Discussienota Een alternatieve visie op integratie

Discussienota

HAGENOTA Geen Hagenees of Hagenaar, maar Hagenoot

Fractie NIDA Den Haag Den Haag, 27 maart 2019

HAGENOTA Geen Hagenees of Hagenaar, maar Hagenoot

INLEIDING “Den Haag is een prachtige stad. We zijn trots op Den Haag: onze hofstad, onze residentiestad, onze stad aan zee. Stad van Vrede en Recht met een grote diversiteit aan mensen en meningen. Den Haag, onze stad, waar iedereen zichzelf mag zijn en iedereen gelijk wordt behandeld. Waar het er niet om gaat op welke grond je bent geboren, maar naar welke horizon je kijkt.” Dit zijn de eerste zinnen uit het Haagse coalitieakkoord 2018-2022 ‘Den Haag, Stad van Kansen en Ambities’. Zinnen waar wij als NIDA Den Haag ons geheel in kunnen vinden, want inderdaad beste stadsgenoot: Hagenaren of Hagenezen, wonend op het veen of op het zand, arm, rijk, jong, oud, gelovig, niet-gelovig, anders-gelovig of welke vorm van diversiteit dan ook. Den Haag, de stad van vrede en recht, zou er inderdaad ten allen tijden voor iedereen moeten zijn. Hoewel de bovenstaande woorden prachtig zijn, hebben wij het afgelopen jaar vanuit NIDA nog meer zicht gekregen op de grootstedelijke uitdagingen in Den Haag. Vandaar deze discussienota. Deze discussienota is bedoeld als voeding voor de integratienota waar de wethouder momenteel druk bezig mee is. Het is een alternatief op de huidige integratievisie- en het beleid van de afgelopen decennia, welke eerder hebben bijgedragen aan segregatie en kansenongelijkheid dan aan integratie en inclusie.

2

ONS KRITIEK Voor NIDA is een term als integratie een achterhaald en niet kloppend begrip uit de vorige eeuw. Vooral in een superdiverse stad, als Den Haag, waarbij meer dan de helft van het totaal aantal inwoners van Den Haag, de wortels buiten Nederland liggen en er dus geen dominante groep meer is. Het belangrijkste kenmerk van integratie is namelijk het socialisatieproces van acculturatie - waarbij leden van een niet-dominante groep zich mengen met de dominante groep - maar daarnaast contact onderhouden met de andere leden van de eigen groep. Daarmee onderscheidt integratie zich nadrukkelijk van assimilatie waarbij de niet-dominante groep in zijn totaliteit opgaat in de andere groep. Of van segregatie: waarbij leden van een niet-dominante groep zich - gedwongen - nauwelijks mengen met de dominante groep, maar vooral contact onderhouden met de andere leden van de eigen groep. Hierbij is integratie een vrijwillig proces van wederzijdse accommodatie waarbij groepen het recht erkennen dat elke groep leeft volgens zijn eigen cultuur. De niet-dominante groep moet daartoe de basiswaarden van de dominante groep accepteren, terwijl de dominante groep de nationale organisaties aan moet passen om tegemoet te komen aan de behoeftes van de niet-dominante groep. Sociologisch gezien heeft het beleid van de afgelopen decennia, wat ze in Den Haag integratie noemen, beperkt gewerkt.

Den Haag is, zoals velen weten en erkennen, de meest gesegregeerde stad van Nederland. Niet alleen langs de bekende geografische lijnen tussen de Hagenaars, wonend op het zand, en de Hagenezen, wonend op het veen. Ook langs sociaaleconomische en sociaal-culturele lijnen. Het verschil in kansengelijkheid, inkomen, het aantal werklozen, de etnische samenstelling van Haagse wijken is groter dan in wijken in andere steden. Tot slot is Den Haag, langs politieke lijnen één van de meest verdeelde steden van Nederland. Oftewel segregatie, discriminatie en kansenongelijkheid zijn een alledaagse werkelijkheid geworden in de stad van Vrede en Recht, zonder de echte wil (of visie) vanuit de politiek en (lokale) overheid om dit te doorbreken. Het wordt tijd voor een andere koers. Een koers waarbij het college inspiratie put uit de wereldwijde wortels en levensbeschouwingen die de stad rijk is. Vandaar dat NIDA met een alternatief voorstel zal komen. Een alternatief dat recht doet aan de superdiverse Haagse realiteit en toekomst. Oftewel NIDA geeft een boost aan Haags DNA!

FUNDAMENTELE VERANDERING EN VERBINDING Het is tijd voor actie: een radicale ommezwaai waarbij fundamentele verandering en verbinding hard nodig is. Deze ommezwaai is alleen mogelijk als we er samen voor strijden niet vanuit boosheid en angst - maar vanuit idealisme, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. Dat is ook waar onze lokale wereldpartij, NIDA Den Haag, voor staat. Wij putten inspiratie uit het hart van eenieder, in de diepere betekenis en balans van het leven en de inspiratie uit onze wereldwijde wortels en levensbeschouwingen. Wij zien graag dat wij als stad bouwen aan een Haagse samenleving die inclusief en duurzaam is en waarbij gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid en menselijke waardigheid centraal staan.

3

Wij willen bijdragen aan het herstel van de verstoorde balans in Den Haag. Echter is hiervoor fundamentele verandering en verbinding nodig. Daarom stellen wij de huidige ‘norm en systeem’ ter discussie en bieden een ethisch alternatief dat recht doet aan de Haagse realiteit en toekomst. We maken het verschil, door de verschillen te verbinden. Niet tot een eenheidsworst, maar tot één wereld. Hierbij stellen we vijf maatschappelijke doelen centraal: • Leven: verbinding van stad en natuur • Welvaart: verbinding van arm en rijk • Talent: verbinding van talent en toekomst • Familie: verbinding van ik, jij, zij tot wij • Ethiek: verbinding van hemel en aarde

HAAGS DNA NIDA is een politieke en maatschappelijke emancipatiebeweging ontsprongen uit de nieuwe generaties Hagenaars en Hagenezen, afkomstig uit de talrijke gemeenschappen en de wereldwijde wortels die onze stad achter de duinen rijk is. Zij zijn opgegroeid op de straten en pleintjes van de Schilderswijk, Transvaal, Stationsbuurt, Segbroek, Laak, Escamp tot aan Leidschenveen-Ypenburg en Scheveningen toe. Zwoegend vanaf de basisschool en middelbare school tot aan het ROC Mondriaan, de Haagse Hogeschool en Leiden Universiteit. Evenals de vissen uit onze Scheveningse haven, verspreiden de wortels van Haagse burgers zich over de hele wereld. Er is geen cultuur, religie of levensbeschouwing die niet in Den Haag aanwezig is. De ministeries- en regeringsgebouwen, het Binnenhof, het IJspaleis, de Haagse Markt, het Hobbemaplein, het Paul Krugerplein, het Malieveld, het Zuiderpark, Chinatown, Scheveningen, het Vredespaleis, de Haagse Hopjes en de Haagse Toren, al deze plekken kenmerken de politieke, culturele, religieuze en levensbeschouwelijke diversiteit die Den Haag van oudsher rijk is. Nederlandse-Nederlanders, Romavolkeren, Westlanders, Hindostanen, Afro-Nederlanders, Javanen, Pakistanen, Anatoliërs, Imazighen, Arabieren en nog vele anderen kwamen naar Den Haag toe op zoek naar vrijheid, emancipatie en een toekomst.

Wij, in al onze diversiteit, vormen als één Haagse familie samen het Haags DNA.

EEN INCLUSIEVE VISIE Diversiteit en inclusie zijn geen synoniemen. Diversiteit is niks anders dan de kwantitatieve benadering van de realiteit. Hierbij gaat het om alle aspecten waarop mensen van elkaar verschillen. Dus zowel om zichtbare aspecten als geslacht, etniciteit en leeftijd, als om nietzichtbare kenmerken, zoals persoonlijkheidseigenschappen, kwaliteiten en manier van werken. Van oudsher vertaalt dit zich in een diversiteits- oftewel doelgroepenbeleid waarbij diverse groepen apart benaderd worden. Inclusie daarentegen gaat veel verder en is de kwalitatieve benadering van de realiteit. Oftewel het vermogen om enerzijds een cultuur te scheppen waarin elke Haagse burger zich thuis, veilig en gelijkwaardig voelt. Anderzijds het vermogen om diversiteit in te zetten als kwaliteit van de stad.

4

Het gaat dus om het hebben van een integrale visie op een vreedzaam en rechtvaardig Den Haag waarbij gelijkwaardigheid, inclusie en menselijke waardigheid van alle Haagse burgers centraal staan. Helemaal in een Haagse samenleving waarbij meer dan de helft van de Haagse burgers de wortels buiten Nederland heeft liggen. Dus stoppen wij vanaf vandaag met het woord integratie. We kunnen niet meer aan geboren en getogen Hagenaars en Hagenezen, waarvan de wortels van hun ouders buiten Nederland liggen, vragen zich te verhouden tot een norm waar zijzelf geen onderdeel van zijn. Ook kunnen we geen eisen stellen aan nieuwkomers in een participatieverklaring zonder zelf de waarden die erin staan uit te dragen. Nee, NIDA zegt: practice what you preach, want goed voorbeeld doet volgen! Wij zeggen: heel Den Haag zal moeten participeren. Met zijn allen maken wij deze prachtige stad en vormen wij met zijn allen het Haagse DNA. Daarom hebben wij het niet meer over integratie maar participatie. En stoppen wij met verdelende termen als Hagenaar en Hagenees. Hiertegenover zetten wij een gezamenlijke identiteit en term, namelijk: Hagenoot. Een identiteit en term gebaseerd op het feit dat wij allemaal deelgenoot zijn van deze geweldige stad en met zijn allen stadsgenoot zijn van elkaar.

IDEEËN EN ACTIEPUNTEN LANGS VIJF PIJLERS We zijn ons ervan bewust dat het niet over een dag ijs zal gaan en dat deze nota voor de nodige discussie en mogelijk weerstand zal zorgen. Daarom hebben wij onze ideeën voor Den Haag uitgewerkt langs de volgende vijf pijlers, die wij als fundament zien voor een vreedzame, rechtvaardige, gelijkwaardige, inclusieve en menswaardige (Haagse) samenleving: 1) Vreedzaam Den Haag: veiligheid voor eenieder 2) Rechtvaardig Den Haag: respect en gelijke behandeling voor eenieder 3) Gelijkwaardig Den Haag: iedereen kan en mag meedoen 4) Inclusief Den Haag: gedeeld verleden, gezamenlijke toekomst 5) Menswaardig Den Haag: solidariteit met en zelfredzaamheid voor eenieder

1. Vreedzaam Den Haag: veiligheid en leefbaarheid voor eenieder •

•

•

Extra investeren in de regionale samenwerking, beleid en aanpak met andere gemeenten om verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Als voorbeeld kan men regio Rotterdam Rijnmond nemen: daar heeft men nu een gezamenlijke strategische agenda, strategie, aanpak en afstemming (bestuurlijke) maatregelen; Extra investeren in veilige en schone buurten: onderzoek het beleid en aanpak van Bart Somers, burgemeester van Mechelen (België). Hierdoor is hij uitgeroepen tot beste burgemeester van de wereld; Religieuze instellingen waarvan er aanwijzingen zijn dat er op dit moment sprake is van serieuze dreiging –met de hoogste prioriteit - extra (on)zichtbaar beveiligen en investeren in het veiligheidsbewustzijn bij hun bezoekers, medewerkers en/of vrijwilligers;

5

•

•

• • •

Het initiëren van een structureel interlevensbeschouwelijkoverleg met de levensbeschouwelijke gemeenschappen (sleutelorganisaties en sleutelfiguren) over zowel veiligheid als andere religieus-maatschappelijke thema’s. In het overleg kan (on)gevraagd advies gevraagd/gegeven worden; Het stimuleren en faciliteren van interlevensbeschouwelijke initiatieven (zoals de projecten ‘Bruggen bouwen’ en ‘Mo & Moos’) waarbij een netwerk van Hagenoten opgezet en getraind worden, om conflictgericht te werken aan het verbinden van mensen en het opkomen voor elkaars levensbeschouwelijke vrijheid en veiligheid; Extra toezicht en aandacht voor radicalisering, extremisme, rechtspopulisme en rechtsextremisme; Extra toezicht in Duindorp en extra aandacht voor de veiligheid van Hagenoten die er wonen en waarvan de wortels buiten Den Haag liggen; Het opnemen van vertrouwen en tevredenheid in de politie als concrete en meetbare doelstellingen in het Integraal Veiligheidsplan waarbij de doelstellingen gelijk zijn tussen verschillende stadsdelen/wijken.

2. Rechtvaardig Den Haag: respect en gelijke behandeling voor eenieder •

•

•

•

Extra investeren in een integraal antidiscriminatie- en racismebeleid en aanpak vanuit de gemeente en een geheel onafhankelijke en regionale antidiscriminatievoorziening (ADV). Hierbij is het essentieel dat de gemeente en de ADV voldoende (financiële) middelen (capaciteit en expertise) tot hun beschikking hebben. Het beleid richt zich enerzijds op de strafrechtelijke en bestuurlijke aanpak (bestrijding van discriminatie). Anderzijds op preventie (het voorkomen dat mensen discrimineren). Tevens moet er oog zijn voor de ondersteuning van slachtoffers, door hun klachten te behandelen en wanneer nodig ze te bij staan en te adviseren. De aanpak valt of staat met de samenwerking tussen de ADV, gemeente, College Rechten voor de Mens, de politie, OM, onderwijsinstellingen en werkgevers. Tot slot moet de ADV outreachend te werk gaan, goed geworteld zijn (middels dependances) in de wijken en nauw samenwerken met het welzijnswerk, sleutelfiguren en sleutelorganisaties van de verschillende etnisch-culturele en levensbeschouwelijke gemeenschappen; Discriminatie door de gemeente zelf wordt ten alle tijden voorkomen. Bij overtreding hiervan wordt adequaat en schuldbewust opgetreden, middels excuses aan het slachtoffer, compensatie en additionele maatregelen ter voorkoming van toekomstige overtreding door de gemeente.

Ook wordt de schuldige ambtenaar in kwestie ontslagen; Het bestrijden van woon-, horeca-, sport-, stage-, werk- en/of onderwijsdiscriminatie. Wanneer woningcorporaties, horecaondernemingen, sportverenigingen, werkgevers of onderwijsinstellingen zich hier schuldig aan maken, dient de gemeente (strafrechtelijke en) bestuurlijke maatregelen te treffen zoals het inzetten van ‘naming and shaming’ en uitsluiting van overheidsopdrachten. Ook maken we gebruik van mystery guests; Extra aanpak ter voorkoming en bestrijding van discriminatie op basis van ras/geloof/levensovertuiging, met specifieke aandacht voor anti-zwartracisme, antisemitisme, anti-hindoeracisme en anti-moslimracisme en daarbij verschillende etnisch-culturele, levensbeschouwelijke gemeenschappen en organisaties te betrekken;

6

•

•

•

•

Het monitoren en registreren van politieoptredens op straat (ook de reden van staande houding). Monitoring en registratie is nodig om zowel de efficiëntie als de (on)rechtmatigheid (waaronder mogelijk discriminatie) van de politie-inzet inzichtelijk te maken en het vertrouwen te verbeteren; Wanneer een agent zich schuldig maakt aan onrechtmatig handelen (bijv. etnisch profileren), dient de politie hier zichtbaar consequenties aan te verbinden. Daarnaast dient de politie te investeren in de onafhankelijkheid, transparantie en diversiteit van de klachtencommissie; Investeren in een meer eerlijke spreiding van inkomens door de gehele stad door meer sociale en middelhuurwoningen in de welvarendere wijken en juist meer (middel)koop en vrijesectorwoningen in de minder welvarende wijken. Dit moet uiteraard stap voor stap gebeuren zonder afbreuk te doen aan de vestigingsvrijheid van de burger; Het starten van een langdurige bewustwordings- en impactcampagne door Den Haag binnen verschillende domeinen en stadsdelen/wijken over de betekenis en invulling van onze wapenspreuk Vrede en Recht.

3. Gelijkwaardig Den Haag: iedereen kan en mag meedoen •

•

•

•

•

•

Investering in en monitoring van gelijke toegang en participatie van verschillende (etnisch-culturele) bevolkingsgroepen, stadsdelen/wijken tot het onderwijs, arbeidsmarkt, wonen, zorg, sport, kunst, cultuur en andere domeinen. Daarom pleiten we voor een (online) participatiemonitor en een jaarrapport Participatie; Extra aandacht voor (zorgwekkende) jongeren buiten beeld middels een outreachende integrale aanpak wat zich richt op de verschillende leef-, probleem- en interessegebieden van de jongeren; Extra aandacht voor nieuwe Hagenoten (inburgeraars) middels een outreachende integrale aanpak wat zich richt op de verschillende leef-, probleem- en interessegebieden van de jongeren. Oftewel een aanpak wat verder gaat dan enkel de focus op werk en taal; Extra aandacht voor laaggeletterde Hagenoten (jong, oud en nieuw) middels toegankelijke en (betaalbare) gemeentelijke taallessen en het ondersteunen van kwalitatief goede lokale taalinitiatieven. Ook waarderen en ondersteunen we meertalige opvoeding en onderwijs, een meerwaarde voor de stad; Investeren in de ondersteuning van nieuwe Hagenoten en/of laaggeletterde Hagenoten met buddy-projecten die helpen bij het vinden van o.a. werk, huisvesting of taalles. Het is immers van belang dat de nieuwe Hagenoten in de stad zo snel mogelijk kunnen meedraaien en hun steentje bijdragen.

Daarbij zetten we in op (vrijwillige) gidsgezinnen die nieuwkomers waar nodig en gewenst persoonlijk wegwijs kunnen maken. Deze nieuwkomers maken tenslotte deel uit van onze Haagse familie; Het hervormen van de bestuurlijke structuur in Den Haag. Te veel wordt centraal geregeld vanuit het stadhuis. Middels (in)formele Stadsdeelcommissies/WijkRaden kunnen politieke en/of bestuurlijke kwesties wijkgericht en derhalve decentraal worden geregeld. Stadsdeelcommissie/WijkRaden vormen op deze manier een verbindende schakel tussen wijk en stadhuis;

7

•

•

Het bestrijden van kansenongelijkheid in het onderwijs. Dit kan onder andere met een onafhankelijke adviescommissies op basisscholen waarin docenten, zorgteams en vertegenwoordigers van leerlingen en ouders gezamenlijk besluiten nemen over de adviezen van leerlingen die naar het VO-onderwijs doorstromen (criteria: gedrag, cijfers en testresultaten). We monitoren op deze manier begeleidings- en adviseringsprocessen en reduceren de kans op onder-advisering in het onderwijs; Etnisch-culturele en/of levensbeschouwelijke organisaties kunnen een belangrijke rol spelen in de transities in en gelijke toegang tot het onderwijs, arbeidsmarkt, wonen, zorg, sport, kunst, cultuur en andere domeinen. Door de juiste ondersteuning, kennis en kunde te bieden, kunnen zij complementair werken aan de gemeente en de formele organisaties die binnen de verschillende domeinen actief zijn.

4. Inclusief Den Haag: gedeeld verleden, gezamenlijke toekomst •

•

•

•

•

•

•

•

De gemeente dient van en voor iedereen te zijn, een gemeente die daadwerkelijk een afspiegeling vormt van de Haagse samenleving op alle niveaus van de organisatie. We dienen daarom actief te investeren in een integraal, concreet en meetbaar diversiteiten inclusiebeleid met quota/streefcijfers bij (semi)publieke organisaties; Investeren in een meerjarig cultuurprogramma middels bijv. kleinschalige bijeenkomsten waarbij de gemeente met alle Hagenoten de Haagse normen en waarden gaat herdefiniëren en daarna gaat uitdragen; Aandacht voor onze gedeelde geschiedenis: o binnen het Primair- en Voortgezet Onderwijs; o binnen onze beleidskaders voor de kunst- en cultuursector; o in de vorm van museale voorzieningen voor het Trans-Atlantisch en IndischOceanische slavernijverleden en de migratiegeschiedenis; Aandacht voor onze gezamenlijke toekomst: we investeren en/of ondersteunen in interculturele en interreligieuze initiatieven, ontmoetingen en verbindingen binnen en tussen stadsdelen/wijken. Denk aan initiatieven als de Changemakers, Week van Respect, Nationale Respect Tour, Mo en Moos en Briggenbouwers; We vieren en herdenken samen, in al onze diversiteit. Op Scheveningen, in Escamp, het stadhuis, op school en in de publieke ruimte, zoals in het ov en parkeerbeleid.

We hebben dus enkel nog roetveegpieten tijdens de Sinterklaasintocht, herdenken jaarlijks Keti Koti, komen tot een slavernijmonument en hebben gratis parkeren met bijvoorbeeld het Offerfeest, Joods Nieuwjaar of Holi; Investeren in meer ruimte voor rust en bezinning in (semi)publieke gebouwen, bij voorkeur in de directe nabijheid van werk en studieplekken om het zo toegankelijk mogelijk te maken. Behoefte aan mindfullness, meditatie of een gebed? Deze ruimtes zijn multifunctioneel en toegankelijk voor iedereen; Het organiseren van een jaarlijkse ‘Open Dag’ waarin aandacht wordt besteed aan alle religies en levensbeschouwingen in onze stad. Dit wordt georganiseerd in co-creatie met religieuze en levensbeschouwelijke organisaties en met ondersteuning van de gemeente; Het investeren in een educatief centrum dat zich richt op de toegankelijkheid en uitwisseling van de vele culturen en levensbeschouwingen in onze stad. Hierbij wordt samengewerkt met verschillende etnisch-culturele en levensbeschouwelijke organisaties sleutelorganisatie en sleutelfiguren. 8

5. Menswaardig Den Haag: solidariteit met en zelfredzaamheid voor eenieder •

• •

•

•

•

•

•

We zijn solidair met de wereld op basis van onze idealen van vrede en recht. We ontwikkelen en delen onze kennis over welke rol wij op ons kunnen nemen om optimaal bij te dragen aan vrede en recht in de wereld om ons heen; Extra investeren in het Shelter City programma en netwerk zodat we jaarlijks het dubbele aantal mensenrechtenverdedigers kunnen opnemen en opleiden; Goede en laagdrempelige toegang tot de Haagse noodopvang voor dak- en thuislozen. Tevens meer investeren in het vroegtijdig signaleren en begeleiden wanneer Haagse burgers dreigen dak- of thuisloos te raken. (Bijna) dak- en thuislozen kunnen middels een integraal leef-zorgplan begeleid worden. Hierbij moet er ook speciale aandacht zijn voor de problematiek van mensen die ongedocumenteerd zijn; We gaan zusterstadverbanden aan op het gebied van mensenrechten en ontwikkelingssamenwerking met steden die het nodig hebben. We beginnen daarbij met de steden Ramallah en (Oost-)Jeruzalem, hoofdstad van Palestina; Mensenrechten nog meer leidend laten zijn bij (inter)nationaal zaken doen en met aanbestedingen en subsidieringen. We doen geen zaken met individuen, organisaties en/of landen die mensenrechten schenden; Extra aandacht voor de emancipatie (zelfbeschikking en financiële onafhankelijkheid) van Haagse vrouwen.

Hierbij een speciaal aandacht voor alleenstaande moeders en (zorgwekkende) meisjes/jonge vrouwen buiten beeld; Extra aandacht voor eenzaamheid onder jongeren en ouderen door te investeren in buurtinitiatieven waarbij bewoners, sleutelfiguren en sleutelorganisaties betrokken worden; Het ondersteunen en faciliteren van initiatieven, evenementen en activiteiten van/voor gemarginaliseerde groepen in de Haagse samenleving.

9