Brief aan Commissie Bestuur behandeling Begroting 2024-2027 Programma 15 - Financiën

Typ tekst Typ tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10667645 RIS317543 Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Middelen en Control

Datum

19 december 2023 Onderwerp

Commissie Bestuur behandeling Begroting 2024-2027, Programma 15 – Financiën: Schriftelijke beantwoording

Geachte voorzitter, In de commissie bestuur van 13 december is bij de behandeling van programma 15 – Financiën (agendapunt G2) toegezegd om op een aantal vragen schriftelijk te reageren voorafgaand aan de raadsbehandeling van de begroting op 20 december. Het betreft het Buig-budget, de Wmo, incidentele budgetten voor veiligheid en de tariefsverhoging voor de begraafrechten. 1. Buig-budget Het budget voor de bijstandsuitkeringen wordt voor het grootste deel gefinancierd vanuit het Rijk via de Buig. Daarnaast financiert de gemeente een deel van de bijstandsuitkeringen met eigen middelen. De afgelopen jaren was de benodigde eigen financiering van de gemeente minder hoog dan begroot. De afgelopen vijf jaar was er hierdoor bij de programmarekening een gemiddeld overschot van €13,4 mln. Op basis hiervan wordt het gemeentelijke aandeel in het budget met € 10 mln. verlaagd (RIS 61310). Ook na deze verlaging van het budget geldt dat de gemeente meer aan de bijstandsuitkeringen uitgeeft dan we van het Rijk via de Buig ontvangen. De gemeente zet daarom de rechtszaken tegen het Rijk over de Buig door. In de commissie bestuur is gevraagd naar de verwachte ontwikkelingen van het budget. De verwachting is dat de benodigde eigen financiering van de gemeente voor de bijstandsuitkeringen stabiel blijft.

Hierbij geldt dat dat het totale budget van het Rijk voor de Buig (macrobudget) meebeweegt met de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt. Dit betekent dat als de arbeidsmarkt verslechtert gemeentes meer geld van het Rijk ontvangen. Daarnaast is verondersteld dat het aandeel dat Den Haag, via het verdeeldeelmodel, van het macrobudget krijgt stabiel blijft. Door het budget voor de bijstandsuitkeringen bij te stellen en in lijn te brengen met de verwachting voor de komende jaren is er in de begroting ruimte gemaakt voor het oplossen van onvermijdelijke knelpunten en het doen van gewenste investeringen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 Telefoonnummer 14070 2500 DJ Den Haag www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10667645

Voor het budget voor de bijstandsuitkeringen geldt de afspraak dat tekorten- en overschotten bij de programmarekening verrekend worden met de algemene reserve. Tekorten of overschotten kunnen ontstaan door: o Een te laag of hoog macrobudget omdat de cyclus van het Rijk vertraagd reageert op de ontwikkeling van de bijstand o Aanpassingen in het verdeelmodel waardoor Den Haag meer of minder uit het landelijk budget ontvangt. o Een verschil in ontwikkeling van de (arbeidsmarkt)situatie in Den Haag en de rest van Nederland. Ter illustratie: bij een afwijking van 1% ontstaat er een tekort/overschot van € 4 mln. (de totale bijstandsuitkeringen bedragen circa €400 mln.). 2. Wmo Het budget voor de Wmo is naar beneden bijgesteld op basis van de onderbesteding van de afgelopen jaren (RIS 61310). In de commissie bestuur is gevraagd naar de verwachte ontwikkelingen van het budget. Het voordeel van circa € 21 mln. van vorig jaar wordt voor een deel verklaard door het afsluiten van gunstige contracten. De verwachting is dat dit voordeel blijft. Daarom is ervoor gekozen om het budget met €3,27 mln. naar beneden bij te stellen. Zoals toegelicht in de laatste voorgangsrapportage kostenbeheersing Wmo en Jeugd (RIS 31510). hebben de verbeterlijnen voldoende besparingen opgeleverd. In de toekomst zal er toenemende druk op de kosten blijven. De toenemende vergrijzing zal impact hebben op de Wmo.

Hiernaast is het de verwachting dat de dreigende schaarste van zorgpersoneel op de arbeidsmarkt en de afnemende impact van corona, waarschijnlijk ook weer een kosten opdrijvend effect zal hebben. Er is daarom voor gekozen om met het budget maar voor een klein deel te verlagen. Tot slot geldt dat eventuele tekorten in de periode 2023 tot 2026 op de Wmo niet opgelost worden met bezuinigingen, maar hier algemene middelen voor aangewend zullen worden. 3. Veiligheid In de commissie is gevraagd hoe het zit met de incidentele investeringen op veiligheid die aflopen. In de programmabegroting 2023-2026 zijn er incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de ondermijningsaanpak en de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. In onderstaande tabel is weergegeven hoe deze middelen verdeeld zijn over de jaarschijven 2023 tot en met 2026. Tabel. Incidentele intensiveringen veiligheid uit programmabegroting 2023-2026 In duizenden euro

2023

2024

2025

2026

Ondermijningsaanpak

1.250

1.000

1.000

1.000

500

500

500

500

Aanpak jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit

Daarnaast zijn er een aantal tijdelijke rijksbijdragen waarvan de toezegging afloopt voor 2027. De rijksbijdragen worden alleen opgenomen in de begroting van de gemeente als er een formele toezegging van het Rijk ligt.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10667645

De tijdelijke middelen uit de programmabegroting 2023-2026 en de tijdelijke rijksbijdragen zijn bestemd voor extra inzet boven op de activiteiten die worden gedekt door het reguliere Haagse veiligheidsbudget. Als de beschikbaarheid van deze tijdelijke middelen eindigt, moeten gemeente en Rijk opnieuw bepalen wat de veiligheidssituatie is en welke intensiveringen nodig zijn. Dit binnen de financiële mogelijkheden van dat moment. 4. Begraafrechten In de commissie bestuur is gevraagd naar de tariefsverhoging van de begraafrechten die in 2024 uitkomt op 12,3%. De tarieven voor commerciële begraafplaatsen dienen marktconform te zijn zoals opgenomen in de Wet Markt en Overheid (artikel 25i eerste lid). De kosten dienen integraal doorberekend te worden om concurrentievervalsing met commerciële begraafplaatsen te voorkomen. Belangrijkste oorzaak van de hogere kosten is de CAO-verhoging, waarbij geldt dat ook de verhoging in 2023 doorwerkt in het tarief van 2024. Daarnaast is in juli met een benchmark gekeken wat andere gemeenten doen qua tariefaanpassing. De tariefverhoging bij andere begraafplaatsen (regio Haaglanden en G4) ligt rond de 13%.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

3/3