof en vocht.
4.5 VERPLANTBAARHEIDSONDERZOEK Van 20 bomen is beoordeeld dat ze niet kunnen worden behouden vanwege de aanleg van de warmteleiding. Om het aantal te kappen bomen mogelijk te beperken, is de verplantbaarheid van deze bomen onderzocht. Door het onderzoeken van de verplantbaarheid kan inzicht worden verkregen in de slagingskans van een eventuele verplanting. Bij elke verplanting bestaat het risico dat de boom niet aanslaat. Het is daarom wenselijk om bomen niet meerdere keren te verplanten en om alleen bomen te verplanten waarbij verplanting een hoge slagingskans heeft. Met meerdere keren verplanten worden bomen bedoeld die eerst naar een tijdelijk depot verplant worden. Na afloop van de werkzaamheden worden de bomen opnieuw verplant naar de huidige standplaats, of daar in de directe omgeving conform het herinrichtingsplan. Bij het verplantbaarheidsonderzoek is onder andere gekeken naar de toekomstverwachting, soorteigenschappen, conditie en standplaats. Voor alle 20 bomen geldt een negatief verplantbaarheidsadvies. Bij een aantal van deze bomen is in het profiel voornamelijk humusarm tot matig humeus zand aangetroffen. Op een aantal plaatsen is ook puin waargenomen. Door deze beperkingen in de ondergrond hebben de bomen geen fijn vertakt en in gelijke mate verdeeld wortelpakket kunnen vormen.
Vanwege de losse structuur van het zand in de bodem en het extensief ontwikkelde wortelgestel is het niet mogelijk een stabiele verplantingskluit te vormen. Het volledige verplantbaarheidsonderzoek, inclusief onderzoeksmethode en de resultaten van het ondergronds onderzoek, is terug te vinden in bijlage F.
4.6 SAMENVATTING RESULTATEN MOERWEG Op de volgende pagina’s zijn de onderzoeksresultaten samengevat in een overzichtstekening, een beknopt registratieformulier en een foto-overzicht.
29 Warmtetransportleiding Den Haag
4.6.1 Overzichtstekeningen Onderstaande overzichtstekeningen geven de locatie van de onderzoeksbomen weer. Met symbolen en kleuren zijn per boom de toekomstverwachting en de projectinvloed weergegeven.
Noord
30 Warmtetransportleiding Den Haag
Zuid 31 Warmtetransportleiding Den Haag
4.6.2 Beknopt registratieformulier Onderstaande tabel geeft per onderzoeksboom aan de Moerweg een samenvattend overzicht van de onderzoeksresultaten. Boomnr.
Boomsoort
Stamdiam. (cm)
Toekomst- Conditie verwachting
Projectinvloed
Verplantbaarheidsadvies
50
Venijnboom
40
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
51
Venijnboom
34
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
52
Watercipres
30
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
53
Venijnboom
30
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
54
Watercipres
30
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
55
Venijnboom
35
> 15 jaar
Voldoende
Onhoudbaar
Negatief
56
Reuzenkornoelje
23
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
57
Japanse notenboom
39
> 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
58
Rode paardenkastanje
23
1 - 5 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
59
Anna Paulownaboom
24
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
60
Valse acacia
52
1 - 5 jaar
Slecht
Beperkt
618
Venijnboom
43
> 15 jaar
Voldoende
Beperkt
619
Reuzenkornoelje
20
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
620
Japanse notenboom
19
> 15 jaar
Voldoende
Aanzienlijk
621
Gewone vleugelnoot
113
> 15 jaar
Voldoende
Aanzienlijk
622
Dubbelbloemige paardenkastanje
96
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
623
Gewone vleugelnoot
114
> 15 jaar
Voldoende
Aanzienlijk
624
Anna Paulownaboom
18
> 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
625
Anna Paulownaboom
21
> 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
626
Anna Paulownaboom
20
> 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
627
Sierappel cv.
42
1 - 5 jaar
Slecht
Onhoudbaar
Negatief
628
Gewone es
92
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
629
Gewone es
76
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
630
Noorse esdoorn
40
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
631
Noorse esdoorn
37
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
632
Noorse esdoorn
46
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
633
Zakdoekenboom
8
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Onhoudbaar
Negatief
634
Valse acacia
50
1 - 5 jaar
Slecht
Beperkt
635
Gewone es
75
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
637
Gewone es
73
5 - 15 jaar
Onvoldoende
Beperkt
32 Warmtetransportleiding Den Haag
Negatief
4.6.3 Foto-overzicht
Boomnummer 50.
Boomnummer 50.
Boomnummer 50.
Boomnummer 51.
Boomnummer 51.
Boomnummer 51.
Boomnummer 52.
Boomnummer 52.
Boomnummer 52.
33 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 53.
Boomnummer 53.
Boomnummer 53.
Boomnummer 54.
Boomnummer 54.
Boomnummer 54.
Boomnummer 55.
Boomnummer 55.
Boomnummer 55.
34 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 56.
Boomnummer 56.
Boomnummer 56.
Boomnummer 57.
Boomnummer 57.
Boomnummer 57.
Boomnummer 58.
Boomnummer 58.
Boomnummer 58.
35 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 619.
Boomnummer 619.
Boomnummer 619.
Boomnummer 624.
Boomnummer 624.
Boomnummer 624.
Boomnummer 625.
Boomnummer 625.
Boomnummer 625.
36 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 626.
Boomnummer 626.
Boomnummer 626.
Boomnummer 627.
Boomnummer 627.
Boomnummer 627.
Boomnummer 628.
Boomnummer 628.
Boomnummer 628.
37 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 629.
Boomnummer 629.
Boomnummer 629.
Boomnummer 630.
Boomnummer 630.
Boomnummer 630.
Boomnummer 631.
Boomnummer 631.
Boomnummer 631.
38 Warmtetransportleiding Den Haag
Boomnummer 632.
Boomnummer 632.
Boomnummer 632.
Boomnummer 633.
Boomnummer 633.
Boomnummer 633.
39 Warmtetransportleiding Den Haag
5. DE LA REYWEG 5.1 SITUATIE De onderzoeksbomen staan in de groenstrook in de middenberm, en de verharding van het trottoir van de De la Reyweg. Het gaat om individueel aangeplante straat- en laanbomen. Voor de Bomen Effect Analyse is gebruik gemaakt van het beschikbare ontwerp voor WarmtelinQ, waarin het tracé van de warmteleiding is opgenomen. Aan de De la Reyweg wordt een sleuf gegraven om de leiding aan te leggen. Tevens wordt een damwandkuip gegraven voor de boring waarmee de leiding van de Moerweg naar de De la Reyweg wordt aangelegd. Naast het tracé is een werkstrook (vrije werkruimte) in het ontwerp opgenomen. Van het ontwerp zijn diverse tekeningen beschikbaar. Tekening X-805-KT-000-6 geeft het totaaloverzicht van het tracé. Deze tekening is bijgevoegd in bijlage E. 5.1.1 Toelichting tracé en werkzaamheden De leiding komt via een boring vanaf de Moerweg aan in de De la Reyweg en zal hier middels een open ontgraving aangelegd worden. Aan het einde van de De la Reyweg vervolgt het tracé via een open ontgraving naar de Kempstraat. De bomen die op of direct naast het tracé of de werkstrook staan, zijn onderzocht.
5.2 RESULTATEN BOMENBESTAND Hieronder worden de resultaten van de inventarisatie besproken. Per boom zijn de resultaten van de inventarisatie terug te vinden op de overzichtstekening in paragraaf 5.6.1 en op het beknopte registratieformulier in paragraaf 5.6.2. In bijlage A is een volledig registratieformulier opgenomen. In totaal zijn 88 bomen aangetroffen en beoordeeld. 5.2.1 Sortiment De grafiek op de volgende pagina geeft voor de 88 bomen de meest voorkomende soorten weer. In totaal zijn 7 soorten aangetroffen.
40 Warmtetransportleiding Den Haag
Sortiment 51
Linde
25
Boomsoort
Valse christusdoorn
6
Appel Katzuraboom
3
Hulst
1
Iep
1
Veldiep
1 0
10
20
30
40
50
60
88 bomen
5.2.2 Conditie De conditie is bij 60 bomen als voldoende tot goed beoordeeld. Bij deze bomen is sprake van een jaarlijks (sterk) toenemend kroonvolume. Bij 28 bomen is de conditie als onvoldoende aangemerkt, vanwege een stagnerende groei. De volgende grafiek geeft het conditiebeeld van de bomen weer.
Conditie
Conditie
Afgestorven
Slecht
Onvoldoende
28
59
Voldoende
1
Goed 0
10
20
30
40
88 bomen
41 Warmtetransportleiding Den Haag
50
60
70
5.2.3 Toekomstverwachting De volgende grafiek laat zien hoe de toekomstverwachting is beoordeeld. Bij de toekomstverwachting wordt uitgegaan van ongewijzigde omstandigheden.
Toekomstverwachting
Toekomstverwachting
1-5 jaar
4
5-15 jaar
84
> 15 jaar
0
20
40
60
80
100
88 bomen
5.3 RESULTATEN PROGNOSE PROJECTINVLOED Tussen Vlaardingen en Den Haag gaat WarmtelinQ een warmteleiding aanleggen. In het beschikbare ontwerp is ruimte opgenomen voor het tracé van de leiding, en voor een werkstrook. Na aanleg van de leiding mogen op de belemmerende strook zonder toestemming van Gasunie geen bomen herplant worden, tenzij het soorten zijn van de lijst met ondiep wortelende soorten van Gasunie. Op sommige locaties in Den Haag is voor maatwerk gekozen, waardoor bomen behouden, verplant of op dezelfde locatie herplant kunnen worden. Voor de De la Reyweg wordt een aantal bomen op de rand van de belemmerende strook toch op dezelfde locatie herplant. Ook wordt een aantal bomen op de rand van de belemmerende strook behouden door tijdens de graafwerkzaamheden gebruik te maken van sleufbekisting. Zo kan de te graven sleuf smaller blijven. In de Bomen Effect Analyse is beoordeeld welke bomen niet gehandhaafd kunnen worden tijdens de werkzaamheden. Voor de overige bomen wordt beoordeeld wat de invloed van de werkzaamheden is.
42 Warmtetransportleiding Den Haag
Voor de bomen worden de volgende knelpunten verwacht bij aanleg van de leiding: • Bomen die op het tracé staan, kunnen niet worden gehandhaafd. Op de werkstrook kunnen enkele bomen behouden blijven. Dit komt voort uit de benodigde werkruimte en voor het ontgraven van de sleuf. Daarnaast stelt Gasunie (veiligheids)vereisten aan het aanleggen en beheren van een warmtetransportleiding. • Van bomen die dichtbij de werkzaamheden staan en/of relatief laag vertakt zijn, kan de kroon beschadigd raken bij graaf-, hijs- of transportwerkzaamheden. • Bij bomen kan schade ontstaan aan de (stabiliteits)wortels, bijvoorbeeld door graafwerkzaamheden voor de leiding, maar ook bij het verwijderen van bomen (stobbe frezen/rooien). In bijlage B (onderzoeksmethode) wordt toegelicht wat de gevolgen kunnen zijn van wortelschade bij bomen. De volgende tabel geeft aan welke knelpunten er bij welke projectinvloed worden verwacht. Knelpunten
Aantal bomen
Geen projectinvloed
4
Geen knelpunten
4
Beperkte projectinvloed
37
Kroonschade
18
Kroonschade en wortelschade buiten stabiliteitskluit
19
Aanzienlijke projectinvloed
22
Kroonschade en wortelschade buiten stabiliteitskluit
4
Kroonschade en wortelschade buiten stabiliteitskluit en verlies groeiplaats door werkzaamheden
16
Wortelschade buiten stabiliteitskluit
2
Onhoudbaar
25
Verlies groeiplaats door werkzaamheden
25
Eindtotaal
88
Bij verschillende projectinvloeden kunnen dezelfde knelpunten een rol spelen. Hierbij wordt gekeken naar de soort en afmeting van de boom. Maar ook de afstand tot de werkzaamheden speelt een rol in het bepalen van de projectinvloed op de desbetreffende boom.
Van bomen aan de De la Reyweg die mogelijk gekapt worden, zijn per boom 3 foto’s gemaakt. Deze foto’s zijn weergegeven in paragraaf 5.6.3.
5.3.1 Toekomstverwachting bij bomen met onhoudbare projectinvloed Bij 25 bomen wordt verwacht dat ze niet behouden kunnen blijven vanwege het project. Het voornemen is om deze bomen te kappen of te verplanten.
43 Warmtetransportleiding Den Haag
De volgende grafiek geeft aan hoe de toekomstverwachting is beoordeeld voor de bomen die niet kunnen worden behouden.
Toekomstverwachting bomen projectinvloed onhoudbaar
Toekomstverwachting
< 1 jaar
1-5 jaar
5-15 jaar
> 15 jaar
25 0
5
10
15
20
25
30
25 bomen
De toekomstverwachting voor alle 25 bomen is goed te noemen. Hier zijn geen bijzonderheden waargenomen. De toekomstverwachting is gebaseerd op de huidige situatie met onveranderde omstandigheden, de uit te voeren werkzaamheden zijn niet meegenomen in de beoordeling.
5.4 HERPLANT Het voornemen is om 25 bomen te kappen, omdat deze niet kunnen worden behouden bij uitvoering van het project. Het gaat om: • •
16 bomen op het tracé 9 bomen op de werkstrook
Voor de 9 bomen op de werkstrook en voor een aantal bomen op het tracé schat WarmtelinQ in dat op dezelfde locatie herplant kan plaatsvinden.
44 Warmtetransportleiding Den Haag
Voor de overige bomen op het tracé kan niet altijd op dezelfde locatie worden herplant, daarom moet naar een geschikte alternatieve locatie worden gezocht. Voor het tracé en werkstrook van de De la Reyweg stelt Gasunie een herinrichtingsplan op. Hierin zijn alternatieve locaties voor de bomen opgenomen. Deze locaties moeten aan de volgende criteria voldoen om in aanmerking te komen voor herplant: • Er is voldoende bovengrondse en ondergrondse groeiruimte aanwezig; • In de ondergrondse groeiruimte bevinden zich geen kabels- en/of leidingen; • De bodem bevat voldoende (niet te veel of te weinig) voeding, zuurstof en vocht.
5.5 VERPLANTBAARHEIDSONDERZOEK Van 25 bomen is beoordeeld dat ze niet kunnen worden behouden vanwege de aanleg van de warmteleiding. Om het aantal te kappen bomen mogelijk te beperken, is de verplantbaarheid van deze bomen onderzocht. Door het onderzoeken van de verplantbaarheid kan inzicht worden verkregen in de slagingskans van een eventuele verplanting. Bij elke verplanting bestaat het risico dat de boom niet aanslaat. Het is daarom wenselijk om bomen niet meerdere keren te verplanten en om alleen bomen te verplanten waarbij verplanting een hoge slagingskans heeft. Met meerdere keren verplanten worden bomen bedoeld die eerst naar een tijdelijk depot verplant worden. Na afloop van de werkzaamheden worden de bomen opnieuw verplant naar de huidige standplaats, of daar in de directe omgeving conform het herinrichtingsplan. Bij het verplantbaarheidsonderzoek is onder andere gekeken naar de toekomstverwachting, soorteigenschappen, conditie en standplaats. Voor 24 van de 25 bomen geldt een negatief verplantbaarheidsadvies. Bij een aantal van deze bomen is in het profiel voornamelijk humusarm tot matig humeus zand aangetroffen. Op een aantal plaatsen is ook puin waargenomen. Door deze beperkingen in de ondergrond hebben de bomen geen fijn vertakt en in gelijke mate verdeeld wortelpakket kunnen vormen.